Właściwości farmakodynamiczne
Xanconalon 5 mg + 2,5 mg

Xanconalon to lek przeciwbólowy z grupy opioidów, zawierający oksykodon (agonista receptorów opioidowych kappa, mi i delta) oraz nalokson (antagonista receptorów opioidowych). Oksykodon działa głównie w ośrodkowym układzie nerwowym, zapewniając skuteczne działanie analgetyczne, natomiast nalokson, dzięki niskiej biodostępności systemowej (<3% po podaniu doustnym), wywiera miejscowy antagonizm receptorów opioidowych w przewodzie pokarmowym. Ten mechanizm ogranicza typowe działania niepożądane opioidów, takie jak zaparcia, bez istotnego wpływu na działanie analgetyczne oksykodonu. Warto również zwrócić uwagę na potencjalny wpływ opioidów na układ wewnątrzwydzielniczy i immunologiczny, choć kliniczne znaczenie tych efektów nie jest jednoznacznie ustalone.

Wskazania
Substancja czynna

Właściwości farmakodynamiczne

Xanconalon należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki przeciwbólowe; opioidy; naturalne alkaloidy opium, sklasyfikowanej według kodu ATC: N02AA55. Produkt leczniczy zawiera dwie substancje czynne: oksykodon i nalokson, które razem wpływają na farmakodynamikę leku, zapewniając zarówno skuteczne działanie przeciwbólowe, jak i zmniejszenie typowych dla opioidów działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.1

Mechanizm działania

Podstawowy mechanizm działania Xanconalonu opiera się na wzajemnym oddziaływaniu dwóch składników na receptory opioidowe. Zarówno oksykodon, jak i nalokson wykazują powinowactwo do receptorów opioidowych kappa, mi i delta zlokalizowanych w mózgu, rdzeniu kręgowym oraz narządach obwodowych, włączając w to przewód pokarmowy. Istotne różnice w mechanizmie działania tych substancji polegają na tym, że oksykodon działa jako agonista receptorów opioidowych, wiążąc się z endogennymi receptorami opioidowymi w ośrodkowym układzie nerwowym, natomiast nalokson jest czystym antagonistą, oddziaływującym na wszystkie rodzaje receptorów opioidowych.2

Działania farmakodynamiczne

Szczególną cechą farmakodynamiczną produktu Xanconalon jest ograniczona biodostępność systemowa naloksonu przy jednoczesnym silnym działaniu miejscowym w przewodzie pokarmowym. Ze względu na znaczący metabolizm pierwszego przejścia, biodostępność naloksonu po podaniu doustnym wynosi mniej niż 3%, co sprawia, że istotne klinicznie działanie układowe jest mało prawdopodobne. Kluczowy mechanizm działania terapeutycznego naloksonu w tym preparacie polega na miejscowym antagonizmie kompetycyjnym w stosunku do oksykodonu na poziomie receptorów opioidowych w jelitach. Dzięki temu nalokson skutecznie zmniejsza zaburzenia czynności jelit, które są typowym działaniem niepożądanym podczas leczenia opioidami.3

Wpływ na układy organizmu

Należy zwrócić uwagę na potencjalny wpływ substancji opioidowych na układ wewnątrzwydzielniczy, który szczegółowo opisany jest w punkcie dotyczącym specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności (punkt 4.4 Charakterystyki Produktu Leczniczego).4

W obszarze immunomodulującego działania opioidów badania niekliniczne wskazują na różnorodne efekty naturalnych opioidów na elementy układu odpornościowego. Należy jednak podkreślić, że znaczenie kliniczne tych obserwacji nie zostało jednoznacznie ustalone. Co więcej, nie ma pewności, czy wpływ oksykodonu, który jest półsyntetycznym opioidem, na układ odpornościowy jest analogiczny do działania naturalnych opioidów.5

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność kliniczna preparatu Xanconalon w redukcji zaparć wywołanych opioidami została potwierdzona w badaniach klinicznych. W 12-tygodniowym badaniu z podwójnie ślepą próbą w grupach równoległych z udziałem 322 pacjentów z zaparciem wywołanym opioidami, wykazano istotną klinicznie poprawę funkcji jelit. U osób przyjmujących oksykodon chlorowodorek z naloksonu chlorowodorkiem zaobserwowano w ostatnim tygodniu leczenia średnio jedno dodatkowe, pełne, spontaniczne wypróżnienie (bez zastosowania leków przeczyszczających) w porównaniu z pacjentami, którzy kontynuowali przyjmowanie podobnych dawek oksykodonu chlorowodorku w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu (p<0,0001).6

Ponadto, w tym samym badaniu wykazano znaczące zmniejszenie zapotrzebowania na leki przeczyszczające w pierwszych 4 tygodniach w grupie pacjentów stosujących terapię skojarzoną oksykodonem z naloksonem w porównaniu z grupą otrzymującą monoterapię oksykodonem. Zastosowanie leków przeczyszczających było wyraźnie mniejsze w grupie kombinowanej (31%) w porównaniu z grupą monoterapii (55%), przy istotności statystycznej p<0,0001.7

Podobne wyniki potwierdzające skuteczność preparatu w redukcji zaparć uzyskano w badaniu z udziałem 265 pacjentów z bólem nienowotworowym. W tym badaniu porównywano różne dawki dobowe oksykodonu chlorowodorku z naloksonu chlorowodorkiem (od 60 mg + 30 mg do 80 mg + 40 mg) z analogicznymi dawkami oksykodonu chlorowodorku stosowanego w monoterapii.8

Parametr Oksykodon + Nalokson Oksykodon w monoterapii Wartość p
Zastosowanie leków przeczyszczających w pierwszych 4 tygodniach 31% 55% p<0,0001
Dodatkowe spontaniczne wypróżnienia w ostatnim tygodniu badania +1 (średnio) brak zwiększenia p<0,0001
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl