Interakcje leku
Althyxin 100 mcg/5 ml
Lewotyroksyna sodowa, aktywny składnik preparatu Althyxin, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na jej skuteczność terapeutyczną. Wchłanianie lewotyroksyny jest istotnie zmniejszane przez leki wiążące w przewodzie pokarmowym (np. kolestyramina, sukralfat, polistyrenosulfonian sodu, kolesewelam, sewelamer) oraz preparaty zawierające metale (żelazo, wapń, glin), co wymaga zachowania odstępów czasowych (odpowiednio minimum 4 i 2 godziny). Inhibitory pompy protonowej podnoszą pH żołądka, co również obniża biodostępność lewotyroksyny, wskazując na konieczność regularnego monitorowania funkcji tarczycy. Metabolizm lewotyroksyny może być przyspieszany przez induktory enzymów wątrobowych (karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna) oraz hamowany przez inhibitory konwersji T4 do T3 (propylotiouracyl, glikokortykosteroidy, amiodaron). Ponadto, leki wpływające na wiązanie lewotyroksyny z białkami osocza (np. fenylobutazon, kwas acetylosalicylowy, estrogeny) mogą zmieniać jej stężenie i działanie, co wymaga dostosowania dawki i monitorowania stanu klinicznego pacjenta.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje wpływające na wchłanianie lewotyroksyny
- Interakcje wpływające na metabolizm lewotyroksyny
- Interakcje wpływające na wiązanie z białkami osocza
- Interakcje z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy
- Interakcje z lekami przeciwkrzepliwymi
- Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi
- Interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi
- Interakcje z innymi lekami
- Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
- Interakcje lewotyroksyny z alkoholem
- Tabela interakcji lewotyroksyny
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Lewotyroksyna sodowa, składnik aktywny preparatu Althyxin, wykazuje liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, które mogą wpływać na jej skuteczność terapeutyczną lub powodować działania niepożądane. Interakcje te wynikają z różnych mechanizmów, takich jak zmiana wchłaniania, metabolizmu lub działania lewotyroksyny w organizmie.1
Interakcje wpływające na wchłanianie lewotyroksyny
Wchłanianie lewotyroksyny może być zmniejszone przez jednoczesne stosowanie wielu leków. Do tej grupy należą produkty wiążące lewotyroksynę w przewodzie pokarmowym:2
- Leki wiążące w jelitach: sukralfat, polistyrenosulfonian sodu, kolestyramina
- Kolesewelam: badania na zdrowych ochotnikach wykazały zmniejszenie AUC i Cmax lewotyroksyny przy jednoczesnym podaniu lub po godzinie; interakcji nie obserwowano przy zachowaniu odstępu co najmniej 4 godzin3
- Sewelamer: może zmniejszać wchłanianie lewotyroksyny, co wymaga monitorowania czynności tarczycy na początku i na zakończenie leczenia skojarzonego4
- Preparaty zawierające metale: cymetydyna, leki zawierające glin, żelazo lub wapń – zaleca się zachowanie co najmniej 2-godzinnego odstępu między przyjmowaniem tych leków a lewotyroksyną5
- Inhibitory pompy protonowej (PPI): zwiększają pH soku żołądkowego, co może prowadzić do zmniejszenia wchłaniania hormonów tarczycy – wymagane regularne kontrole czynności tarczycy podczas jednoczesnego leczenia6
- Produkty zawierające soję: mogą zmniejszać jelitowe wchłanianie lewotyroksyny, szczególnie na początku lub po zakończeniu stosowania diety zawierającej produkty sojowe7
- Orlistat: jednoczesne stosowanie może prowadzić do niedoczynności tarczycy lub pogorszenia jej kontroli wskutek zmniejszonego wchłaniania soli jodu i/lub lewotyroksyny8
Interakcje wpływające na metabolizm lewotyroksyny
Metabolizm lewotyroksyny może ulec przyspieszeniu lub spowolnieniu pod wpływem różnych substancji, co wymaga odpowiedniego dostosowania dawki:9
- Leki indukujące enzymy wątrobowe: karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, prymidon, ryfampicyna, barbiturany, ziele dziurawca zwyczajnego – zwiększają klirens wątrobowy lewotyroksyny i mogą wymagać zwiększenia jej dawki10
- Inhibitory konwersji T4 do T3: propylotiouracyl, glikokortykosteroidy, leki beta-sympatykolityczne, amiodaron i środki kontrastowe zawierające jod – hamują obwodową konwersję T4 do T311
Interakcje wpływające na wiązanie z białkami osocza
Niektóre leki mogą wpływać na wiązanie lewotyroksyny z białkami osocza, zmieniając jej stężenie i działanie:12
- Leki przeciwzapalne: fenylobutazon, kwas acetylosalicylowy – mogą powodować fałszywie niskie całkowite stężenia lewotyroksyny w osoczu13
- Estrogeny i leki zawierające estrogeny: doustne środki antykoncepcyjne – mogą zwiększać zapotrzebowanie na dawkę hormonów tarczycy14
- Androgeny i kortykosteroidy: mogą zmniejszać stężenie globulin wiążących tyroksynę w surowicy15
Interakcje z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy
Hormony tarczycy zwiększają zapotrzebowanie metaboliczne, co może wpływać na działanie leków kardiologicznych:16
- Leki sympatykomimetyczne: ich działanie na czynność serca może być nasilone przez hormony tarczycy17
- Hormony tarczycy i katecholaminy: hormony tarczycy mogą zwiększać wrażliwość receptorów na katecholaminy18
- Digoksyna: pacjenci z nadczynnością tarczycy są bardziej wrażliwi na digoksynę; w trakcie leczenia niedoczynności tarczycy może być konieczne dostosowanie dawki digoksyny19
- Propranolol: lewotyroksyna przyspiesza jego metabolizm20
- Ketamina: zgłaszano pojedyncze przypadki znacznego nadciśnienia i tachykardii podczas jednoczesnego podawania z lewotyroksyną21
Interakcje z lekami przeciwkrzepliwymi
Lewotyroksyna może nasilać działanie leków przeciwkrzepliwych, takich jak:22
- Warfaryna
- Dikumarol
- Acenokumarol
- Fenindion
Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi
Lewotyroksyna może wpływać na działanie leków przeciwdepresyjnych:23
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne: imipramina, amitryptylina – lewotyroksyna może przyspieszyć odpowiedź na leczenie przeciwdepresyjne24
- Sertralina: może osłabiać działanie lewotyroksyny25
Interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi
Należy zachować ostrożność u pacjentów z cukrzycą, ponieważ lewotyroksyna może zwiększać zapotrzebowanie na leki przeciwcukrzycowe:26
- Insulina
- Doustne leki hipoglikemizujące
Interakcje z innymi lekami
Lewotyroksyna wchodzi w interakcje również z następującymi lekami:27
- Lowastatyna: zgłoszono przypadki niedoczynności i nadczynności tarczycy u pacjentów przyjmujących lewotyroksynę28
- Amiodaron: może osłabiać działanie hormonów tarczycy stosowanych w leczeniu niedoczynności tarczycy; z uwagi na dużą zawartość jodu może prowadzić zarówno do nadczynności, jak i niedoczynności tarczycy29
- Lit: działa bezpośrednio na tarczycę i hamuje uwalnianie hormonów tarczycy, co prowadzi do klinicznej niedoczynności tarczycy30
- Inhibitory proteazy: rytonawir, indynawir, lopinawir – mogą wpływać na działanie lewotyroksyny; zalecane jest ścisłe monitorowanie stężenia hormonów tarczycy31
- Inhibitory kinazy tyrozynowej: imatynib, sunitynib – mogą zmniejszać skuteczność lewotyroksyny; zaleca się monitorowanie pacjentów pod kątem zmian czynności tarczycy32
- Chlorochina z proguanilem: obserwowano podwyższone stężenie hormonu tyreotropowego u chorego ustabilizowanego lewotyroksyną33
Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
Biotyna może wpływać na wyniki badań immunologicznych tarczycy opartych na interakcji biotyny i streptawidyny, prowadząc do fałszywego zmniejszenia lub fałszywego zwiększenia wartości wyników badań.34
Interakcje lewotyroksyny z alkoholem
Chociaż w przedstawionych danych nie ma bezpośrednich informacji o interakcjach lewotyroksyny z alkoholem, należy zaznaczyć kilka istotnych kwestii z perspektywy klinicznej:
- Wpływ na wchłanianie: Alkohol może wpływać na funkcjonowanie przewodu pokarmowego, potencjalnie zmieniając tempo wchłaniania lewotyroksyny.
- Wpływ na metabolizm wątrobowy: Przewlekłe spożywanie alkoholu może indukować enzymy wątrobowe, co teoretycznie mogłoby przyspieszać metabolizm lewotyroksyny, podobnie jak w przypadku innych leków indukujących enzymy wątrobowe.
- Wpływ na tarczycę: Długotrwałe nadużywanie alkoholu może wpływać na funkcję tarczycy i metabolizm hormonów tarczycy.
- Maskowanie objawów: Alkohol może maskować niektóre objawy zaburzeń czynności tarczycy, co utrudnia monitorowanie skuteczności leczenia.
Z perspektywy klinicznej zaleca się ostrożność przy spożywaniu alkoholu podczas przyjmowania lewotyroksyny. W przypadku pacjentów leczonych z powodu zaburzeń czynności tarczycy wskazane jest ograniczenie spożycia alkoholu, a jeśli alkohol jest spożywany, należy zachować stały schemat, aby uniknąć wahań w skuteczności leczenia.
Tabela interakcji lewotyroksyny
| Grupa leków/Substancja | Opis interakcji | Poziom istotności interakcji | Zalecenia kliniczne |
|---|---|---|---|
| Leki wiążące w przewodzie pokarmowym (kolestyramina, sukralfat, polistyrenosulfonian sodu, kolesewelam, sewelamer) | Zmniejszają wchłanianie lewotyroksyny z przewodu pokarmowego | Wysoki | Zachować odstęp minimum 4 godziny między przyjmowaniem tych leków a lewotyroksyną |
| Preparaty zawierające metale (preparaty żelaza, wapnia, glin) | Zmniejszają wchłanianie lewotyroksyny | Wysoki | Zachować odstęp minimum 2 godziny między przyjmowaniem tych leków a lewotyroksyną |
| Inhibitory pompy protonowej | Zmniejszenie wchłaniania lewotyroksyny przez zwiększenie pH soku żołądkowego | Umiarkowany | Regularne kontrole czynności tarczycy, w razie potrzeby dostosowanie dawki lewotyroksyny |
| Leki przeciwkrzepliwe (warfaryna, dikumarol, acenokumarol, fenindion) | Zwiększone działanie przeciwkrzepliwe | Wysoki | Ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia, dostosowanie dawki leku przeciwkrzepliwego |
| Leki indukujące enzymy wątrobowe (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, prymidon, ryfampicyna, ziele dziurawca) | Przyspieszają metabolizm lewotyroksyny | Wysoki | Może być konieczne zwiększenie dawki lewotyroksyny |
| Estrogeny, leki zawierające estrogeny, doustne środki antykoncepcyjne | Zwiększają zapotrzebowanie na hormony tarczycy | Umiarkowany | Monitorowanie czynności tarczycy, potencjalne zwiększenie dawki lewotyroksyny |
| Amiodaron | Osłabia działanie hormonów tarczycy, hamuje konwersję T4 do T3, może prowadzić do nad- lub niedoczynności tarczycy | Wysoki | Szczególna ostrożność, regularne monitorowanie funkcji tarczycy, dostosowanie dawki |
| Digoksyna | Zwiększona wrażliwość na digoksynę u pacjentów z nadczynnością tarczycy | Wysoki | Dostosowanie dawki digoksyny, stopniowe zwiększanie dawki podczas leczenia nadczynności |
| Inhibitory proteazy (rytonawir, indynawir, lopinawir) | Mogą wpływać na działanie lewotyroksyny | Umiarkowany | Ścisłe monitorowanie stężenia hormonów tarczycy |
| Inhibitory kinazy tyrozynowej (imatynib, sunitynib) | Mogą zmniejszać skuteczność lewotyroksyny | Umiarkowany | Monitorowanie czynności tarczycy na początku i końcu leczenia skojarzonego |
| Leki przeciwcukrzycowe (insulina, doustne leki hipoglikemizujące) | Lewotyroksyna może zwiększać zapotrzebowanie na leki przeciwcukrzycowe | Umiarkowany | Monitorowanie stężenia glukozy we krwi, potencjalne dostosowanie dawki leku hipoglikemizującego |
| Leki sympatykomimetyczne | Nasilenie działania na czynność serca | Umiarkowany | Ostrożne stosowanie, monitorowanie parametrów sercowo-naczyniowych |
| Lit | Hamuje uwalnianie hormonów tarczycy | Wysoki | Monitorowanie funkcji tarczycy, potencjalne zwiększenie dawki lewotyroksyny |
| Produkty zawierające soję | Zmniejszają wchłanianie lewotyroksyny | Niski do umiarkowanego | Dostosowanie dawki lewotyroksyny przy rozpoczęciu lub zakończeniu diety sojowej |
| Orlistat | Zmniejsza wchłanianie lewotyroksyny i/lub soli jodu | Umiarkowany | Monitorowanie czynności tarczycy |
| Leki przeciwdepresyjne trójpierścieniowe (imipramina, amitryptylina) | Lewotyroksyna może przyspieszyć odpowiedź na leczenie przeciwdepresyjne | Niski | Obserwacja kliniczna |
| Sertralina | Może osłabiać działanie lewotyroksyny | Niski do umiarkowanego | Monitorowanie czynności tarczycy |
| Biotyna | Wpływ na wyniki badań immunologicznych tarczycy (fałszywie zmniejszone lub zwiększone) | Nie dotyczy skuteczności klinicznej, tylko diagnostyki | Odstawić biotynę przed badaniami tarczycy |
| Ketamina | Zgłaszano przypadki znacznego nadciśnienia i tachykardii | Umiarkowany | Ostrożność podczas jednoczesnego stosowania, monitorowanie parametrów sercowo-naczyniowych |
| Alkohol | Potencjalny wpływ na wchłanianie i metabolizm lewotyroksyny | Niski do umiarkowanego | Ograniczenie spożycia alkoholu, zachowanie stałego schematu w przypadku jego spożywania |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania