Dawkowanie i sposób podawania
Dekspantenol

Dawkowanie i sposób podawania dekspantenolu

Dekspantenol jest substancją aktywną stosowaną w różnych postaciach farmaceutycznych i w różnych wskazaniach. Dawkowanie tej substancji zależy od kilku czynników: wieku pacjenta, postaci farmaceutycznej, wskazania oraz obecności innych substancji czynnych w preparacie. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania dekspantenolu w zależności od postaci leku i grupy wiekowej pacjentów.¹

Dawkowanie dekspantenolu w syropach

W preparatach syropowych dekspantenol często występuje w połączeniu z innymi substancjami czynnymi. Dawkowanie zależy od stężenia substancji oraz wieku pacjenta. W preparacie Acodin 150 Junior, zawierającym 50 mg dekspantenolu w 5 ml, zaleca się następujące dawkowanie:²

• Dorośli i dzieci powyżej 12 lat: 10 ml syropu (zawierające 100 mg dekspantenolu) do 4 razy na dobę
• Dzieci w wieku 6-12 lat: 5 ml syropu (zawierające 50 mg dekspantenolu) do 4 razy na dobę

³

W przypadku preparatu Acodin Duo, zawierającego również 50 mg dekspantenolu w 5 ml, dawkowanie jest inne:⁴

• Dorośli i dzieci powyżej 12 lat: 5 ml syropu (zawierające 50 mg dekspantenolu) do 4 razy na dobę

⁵

W preparacie Multi-Sanostol, zawierającym złożoną mieszankę witamin i składników mineralnych, w tym dekspantenol, zalecane dawkowanie jest następujące:⁶

• Dzieci w wieku 1-6 lat: 5 ml syropu (zawierające 2 mg dekspantenolu) 2 razy na dobę
• Dzieci od 6 lat, młodzież i dorośli: 10 ml syropu (zawierające 4 mg dekspantenolu) 2 razy na dobę

⁷

Warto zaznaczyć, że w przypadku syropów zawierających dekspantenol, butelki zazwyczaj są wyposażone w miarkę do dokładnego dozowania leku. Ponadto pokarm nie wpływa na wchłanianie składników, więc preparaty te można przyjmować z posiłkiem lub niezależnie od posiłków.^{8 9}

Dawkowanie dekspantenolu w aerozolach do nosa

Dekspantenol w postaci aerozoli do nosa często występuje w połączeniu z ksylometazoliną. Dawkowanie w tej postaci farmaceutycznej różni się w zależności od stężenia składników i grupy wiekowej.¹⁰

W preparacie Xylo-Pantenol (1 mg + 50 mg)/ml, zawierającym 5 mg dekspantenolu w każdej dawce (0,1 ml), zaleca się:¹¹

• Dorośli i dzieci powyżej 6 lat: jedno rozpylenie (5 mg dekspantenolu) do każdego otworu nosowego, maksymalnie do trzech razy na dobę

¹²

Podobnie w preparacie Xylodex 0,1% regeneracja (0,1 mg + 5,0 mg)/dawkę:¹³

• Dorośli i dzieci od 6 lat: jedna dawka aerozolu (5 mg dekspantenolu) do każdego otworu nosowego raz lub dwa razy na dobę (co 8-10 godzin)
• Nie należy stosować więcej niż trzy dawki do każdego otworu nosowego na dobę

¹⁴

W preparacie Septanazal dla dzieci (0,5 mg + 50 mg)/ml, zawierającym 5 mg dekspantenolu w każdej dawce (0,1 ml), zaleca się:¹⁵

• Dzieci w wieku 2-6 lat: jedna dawka aerozolu (5 mg dekspantenolu) do każdego otworu nosowego do trzech razy na dobę

¹⁶

Dawkowanie dekspantenolu w kremach i maściach

Preparaty dermatologiczne zawierające dekspantenol stosuje się miejscowo na skórę. Dawkowanie w tych postaciach zależy od rodzaju i nasilenia dolegliwości.¹⁷

W przypadku preparatu Recreol (50 mg/g) zaleca się:¹⁸

• Dorośli i dzieci: cienka warstwa kremu na zmienioną powierzchnię skóry raz lub kilka razy na dobę

¹⁹

Podobnie w przypadku preparatu Bepanthen Plus (50 mg + 5 mg)/g:²⁰

• Nakładać produkt kilka razy na dobę, zależnie od potrzeb, na oczyszczone rany lub miejsca objęte zapaleniem
• Nie jest konieczne stosowanie opatrunku
• Należy unikać stosowania na rozległych powierzchniach skóry

²¹

W przypadku preparatu Alantan-Plus (20 mg + 50 mg)/g, w postaci kremu lub maści:²²

• Miejsca chorobowo zmienione należy smarować raz lub kilka razy na dobę
• W przypadku pielęgnacji niemowląt stosować po każdej zmianie pieluchy, po uprzednim przemyciu wodą miejsc narażonych na odparzenia

²³

Dawkowanie dekspantenolu w preparatach okulistycznych

W preparacie Corneregel (50 mg/g), w postaci żelu do oczu, zaleca się:²⁴

• W zależności od ciężkości i nasilenia zaburzeń: 1 kropla do worka spojówkowego 4 razy na dobę, a także 1 kropla przed snem

²⁵

Ten preparat może być stosowany do czasu subiektywnego ustąpienia objawów, bez ograniczeń czasowych.²⁶

Czas stosowania dekspantenolu

Czas stosowania preparatów zawierających dekspantenol zależy od postaci farmaceutycznej, wskazania oraz obecności innych substancji czynnych:²⁷

• W przypadku preparatów dermatologicznych: czas trwania leczenia zależy od rodzaju i przebiegu choroby. Pacjentów należy poinstruować o konieczności skontaktowania się z lekarzem, jeśli po upływie 14 dni objawy będą utrzymywać się lub ulegną pogorszeniu.
• Większość badań dotyczących miejscowego działania dekspantenolu była krótkoterminowa, zwykle około 3-4 tygodni.

²⁸

W przypadku aerozoli do nosa zawierających dekspantenol w połączeniu z ksylometazoliną, nie zaleca się stosowania dłużej niż 7 dni, chyba że lekarz zaleci inaczej:^{29 30 31}

Ponowne stosowanie jest możliwe tylko po kilkudniowej przerwie. Jeżeli po 3 dniach leczenia nie zauważono poprawy lub nastąpiło pogorszenie objawów, należy ponownie dokonać oceny klinicznej.³²

Szczegółowe tabele dawkowania dekspantenolu

Poniżej przedstawiono tabelę dawkowania dekspantenolu w zależności od postaci farmaceutycznej i grupy wiekowej pacjentów. Tabela ta stanowi zestawienie i usystematyzowanie informacji zawartych w charakterystykach produktów leczniczych.

Dawkowanie u specjalnych grup pacjentów

W przypadku specjalnych grup pacjentów, takich jak osoby z zaburzeniami czynności nerek, wątroby czy osoby w podeszłym wieku, dane dotyczące dawkowania dekspantenolu są ograniczone:³³

• Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby: Nie przeprowadzono badań u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby.
• Pacjenci w podeszłym wieku: Nie przeprowadzono badań u pacjentów w podeszłym wieku (65 lat i starszych).

³⁴

Szczegółowe informacje dotyczące sposobu stosowania preparatów

Sposób podawania dekspantenolu zależy od postaci farmaceutycznej produktu leczniczego:^{35 36 37}

Aerozole do nosa

W przypadku aerozoli do nosa, przed pierwszym użyciem oraz po przerwie w leczeniu dłuższej niż 7 dni, pompkę należy kilkakrotnie nacisnąć do momentu pojawienia się równomiernej mgiełki.^{38 39}

Procedura aplikacji aerozolu do nosa:⁴⁰

1. Usunąć nasadkę ochronną z końcówki rozpylającej
2. Końcówkę dozownika umieścić w otworze nosowym w pozycji na tyle pionowej, na ile to możliwe
3. Nacisnąć jeden raz pompkę dozownika
4. Podczas rozpylania produktu delikatnie wciągnąć powietrze nosem
5. Powtórzyć czynność dla drugiego otworu nosowego
6. Po użyciu wytrzeć końcówkę dozującą chusteczką papierową i nałożyć nasadkę ochronną

⁴¹

Pacjentom zaleca się dokładne wydmuchanie nosa przed zastosowaniem produktu. Ze względów higienicznych oraz w celu uniknięcia infekcji, każdą butelkę z rozpylaczem powinna używać tylko jedna osoba.^{42 43}

Preparaty dermatologiczne

W przypadku preparatów dermatologicznych (kremów, maści) dekspantenol należy nakładać na skórę w cienkiej warstwie, na zmienioną powierzchnię skóry.⁴⁴

W przypadku stosowania u niemowląt, np. preparatu Alantan-Plus, zaleca się aplikację po każdej zmianie pieluchy, po uprzednim przemyciu wodą miejsc narażonych na odparzenia.⁴⁵

Preparaty okulistyczne

W przypadku preparatu Corneregel w postaci żelu do oczu, podaje się 1 kroplę do worka spojówkowego.⁴⁶

Informacje dla pacjenta podczas wywiadu medycznego

Podczas wywiadu medycznego lekarz powinien zwrócić uwagę na następujące kwestie związane z dawkowaniem dekspantenolu:^{47 48}

• W przypadku preparatów dermatologicznych: poinformować pacjenta o konieczności skontaktowania się z lekarzem, jeśli po upływie 14 dni objawy będą utrzymywać się lub ulegną pogorszeniu
• W przypadku aerozoli do nosa: poinformować pacjenta, że jeżeli po 3 dniach leczenia nie zauważono poprawy lub nastąpiło pogorszenie objawów, należy ponownie dokonać oceny klinicznej
• W przypadku preparatów z ksylometazoliną: poinformować pacjenta, że nie należy stosować dłużej niż 7 dni, a ponowne stosowanie jest możliwe tylko po kilkudniowej przerwie
• Poinformować pacjenta, aby nie przekraczał zalecanego dawkowania
• W przypadku niektórych postaci podania, poinformować o odpowiedniej technice aplikacji

^{49 50}

W przypadku dzieci, lekarz powinien zawsze dokładnie wyjaśnić rodzicowi/opiekunowi prawidłowe dawkowanie i sposób podawania leku. Dzieci powinny stosować preparaty z dekspantenolem pod opieką dorosłych.⁵¹

Dodatkowe informacje, które powinny zostać przekazane pacjentowi podczas wywiadu medycznego:^{52 53}

• W przypadku niektórych preparatów dermatologicznych (np. Bepanthen Plus) należy unikać stosowania na rozległych powierzchniach skóry
• Czas trwania leczenia zależy od rodzaju i przebiegu choroby
• W przypadku aerozoli do nosa z ksylometazoliną, długie i nadmierne stosowanie może powodować odpowiednio reaktywne przekrwienie lub przekrwienie z odbicia
• W przypadku preparatów okulistycznych, należy poinformować pacjenta o technice aplikacji kropli/żelu do oka

⁵⁴