imatynib
Imatynib (znany również pod nazwą handlową Glivec/Gleevec) to doustny inhibitor kinazy tyrozynowej, który zrewolucjonizował leczenie przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz innych nowotworów z ekspresją kinaz wrażliwych na jego działanie.
Mechanizm działania imatynibu polega na selektywnym blokowaniu aktywności kinazy tyrozynowej BCR-ABL, powstałej w wyniku translokacji chromosomowej t(9;22), znanej jako chromosom Philadelphia. Lek wiąże się z miejscem wiązania ATP w domenie kinazowej białka, uniemożliwiając fosforylację substratów niezbędnych do przekazywania sygnałów proliferacyjnych.
Poza CML, imatynib jest stosowany w leczeniu nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) z ekspresją c-KIT (CD117), ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL), zespołów hipereozynofilowych (HES), przewlekłej białaczki eozynofilowej (CEL), dermatofibrosarcoma protuberans oraz niektórych innych rzadkich nowotworów.
Profil działań niepożądanych imatynibu obejmuje głównie obrzęki (szczególnie okolooczy), nudności, wymioty, biegunki, bóle mięśniowo-szkieletowe, zmęczenie, wysypkę oraz niekiedy mielosupresję. Rzadziej obserwuje się hepatotoksyczność, kardiotoksyczność oraz zaburzenia czynności nerek.
Wprowadzenie imatynibu do praktyki klinicznej w 2001 roku było przełomem w onkohematologii i stanowiło pierwszy przykład skutecznej terapii celowanej molekularnie w leczeniu nowotworów, co doprowadziło do dramatycznej poprawy rokowania pacjentów z CML – z choroby śmiertelnej stała się schorzeniem przewlekłym z długotrwałym przeżyciem.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Brodawczakowłókniak kosmówkowy – Leczenie
Brodawczakowłókniak kosmówkowy (DFSP) to rzadki, wolno rosnący nowotwór skóry o niskim lub średnim stopniu złośliwości, charakteryzujący się lokalną agresywnością i wysokim ryzykiem nawrotów. Podstawą leczenia jest chirurgiczne wycięcie zmiany z odpowiednimi marginesami, przy czym chirurgia mikrograficzna Mohsa (MMS) jest metodą z wyboru, zapewniającą około 98% wskaźnik wyleczenia i minimalizującą ryzyko nawrotu. Alternatywnie stosuje się szerokie wycięcie miejscowe (WLE) z marginesem 2-4 cm do powięzi. Radioterapia uzupełniająca (50-70 Gy) jest wskazana w przypadku dodatnich lub wąskich marginesów, nawrotów, przerzutów lub gdy resekcja jest niemożliwa lub grozi poważnymi defektami funkcjonalnymi i kosmetycznymi. W leczeniu nieoperacyjnym, nawrotowym lub przerzutowym stosuje się terapię celowaną imatynibem (800 mg/dobę), inhibitorem kinazy tyrozynowej PDGFR-β, skuteczną u 65-70% pacjentów z translokacją t(17;22). Imatynib może być także stosowany neoadjuwantowo w celu zmniejszenia masy guza przed operacją.
badanie cytogenetyczne, badanie histopatologiczne, brodawczakowłókniak kosmówkowy, całkowita remisja, charakterystyka molekularna nowotworu, chirurgia mikrograficzna Mohsa, imatynib, immunoterapia, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor multikinazowy, mięsak tkanek miękkich, nowotwór tkanki miękkiej, przerzut, radioterapia pooperacyjna, skóra właściwa, szerokie wycięcie miejscowe, terapia celowana, terapia neoadjuwantowa, włókniakomięsak, wskaźnik wyleczenia - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib SUN 100 mg
Dazatynib, dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, jest wskazany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+) w fazie przewlekłej, zarówno u pacjentów dorosłych, jak i pediatrycznych, jako terapia pierwszego rzutu. Ponadto, u dorosłych stosuje się go w fazie akceleracji i przełomu blastycznego CML oraz w ostrych białaczkach limfoblastycznych (ALL) Ph+ w przypadku oporności lub nietolerancji na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem. U dzieci i młodzieży dazatynib jest również elementem skojarzonego leczenia nowo rozpoznanej Ph+ ALL, podawany wraz z chemioterapią. Preparat zawiera laktozę jednowodną (np. tabletka 100 mg zawiera 134 mg laktozy), co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, laktoza jednowodna, limfoblastyczny przełom blastyczny, marker molekularny, niepowodzenie terapii, nietolerancja laktozy, nietolerancja terapii, nowotwory hematologiczne, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, populacja pediatryczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa - Leksykon substancji czynnych
Imatynib – Wskazania do stosowania
Imatynib jest inhibitorem kinazy tyrozynowej o szerokim spektrum zastosowań w onkologii, szczególnie w leczeniu nowotworów hematologicznych z obecnością chromosomu Philadelphia (Ph+), takich jak przewlekła białaczka szpikowa (CML) oraz ostra białaczka limfoblastyczna (Ph+ ALL). Wskazania obejmują leczenie nowo rozpoznanej CML Ph+ u dorosłych, dzieci i młodzieży, w fazie przewlekłej, akceleracji oraz przełomu blastycznego, a także leczenie Ph+ ALL w skojarzeniu z chemioterapią lub w monoterapii w przypadku nawrotu. Ponadto imatynib jest stosowany u dorosłych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi/mieloproliferacyjnymi (MDS/MPD) z rearanżacją genu PDGFR, zaawansowanym zespołem hipereozynofilowym (HES) i/lub przewlekłą białaczką eozynofilową (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα, a także w leczeniu Kit (CD117)-dodatnich guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) oraz guzowatych włókniakomięsaków skóry (DFSP). Skuteczność terapii ocenia się na podstawie odpowiedzi hematologicznej, cytogenetycznej oraz okresu przeżycia wolnego od progresji, zależnie od rodzaju nowotworu.
aberracja genetyczna, chromosom Philadelphia, faza akceleracji, GIST, guz lity, imatynib, leczenie adjuwantowe, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, przeżycie wolne od progresji, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, rearanżacja genu PDGFR, substancja czynna, transplantacja szpiku, włókniakomięsak skóry, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Meaxin 400 mg
Meaxin to preparat zawierający imatynib w postaci imatynibu mezylanu, dostępny w dawkach 100 mg oraz 400 mg w formie tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej. Tabletki 100 mg są żółtawobiałe, okrągłe, o średnicy 12 mm, z linią podziału umożliwiającą podział na równe dawki, natomiast tabletki 400 mg mają średnicę 21 mm, są obustronnie wypukłe. Substancje pomocnicze obejmują m.in. mannitol, celulozę mikrokrystaliczną, krzemionkę koloidalną bezwodną, wapnia krzemian, kwas cytrynowy bezwodny, krospowidon typ A, magnezu stearynian oraz sodu stearylofumaran, pełniące funkcje wypełniaczy, środków wiążących, przeciwzbrylających, regulatorów kwasowości i poślizgowych.
blister jednodawkowy, celuloza mikrokrystaliczna, celuloza mikrokrystaliczna krzemowana, imatynib, krospowidon, krzemian wapnia, krzemionka koloidalna, kwas cytrynowy, mannitol, mezylan imatynibu, niezgodność farmaceutyczna, podział tabletek, stearylofumaran sodu, stearynian magnezu, substancja pomocnicza, tabletka do sporządzania zawiesiny doustnej - Leksykon substancji czynnych
Korzeń kozłka lekarskiego – Przeciwwskazania stosowania
Korzeń kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., radix) wykazuje działanie uspokajające i nasenne, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną oraz u osób z alergią na składniki preparatów złożonych, takich jak Krople Żołądkowe czy Neurapas. W przypadku Kropli Żołądkowych, które zawierają 67-72% etanolu, przeciwwskazaniem są choroby układu pokarmowego, w tym nadkwaśność, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy oraz bóle jamy brzusznej. Produkt ten nie jest zalecany dzieciom poniżej 12. roku życia ze względu na brak danych bezpieczeństwa i obecność alkoholu. Preparat Neurapas, zawierający dodatkowo wyciągi z ziela dziurawca i męczennicy, wymaga uwzględnienia przeciwwskazań związanych z fotosensybilizacją oraz potencjalnymi interakcjami lekowymi.
alkoholizm, antykoagulant kumarynowy, ból jamy brzusznej, choroba wątroby, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, cyklosporyna, cytostatyk, działanie fotosensybilizujące, działanie uspokajające i nasenne, ewerolimus, glukoza ciekła, imatynib, inhibitor proteazy, irynotekan, korzeń kozłka lekarskiego, krople żołądkowe, laktoza jednowodna, lek immunosupresyjny, nadkwaśność, nadwrażliwość na substancje, Neurapas, niedobór laktazy, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, nietolerancja galaktozy, padaczka, reakcja alergiczna, sirolimus, takrolimus, Valeriana officinalis, warfaryna, wyciąg z ziela dziurawca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, ziele męczennicy - Leksykon substancji czynnych
Dazatynib – Wskazania do stosowania
Dazatynib jest inhibitorem kinazy tyrozynowej BCR-ABL, stosowanym w leczeniu nowotworów hematologicznych związanych z chromosomem Philadelphia (Ph+), w tym przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL). Dostępny w dawkach od 16 mg do 140 mg w formie tabletek powlekanych, dazatynib jest wskazany jako terapia pierwszego rzutu u dorosłych i dzieci z nowo rozpoznaną CML Ph+ w fazie przewlekłej (CP). Ponadto, jest stosowany w przypadku oporności lub nietolerancji na wcześniejsze leczenie, w tym terapię imatynibem, zarówno w fazie przewlekłej, akceleracji, jak i przełomu blastycznego CML oraz u pacjentów z ALL Ph+ i limfoblastyczną postacią przełomu blastycznego CML. W populacji pediatrycznej dazatynib jest również stosowany w skojarzeniu z chemioterapią u dzieci z nowo rozpoznaną ALL Ph+.
ALL Ph+, białko docelowe, chromosom Philadelphia, CML Ph+, działanie niepożądane, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, nowotwór mieloproliferacyjny, nowotwór układu krwiotwórczego, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, terapia skojarzona, toksyczność leku - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib SUN 50 mg
Dasatinib SUN to inhibitor kinazy tyrozynowej dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, stosowany w leczeniu nowotworów hematologicznych z obecnością chromosomu Philadelphia (Ph+). Lek jest wskazany zarówno dla dorosłych, jak i pacjentów pediatrycznych, w terapii nowo rozpoznanej przewlekłej białaczki szpikowej (CML) w fazie przewlekłej (CP) jako leczenie pierwszego rzutu, a także w przypadku oporności lub nietolerancji na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem, w różnych fazach CML (przewlekła, akceleracji, przełomu blastycznego) oraz w ostrej białaczce limfoblastycznej (ALL) Ph+. W populacji pediatrycznej dasatinib stosuje się również w terapii skojarzonej z chemioterapią w nowo rozpoznanej Ph+ ALL. Dawkowanie i decyzja terapeutyczna powinny uwzględniać fazę choroby, odpowiedź na wcześniejsze leczenie, tolerancję terapii oraz wiek pacjenta.
ALL Ph+, chromosom Philadelphia, CML Ph+, CML Ph+ w fazie przewlekłej, CML w fazie akceleracji, CML w fazie przewlekłej, dazatynib, dysfagia, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, laktoza jednowodna, leczenie drugiego rzutu, limfoblastyczny przełom blastyczny, nowo rozpoznana CML, nowotwór hematologiczny, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, terapia pierwszego rzutu, terapia skojarzona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Viatris 50 mg
Dasatinib Viatris, dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach od 20 mg do 140 mg, jest wskazany do leczenia nowotworów hematologicznych związanych z chromosomem Philadelphia (Ph+), zarówno u dorosłych, jak i pacjentów pediatrycznych. U dorosłych stosuje się go jako terapię pierwszego rzutu w przewlekłej białaczce szpikowej (CML) w fazie przewlekłej (CP), a także w leczeniu opornych lub nietolerowanych postaci CML w fazie przewlekłej, akceleracji i przełomu blastycznego oraz w ostrej białaczce limfoblastycznej (ALL) Ph+. W populacji pediatrycznej dasatinib jest stosowany zarówno jako leczenie pierwszego rzutu w Ph+ CML CP i Ph+ ALL (w skojarzeniu z chemioterapią), jak i w przypadkach oporności lub nietolerancji na wcześniejsze terapie, w tym imatynib.
chemioterapia skojarzona, chromosom Philadelphia, dasatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, nietolerancja leczenia, nowotwór hematologiczny, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, progresja choroby, przełom blastyczny, przełom blastyczny limfoblastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, terapia pierwszego rzutu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imatinib Altan 100 mg
Imatynib stosowany u pacjentów z zaawansowanymi nowotworami, w tym Ph+ ALL, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą być trudne do odróżnienia od objawów choroby podstawowej i innych terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują hematologiczne zaburzenia takie jak neutropenia, trombocytopenia i niedokrwistość (bardzo często), a także objawy ze strony układu pokarmowego (nudności, biegunka, wymioty, ból brzucha) oraz zatrzymanie płynów manifestujące się wysiękiem opłucnowym, wodobrzuszem i obrzękami. Wysokie dawki imatynibu w połączeniu z chemioterapią mogą prowadzić do przemijającego uszkodzenia wątroby, objawiającego się podwyższoną aktywnością aminotransferaz i hiperbilirubinemią. U dzieci z Ph+ ALL profil bezpieczeństwa jest podobny do dorosłych, choć dane są ograniczone. Zgłaszano także poważne, potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak zastoinowa niewydolność serca, ostra niewydolność nerek i wysięk opłucnowy, które wymagały interwencji i czasowego odstawienia leku.
cholestatyczne zapalenie wątroby, choroba śródmiąższowa płuc, duszność, hiperbilirubinemia, imatynib, krwotok płucny, martwica wątroby, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, ostra niewydolność oddechowa, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, Ph+ ALL, rabdomioliza, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień guzowaty, tamponada serca, tarcza zastoinowa, toksyczne uszkodzenie wątroby, trombocytopenia, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie osierdzia, zastoinowa niewydolność serca, zespół niespokojnych nóg, zespół Raynauda, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sunitinib Vipharm 25 mg
Sunitynib w formie kapsułek twardych (12,5 mg, 25 mg, 50 mg) jest wskazany w leczeniu zaawansowanych nowotworów u dorosłych, w tym nieoperacyjnych lub przerzutowych guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) po niepowodzeniu terapii imatynibem, zaawansowanego i przerzutowego raka nerkowokomórkowego (RCC, MRCC) oraz wysoko zróżnicowanych nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET) z progresją choroby. Preparat zawiera sunitynib w postaci jabłczanu, a kapsułki charakteryzują się żółto-pomarańczowymi granulkami i różnym oznaczeniem w zależności od dawki (12,5 mg, 25 mg, 50 mg). Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do pacjenta i rodzaju nowotworu.
choroba miejscowo zaawansowana, diagnostyka obrazowa, działanie niepożądane, guz z przerzutami, imatynib, jabłczan sunitynibu, lek przeciwnowotworowy, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, onkolog, oporność na lek, progresja choroby, rak nerkowokomórkowy, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, sunitynib, terapia celowana, wysoko zróżnicowany nowotwór neuroendokrynny - Leksykon chorób i schorzeń
Ginekomastia – Epidemiologia
Ginekomastia jest najczęstszym łagodnym schorzeniem piersi u mężczyzn, dotykającym 50-60% populacji męskiej w ciągu życia, z charakterystycznym trójmodalnym rozkładem wiekowym: u noworodków (60-90%), w okresie dojrzewania (4-69%, do 70% w wieku około 14 lat) oraz u mężczyzn po 50. roku życia (24-65%). Etiologia obejmuje fizjologiczne zmiany hormonalne, czynniki ryzyka takie jak otyłość, stosowanie steroidów anabolicznych oraz schorzenia wpływające na równowagę estrogenowo-androgenną. Leki wywołujące ginekomastię stanowią około 20% przypadków, w tym antyandrogeny (do 75% pacjentów z rakiem prostaty), cymetydyna, digoksyna, finasteryd, ketokonazol, spironolakton, tiazydy, fenotiazyny, teofilina, metotreksat i imatynib. Schorzenia współistniejące to m.in. guzy nadnerczy, nadczynność tarczycy, choroby nerek, zespół Klinefeltera, choroby wątroby, hipogonadyzm oraz guzy przysadki i jąder.
antyandrogen, choroba płuc, choroba przewodu pokarmowego, choroba układu krążenia, choroba wątroby, cymetydyna, digoksyna, dojrzewanie, dutasteryd, ekspozycja na estrogeny, fenotiazyna, finasteryd, ginekomastia, gruczolak przysadki, guz jądra, guz nadnercza, hipogonadyzm męski, imatynib, inhibitor 5-alfa-reduktazy, ketokonazol, łagodny rozrost prostaty, metotreksat, nadczynność tarczycy, nadzór epidemiologiczny, niedobór androgenów, niewydolność nerek, niski poziom testosteronu, nowotwór, otyłość, owłosienie łonowe, poziom hormonu, prolaktynoma, radioterapia przedoperacyjna, rak in situ, rak jądra, rak piersi u mężczyzn, rak płaskonabłonkowy skóry, rak prostaty, skala Tannera, spadek poziomu testosteronu, spironolakton, steroid anaboliczny, substancja chemiczna, tamoksyfen, teofilina, terapia antyandrogenowa, tiazyd, tkanka gruczołowa piersi, zaburzenie równowagi hormonalnej, zespół Klinefeltera, zmiana hormonalna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Meaxin 100 mg
Meaxin jest lekiem zawierającym 100 mg imatynibu w postaci mezylanu, dostępny w formie tabletek powlekanych o charakterystycznym pomarańczowo-brązowym kolorze i średnicy 11 mm. Tabletki są dwustronnie wypukłe, z ściętymi brzegami i linią podziału, co umożliwia ich dzielenie na równe dawki. Każda tabletka zawiera również 114 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy. Substancje pomocnicze obejmują m.in. skrobię kukurydzianą, hydroksypropylocelulozę, celulozę mikrokrystaliczną, krospowidon, krzemionkę koloidalną bezwodną oraz magnezu stearynian, które wpływają na właściwości fizykochemiczne i farmaceutyczne leku. Otoczka tabletek składa się z alkoholu poliwinylowego, tytanu dwutlenku (E 171), makrogolu 3000, talku oraz barwników: tlenków żelaza czerwonego i żółtego (E 172), nadających charakterystyczny kolor.
alkohol poliwinylowy, celuloza mikrokrystaliczna, dwutlenek tytanu, hydroksypropyloceluloza, imatynib, krospowidon, krzemionka koloidalna, laktoza jednowodna, makrogol, mezylan imatynibu, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, skrobia kukurydziana, środek rozsadzający, stearynian magnezu, substancja czynna, tabletka powlekana, tlenek żelaza czerwony, tlenek żelaza żółty - Leksykon leków
Skład i postać leku – Imatinib Altan 100 mg
Imatinib Altan jest dostępny w postaci kapsułek twardych w dwóch dawkach: 100 mg i 400 mg imatynibu (w formie imatynibu mezylanu). Kapsułki 100 mg mają rozmiar 3 i są oznaczone pomarańczowym nadrukiem „100”, natomiast kapsułki 400 mg mają rozmiar 00 i oznaczone są nadrukiem „400”. Substancja czynna w obu dawkach występuje w formie mezylanu, co zapewnia stabilność i odpowiednią biodostępność leku. Kapsułki zawierają również substancje pomocnicze, takie jak tytanu dwutlenek (E171), żelatynę oraz składniki tuszu (szelak, amonowy wodorotlenek stężony, glikol propylenowy, żółcień pomarańczowa E110), które wpływają na właściwości fizyczne i wizualne produktu. Lek jest przeznaczony do podawania doustnego i dostarczany w butelkach HDPE z zabezpieczeniem przed dziećmi.
biodostępność leku, dwutlenek tytanu, glikol propylenowy, imatynib, imatynib mezylan, kapsułka twarda, lek onkologiczny, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności, pierścień gwarancyjny, polietylen wysokiej gęstości, postać farmaceutyczna, substancja pomocnicza, szelak, utylizacja produktów leczniczych, wodorotlenek amonowy, żelatyna, żółcień pomarańczowa - Leksykon chorób i schorzeń
Gist (guz podścieliskowy przewodu pokarmowego) – Epidemiologia
Gastrointestinal stromal tumor (GIST) to najczęstszy nowotwór mezenchymalny przewodu pokarmowego, stanowiący 1-3% wszystkich nowotworów tego układu. Częstość występowania wynosi 10-15 przypadków na milion osób rocznie, z rocznym wzrostem zachorowalności do 1,02/100 000 osobolat w 2019 roku. GIST lokalizuje się najczęściej w żołądku (50-60%) i jelicie cienkim (20-35%), a lokalizacja ma znaczenie prognostyczne – guzy żołądka rokują lepiej niż jelita cienkiego. Czynniki prognostyczne obejmują wielkość guza (>5 cm), wskaźnik mitotyczny, lokalizację oraz obecność pęknięcia guza. Pięcioletnie przeżycie specyficzne dla choroby wynosi 82%, z najlepszym wynikiem u pacjentów poddanych leczeniu chirurgicznemu (86%). Wzrost wykrywalności w stadium miejscowym i przerzutowym obserwowany w ostatnich latach podkreśla znaczenie wczesnej diagnostyki i monitorowania.
choroba nawrotowa, choroba przerzutowa, endoskopowa ultrasonografia, guz podścieliskowy przewodu pokarmowego, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, klasyfikacja TNM, leczenie chirurgiczne, mutacja KIT, nowotwór mezenchymalny przewodu pokarmowego, potencjał złośliwy, pozytonowa tomografia emisyjna, przerzut odległy, przeżycie specyficzne dla choroby, regorafenib, ripretynib, stadium odległe, stadium regionalne, sunitynib, terapia celowana, tomografia komputerowa, wskaźnik mitotyczny, wskaźnik przeżycia całkowitego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meaxin 100 mg
Profil bezpieczeństwa imatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach przedklinicznych na szczurach, psach, małpach i królikach. Zaobserwowano toksyczne działanie na układ krwiotwórczy (łagodne do umiarkowanego zmiany hematologiczne i zmiany w szpiku kostnym), wątrobę (zwiększona aktywność aminotransferaz, ciężkie uszkodzenia u psów po 2 tygodniach), nerki (ogniskowa mineralizacja i nefroza u małp, rozrost nabłonka u szczurów przy dawce ≥6 mg/kg przez 13 tygodni) oraz układ odpornościowy (zwiększona częstość zakażeń oportunistycznych). Poziom NOAEL u małp ustalono na 15 mg/kg, co odpowiada około 1/3 maksymalnej dawki stosowanej u ludzi (800 mg). Ocena genotoksyczności wykazała brak działania genotoksycznego w większości testów in vitro i in vivo, z wyjątkiem działania klastogennego w komórkach jajnika chomika chińskiego oraz mutagenności dwóch produktów pośrednich procesu wytwarzania. W badaniach reprodukcyjnych u samców szczurów dawka 60 mg/kg (zbliżona do maksymalnej dawki klinicznej) powodowała zmniejszenie masy jąder i najądrzy oraz obniżenie ruchliwości plemników, a u samic dawki ≥30 mg/kg powodowały zmniejszenie spermatogenezy i zwiększoną utratę poimplantacyjną płodów. Działanie teratogenne obserwowano u szczurów przy dawkach ≥100 mg/kg, obejmujące m.in. brak kości czaszki i przepuklinę mózgową.
aberracja chromosomowa, aminotransferazy, azot mocznikowy, badanie przedkliniczne, brodawczak pęcherza moczowego, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolak nerek, gruczolak przytarczycy, gruczolakorak jelita cienkiego, guz rdzenia nadnerczy, hiperplazja przewodów żółciowych, imatynib, kardiomiopatia, martwica komórek wątrobowych, martwica przewodów żółciowych, mineralizacja ogniskowa, nefroza cewek nerkowych, niewydolność serca, przepuklina mózgowa, przerost mięśnia sercowego, przewlekła choroba nerek, rozstrzeń jam serca, rozszerzenie cewek nerkowych, szpik kostny, test Amesa, test chłoniaka mysiego, toksyczność leku, układ krwiotwórczy, zakażenie oportunistyczne, zmiany hematologiczne, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Krka 80 mg
Dasatinib Krka, zawierający dazatynib, jest selektywnym inhibitorem kinazy tyrozynowej BCR-ABL, stosowanym w leczeniu nowotworów hematologicznych z chromosomem Philadelphia (Ph+), w tym przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) u pacjentów dorosłych i pediatrycznych. Lek dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg i 140 mg, co pozwala na indywidualne dostosowanie terapii. Wskazania obejmują: nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej jako terapię pierwszej linii, leczenie CML w fazie przewlekłej, akceleracji i przełomu blastycznego w przypadku oporności lub nietolerancji na imatynib, a także Ph+ ALL i limfoblastyczną postać przełomu blastycznego CML. U dzieci stosuje się go zarówno jako terapię pierwszej linii w Ph+ CML CP, jak i w skojarzeniu z chemioterapią w Ph+ ALL.
ALL Ph+, białaczka szpikowa, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, gen fuzyjny BCR-ABL, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza tyrozynowa, limfoblastyczny przełom blastyczny, nietolerancja laktozy, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, parametry hematologiczne, proliferacja komórek, protokół chemioterapii, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, translokacja chromosomowa - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Meaxin 100 mg
Imatynib, substancja czynna leku Meaxin stosowanego w terapii przewlekłej białaczki szpikowej, może wywoływać działania niepożądane istotnie wpływające na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Do najważniejszych należą zawroty głowy, zaburzenia widzenia oraz senność, które mogą upośledzać koordynację ruchową, percepcję wzrokową oraz czas reakcji. W praktyce klinicznej lekarz ma obowiązek poinformować pacjenta o tych ryzykach, zwłaszcza na początku terapii lub przy zmianie dawkowania (np. Meaxin 100 mg), kiedy nasilenie działań niepożądanych może być największe. Zaleca się, aby pacjent powstrzymał się od prowadzenia pojazdów podczas występowania objawów takich jak zawroty głowy czy zaburzenia widzenia, a także zachował szczególną ostrożność w okresach senności.
dawkowanie leku, działanie niepożądane, funkcje psychomotoryczne, imatynib, koncentracja, koordynacja wzrokowo-ruchowa, Meaxin, objawy niepożądane, ostrość widzenia, przewlekła białaczka szpikowa, senność, terapia imatynibem, wydłużony czas reakcji, zaburzenia percepcji odległości, zaburzenia równowagi, zaburzenia widzenia, zawroty głowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Bosutinib Zentiva 400 mg
Bosutinib Zentiva to inhibitor kinazy białkowej, stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML), dostępny w tabletkach o dawkach 100 mg, 400 mg i 500 mg. Substancja czynna, bosutynib, selektywnie hamuje kinazę BCR-Abl, kluczową w patogenezie CML, oraz kinazy z rodziny Src (Src, Lyn, Hck), przy minimalnym wpływie na PDGF i c-Kit. Ponadto, bosutynib wykazuje szerokie spektrum inhibicji innych kinaz receptorowych i niereceptorowych, co może wzmacniać jego działanie przeciwnowotworowe. W badaniach in vitro i in vivo potwierdzono skuteczność bosutynibu w hamowaniu proliferacji komórek CML, w tym linii opornych na imatynib, co czyni go istotnym lekiem w terapii opornych postaci choroby.
badanie in vitro, bosutynib, chromosom Philadelphia, imatynib, inhibicja enzymatyczna, inhibitor kinazy białkowej, ketokonazol, kinaza BCR-ABL, kinaza serynowo-treoninowa, kinaza SRC, lek przeciwnowotworowy, moksyfloksacyna, odstęp QTc, płytkopochodny czynnik wzrostu, przewlekła białaczka szpikowa, receptorowa kinaza tyrozynowa - Leksykon substancji czynnych
Imatynib – Przeciwwskazania stosowania
Imatynib jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest potwierdzona alergia na imatynib, manifestująca się od łagodnych wysypek po ciężkie reakcje anafilaktyczne. Różne formy leku (tabletki powlekane, kapsułki, tabletki do sporządzania zawiesiny) mogą zawierać różne substancje pomocnicze, co wymaga szczegółowego wywiadu alergicznego przed rozpoczęciem terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność barwnika żółcień pomarańczowa (E 110), obecnego m.in. w preparatach Imatinib Altan, Imatenil (0,002 mg) oraz Leuzek, który może wywoływać reakcje alergiczne i stanowić dodatkowe przeciwwskazanie.
charakterystyka produktu leczniczego, imatynib, kapsułka twarda, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, nowotwór, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, substancja pomocnicza, tabletka do sporządzania zawiesiny doustnej, tabletka powlekana, terapia imatynibem, wysypka skórna, wywiad alergiczny, wywiad lekarski, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Meaxin 400 mg
W codziennej praktyce klinicznej istotne jest poinformowanie pacjentów o potencjalnych ograniczeniach związanych ze stosowaniem imatynibu (Meaxin 400 mg, tabletki powlekane), szczególnie w kontekście zdolności prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Kluczowe działania niepożądane, które mogą wpływać na bezpieczeństwo, to zawroty głowy, zaburzenia widzenia oraz senność. Objawy te mogą znacząco upośledzać zdolność utrzymania równowagi, prawidłowej oceny sytuacji na drodze oraz wydłużać czas reakcji i obniżać koncentrację, co stwarza ryzyko w ruchu drogowym.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sunitinib G.L. Pharma 12,5 mg
Sunitinib G.L. Pharma jest dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 12,5 mg, 25 mg oraz 50 mg i znajduje zastosowanie w leczeniu trzech zaawansowanych nowotworów: nieoperacyjnych i/lub przerzutowych guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) po niepowodzeniu terapii imatynibem, zaawansowanego oraz przerzutowego raka nerkowokomórkowego (RCC/MRCC) oraz wysoko zróżnicowanych nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET) z progresją choroby. Lek stanowi terapię drugiego rzutu w GIST, a także istotną opcję terapeutyczną w zaawansowanym RCC i progresywnych pNET, co podkreśla jego rolę w leczeniu opornych i zaawansowanych stanów onkologicznych u dorosłych pacjentów.
Ze względu na profil działania i potencjalne ryzyko, Sunitinib powinien być stosowany pod ścisłym nadzorem onkologicznym, z indywidualnym doborem dawki oraz regularnym monitorowaniem parametrów laboratoryjnych i stanu klinicznego pacjenta. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest dokładna ocena przeciwwskazań, interakcji lekowych oraz dokumentacja wcześniejszych terapii, zwłaszcza w przypadku GIST – potwierdzenie oporności lub nietolerancji na imatynib. W RCC istotna jest ocena stopnia zaawansowania choroby, natomiast w pNET potwierdzenie wysokiego stopnia zróżnicowania guza i progresji choroby. Takie podejście pozwala na optymalne wykorzystanie potencjału terapeutycznego sunitynibu w leczeniu trudnych przypadków onkologicznych.
GIST, imatynib, MRCC, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, onkolog kliniczny, oporność na leczenie, parametry laboratoryjne, pNET, progresja choroby, przerzut, rak nerkowokomórkowy, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, sunitynib, zmiana nieoperacyjna, zróżnicowanie guza - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sunitinib Krka 50 mg
Sunitynib w postaci jabłczanu, dostępny w preparacie Sunitinib Krka w kapsułkach o dawkach 12,5 mg, 25 mg i 50 mg, jest stosowany w leczeniu trzech głównych typów nowotworów: nieoperacyjnych i/lub z przerzutami podścieliskowych guzów przewodu pokarmowego (GIST) po niepowodzeniu terapii imatynibem (oporność pierwotna, wtórna lub nietolerancja), zaawansowanego lub przerzutowego raka nerkowokomórkowego (MRCC) oraz wysoko zróżnicowanych, nieoperacyjnych nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET) z udokumentowaną progresją choroby. Wskazania te wymagają potwierdzenia histopatologicznego oraz spełnienia określonych kryteriów klinicznych, takich jak wiek ≥18 lat, nieoperacyjność zmian, obecność przerzutów oraz odpowiednia dokumentacja progresji lub oporności na wcześniejsze leczenie. W przypadku MRCC sunitynib może być stosowany zarówno w pierwszej, jak i kolejnych liniach terapii, bez konieczności wcześniejszego leczenia inhibitorami kinazy tyrozynowej.
angiogeneza, badanie histologiczne, czynność tarczycy, działanie niepożądane, frakcja wyrzutowa lewej komory, GIST, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, jabłczan, kapsułka twarda, morfologia krwi, nietolerancja imatynibu, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, oporność pierwotna, oporność wtórna, pNET, progresja choroby, proszek leczniczy, rak nerkowokomórkowy, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, skala ECOG, terapia celowana, terapia przeciwnowotworowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Meaxin 100 mg
Meaxin (imatynib) w dawce 100 mg w formie tabletek powlekanych jest lekiem stosowanym przede wszystkim w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (CML Ph+), zarówno u dorosłych, jak i u dzieci oraz młodzieży, w różnych fazach choroby, w tym po niepowodzeniu terapii interferonem alfa, w fazie akceleracji oraz przełomie blastycznym. Ponadto, imatynib jest wskazany w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej Ph+ (Ph+ ALL) jako element terapii skojarzonej lub monoterapia w nawrotach. Lek znajduje zastosowanie także w zespołach mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD) z rearanżacją genu PDGFR, w zaawansowanym zespole hipereozynofilowym (HES) i przewlekłej białaczce eozynofilowej (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα, a także w leczeniu guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) z ekspresją CD117 oraz w terapii adjuwantowej po resekcji tych guzów u pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotu. Wskazaniem są również guzowate włókniakomięsaki skóry (DFSP) w przypadkach nieoperacyjnych lub nawrotowych. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest potwierdzenie odpowiednich markerów molekularnych i cytogenetycznych, a dawkowanie i decyzje terapeutyczne powinny uwzględniać aktualne wytyczne oraz indywidualne ryzyko pacjenta.
faza akceleracji, faza przewlekła, guzowaty włókniakomięsak skóry, imatynib, leczenie adjuwantowe, mezylan imatynibu, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa Ph+, przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia, przeżycie wolne od progresji, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, rearanżacja genu, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, transplantacja szpiku, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Przewlekła białaczka szpikowa (CML) to klonalna mieloproliferacyjna choroba hematologiczna charakteryzująca się obecnością chromosomu Philadelphia [t(9;22)] i genu fuzyjnego BCR-ABL, kodującego patologicznie aktywną kinazę tyrozynową p210. CML przebiega w trzech fazach: przewlekłej, akceleracji i blastycznej, z których większość pacjentów diagnozowana jest w fazie przewlekłej, często bezobjawowo lub z niespecyficznymi symptomami takimi jak anemia, poty nocne, powiększenie śledziony czy skłonność do krwawień. Diagnostyka opiera się na morfologii krwi, badaniu szpiku, cytogenetyce i molekularnym wykrywaniu BCR-ABL. Monitorowanie terapii obejmuje regularne badania molekularne co 3-6 miesięcy w celu oceny odpowiedzi na leczenie i wykrycia ewentualnej oporności. Standardem leczenia są inhibitory kinazy tyrozynowej (TKI) takie jak imatynib, dazatynib, nilotynib, bosutynib, ponatynib i asciminib, które znacząco poprawiły rokowanie, umożliwiając długotrwałą remisję u ponad 90% pacjentów. Przeszczep allogeniczny komórek macierzystych pozostaje jedyną potencjalnie leczącą metodą, stosowaną w przypadku oporności na TKI lub w fazie zaawansowanej choroby, jednak wiąże się z wysokim ryzykiem powikłań i śmiertelności (15-20%).
anemia, asciminib, chemioterapia, chromosom Philadelphia, cytometria przepływowa, dazatynib, faza akceleracji CML, faza blastyczna CML, faza przewlekła CML, gen BCR-ABL, granulocyty, imatynib, immunoterapia, inhibitory kinazy tyrozynowej, kariotypowanie, kinaza tyrozynowa, leukopenia, małopłytkowość, morfologia krwi, neutropenia, nilotynib, ostra białaczka, ponatynib, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep szpiku kostnego, przewlekła białaczka limfocytowa, przewlekła białaczka szpikowa, remisja choroby, splenektomia, supresja szpiku kostnego, terapia celowana, translokacja chromosomowa, wybroczyny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Imatinib Sandoz 400 mg
Przedawkowanie imatynibu stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej i ścisłego monitorowania stanu klinicznego pacjenta. Objawy przedawkowania u dorosłych zależą od dawki i obejmują m.in. nudności, wymioty, biegunkę, wysypkę, obrzęki, zmęczenie, kurcze mięśni, małopłytkowość, pancytopenię, ból brzucha i głowy oraz zmniejszenie apetytu przy dawkach 1200-1600 mg (1-10 dni). Przy dawkach 1800-3200 mg (do 6 dni) obserwuje się nasilenie objawów mięśniowych, podwyższenie aktywności kinazy kreatynowej i bilirubiny oraz bóle żołądkowo-jelitowe. Jednorazowa dawka 6400 mg wiązała się z nudnościami, wymiotami, gorączką, obrzękiem twarzy, neutropenią i wzrostem aminotransferaz, natomiast dawki 8-10 g powodowały głównie wymioty i dolegliwości żołądkowo-jelitowe.
aminotransferazy, bilirubina, ból żołądkowo-jelitowy, dawka terapeutyczna, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, imatynib, interwencja medyczna, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, leczenie objawowe, leczenie wspomagające, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, nudności i wymioty, objawy kliniczne, objawy ogólnoustrojowe, objawy skórne, objawy z przewodu pokarmowego, obrzęk, obrzęk twarzy, obserwacja kliniczna, pancytopenia, przedawkowanie imatynibu, wysypka i rumień, zaburzenia hematologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Leczenie
Inhibitory kinazy tyrozynowej (TKI) stanowią podstawę leczenia przewlekłej białaczki szpikowej (PBSz), działając poprzez selektywne blokowanie aktywności białka BCR-ABL, będącego produktem translokacji chromosomu Philadelphia. W terapii pierwszej linii fazy przewlekłej PBSz stosuje się imatynib (pierwsza generacja), dazatynib, nilotynib, bozutynib (druga generacja) oraz ponatynib i asciminib (trzecia generacja). Monitorowanie odpowiedzi molekularnej, w tym poziomu BCR-ABL1, jest kluczowe; wartość powyżej 10% po 3 miesiącach leczenia wskazuje na niepowodzenie terapii. W przypadku oporności lub nietolerancji stosuje się TKI kolejnych generacji, a w szczególnych przypadkach (np. mutacja T315I) preferowany jest ponatynib. Allogeniczny przeszczep komórek macierzystych pozostaje jedyną metodą potencjalnie leczącą PBSz, jednak ze względu na wysoką toksyczność jest zarezerwowany dla pacjentów z oporną lub zaawansowaną chorobą.
asciminib, badanie molekularne, białko BCR-ABL, chemioterapia, chromosom Philadelphia, cytarabina, dazatynib, faza akceleracji, faza blastyczna, fludarabina, głęboka odpowiedź molekularna, hydroksymocznik, idarubicyna, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, interferon alfa-2b, komórka białaczkowa, komórka blastyczna, morfologia krwi, mutacja T315I, nilotynib, odpowiedź molekularna, ostra białaczka, ponatynib, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep szpiku kostnego, przewlekła białaczka szpikowa, remisja szpiku kostnego, remisja wolna od leczenia, splenektomia, terapia celowana, transfuzja krwi, translokacja chromosomowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib SUN 80 mg
Dasatinib SUN to lek przeciwnowotworowy zawierający dazatynib, dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, stosowany w leczeniu nowo rozpoznanej przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+) w fazie przewlekłej (CP) jako terapia pierwszego rzutu u dorosłych i dzieci. Ponadto, jest wskazany u pacjentów z CML w fazie przewlekłej, akceleracji i przełomu blastycznego wykazujących oporność lub nietolerancję na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem. W leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej Ph+ (Ph+ ALL) oraz limfoblastycznej postaci przełomu blastycznego CML, dasatinib stosuje się u pacjentów z opornością lub nietolerancją na wcześniejszą terapię, a u dzieci z Ph+ ALL wyłącznie w skojarzeniu z chemioterapią. Tabletki zawierają laktozę jednowodną w ilościach od 27 mg (20 mg tabletka) do 188 mg (140 mg tabletka), co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy.
chemioterapia, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, laktoza jednowodna, leczenie pierwszego rzutu, lek przeciwnowotworowy, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, nietolerancja galaktozy, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, onkohematologia, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia, tabletka powlekana, terapia pierwszej linii - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół nadmiaru eozynofili – Leczenie
Zespół nadmiaru eozynofili (HES) definiuje się jako utrzymującą się eozynofilię powyżej 1500 komórek/μL przez minimum 6 miesięcy, bez wykrytej przyczyny wtórnej, z towarzyszącym uszkodzeniem narządowym. Leczenie opiera się na redukcji liczby eozynofili, łagodzeniu objawów i zapobieganiu progresji choroby, zwłaszcza uszkodzeń serca. Kortykosteroidy systemowe, głównie prednizon w dawce 1 mg/kg/dobę (40-60 mg/dobę), stanowią terapię pierwszego rzutu, z możliwością dożylnego metyloprednizolonu w dawkach do 1 g/dobę w stanach zagrożenia życia. U pacjentów z mutacją FIP1L1/PDGFRA preferowany jest imatynib (100 mg/dobę), który osiąga niemal 100% odpowiedzi klinicznej. Hydroksymocznik (1-2 g/dobę) i interferon-alfa (1-3 mln j. dziennie) są stosowane jako leki drugiego rzutu, natomiast mepolizumab (300 mg s.c. co 4 tygodnie) i inne przeciwciała anty-IL-5 stanowią opcję oszczędzającą steroidy. W przypadkach opornych stosuje się chemioterapeutyki (chlorambucyl, winkrystyna, etopozyd) oraz leki immunosupresyjne (alemtuzumab, cyklosporyna). Monitorowanie obejmuje morfologię, enzymy wątrobowe, troponinę, EKG i badania obrazowe, a leczenie przeciwzakrzepowe jest wskazane u pacjentów z powikłaniami zakrzepowymi.
albendazol, alemtuzumab, benralizumab, ból brzucha, chlorambucyl, cyklosporyna, dazatynib, dupilumab, eozynofilia, eozynofilia krwi obwodowej, etopozyd, hiperleukocytoza, hydroksymocznik, idiopatyczny HES, imatynib, immunoglobulina dożylna, inhibitor JAK, inhibitor kinazy tyrozynowej, interferon alfa, interleukina-5, iwermektyna, kladrybina, kortykosteroid systemowy, krwawa biegunka, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, leukafereza, limfocytarny HES, mepolizumab, metotreksat, metyloprednizolon, mutacja FIP1L1-PDGFRA, naciek eozynofilowy, pemigatinib, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, prednizon, przeszczepienie komórek macierzystych, rearanżacja PDGFRB, remisja molekularna, reslizumab, ruksolitynib, Strongyloides stercoralis, strongyloidoza, topoizomeraza II, warfaryna, winkrystyna, wstrząs kardiogenny, zespół mieloproliferacyjny, zespół nadmiaru eozynofili - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Imatinib Sandoz 100 mg
Imatinib Sandoz, zawierający imatynib w dawkach 100 mg i 400 mg w postaci tabletek powlekanych, może wywoływać działania niepożądane istotnie wpływające na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Do najważniejszych należą zawroty głowy, niewyraźne widzenie oraz senność, które mogą zaburzać równowagę, percepcję wzrokową oraz czas reakcji. Lekarz ma obowiązek poinformować pacjenta o tych potencjalnych efektach, zwłaszcza w początkowym okresie terapii, oraz zalecić zachowanie szczególnej ostrożności, monitorowanie własnej reakcji na lek i unikanie prowadzenia pojazdów w przypadku wystąpienia niepokojących objawów. Wskazane jest również unikanie łączenia imatynibu z alkoholem i innymi substancjami depresyjnymi na ośrodkowy układ nerwowy.
choroba neurologiczna, choroba okulistyczna, działania niepożądane, imatynib, koordynacja psychoruchowa, mezylan imatynibu, mikrozaśnięcie, niewyraźne widzenie, ośrodkowy układ nerwowy, percepcja wzrokowa, senność, substancja depresyjna, tabletka powlekana, zaburzenie widzenia, zawroty głowy, zdolności psychomotoryczne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Asikreba 50 mg
Produkt leczniczy Asikreba zawiera sunitynib w postaci jabłczanu i jest wskazany do leczenia dorosłych pacjentów z trzema typami nowotworów: nieoperacyjnymi i/lub przerzutowymi nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST) po niepowodzeniu terapii imatynibem, zaawansowanym lub przerzutowym rakiem nerkowokomórkowym (MRCC) oraz wysoko zróżnicowanymi, nieoperacyjnymi lub przerzutowymi nowotworami neuroendokrynnymi trzustki (pNET) z udokumentowaną progresją choroby. Lek dostępny jest w kapsułkach twardych o dawkach 12,5 mg, 25 mg, 37,5 mg oraz 50 mg sunitynibu, co pozwala na indywidualne dostosowanie terapii oraz modyfikację dawkowania w zależności od tolerancji i odpowiedzi klinicznej pacjenta.
działania niepożądane, GIST, imatynib, jabłczan sunitynibu, MRCC, nietolerancja leczenia, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odpowiedź na leczenie, pNET, progresja choroby, przerzuty nowotworowe, rak nerkowokomórkowy, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, sunitynib, tartrazyna, żółcień pomarańczowa FCF - Leksykon leków
Przedawkowanie – Imatinib Sandoz 100 mg
Przedawkowanie imatynibu stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, z objawami zależnymi od dawki. Przy dawkach 1200-1600 mg (stosowanych przez 1-10 dni) dominują objawy żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, zmniejszenie apetytu), skórne (wysypka, rumień, obrzęk) oraz hematologiczne (małopłytkowość, pancytopenia). Dawki wyższe, od 1800 do 3200 mg/dobę przez 6 dni, wiążą się dodatkowo z objawami mięśniowymi (osłabienie, ból mięśni, wzrost kinazy kreatynowej) i wątrobowymi (hiperbilirubinemia). Ekstremalnie wysokie dawki pojedyncze, rzędu 6400 mg lub 8-10 g, powodują nasilone zaburzenia żołądkowo-jelitowe, neutropenię oraz wzrost aktywności aminotransferaz, a także objawy układowe, takie jak gorączka i obrzęk twarzy. Dane pediatryczne są ograniczone, ale u 3-letnich dzieci odnotowano głównie objawy żołądkowo-jelitowe i hematologiczne przy dawkach 400 mg i 980 mg.
