zapalenie wątroby

Zapalenie wątroby (hepatitis) to stan zapalny tkanki wątrobowej, który może być wywołany przez czynniki infekcyjne, toksyczne, autoimmunologiczne lub metaboliczne. Najczęstszymi przyczynami są wirusy hepatotropowe (HAV, HBV, HCV, HDV, HEV), ale zapalenie może być również spowodowane przez alkohol, leki, toksyny, choroby autoimmunologiczne czy zaburzenia metaboliczne.

Objawy zapalenia wątroby mogą obejmować zmęczenie, żółtaczkę, ból brzucha (szczególnie w prawym podżebrzu), nudności, wymioty, utratę apetytu, ciemny mocz i jasny stolec. Wiele przypadków przebiega jednak bezobjawowo lub skąpoobjawowo, co utrudnia wczesną diagnostykę i może prowadzić do przewlekłego zapalenia wątroby.

Diagnostyka zapalenia wątroby obejmuje badania biochemiczne (AlAT, AspAT, GGTP, fosfataza alkaliczna, bilirubina), serologiczne (markery wirusowe), obrazowe (USG, tomografia komputerowa) oraz w wybranych przypadkach biopsję wątroby. Leczenie zależy od etiologii – może obejmować leczenie przeciwwirusowe, immunosupresyjne, odstawienie czynnika uszkadzającego lub leczenie objawowe.

Przewlekłe zapalenie wątroby, nieleczone lub oporne na terapię, może prowadzić do włóknienia, marskości wątroby i raka wątrobowokomórkowego (HCC). Profilaktyka obejmuje szczepienia (przeciwko HAV i HBV), unikanie ryzykownych zachowań, odpowiedzialną konsumpcję alkoholu oraz monitorowanie funkcji wątroby u pacjentów przyjmujących hepatotoksyczne leki.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Tractiva 30 mg

Arypiprazol (Tractiva) w dawkach od 5 mg do 30 mg wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z najczęściej zgłaszanymi w badaniach klinicznych akatyzją i nudnościami (>3%). Objawy pozapiramidowe (EPS) występują z częstością 19-26,6% w zależności od populacji i dawki, przy czym u pacjentów ze schizofrenią EPS pojawiały się rzadziej niż przy leczeniu haloperydolem (25,8% vs. 57,3%). Akatyzja dotyczyła 6,2-12,1% pacjentów, a dystonia występowała głównie u młodszych i męskich pacjentów w pierwszych dniach terapii. U młodzieży (13-17 lat) obserwowano częstsze występowanie senności, zaburzeń pozapiramidowych, suchości w jamie ustnej, zwiększonego apetytu i niedociśnienia ortostatycznego. W badaniach u młodzieży z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym typu I częstość senności wynosiła 23%, zaburzeń pozapiramidowych 18,4%, akatyzji 16%, a zmęczenia 11,8%. Dawkowa zależność EPS i akatyzji była wyraźna (np. EPS: 9,1% przy 10 mg vs. 28,8% przy 30 mg). Ponadto, u młodzieży po 12 tygodniach leczenia odnotowano średni przyrost masy ciała 2,4 kg, a po 30 tygodniach 5,8 kg (vs. 0,2 kg i 2,3 kg w grupie placebo). Arypiprazol może powodować zarówno hiperprolaktynemię, jak i hipoprolaktynemię, co ma znaczenie dla funkcji endokrynologicznych i reprodukcyjnych.
akatyzja, arypiprazol, bradykardia, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzycowa kwasica ketonowa, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, dysfagia, dyskineza, dystonia, fosfokinaza kreatynowa, haloperydol, hiperfagia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiperseksualność, hiponatremia, komorowe zaburzenia rytmu, kompulsywne objadanie się, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność wątroby, nudność, objawy pozapiramidowe, patologiczne uzależnienie od hazardu, priapizm, prolaktyna, rabdomioliza, sedacja, tachykardia, torsades de pointes, Tractiva, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia noworodkowy, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ritonavir Aurovitas 100 mg

Rytonawir, stosowany zarówno w pełnej dawce terapeutycznej jako lek przeciwretrowirusowy, jak i jako środek farmakokinetyczny wzmacniający inne inhibitory proteazy (PI), wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, bóle brzucha), zaburzenia neurologiczne (parestezje, bóle głowy, neuropatia obwodowa) oraz zmęczenie i osłabienie. Działania niepożądane o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego obejmują m.in. zmniejszenie liczby leukocytów, trombocytopenię, nadwrażliwość (pokrzywka, obrzęk twarzy), hipercholesterolemię, hipertriglicerydemię, dna moczanową, zapalenie wątroby z podwyższeniem AspAT, AlAT, GGTP, a także zawał mięśnia sercowego i zapalenie trzustki. Częstość występowania tych działań klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), z uwzględnieniem również działań o nieznanej częstości.
anafilaksja, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, choroba refluksowa przełyku, dna moczanowa, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, inhibitor proteazy, kinaza kreatynowa, krwotok z przewodu pokarmowego, leczenie przeciwretrowirusowe, martwica kości, miopatia, nadwrażliwość, neuropatia obwodowa, niewydolność nerek, parestezja, rabdomioliza, terapia przeciwretrowirusowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zaburzenie autoimmunologiczne, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakażenie oportunistyczne, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół rekonstrukcji immunologicznej, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Mezavant 1200 mg

Lek Mezavant 1200 mg (mesalazyna) w formie tabletek dojelitowych o przedłużonym uwalnianiu, stosowany w leczeniu zapalenia jelita grubego, może wywoływać działania niepożądane, które wystąpiły u części z 3611 pacjentów objętych badaniami klinicznymi. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie jelita grubego (5,8%), ból brzucha (4,9%), ból głowy (4,5%), nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych (2,1%), biegunka (2,0%) oraz nudności (1,9%). Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zgodny z obserwowanym u dorosłych. Działania niepożądane obejmują szeroki zakres układów i narządów, w tym hematologiczne (np. trombocytopenia, agranulocytoza), immunologiczne (wstrząs anafilaktyczny), neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy), skórne (wysypka, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka), a także zaburzenia wątroby i nerek. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak podwyższone ciśnienie śródczaszkowe z obrzękiem tarczy nerwu wzrokowego, które może prowadzić do trwałej utraty wzroku, oraz ciężkie reakcje skórne SCARs wymagające natychmiastowego odstawienia leku.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie płuc, atopowe zapalenie skóry, badanie czynności wątroby, biegunka, ból brzucha, ból głowy, eozynofilowe zapalenie płuc, guz rzekomy mózgu, hepatotoksyczność, kamica moczowa, kamica żółciowa, łagodne nadciśnienie śródczaszkowe, leukopenia, mesalazyna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, neuropatia, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, obrzęk twarzy, oligospermia, pancytopenia, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, polip odbytnicy, reakcja polekowa z eozynofilią, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, tabletka dojelitowa o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, wzdęcia brzucha, zapalenie jelita grubego, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Levebon 500 mg

Lek Levebon zawierający lewetyracetam w dawkach 500 mg i 1000 mg wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony na podstawie analizy danych od 3416 pacjentów z różnych grup wiekowych (od niemowląt powyżej 1 miesiąca życia do dorosłych) i wskazań terapeutycznych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, bóle głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Wśród rzadkich, ale poważnych działań wymienia się ciężkie reakcje skórne (toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevensa-Johnsona), zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, leukopenia, pancytopenia, neutropenia, agranulocytoza), zaburzenia wątroby (nieprawidłowe testy wątrobowe, zapalenie i niewydolność wątroby) oraz ostre uszkodzenie nerek. Zalecane jest regularne monitorowanie morfologii krwi, funkcji wątroby i nerek, zwłaszcza na początku terapii i u pacjentów z ryzykiem.
agranulocytoza, amnezja, anafilaksja, badanie kliniczne kontrolowane placebo, ból głowy, choreoatetoza, ciężka reakcja skórna, drgawki, dyskineza, encefalopatia, hiperkinezja, hiponatremia, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, lewetyracetam, morfologia krwi, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, parestezja, podwójne widzenie, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, senność, stan splątania, terapia przeciwpadaczkowa, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie neuropsychiatryczne, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie równowagi, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Adabonib

Adabonib, zawierający bortezomib – inhibitor proteasomu, jest stosowany w leczeniu nowotworów hematologicznych, takich jak szpiczak mnogi i chłoniak z komórek płaszcza (MCL). Lek podaje się dożylnie lub podskórnie, z wyraźnym zakazem podawania dooponowego ze względu na ryzyko zgonu. Najczęstsze działania niepożądane obejmują toksyczność hematologiczną (małopłytkowość, neutropenię, niedokrwistość), z najniższą liczbą płytek krwi obserwowaną w dniu 11. cyklu, zwykle powracającą do normy w kolejnym cyklu. W badaniu LYM-3002 częstość trombocytopenii stopnia ≥3 wynosiła 56,7% w grupie VcR-CAP (bortezomib z rytuksymabem, cyklofosfamidem, doksorubicyną i prednizonem) vs. 5,8% w grupie R-CHOP, przy czym liczba płytek <25 000/μl wymagała wstrzymania leczenia. Należy regularnie monitorować morfologię krwi i rozważyć przetoczenie płytek oraz stosowanie czynników stymulujących kolonie granulocytów w przypadku neutropenii. Profilaktyka przeciwwirusowa jest zalecana ze względu na zwiększone ryzyko reaktywacji wirusa półpaśca i HBV, zwłaszcza przy skojarzeniu z rytuksymabem.
ból neuropatyczny, bortezomib, chłoniak z komórek płaszcza, choroba posurowicza, czynniki stymulujące kolonie, frakcja wyrzutowa lewej komory, hiperbilirubinemia, hiperestezja, hipoestezja, hipotonia ortostatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteasomu, małopłytkowość, neuropatia autonomicznego układu nerwowego, neuropatia czuciowa, neuropatia obwodowa, neuropatia ruchowa, neutropenia i niedokrwistość, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, nowotwór hematologiczny, nowotworowa komórka plazmatyczna, ostra białaczka szpikowa, parestezja, podanie dożylne i podskórne, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, profilaktyka przeciwwirusowa, proliferacyjne kłębuszkowe zapalenie nerek, reaktywacja wirusa półpaśca, reaktywacja wirusa WZW typu B, śródmiąższowe zapalenie płuc, substrat CYP3A4, szpiczak mnogi, toksyczność hematologiczna, toksyczność przewodu pokarmowego, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zakażenie wirusem Johna Cunninghama, zakażenie wirusem półpaśca, zapalenie wątroby, zapalenie wielostawowe, zastoinowa niewydolność serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Leksykon substancji czynnych
Metamizol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Stosowanie metamizolu wiąże się z ryzykiem ciężkich działań niepożądanych, w tym agranulocytozy o podłożu immunoalergicznym, która może wystąpić niezależnie od dawki i w dowolnym momencie terapii. Agranulocytoza definiowana jest jako neutropenia poniżej 1500 neutrofili/mm³ i wymaga natychmiastowego przerwania leczenia oraz wykonania pełnych badań krwi. Zaleca się ograniczenie stosowania metamizolu do 3-5 dób oraz regularne monitorowanie morfologii przy długotrwałej terapii ze względu na ryzyko uszkodzenia szpiku kostnego. Ponadto, istnieje podwyższone ryzyko reakcji anafilaktycznych i anafilaktoidalnych, szczególnie u pacjentów z astmą analgetyczną, atopią, nietolerancją leków przeciwbólowych, alkoholu lub barwników, co wymaga stosowania leku w warunkach ścisłej kontroli lekarskiej. Metamizol może również wywoływać ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) oraz zespół DRESS, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i bezwzględnego unikania ponownego podawania.
agranulocytoza, astma analgetyczna, astma oskrzelowa, choroba Lyella, choroba trzewna, choroba wrzodowa żołądka, dysfagia, dyskrazja krwi, metamizol, neutropenia, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, owrzodzenia jamy ustnej, pancytopenia, polekowe uszkodzenie wątroby, polipowate zapalenie błony śluzowej, przewlekła pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja hipotensyjna, reakcja nadwrażliwości, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uszkodzenie szpiku kostnego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie immunoalergiczne, zapalenie jamy ustnej, zapalenie wątroby, zapalenie zatok przynosowych, zawał serca, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Amizepin 200 mg

Karbamazepina, substancja czynna leku Amizepin, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają szczegółowego monitorowania, zwłaszcza w początkowym okresie terapii i u pacjentów w podeszłym wieku. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu nerwowego (zawroty głowy, ataksja, senność – bardzo często), układu krwiotwórczego (leukopenia – bardzo często; trombocytopenia, eozynofilia – często), układu żołądkowo-jelitowego (nudności, wymioty – bardzo często) oraz skóry (pokrzywka, alergiczne zapalenie skóry – bardzo często). Działania te wykazują zależność od dawki i często ustępują po jej zmniejszeniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne, choć rzadkie lub bardzo rzadkie, reakcje hematologiczne (agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia), reakcje nadwrażliwości wielonarządowej (np. DRESS, zespół Stevensa-Johnsona), zaburzenia elektrolitowe (hiponatremia) oraz zaburzenia metabolizmu kostnego (osteomalacja, osteoporoza). Monitorowanie stężenia karbamazepiny w osoczu oraz podawanie dawki w 3-4 dawkach podzielonych jest zalecane w celu minimalizacji ryzyka toksyczności neurologicznej.
agranulocytoza, allel HLA-A*3101, allel HLA-B*1502, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, ataksja, białkomocz, blokada przedsionkowo-komorowa, ból głowy, dyskineza, eozynofilia, ginekomastia, hiperamonemia, hipogammaglobulinemia, hiponatremia, karbamazepina, krwiomocz, leukopenia, mlekotok, nadwrażliwość płucna, niedobór kwasu foliowego, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, osteomalacja kości, osteoporoza, ostra porfiria, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, parestezje, podwójne widzenie, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości skórnej, rogowacenie liszajowate, ruchy mimowolne, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, senność, skąpomocz, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia akomodacji, zaburzenia spermatogenezy, zaburzenia żołądka i jelit, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakrzep z zatorami, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie jamy ustnej, zapalenie jelita grubego, zapalenie języka, zapalenie naczyń, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność krążenia, zatrucie wodne, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zanikających dróg żółciowych, ziarniniakowe zapalenie wątroby, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmętnienie soczewki
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Trileptal

Trileptal (okskarbazepina) wiąże się z ryzykiem poważnych reakcji nadwrażliwości, w tym natychmiastowych reakcji alergicznych (wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja) oraz ciężkich odczynów skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczna nekroliza naskórka (TEN). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wcześniejszą nadwrażliwością na karbamazepinę (25-30% ryzyko reakcji na Trileptal) oraz u osób pochodzenia azjatyckiego, zwłaszcza z allelem HLA-B*1502 (około 10% populacji Han i Tajów), który zwiększa ryzyko SJS/TEN. Zaleca się badania genetyczne przed rozpoczęciem terapii u pacjentów z tych grup etnicznych. Obecność allelu HLA-A*3101 u osób europejskiego i japońskiego pochodzenia również wiąże się ze zwiększonym ryzykiem reakcji skórnych, co wymaga rozważenia korzyści i ryzyka leczenia. Reakcje skórne pojawiają się średnio po 19 dniach od rozpoczęcia terapii i wymagają natychmiastowego przerwania leku oraz wdrożenia alternatywnego leczenia przeciwpadaczkowego.
agranulocytoza, allel HLA-A*3101, allel HLA-B*1502, anafilaksja, blok przedsionkowo-komorowy, hiponatremia, hormonalny środek antykoncepcyjny, karbamazepina, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, okskarbazepina, ostra uogólniona osutka krostkowa, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości klasy I, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wysypka grudkowo-plamista, zapalenie wątroby, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Zalanzo 30 mg

Lek Zalanzo, zawierający lansoprazol w dawkach 15 mg lub 30 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się hematologiczne zaburzenia, takie jak małopłytkowość, eozynofilia i leukopenia, a także objawy ze strony układu nerwowego (bóle i zawroty głowy) oraz przewodu pokarmowego (nudności, biegunka, bóle brzucha, zaparcia, wymioty, wzdęcia, suchość w jamie ustnej). Często występuje także zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych oraz objawy skórne, takie jak pokrzywka, świąd i osutka. Rzadziej notuje się poważniejsze stany, w tym agranulocytozę, pancytopenię, zapalenie wątroby, zapalenie trzustki, złamania kości biodrowej, nadgarstka lub kręgosłupa, a także śródmiąższowe zapalenie nerek i ginekomastię. Wśród działań niepożądanych o częstości nieznanej wymienia się hipomagnezemię, hiponatremię oraz podwyższenie cholesterolu i triglicerydów.
agranulocytoza, ból stawowy, dysfagia, dysgeuzja, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, eozynofilia, fotowrażliwość, ginekomastia, halucynacje wzrokowe, hipertrójglicerydemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kandydoza przełyku, kapsułki dojelitowe, lansoprazol, leukopenia, małopłytkowość, mlekotok, niedokrwistość, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezje, pokrzywka, polipy dna żołądka, rumień wielopostaciowy, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie języka, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sorafenib Teva 200 mg

Sorafenib Teva w dawce 200 mg (tabletki powlekane) jest lekiem o szerokim spektrum działań niepożądanych, które mogą mieć różne nasilenie i częstość występowania. Do najpoważniejszych powikłań należą zawał serca, perforacja przewodu pokarmowego, zapalenie wątroby indukowane lekiem, krwawienia oraz nadciśnienie tętnicze, w tym przełom nadciśnieniowy, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Najczęściej obserwuje się biegunkę, zmęczenie, łysienie, zakażenia oraz zespół ręka-stopa (erytrodyzestezję dłoniowo-podeszwową) i wysypki, które mogą znacząco obniżać komfort życia pacjentów. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów oraz częstości występowania zgodnie z klasyfikacją MedDRA, co ułatwia ocenę ryzyka i korzyści terapii sorafenibem.
ciśnienie tętnicze, czynność wątroby, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, hipofosfatemia, hipoglikemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hiponatremia, jadłowstręt, klasyfikacja MedDRA, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, parametr hematologiczny, perforacja przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, reakcja anafilaktyczna, sorafenib tozylan, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie wątroby, zawał serca, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza
Leksykon leków
Działania niepożądane – Metformin hydrochloride STADA 500 mg

Metformina chlorowodorek w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu wykazuje profil działań niepożądanych zbliżony do preparatów o natychmiastowym uwalnianiu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha oraz utratę apetytu, które pojawiają się głównie na początku terapii i ustępują samoistnie. Zaleca się powolne zwiększanie dawki w celu poprawy tolerancji. Często występuje również zmniejszenie lub niedobór witaminy B12, co może prowadzić do anemii megaloblastycznej, dlatego wskazane jest monitorowanie jej stężenia u pacjentów poddawanych długotrwałej terapii. Zaburzenia smaku, takie jak metaliczny posmak, również występują często. Bardzo rzadko mogą pojawić się poważne powikłania, takie jak kwasica mleczanowa, nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby, zapalenie wątroby oraz reakcje skórne (rumień, świąd, pokrzywka), które wymagają natychmiastowej interwencji i ewentualnego odstawienia leku.
anemia megaloblastyczna, ból brzucha, dolegliwości przewodu pokarmowego, dysgeuzja, hiperwentylacja, hipotermia, kwas mlekowy, kwasica mleczanowa, metaliczny posmak, metformina chlorowodorek, metformina hydrochlorek, niedobór witaminy B12, nieprawidłowa czynność wątroby, pokrzywka, preparat o natychmiastowym uwalnianiu, reakcja skórna, rumień, świąd, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, utrata apetytu, zaburzenia percepcji smakowej, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby
Leksykon substancji czynnych
Sasanka łąkowa – Przeciwwskazania stosowania

Sasanka łąkowa (Pulsatilla pratensis) jest składnikiem preparatu leczniczego Pascofemin, występującym w postaci D4. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jej stosowania jest nadwrażliwość lub alergia na tę substancję czynną oraz na pozostałe składniki aktywne preparatu złożonego, takie jak Vitex agnus castus D2, Cimicifuga racemosa D3, Caulophyllum thalictroides D2, Fraxinus americana D3, Senecio aureus D5, Lilium lancifolium D3, Strychnos ignatii D4, Aletris farinosa D3 i Chamaelirium luteum D3. Ponadto, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje pomocnicze, w tym na etanol w stężeniu 34% V/V, który jest nośnikiem preparatu. Reakcje alergiczne mogą obejmować objawy od miejscowego zaczerwienienia i świądu skóry po reakcje anafilaktyczne, co wymaga szczególnej ostrożności i rozważenia alternatywnych terapii u pacjentów z historią alergii.
chamaelirium żółte, charakterystyka produktu leczniczego, choroba wątroby, działanie niepożądane, historia alergii, jesion amerykański, kaulefilum błękitne, kulczyba ignacka, leczenie uzależnienia, lilia lancetowata, marskość wątroby, nadwrażliwość na substancję czynną, niepokalanek pospolity, nietolerancja alkoholu, niewydolność wątroby, Pascofemin, pluskwica groniasta, preparat złożony, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, sasanka łąkowa, starzec złoty, test alergiczny, uzależnienie od alkoholu, zapalenie wątroby
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Meprelon 32 mg

Meprelon, zawierający metyloprednizolon sodu bursztynianu, jest wskazany do szybkiej terapii kortykosteroidowej w stanach nagłych, gdzie doustne podanie jest niemożliwe lub niewystarczające. Preparat dostępny jest w dawkach 16 mg (20,92 mg metyloprednizolonu sodu bursztynianu, odpowiadające 15,78 mg metyloprednizolonu) oraz 32 mg (41,85 mg metyloprednizolonu sodu bursztynianu, odpowiadające 31,57 mg metyloprednizolonu) w formie proszku i rozpuszczalnika do roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Wskazania obejmują ciężki ostry atak astmy, obrzęk mózgu z potwierdzonym wzrostem ciśnienia śródczaszkowego, ciężkie reakcje alergiczne, a także ciężkie choroby dermatologiczne (pęcherzyca zwykła, erytrodermia), hematologiczne (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, ostra plamica małopłytkowa) oraz ostre zapalenie wątroby alkoholowe. Dodatkowo stosowany jest w toksycznym obrzęku płuc i jako alternatywa w przełomie addisonoidalnym.
choroba pęcherzowa, ciśnienie śródczaszkowe, erytrodermia, guz mózgu, hydrokortyzon, immunosupresja, krwinka czerwona, metyloprednizolon, metyloprednizolon sodu bursztynianu, miąższ wątroby, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, obrzęk dróg oddechowych, obrzęk mózgu, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostry atak astmy, pęcherzyca zwykła, plamica małopłytkowa, płytka krwi, proszek i rozpuszczalnik, przełom addisonoidalny, przerzuty do mózgu, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, sól sodowa bursztynianu, stan zapalny, terapia kortykosteroidowa, układ odpornościowy, wstrzyknięcie i infuzja, wymioty, zapalenie wątroby
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Micafungin Zentiva

Mykafungina wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, w tym rozwoju ognisk zmienionych hepatocytów (FAH) oraz nowotworów wątrobowokomórkowych, co potwierdzono w badaniach przedklinicznych u szczurów przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej. W trakcie terapii obserwowano istotne podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz bilirubiny całkowitej, przekraczające trzykrotnie górną granicę normy, a także przypadki zapalenia i niewydolności wątroby, w tym śmiertelne. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, przewlekłymi chorobami wątroby o charakterze przednowotworowym (marskość, zaawansowane włóknienie, wirusowe zapalenie wątroby), u noworodków oraz u osób przyjmujących jednocześnie leki hepatotoksyczne lub genotoksyczne. W przypadku utrzymującego się wzrostu AlAT/AspAT wskazane jest wczesne przerwanie leczenia, aby ograniczyć ryzyko adaptacyjnej regeneracji i potencjalnej kancerogenezy.
AlAT AspAT, bilirubina całkowita, choroba wątroby noworodków, dezoksycholan amfoterycyny B, hemoliza śródnaczyniowa, hepatotoksyczność, itrakonazol, marskość wątroby, mykafungina, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nifedypina, nowotwór wątrobowokomórkowy, powikłanie hemolityczne, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, syrolimus, toksyczna nekroliza naskórka, wirusowe zapalenie wątroby, włóknienie wątroby, wrodzony niedobór enzymatyczny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie wątroby, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca reakcja skórna, zmienione hepatocyty
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ezehron Duo 40 mg + 10 mg

Produkt leczniczy Ezehron Duo, zawierający rozuwastatynę (do 40 mg/dobę) oraz ezetymib (10 mg/dobę), stosowany jest w terapii zaburzeń lipidowych, w tym hipercholesterolemii. Działania niepożądane preparatu mają najczęściej łagodny i przemijający charakter, jednak mogą wynikać zarówno z działania poszczególnych substancji czynnych, jak i ich interakcji farmakodynamicznej. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, dolegliwości żołądkowo-jelitowe (zaparcia, nudności, ból brzucha, biegunka, wzdęcia) oraz bóle mięśni. W badaniach klinicznych u pacjentów leczonych ezetymibem w monoterapii (n=2396) oraz w skojarzeniu ze statyną (n=11308) częstość działań niepożądanych była porównywalna lub nieco wyższa niż w grupach kontrolnych. Miopatia, w tym zapalenie mięśni i rabdomioliza, choć rzadka, stanowi istotne ryzyko, zwłaszcza przy wyższych dawkach rozuwastatyny, co wymaga szczególnej ostrożności.
aminotransferazy wątrobowe, białkomocz, ból mięśni, cukrzyca typu 2, Ezehron Duo, fosfataza alkaliczna, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, interakcja farmakodynamiczna, kinaza kreatynowa, krwiomocz, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, parestezja, polineuropatia, rabdomioliza, rozuwastatyna i ezetymib, rumień wielopostaciowy, trombocytopenia, zaburzenia lipidowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Mebendazol – Przedawkowanie

Przedawkowanie mebendazolu (substancji czynnej Vermox 100 mg) manifestuje się głównie objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak skurcze w jamie brzusznej, nudności, wymioty oraz biegunka, niezależnie od dawki. Długotrwałe stosowanie dawek przekraczających zalecane trzy dni może prowadzić do poważnych powikłań, w tym przemijających zaburzeń czynności wątroby (w tym zapalenia wątroby), zapalenia kłębuszkowego nerek oraz neutropenii. W przypadku przedawkowania nie istnieje swoiste antidotum, a leczenie polega na działaniach podtrzymujących i ograniczających wchłanianie leku, takich jak płukanie żołądka (jeśli od podania leku nie minęła godzina) oraz podanie węgla aktywowanego.
antidotum, biegunka, mebendazol, morfologia krwi, neutrofile, neutropenia, nudności, objawy niepożądane, płukanie żołądka, przewód pokarmowy, skurcze jamy brzusznej, Vermox, węgiel aktywowany, wymioty, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie kłębuszkowe nerek, zapalenie wątroby
Leksykon leków
Działania niepożądane – Suvardio Plus 40 mg + 10 mg

Produkt leczniczy Suvardio Plus zawiera 40 mg rozuwastatyny (w postaci rozuwastatyny wapniowej) oraz 10 mg ezetymibu i charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa wynikającym z połączenia obu substancji czynnych. W badaniach klinicznych rozuwastatynę przerwało z powodu działań niepożądanych mniej niż 4% pacjentów, a ezetymib w dawce 10 mg wykazywał częstość działań niepożądanych porównywalną z placebo, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu ze statyną. Najczęstsze działania niepożądane leczenia skojarzonego to zwiększona aktywność aminotransferaz, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz bóle mięśniowe. Częstość działań niepożądanych jest zależna od dawki, a szczególnie dawka 40 mg rozuwastatyny wiąże się z wyższym ryzykiem rabdomiolizy, miopatii oraz wzrostu aktywności aminotransferaz i kinazy kreatynowej (CK). W większości przypadków zmiany te są łagodne, przemijające i bezobjawowe, jednak przy wzroście aktywności CK powyżej 5 x GGN zaleca się przerwanie leczenia.
aminotransferaza, białkomocz, ból mięśniowy, cholestaza, choroba refluksowa, choroba śródmiąższowa płuc, cukrzyca, ezetymib, ginekomastia, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia heterozygotyczna, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia oczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, polineuropatia, rabdomioliza, rozuwastatyna wapniowa, zapalenie mięśni, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie wątroby, zespół toczniopodobny, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Entekavir Adamed