aminotransferazy, biegunka, ból brzucha, ból głowy, enzymy wątrobowe, gorączka, imatynib, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, kurcze mięśni, leczenie objawowe, małopłytkowość, morfologia krwi, nawodnienie pacjenta, neutropenia, nudności, objawy mięśniowe, objawy przewodu pokarmowego, objawy skórne, objawy żołądkowo-jelitowe, obrzęk, obrzęk twarzy, osłabienie mięśni, pancytopenia, parametry wątrobowe, parametry życiowe, populacja pediatryczna, przedawkowanie imatynibu, rumień, układ krwiotwórczy, wymioty, wysypka, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia wątrobowe, zmniejszenie apetytu, zmniejszenie liczby białych krwinek, zwiększenie aktywności aminotransferaz, zwiększenie stężenia bilirubiny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Zentiva 80 mg
Dasatinib Zentiva jest inhibitorem kinazy tyrozynowej dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, zawierających odpowiednio od 28 mg do 194 mg laktozy jednowodnej jako substancji pomocniczej. Lek jest wskazany do leczenia dorosłych i dzieci z przewlekłą białaczką szpikową (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+) w fazie przewlekłej, fazie akceleracji lub przełomu blastycznego, zwłaszcza w przypadku oporności lub nietolerancji na imatynib. Ponadto, Dasatinib stosuje się w ostrej białaczce limfoblastycznej (ALL) Ph+ u dorosłych i dzieci, w tym w terapii skojarzonej z chemioterapią u populacji pediatrycznej.
chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, terapia drugiego rzutu, terapia pierwszego rzutu, terapia skojarzona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Imatinib Sandoz 100 mg
Imatinib Sandoz, dostępny w dawkach 100 mg i 400 mg w formie tabletek powlekanych, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na imatynib (w postaci mezylanu) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować objawy od łagodnych zmian skórnych po ciężkie reakcje ogólnoustrojowe, takie jak obrzęk naczynioruchowy, trudności w oddychaniu, spadek ciśnienia tętniczego, tachykardię oraz anafilaksję. W przypadku wystąpienia tych objawów należy natychmiast przerwać terapię i wdrożyć odpowiednie leczenie. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią reakcji alergicznych na leki o podobnej strukturze chemicznej oraz u osób z podejrzeniem nadwrażliwości na składniki leku, gdzie wskazane jest rozważenie testów alergicznych przed rozpoczęciem terapii.
anafilaksja, duszność, hipotensja, historia medyczna, imatynib, linia podziału, mezylan imatynibu, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, pokrzywka, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja skórna, substancja czynna, substancja pomocnicza, świąd, tabletki powlekane, tachykardia, test alergiczny, wysypka skórna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Daruph 40 mg
Lek Daruph, zawierający dazatynib, jest wskazany do leczenia białaczek z chromosomem Philadelphia (Ph+) u dorosłych oraz dzieci i młodzieży. Wskazania obejmują nowo rozpoznaną przewlekłą białaczkę szpikową (CML) w fazie przewlekłej (CP), fazie akceleracji oraz przełomie blastycznym, zwłaszcza w przypadku oporności lub nietolerancji na imatynib, a także ostrą białaczkę limfoblastyczną (ALL) Ph+ i limfoblastyczną postać przełomu blastycznego CML. U pacjentów pediatrycznych Daruph stosuje się zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z chemioterapią (w Ph+ ALL). Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o zawartości dazatynibu od 15,8 mg do 110,6 mg, z różną zawartością laktozy jednowodnej (21–149 mg), co wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją laktozy. Terapia powinna być prowadzona przez specjalistów w ośrodkach hematoonkologicznych, z potwierdzeniem obecności chromosomu Philadelphia lub translokacji BCR-ABL oraz monitorowaniem odpowiedzi i działań niepożądanych.
ALL, chemioterapia, chromosom Philadelphia, CML, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, laktoza jednowodna, leczenie białaczki, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, translokacja BCR-ABL, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Subinit 50 mg
Subinit, zawierający sunitynib w postaci sunitynibu jabłczanu, jest dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 12,5 mg, 25 mg oraz 50 mg, odpowiadających zawartości sunitynibu jabłczanu odpowiednio 16,70 mg, 33,40 mg i 66,80 mg. Lek jest wskazany u dorosłych pacjentów z nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST) po niepowodzeniu terapii imatynibem, zaawansowanym rakiem nerkowokomórkowym (RCC i MRCC) jako leczenie pierwszego rzutu oraz wysoko zróżnicowanymi nowotworami neuroendokrynnymi trzustki (pNET) w przypadku progresji choroby. Subinit stosuje się w sytuacjach, gdy guz jest nieoperacyjny i/lub występują przerzuty, a w przypadku GIST dodatkowo wymagana jest oporność lub nietolerancja na imatynib, natomiast w pNET – progresja po wcześniejszym leczeniu.
GIST, imatynib, jabłczan sunitynibu, kapsułka twarda, leczenie pierwszego rzutu, MRCC, nietolerancja leku, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, oporność na leczenie, pNET, progresja choroby, przerzuty raka nerkowokomórkowego, rak nerkowokomórkowy, stadium zaawansowania, sunitynib - Leksykon leków
Skład i postać leku – Imatinib LEK-AM 400 mg
Produkt leczniczy Imatinib LEK-AM dostępny jest w postaci kapsułek twardych o dawce 400 mg imatynibu (w formie imatynibu mezylanu) na kapsułkę. Substancja czynna odpowiada za działanie farmakologiczne leku, natomiast skład kapsułki obejmuje substancje pomocnicze takie jak krospowidon (środek rozsadzający), magnezu stearynian (substancja poślizgowa) oraz krzemionka koloidalna uwodniona (substancja przeciwzbrylająca). Otoczka kapsułki wykonana jest z żelatyny, zawiera wodę oraz barwniki: dwutlenek tytanu (E 171) i tlenek żelaza żółty (E 172), nadające kapsułce charakterystyczny karmelowy kolor. Kapsułki mają rozmiar „00” i zawierają biały do kremowego granulatu z substancją czynną i substancjami pomocniczymi.
dwutlenek tytanu, działanie farmakologiczne, formulacja farmaceutyczna, imatynib, imatynib mezylan, interakcja niepożądana, interakcja z materiałem, kapsułka twarda, krospowidon, krzemionka koloidalna, magnezu stearynian, niezgodność farmaceutyczna, środek rozsadzający, substancja czynna, substancja poślizgowa, substancja przeciwzbrylająca, tlenek żelaza