Entekavir Adamed wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, niewyrównaną czynnością wątroby (zwłaszcza stopień C wg Child-Turcotte-Pugh), a także u osób z historią oporności HBV na lamiwudynę. Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek powinno być modyfikowane, a odpowiedź wirusologiczna ściśle monitorowana. Zaostrzenia wirusowego zapalenia wątroby typu B mogą wystąpić zarówno spontanicznie, jak i po przerwaniu leczenia, zwykle w ciągu 4-5 tygodni od rozpoczęcia terapii lub około 23-24 tygodni po jej zakończeniu, co wymaga obserwacji klinicznej i laboratoryjnej przez minimum 6 miesięcy. U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby istnieje zwiększone ryzyko dekompensacji oraz powikłań takich jak kwasica mleczanowa i zespół wątrobowo-nerkowy, dlatego konieczne jest regularne monitorowanie parametrów biochemicznych i objawów klinicznych.
AlAT, aminotransferazy, bilirubina, dekompensacja czynności wątroby, DNA HBV, entekawir, HAART, HBeAg, hepatomegalia, klasyfikacja Child-Turcotte-Pugh, komórki CD4, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, lamiwudyna, marskość wątroby, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oporność na entekawir, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, stłuszczenie wątroby, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół wątrobowo-nerkowy
Leksykon substancji czynnych
Metronidazol – Działania niepożądane

Metronidazol, wykazujący działanie przeciwbakteryjne, przeciwpierwotniakowe i przeciwgrzybicze, jest stosowany w leczeniu zakażeń wywołanych przez wrażliwe drobnoustroje. Profil działań niepożądanych zależy od drogi podania, dawki oraz czasu terapii, z podaniem miejscowym (dopochwowym, na skórę) charakteryzującym się mniejszą częstością i nasileniem objawów niepożądanych ze względu na ograniczone wchłanianie (około 20-25% po podaniu dopochwowym). Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), metaliczny smak w ustach oraz objawy neurologiczne, takie jak neuropatie przy długotrwałym stosowaniu. Działania niepożądane różnią się w zależności od drogi podania, np. podanie dożylne może powodować zapalenie żył i zakrzepowe zapalenie żył, a podanie miejscowe – podrażnienia skóry i kontaktowe zapalenie skóry.
agranulocytoza, ciemne zabarwienie moczu, dyzuria, encefalopatia, granulocytopenia, hepatotoksyczność, krótkowzroczność, leukopenia, małopłytkowość, metaliczny smak, neuropatia, neuropatia nerwu wzrokowego, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, nietrzymanie moczu, niewydolność wątroby, podanie dopochwowe, podwójne widzenie, reakcja anafilaktyczna, reakcja disulfiramopodobna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, substancja przeciwgrzybicza, toksyczna nekroliza naskórka, trądzik różowaty, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie widzenia, zakażenie grzybicze, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błony śluzowej, zapalenie języka, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie sromu, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Cockayne’a, zespół Lyella, zespół móżdżkowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Symleptic 100 mg

Produkt leczniczy Symleptic zawiera gabapentynę w dawkach 100 mg lub 300 mg i jest stosowany u pacjentów z padaczką oraz bólem neuropatycznym. W trakcie badań klinicznych i po wprowadzeniu do obrotu zaobserwowano liczne działania niepożądane, które sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do ≤1/100), rzadko (≥1/10 000 do ≤1/1000) oraz częstość nieznana. Do najczęstszych działań należą infekcje wirusowe, leukopenia, senność, zawroty głowy, zaburzenia psychiczne (wrogość, splątanie, depresja), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), a także uczucie zmęczenia i gorączka. Rzadziej obserwowano poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, oraz zaburzenia metaboliczne, w tym hiperglikemię i hipoglikemię, szczególnie u pacjentów z cukrzycą.
ataksja, ból neuropatyczny, choreoatetoza, depresja oddechowa, drgawka, dysfagia, dyskineza, dystonia, dyzartria, fosfokinaza kreatynowa, gabapentyna, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, hiponatremia, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niepamięć, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, padaczka, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, szum uszny, zaburzenie myślenia, zakażenie dróg moczowych, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wątroby, zespół abstynencyjny, zespół nadwrażliwości, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Anagrelid – Działania niepożądane

Anagrelid, stosowany w dawce średniej około 2 mg/dobę, był badany pod kątem bezpieczeństwa u łącznie ponad 4 600 pacjentów, w tym 48 dzieci i młodzieży, z okresem leczenia sięgającym do 5 lat. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były ból głowy (ok. 14%), kołatanie serca (ok. 9%), retencja płynów i nudności (ok. 6%) oraz biegunka (ok. 5%). Działania te wynikają z hamowania fosfodiesterazy III (PDE III) przez anagrelid. Zaleca się rozpoczynanie terapii od niskich dawek (0,5–1 mg/dobę) z powolnym zwiększaniem, co może ograniczyć częstość i nasilenie działań niepożądanych. Wśród poważnych powikłań należy zwrócić uwagę na ryzyko powikłań zakrzepowych, w tym udaru mózgu, który występuje z nieznaną częstością, oraz na zaburzenia rytmu serca, takie jak częstoskurcz komorowy, migotanie przedsionków i torsade de pointes, szczególnie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, anagrelid, ból głowy, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz nadkomorowy, dławica Prinzmetala, dostosowywanie dawki, fosfodiesteraza III, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, kardiomegalia, kardiomiopatia, klasyfikacja układów, kołatanie serca, krwotok z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nacieki w płucach, nadciśnienie płucne, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niewydolność nerek, pancytopenia, powikłanie zakrzepowe, retencja płynów, śródmiąższowa choroba płuc, torsade de pointes, udar mózgu, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy
Leksykon substancji czynnych
Hydroksyzyna – Działania niepożądane

Hydroksyzyna, lek przeciwhistaminowy o złożonym mechanizmie działania, wykazuje działania niepożądane wynikające z depresyjnego lub paradoksalnego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), działania przeciwcholinergicznego oraz reakcji nadwrażliwości. W badaniach klinicznych z udziałem 735 pacjentów przyjmujących 50 mg/dobę hydroksyzyny, najczęściej obserwowano senność (13,74%), ból głowy (1,63%), suchość w jamie ustnej (1,22%) oraz zmęczenie (1,36%). Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano także rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak wstrząs anafilaktyczny, drgawki, zaburzenia rytmu serca (tachykardia, migotanie komór, torsade de pointes), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka) oraz zaburzenia psychiczne (pobudzenie, splątanie, omamy). Hydroksyzyna może wydłużać odstęp QT, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami serca, zaburzeniami elektrolitowymi lub stosujących inne leki wydłużające QT.
arytmia komorowa, badanie kontrolowane placebo, częstoskurcz komorowy, depresja oddechowa, depresja OUN, drgawki, dyskineza, dystonia, działanie paradoksalne, działanie przeciwcholinergiczne, jaskra z wąskim kątem, lek przeciwhistaminowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie komór, napady przymusowego patrzenia, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rozrost gruczołu krokowego, rumień wielopostaciowy, sedacja, senność, skurcz oskrzeli, tachykardia, testy czynnościowe wątroby, torsade de pointes, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia napięcia mięśniowego, zapalenie wątroby, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Emtrycytabina – Dawkowanie i sposób podawania

Emtrycytabina jest stosowana w leczeniu zakażenia HIV u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat (≥35 kg) w dawce 200 mg raz na dobę, zwykle w postaci tabletek złożonych z tenofowirem dizoproksylem (245 mg) oraz opcjonalnie efawirenzem (600 mg). W profilaktyce przedekspozycyjnej (PrEP) stosuje się podobne dawkowanie. Tabletki należy podawać doustnie, połykać w całości, a sposób przyjmowania zależy od składu preparatu: produkty z efawirenzem zaleca się przyjmować na czczo, najlepiej przed snem, aby ograniczyć działania niepożądane neurologiczne, natomiast preparaty bez efawirenzu mogą być przyjmowane z posiłkiem. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (CrCl <50 ml/min) nie zaleca się stosowania tabletek złożonych ze względu na konieczność modyfikacji dawkowania; w takich przypadkach należy stosować składniki oddzielnie. U pacjentów z lekkim zaburzeniem czynności nerek (CrCl 50-80 ml/min) stosuje się standardową dawkę 200 mg raz na dobę. Nie jest konieczne dostosowanie dawki u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa A CPT), jednak przy produktach zawierających efawirenz wymagana jest uważna obserwacja pod kątem działań niepożądanych.
działanie niepożądane, efawirenz, emtrycytabina, interakcja lekowa, koinfekcja HIV-HBV, narażenie na lek, okres półtrwania, PrEP, profilaktyka przedekspozycyjna, ryfampicyna, skala Childa-Pugha-Turcotte’a, tabletka powlekana, tenofowir dizoproksyl, wiremia, wywiad medyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV, zaostrzenie zapalenia wątroby, zapalenie wątroby
Leksykon leków
Działania niepożądane – Gluadda 50 mg

Profil bezpieczeństwa wildagliptyny (Gluadda) w dawce 50 mg raz na dobę został oceniony w kontrolowanych badaniach klinicznych obejmujących 3784 pacjentów, z terapią trwającą minimum 12 tygodni. W badaniach tych nie stwierdzono zależności częstości działań niepożądanych od wieku, rasy, czasu trwania leczenia czy dawki (50 mg raz lub dwa razy na dobę, łącznie do 100 mg/dobę). Zaburzenia czynności wątroby, w tym zapalenie wątroby, występowały rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), zwykle bezobjawowo, z normalizacją parametrów po odstawieniu leku. Podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) przekraczające 3-krotnie górną granicę normy obserwowano u 0,2% pacjentów przy dawce 50 mg raz na dobę i 0,3% przy dawce 50 mg dwa razy na dobę, bez cech cholestazy czy żółtaczki. Obrzęk naczynioruchowy występował rzadko, z częstotliwością porównywalną do grupy kontrolnej, jednak ryzyko to wzrastało przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, zwykle o łagodnym przebiegu i ustępujący mimo kontynuacji terapii.
aminotransferazy, cholestaza, drogi oddechowe, dysfunkcja wątroby, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, leczenie skojarzone, monoterapia, obrzęk naczynioruchowy, podwyższenie aminotransferaz, testy czynnościowe wątroby, wildagliptyna, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Hiconcil 250 mg/5 ml

Produkt leczniczy Hiconcil zawiera amoksycylinę w dawce 250 mg/5 ml zawiesiny i może powodować działania niepożądane o różnej częstości występowania. Najczęściej obserwuje się biegunkę, nudności oraz wysypkę skórną (często ≥1/100 do <1/10). Bardzo rzadkie działania niepożądane (<1/10 000) obejmują m.in. przemijającą leukopenię, trombocytopenię, niedokrwistość hemolityczną, ciężkie reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), poważne reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), zapalenie wątroby, śródmiąższowe zapalenie nerek oraz powikłania przewodu pokarmowego, takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego. Częstość nieznana dotyczy m.in. reakcji Jarisch-Herxheimera, aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych oraz zespołu Kounisa.
agranulocytoza, amoksycylina, anafilaksja, choroba posurowicza, czarny włochaty język, czas protrombinowy, działania niepożądane leków, higiena jamy ustnej, IgA dermatoza, kandydoza, krystaluria, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie nerek, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie rzekomobłoniaste, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zolaxa

Olanzapina (Zolaxa) wykazuje opóźnioną poprawę kliniczną, wymagającą uważnego monitorowania pacjenta. Nie zaleca się jej stosowania u osób z psychozą i/lub zaburzeniami zachowania w przebiegu otępienia ze względu na dwukrotnie wyższą śmiertelność (3,5% vs. 1,5% placebo) oraz trzykrotnie częstsze zdarzenia naczyniowo-mózgowe (1,3% vs. 0,4% placebo) w badaniach u pacjentów w wieku średnio 78 lat. Czynniki ryzyka obejmują wiek >65 lat, sedację, niedożywienie, choroby płuc, stosowanie benzodiazepin oraz otępienie naczyniowe. U pacjentów z chorobą Parkinsona olanzapina nie jest zalecana ze względu na nasilenie parkinsonizmu i omamów oraz brak potwierdzonej skuteczności. Istotnym zagrożeniem jest złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) objawiający się wysoką gorączką, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomiczną, wymagający natychmiastowego odstawienia leku. Ponadto, olanzapina może indukować hiperglikemię i zaostrzenie cukrzycy, dlatego zaleca się monitorowanie glikemii (przed leczeniem, po 12 tygodniach i następnie corocznie) oraz masy ciała (przed leczeniem, po 4, 8, 12 tygodniach i co kwartał). Należy także kontrolować profil lipidowy (przed leczeniem, po 12 tygodniach i co 5 lat).
agonista dopaminy, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy wątrobowe, brak laktazy, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, cukrzyca, działanie antycholinergiczne, hipereozynofilia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, lipidy, nagły zgon sercowy, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja galaktozy, odstęp QTc, olanzapina, ostra niewydolność nerek, otępienie, otępienie naczyniowe, parkinsonizm, późna dyskineza, przerost gruczołu krokowego, przerost mięśnia sercowego, psychoza, rabdomioliza, śpiączka, uszkodzenie wątroby, walproinian, wielomocz, zaburzenie świadomości, zakrzep z zatorami, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół wydłużonego odstępu QT, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Allopurinol Aurovitas 100 mg

Allopurinol Aurovitas, dostępny w dawkach 100 mg i 300 mg, wykazuje stosunkowo rzadkie działania niepożądane, które jednak mogą nasilać się u pacjentów z chorobami nerek i wątroby. Najczęściej obserwuje się wysypkę (często), natomiast poważne reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), występują rzadko, ale wymagają natychmiastowego odstawienia leku i hospitalizacji. Bardzo rzadkie, ale istotne są zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, małopłytkowość), które wymagają pilnej konsultacji hematologicznej. Niezbyt często pojawiają się reakcje nadwrażliwości, a także zaburzenia żołądkowo-jelitowe (wymioty, nudności, biegunka). Monitorowanie funkcji wątroby jest wskazane ze względu na możliwość bezobjawowego wzrostu enzymów wątrobowych oraz rzadkich przypadków zapalenia wątroby, w tym martwicy i ziarniniakowego zapalenia wątroby.
agranulocytoza, allopurinol, aplazja erytrocytów, biegunka tłuszczowa, bradykardia, choroba nerek, choroba wątroby, cukrzyca, czyraczność, dławica piersiowa, eozynofilia, funkcja nerek, ginekomastia, hiperlipidemia, krwawe wymioty, krwiomocz, leczenie skojarzone, leukocytoza, leukopenia, limfadenopatia angioimmunoblastyczna, małopłytkowość, martwica wątroby, mocznica, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, niepłodność męska, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, podwyższone enzymy wątrobowe, reakcja nadwrażliwości, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wysypka polekowa, zaburzenia erekcji, zaćma, zapalenie błony śluzowej, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, ziarniniakowe zapalenie wątroby, zmiany plamki żółtej
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Modafen Extra Grip

Modafen Extra Grip, zawierający 200 mg ibuprofenu i 30 mg pseudoefedryny chlorowodorku, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi (np. toczeń rumieniowaty układowy), wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu porfiryn, chorobami przewodu pokarmowego (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Crohna), zaburzeniami czynności nerek i wątroby, chorobami układu sercowo-naczyniowego, zaburzeniami krzepnięcia, neurologicznymi, cukrzycą, a także u osób z niedrożnością szyi pęcherza moczowego, zwężeniem odźwiernika czy łagodnym rozrostem gruczołu krokowego. U pacjentów z astmą oskrzelową i chorobami alergicznymi istnieje ryzyko skurczu oskrzeli oraz reakcji alergicznych, zwłaszcza u osób z astmą związaną z przewlekłym zapaleniem błony śluzowej nosa, zatok i polipami nosa. Ibuprofen może wydłużać czas krwawienia i tymczasowo hamować agregację trombocytów, co wymaga monitorowania u pacjentów z zaburzeniami liczby płytek krwi.
agregacja trombocytów, astma oskrzelowa, ból głowy z nadużywania leków, choroba Crohna, czas krwawienia, ibuprofen, jałowe zapalenie opon mózgowych, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nefropatia postanalgetyczna, nefropatia przeciwbólowa, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedrożność szyi pęcherza moczowego, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk Quinckego, ostra porfiria przerywana, pokrzywka, polipy nosa, przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa, przewlekłe zapalenie zatok, pseudoefedryna, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia metabolizmu porfiryn, zaburzenia rytmu serca, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zwężenie odźwiernika
Leksykon leków
Działania niepożądane – Allopurinol Medreg 300 mg

Allopurinol Medreg w dawce 300 mg jest stosowany w leczeniu hiperurykemii i dny moczanowej, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które występują rzadko, ale mogą mieć poważny przebieg, zwłaszcza u pacjentów z dysfunkcją nerek i/lub wątroby. Do najważniejszych działań niepożądanych należą zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, małopłytkowość), reakcje nadwrażliwości, w tym zespół DRESS, oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest według międzynarodowych standardów, gdzie bardzo rzadkie zdarzenia występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów. W przypadku wystąpienia ciężkich reakcji konieczne jest natychmiastowe i trwałe odstawienie leku, a ponowne włączenie allopurinolu jest bezwzględnie przeciwwskazane.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, azotemia, bradykardia, chłoniak z komórek T, dławica piersiowa, dna moczanowa, eozynofilia, ginekomastia, hepatosplenomegalia, hiperurykemia, HLA-B*58:01, hormon tyreotropowy, krwiomocz, leukopenia, limfadenopatia, makulopatia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, reakcja anafilaktyczna, subkliniczna niedoczynność tarczycy, toksyczna nekroliza naskórka, zaćma, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zanikających przewodów żółciowych, ziarniniakowe zapalenie wątroby
Leksykon leków
Działania niepożądane – Omeprazol Mylan 40 mg

Omeprazol Mylan w dawce 40 mg, podawany dożylnie w formie proszku do sporządzania roztworu do infuzji, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący najczęściej zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (ból brzucha, zaparcia, biegunka, wzdęcia, nudności/wymioty) oraz ból głowy, występujące u 1-10% pacjentów. Rzadkie, ale istotne działania niepożądane dotyczą układu krwiotwórczego (leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza, pancytopenia), układu immunologicznego (reakcje anafilaktyczne), wątroby (zapalenie, niewydolność, encefalopatia) oraz skóry (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkiej hipomagnezemii, która może prowadzić do hipokalcemii i hipokaliemii, zwłaszcza podczas długotrwałej terapii, co wymaga monitorowania elektrolitów. U pacjentów w stanie krytycznym, stosujących duże dawki omeprazolu dożylnie, odnotowano pojedyncze przypadki nieodwracalnego upośledzenia widzenia, choć brak jest potwierdzenia bezpośredniego związku przyczynowego.
agranulocytoza, encefalopatia wątrobowa, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kandydoza przewodu pokarmowego, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadwrażliwość na światło, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, omeprazol, pancytopenia, podostra postać skórna tocznia rumieniowatego, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, zaburzenia funkcji wątroby, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Tazobaktam – Działania niepożądane

Tazobaktam, stosowany wyłącznie w połączeniu z piperacyliną (np. w preparatach Piperacillin + Tazobactam Eugia, Kalceks, Kabi, Tazocin), jest inhibitorem beta-laktamaz o szerokim spektrum działania. Najczęstszym działaniem niepożądanym tej kombinacji jest biegunka, występująca u ≥10% pacjentów, a także zakażenia drożdżakami. Do poważnych, choć rzadkich działań niepożądanych należą rzekomobłoniaste zapalenie jelit (≥1/100 do <1/10), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (≥1/10 000 do <1/1000), pancytopenia, wstrząs anafilaktyczny oraz zespół Stevensa-Johnsona, których częstość występowania jest nieokreślona. Wśród zaburzeń hematologicznych obserwuje się małopłytkowość i niedokrwistość (≥1/100 do <1/10), leukopenię (≥1/1000 do <1/100) oraz agranulocytozę (≥1/10 000 do <1/1000). Ponadto, leczenie może prowadzić do hipokaliemii, zaburzeń neurologicznych (np. napady drgawek, majaczenie), reakcji alergicznych o różnym nasileniu, a także do zaburzeń czynności nerek i wątroby.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, czas częściowej tromboplastyny, czas protrombinowy, encefalopatia, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hipokaliemia, inhibitor beta-laktamaz, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, leukopenia, małopłytkowość, mukowiscydoza, napad drgawkowy, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, odczyn Combsa, ostra uogólniona osutka krostkowa, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, pęcherzowe zapalenie skóry, piperacylina z tazobaktamem, plamica, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, tazobaktam, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytoza, wstrząs anafilaktoidalny, wstrząs anafilaktyczny, zakażenie drożdżakowe, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Auglavin PPH 500 mg + 125 mg

Auglavin PPH to preparat zawierający 500 mg amoksycyliny trójwodnej oraz 125 mg potasu klawulanianu, stosowany w terapii zakażeń bakteryjnych. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w szczególności biegunka (≥1/10), nudności i wymioty (≥1/100 do <1/10), a także kandydoza skóry i błon śluzowych (≥1/100 do <1/10). W trakcie leczenia należy monitorować także rzadziej występujące, ale potencjalnie poważne reakcje immunologiczne, takie jak anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS). Ponadto, mogą wystąpić zaburzenia hematologiczne, takie jak przemijająca agranulocytoza i niedokrwistość hemolityczna, a także poważne powikłania żołądkowo-jelitowe, w tym zapalenie jelita grubego związane z Clostridioides difficile oraz ostre zapalenie trzustki.
alergiczne zapalenie naczyń, amoksycylina trójwodna, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, biegunka, czarny język włochaty, czas protrombinowy, dysbakterioza, kandydoza skóry i błon śluzowych, krystaluria, kwas klawulanowy, liniowa IgA dermatoza, nadmierny wzrost niewrażliwych bakterii, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, ostre zapalenie trzustki, pęcherzowe złuszczające zapalenie skóry, polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi, potasu klawulanian, przemijająca agranulocytoza, przemijająca leukopenia, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, skórna reakcja polekowa, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie jelita grubego, zapalenie wątroby, zespół choroby posurowiczej, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa, zwiększenie aktywności AspAT
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Grofibrat

Fenofibrat (Grofibrat, 100 mg) wymaga starannego monitorowania klinicznego, zwłaszcza funkcji wątroby i nerek oraz oceny ryzyka miopatii. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć i leczyć wtórne przyczyny hiperlipidemii, takie jak niekontrolowana cukrzyca typu 2, niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, dysproteinemie, choroby wątroby z zastojem żółci, alkoholizm oraz wpływ innych leków. Monitorowanie aktywności aminotransferaz powinno odbywać się co 3 miesiące przez pierwszy rok terapii, a następnie okresowo; przerwanie leczenia jest wskazane przy wzroście AspAT lub AlAT powyżej 3-krotności normy lub pojawieniu się objawów zapalenia wątroby. Ryzyko zapalenia trzustki może wynikać z nieskutecznego leczenia hipertrójglicerydemii, bezpośredniego działania fenofibratu lub obecności kamieni żółciowych.
aminotransferazy, choroby sercowo-naczyniowe, ciężka niewydolność nerek, cukrzyca typu 2, dyslipidemia, dysproteinemia, EGFR, enzymy wątrobowe, fenofibrat, hiperlipidemia, hipertrójglicerydemia, hipoalbuminemia, inhibitory reduktazy HMG-CoA, kamienie żółciowe, kinaza kreatynowa, kreatynina w surowicy, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, parametry biochemiczne, rabdomioliza, toksyczność mięśniowa, uszkodzenie nerek, zaburzenia lipidowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zespół nerczycowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Elin 250 mcg + 35 mcg

Lek Elin, zawierający 250 µg norgestymatu oraz 35 µg etynyloestradiolu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym powikłań zakrzepowo-zatorowych (zawał mięśnia sercowego, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, incydenty mózgowo-naczyniowe, zakrzepica żył siatkówki), nowotworów (rak piersi, gruczolaki i nowotwory wątroby), zaburzeń układu sercowo-naczyniowego (nadciśnienie tętnicze) oraz reakcji nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka). W przypadku wystąpienia tych objawów konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie stosowania leku i konsultacja lekarska, a także zastosowanie alternatywnych metod antykoncepcji niehormonalnej. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi w badaniach klinicznych były ból głowy (27,9%), zaburzenia miesiączkowania (40,4%), nudności (29,1%), krwawienia z dróg rodnych (26,3%) oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (24,6%), z tendencją do zmniejszania się częstości tych objawów w kolejnych cyklach terapii, z wyjątkiem zaburzeń miesiączkowania i wymiotów (11,8% w 12. cyklu).
drgawki, dyslipidemia, dysplazja szyjki macicy, gruczolak wątroby, hirsutyzm, hormonalna antykoncepcja, incydent mózgowo-naczyniowy, krwawienie z dróg rodnych, migrena, nadciśnienie tętnicze, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, powikłania zakrzepowo-zatorowe, rak piersi, retencja płynów, rumień guzkowy, torbiel jajnika, torbiel piersi, udar mózgu, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakrzepica, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żył siatkówki, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Działania niepożądane – OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę

OncoTICE to lek zawierający żywe atenuowane prątki BCG (TICE) w dawce 2-8 x 10⁸ CFU na fiolkę, stosowany w immunoterapii raka pęcherza moczowego. Po rekonstytucji w 50 ml soli fizjologicznej zawiesina zawiera 0,4–1,6 x 10⁷ CFU/ml. Działania niepożądane są najczęściej łagodne i przemijające, a ich nasilenie koreluje ze skumulowaną dawką BCG podawaną dopęcherzowo. U około 90% pacjentów obserwuje się miejscowe podrażnienie pęcherza objawiające się częstomoczem, bolesnością i trudnościami w mikcji, które zwykle ustępują w ciągu 2 dni bez konieczności leczenia. W trakcie leczenia podtrzymującego objawy zapalenia pęcherza mogą być bardziej nasilone i dłużej utrzymywać się, co w cięższych przypadkach wymaga stosowania izoniazydu (300 mg/dobę) oraz leków przeciwbólowych. Często występują również objawy grypopodobne, gorączka do 39°C, dreszcze i złe samopoczucie, które pojawiają się do 4 godzin po podaniu i trwają 24-48 godzin, ustępując po leczeniu przeciwgorączkowym (paracetamol) i nawodnieniu.
Bacillus Calmette-Guérin, ból stawów, cytopenia, immunoterapia raka pęcherza moczowego, izoniazyd, krwiomocz, leczenie podtrzymujące, leczenie przeciwgruźlicze, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, objawy grypopodobne, ogólnoustrojowe zakażenie BCG, perforacja pęcherza moczowego, podrażnienie pęcherza moczowego, posocznica, prątki BCG, przezcewkowa resekcja, reakcja zapalna, tętniak bakteryjny, wlew dopęcherzowy, zakaźne zapalenie wnętrza gałki ocznej, zapalenie naczyń, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie płuc, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, ziarniniak, złe samopoczucie
Leksykon leków
Działania niepożądane – Dipperam 10 mg + 160 mg

Produkt złożony Dipperam, zawierający amlodypinę i walsartan, był oceniany w pięciu kontrolowanych badaniach klinicznych obejmujących 5175 pacjentów, z czego 2613 otrzymywało skojarzenie obu substancji. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie nosowej części gardła, objawy grypopodobne, reakcje nadwrażliwości, ból głowy, omdlenia, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęki (w tym obrzęk z dołkiem pod wpływem ucisku, obrzęk twarzy i obwodowe), zmęczenie, nagłe zaczerwienienie skóry oraz uderzenia gorąca. Obrzęki obwodowe, typowe dla amlodypiny, występowały rzadziej u pacjentów stosujących lek złożony niż u tych leczonych wyłącznie amlodypiną (średnia częstość 5,1%). Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana.
amlodypina i walsartan, ból głowy, choroba posurowicza, Dipperam, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, impotencja, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność nerek, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk Quinckego, obrzęk twarzy, omdlenie, pęcherzowe zapalenie skóry, reakcja nadwrażliwości, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wzwodu, zapalenie naczyń, zapalenie nosowej części gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Remolexam 7,5 mg

Meloksykam, stosowany w dawce 7,5 mg (Remolexam), wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na analizie 27 badań klinicznych obejmujących 15 197 pacjentów, z terapią trwającą do roku. NLPZ, w tym meloksykam, mogą zwiększać ryzyko tętniczych zdarzeń zatorowo-zakrzepowych (np. zawał mięśnia sercowego, udar mózgu), a także powodować obrzęki, nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, biegunkę, zaparcia, ból brzucha, a także poważne powikłania, takie jak choroba wrzodowa, perforacja i krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Ponadto, meloksykam może wywoływać ciężkie reakcje skórne (SCAR), w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
agranulocytoza, aminotransferaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, ciężkie skórne działanie niepożądane, hiperkaliemia, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, napad astmy, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie żołądka, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, układ pokarmowy, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Oxcarbazepin NeuroPharma 300 mg

Oxcarbazepin NeuroPharma, zawierający okskarbazepinę, jest lekiem przeciwpadaczkowym charakteryzującym się szerokim spektrum działań niepożądanych, które zostały szczegółowo opisane na podstawie badań klinicznych oraz danych po wprowadzeniu leku na rynek. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to senność, bóle głowy, zawroty głowy, podwójne widzenie, nudności, wymioty oraz zmęczenie. Istotnym aspektem bezpieczeństwa jest ryzyko hiponatremii, występującej u około 2,7% pacjentów, z poziomem sodu w surowicy poniżej 125 mmol/l, która zwykle przebiega bezobjawowo, ale może prowadzić do poważnych objawów neurologicznych, takich jak napady padaczkowe, encefalopatia, obniżony poziom świadomości czy dezorientacja, zwłaszcza w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii. Ponadto, okskarbazepina może wywoływać reakcje nadwrażliwości wielonarządowej, obejmujące układ krwiotwórczy (leukopenia, trombocytopenia), wątrobę (zapalenie wątroby), nerki (niewydolność, śródmiąższowe zapalenie), płuca (obrzęk, astma), a także obrzęk naczynioruchowy.
agranulocytoza, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, dyzartria, encefalopatia, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, hamowanie czynności szpiku kostnego, hiponatremia, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, nadwrażliwość wielonarządowa, napad padaczkowy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, okskarbazepina, osteopenia, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, podwójne widzenie, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, senność, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wymioty, wysypka polekowa z eozynofilią, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół nieprawidłowego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszona gęstość mineralna kości
Leksykon leków
Działania niepożądane – Aspicam 15 mg

Meloksykam, stosowany w dawkach dobowych 7,5 mg lub 15 mg przez okres do 18 miesięcy (średnio 127 dni), wiąże się z szeregiem działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Najczęściej obserwuje się niedokrwistość, objawy dyspeptyczne (niestrawność, nudności, wymioty, ból brzucha, zaparcia, wzdęcia, biegunka), oszołomienie, ból głowy, świąd i wysypkę oraz obrzęki, w tym kończyn dolnych. Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak agranulocytoza, reakcje anafilaktyczne, perforacja przewodu pokarmowego, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, niewydolność nerek oraz zaburzenia sercowo-naczyniowe, w tym niewydolność serca i nadciśnienie tętnicze. Meloksykam może również powodować przemijające zaburzenia wskaźników czynności wątroby oraz zwiększenie stężenia kreatyniny i mocznika. Wśród działań niepożądanych o częstości nieznanej wymienia się zapalenie trzustki oraz trwały rumień polekowy.
agranulocytoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa żołądka, działanie mielotoksyczne, hiperkaliemia, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, meloksykam, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, napad astmy, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra martwica cewek nerkowych, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, trwały rumień polekowy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia morfologii krwi, zaburzenie nastroju, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej przełyku, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ansifora Duo 50 mg + 1000 mg

Ansifora Duo to preparat złożony zawierający 50 mg sytagliptyny oraz 1000 mg metforminy chlorowodorku, stosowany w terapii cukrzycy typu 2. Produkt wykazuje biorównoważność z jednoczesnym podawaniem obu substancji czynnych w formie oddzielnych leków. Profil bezpieczeństwa Ansifora Duo obejmuje działania niepożądane charakterystyczne dla obu składników, w tym poważne zdarzenia jak zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększone ryzyko hipoglikemii, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (13,8%) lub insuliną (10,9%). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest zgodnie z MedDRA, obejmując m.in. nudności, wymioty, biegunkę, zaparcia, obrzęki obwodowe, bóle głowy oraz suchość w jamie ustnej. Długotrwałe stosowanie metforminy może prowadzić do niedoboru witaminy B12 i niedokrwistości megaloblastycznej.
Ansifora Duo, badanie TECOS, bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, kwasica mleczanowa, małopłytkowość, metaliczny posmak, niedobór witaminy B12, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodne sulfonylomocznika, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna i metformina, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vimetso

Produkt leczniczy Vimetso, zawierający wildagliptynę i metforminę, jest wskazany wyłącznie w leczeniu cukrzycy typu 2 i nie może zastępować insuliny, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą typu 1. Kluczowym zagrożeniem związanym z terapią jest ryzyko kwasicy mleczanowej, szczególnie u pacjentów z ostrym pogorszeniem czynności nerek, chorobami układu krążenia, oddechowego, posocznicą, odwodnieniem, niewydolnością wątroby, czy przy jednoczesnym stosowaniu leków nefrotoksycznych. Kwasica mleczanowa charakteryzuje się obniżeniem pH krwi poniżej 7,35, wzrostem stężenia mleczanów w osoczu powyżej 5 mmol/L, zwiększoną luką anionową oraz podwyższonym stosunkiem mleczanów do pirogronianów. W trakcie terapii konieczne jest regularne monitorowanie czynności nerek (GFR), z przeciwwskazaniem do stosowania metforminy przy GFR < 30 mL/min, oraz ostrożność przy badaniach z jodowymi środkami kontrastowymi, które mogą indukować nefropatię kontrastową i zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, astenia, ból brzucha, choroba układu krążenia, choroba układu oddechowego, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, długotrwałe głodzenie, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, jodowy środek kontrastowy, ketoza, kumulacja metforminy, kwasica mleczanowa, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, metformina, mleczan w osoczu, nefropatia kontrastowa, niedotlenienie tkanek, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, odwodnienie, odżywianie doustne, ostre pogorszenie czynności nerek, ostre zapalenie trzustki, pH krwi, posocznica, próba czynnościowa wątroby, skurcz mięśni, śpiączka, stosunek mleczanów do pirogronianów, sulfonylomocznik, wildagliptyna, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, zapalenie wątroby, źle kontrolowana cukrzyca, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Aulin 100 mg

Nimesulid, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje skuteczność terapeutyczną, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, szczególnie przy długotrwałej terapii i wysokich dawkach. Istotne jest monitorowanie powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, nadciśnienie tętnicze oraz niewydolność serca. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują owrzodzenia, perforacje oraz krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Ponadto, nimesulid może powodować objawy takie jak nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia, zaparcia, niestrawność, ból w podbrzuszu, smoliste stolce i krwawe wymioty. W badaniach klinicznych (około 7800 pacjentów) odnotowano także rzadkie przypadki poważnych reakcji skórnych, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, które stanowią zagrożenie życia.
anafilaksja, astma, cholestaza, choroba Crohna, duszność, eozynofilia, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, nimesulid, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie żołądka, pancytopenia, perforacja, piorunujące zapalenie wątroby, plamica, rumień trwały, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie okrężnicy, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zawał mięśnia sercowego, zespół Reye’a, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aleve

Produkt leczniczy Aleve zawierający naproksen sodowy w dawce 220 mg wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku oraz pacjentów z historią chorób przewodu pokarmowego. NLPZ, w tym naproksen, mogą powodować poważne działania niepożądane, takie jak krwawienia, owrzodzenia i perforacje przewodu pokarmowego, które mogą wystąpić niezależnie od wcześniejszych schorzeń i w dowolnym momencie terapii. Ryzyko tych powikłań wzrasta wraz z dawką i jest szczególnie wysokie u pacjentów z wywiadem owrzodzeń powikłanych krwotokiem lub perforacją. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas oraz rozważenie terapii osłonowej inhibitorami pompy protonowej lub mizoprostolem u pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka. Ponadto, naproksen może maskować objawy innych chorób, co utrudnia diagnostykę. Należy unikać jednoczesnego stosowania z innymi NLPZ, w tym selektywnymi inhibitorami COX-2, oraz zachować ostrożność u pacjentów przyjmujących leki zwiększające ryzyko krwawień, takie jak kortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny oraz leki przeciwpłytkowe.
choroba Leśniowskiego-Crohna, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mizoprostol, nadciśnienie tętnicze, nadreaktywność oskrzeli, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, polip nosa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, retencja płynów, udar mózgu, warfaryna, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie płodności, zakrzepica tętnic, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie wątroby, zawał serca, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Gefitynib – Właściwości farmakokinetyczne

Gefitynib charakteryzuje się umiarkowanie wolnym wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po 3-7 godzinach oraz bezwzględną biodostępnością około 59%. Wchłanianie jest istotnie zależne od pH soku żołądkowego, gdzie podwyższenie pH powyżej 5 powoduje zmniejszenie ekspozycji o 47%, co wynika z ograniczonej rozpuszczalności leku. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (średnio 1400 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (~90%), głównie albuminami i kwaśną alfa-1-glikoproteiną. Gefitynib jest substratem P-glikoproteiny, co ma znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. Metabolizm zachodzi głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6, przy czym O-desmetylogefitynib, główny metabolit, wykazuje 14-krotnie słabsze działanie przeciwnowotworowe i nie przyczynia się istotnie do efektu klinicznego. Genotyp CYP2D6 wpływa na metabolizm i ekspozycję na lek, gdzie osoby z nieaktywnym enzymem mają dwukrotnie wyższe stężenia gefitynibu, co może zwiększać ryzyko działań niepożądanych zależnych od dawki.
AspAT, białka osocza, bilirubina, biodostępność leku, Cmax, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, działanie niepożądane, fosfataza alkaliczna, gefitynib, guzy lite, klirens osoczowy, marskość wątroby, niewydolność wątroby, O-desmetylogefitynib, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, pH soku żołądkowego, przerzuty nowotworowe, receptor EGFR, stan stacjonarny, wiązanie z białkami osocza, wolni metabolizerzy, zapalenie wątroby
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Toradiur 5 mg

Lek Toradiur zawierający 5 mg torasemidu w formie tabletek o charakterystycznym kształcie i linii podziału jest wskazany do leczenia nadciśnienia tętniczego pierwotnego, niewydolności serca, obrzęków o etiologii nerkowej i wątrobowej oraz obrzęku płuc. Torasemid, jako diuretyk pętlowy, działa poprzez zwiększenie wydalania sodu i wody, co prowadzi do zmniejszenia objętości krwi krążącej i płynu pozakomórkowego, skutkując obniżeniem ciśnienia tętniczego oraz redukcją obrzęków. W nadciśnieniu pierwotnym jest stosowany zwłaszcza u pacjentów z niewystarczającą odpowiedzią na inne leki hipotensyjne lub jako element terapii skojarzonej. W niewydolności serca Toradiur pełni rolę zarówno profilaktyczną, jak i leczniczą, zapobiegając powstawaniu obrzęków oraz leczą je poprzez zwiększenie diurezy i natriurezy.
diuretyk pętlowy, diureza i natriureza, lek hipotensyjny, marskość wątroby, nadciśnienie pierwotne, nadciśnienie tętnicze pierwotne, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk i przesięk, obrzęk płuc, obrzęk pochodzenia wątrobowego, ostra niewydolność nerek, przewlekła choroba nerek, terapia diuretyczna, terapia skojarzona, torasemid, wodobrzusze, wymiana gazowa, zapalenie wątroby, zespół nerczycowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Epitoram 50 mg

Ocena bezpieczeństwa topiramatu opiera się na danych z ponad 4100 pacjentów w 20 badaniach z podwójną ślepą próbą (3182 leczonych topiramatem, 929 placebo) oraz około 2850 pacjentów w 34 badaniach otwartych. Najczęstsze działania niepożądane (>5% i częstsze niż placebo) obejmują jadłowstręt, zmniejszenie apetytu, spowolnienie czynności psychicznych, depresję, zaburzenia ekspresji werbalnej, bezsenność, nieprawidłową koordynację ruchową, zaburzenia koncentracji, zawroty głowy, zaburzenia mowy i smaku, przeczulicę, letarg, zaburzenia pamięci, oczopląs, parestezje, senność, drżenia, podwójne i nieostre widzenie, biegunkę, nudności, zmęczenie, rozdrażnienie oraz zmniejszenie masy ciała. Profil działań niepożądanych różni się u dzieci, u których częściej występują zaburzenia metaboliczne (kwasica hiperchloremiczna, hipokaliemia), psychiczne (agresja, myśli samobójcze) oraz neurologiczne (zaburzenia koncentracji, letarg). U dzieci odnotowano także unikalne działania, takie jak eozynofilia, nadaktywność psychoruchowa, zawroty głowy, wymioty, hipertermia, gorączka i trudności w uczeniu się.
artralgia, bradykardia zatokowa, choroba refluksowa, drgawki grand mal, encefalopatia hiperamonemiczna, eozynofilia, hiperamonemia, hipertermia, hipokaliemia, jadłowstręt, jaskra, kamica nerkowa, kwasica hiperchloremiczna, kwasica metaboliczna, leukopenia, makulopatia, małopłytkowość, monoterapia padaczki, nadaktywność psychoruchowa, nefrocalcynoza, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, oczopląs, parestezje, podwójne widzenie, profilaktyka migreny, rumień wielopostaciowy, skurcze mięśni, terapia uzupełniająca padaczki, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, topiramat, trudności w uczeniu się, zaburzenia ekspresji werbalnej, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia psychotyczne, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie nosogardzieli, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół napadów częściowych, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Venlafaxine Actavis 75 mg

Wenlafaksyna, jako SNRI, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwowane działania (≥1/10) to nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, w tym poty nocne. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia, neutropenia, trombocytopenia, reakcje anafilaktyczne, złośliwy zespół neuroleptyczny, zespół serotoninowy, drgawki, torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór, wydłużenie QT, kardiomiopatia stresowa, ciężkie reakcje dermatologiczne (zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, martwicze oddzielanie się naskórka) oraz zaburzenia psychiczne, w tym myśli i zachowania samobójcze. Nagłe odstawienie leku może wywołać zespół odstawienia z objawami takimi jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, pobudzenie, nudności, drżenia i objawy grypopodobne, a także nasiloną agresję i myśli samobójcze, co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów podczas modyfikacji terapii.
agranulocytoza, akatyzja, częstoskurcz komorowy, dyskineza, eozynofilia płucna, ginekomastia, hiperprolaktynemia, hipertonia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia Takotsubo, majaczenie, mania, martwicze oddzielanie się naskórka, migotanie komór, mlekotok, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia, parestezje, pobudzenie, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, suchość jamy ustnej, torsade de pointes, trombocytopenia, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia miesiączkowania, zapalenie wątroby, zawroty głowy błędnikowe, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Zolafren-Swift 20 mg

Olanzapina, substancja czynna preparatu Zolafren-Swift, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które obejmują zaburzenia metaboliczne (np. bardzo częste zwiększenie masy ciała, stężenia cholesterolu, triglicerydów i glukozy), hematologiczne (eozynofilia, leukopenia, neutropenia), neurologiczne (senność, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, dyskinezy, napady drgawek) oraz kardiologiczne (bradykardia, wydłużenie odstępu QTc, częstoskurcz komorowy, migotanie komór). Szczególnie istotne są rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, powikłania zakrzepowo-zatorowe (w tym zator tętnicy płucnej i zakrzepica żył głębokich), ciężkie powikłania metaboliczne (w tym kwasica ketonowa i śpiączka), zapalenie trzustki i wątroby oraz polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS). Monitorowanie pacjentów powinno obejmować kontrolę masy ciała, parametrów metabolicznych (glukoza, lipidogram), ciśnienia tętniczego, funkcji wątroby, morfologii krwi oraz obserwację objawów neurologicznych.
Olanzapina wpływa również na układ moczowy i rozrodczy, powodując zaburzenia oddawania moczu (nietrzymanie, zatrzymanie, parcie), zaburzenia seksualne (zmniejszenie libido, zaburzenia erekcji, priapizm), a także zmiany endokrynologiczne (hiperprolaktynemia, brak miesiączki, ginekomastia, mlekotok). U noworodków matek stosujących olanzapinę w III trymestrze może wystąpić zespół odstawienia z objawami neurologicznymi i wegetatywnymi. Działania niepożądane obejmują także reakcje skórne (wysypka, nadwrażliwość na światło, łysienie), zaburzenia ogólne (astenia, zmęczenie, obrzęk, gorączka) oraz nieprawidłowości laboratoryjne (zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej, gamma-glutamylotransferazy, fosfokinazy kreatyninowej, stężenia kwasu moczowego). W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Systematyczne monitorowanie pacjentów jest kluczowe dla minimalizacji ryzyka powikłań podczas terapii olanzapiną.
akatyzja, arytmia, bradykardia, dyskineza, dystonia, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, fosfokinaza kreatyninowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, hiperprolaktynemia, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, mlekotok, napady drgawkowe, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, objawy pozapiramidowe, olanzapina, parkinsonizm polekowy, powikłania zakrzepowo-zatorowe, późna dyskineza, priapizm, przyrost masy ciała, rabdomioliza, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia erekcji, zaburzenia rytmu serca, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie moczu, zespół DRESS, zespół odstawienia noworodkowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olanzapin Krka

Olanzapin Krka (olanzapina) wymaga szczegółowego monitorowania ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku oraz z otępieniem. U osób powyżej 65 lat z psychozą związaną z otępieniem odnotowano dwukrotny wzrost śmiertelności (3,5% vs 1,5% placebo) oraz trzykrotny wzrost incydentów krążenia mózgowego (1,3% vs 0,4% placebo). Nie zaleca się stosowania olanzapiny u pacjentów z psychozą indukowaną agonistami dopaminy w chorobie Parkinsona ze względu na nasilenie parkinsonizmu i omamów oraz brak przewagi nad placebo. Istotnym zagrożeniem jest złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) objawiający się wysoką gorączką, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomiczną, wymagający natychmiastowego odstawienia leku. Ponadto, olanzapina może indukować hiperglikemię i zaostrzenie cukrzycy, co wymaga monitorowania glikemii (przed leczeniem, po 12 tygodniach i corocznie) oraz masy ciała (przed leczeniem, po 4, 8, 12 tygodniach i kwartalnie). W badaniach klinicznych obserwowano także niekorzystne zmiany lipidogramu, które należy kontrolować przed leczeniem, po 12 tygodniach i co 5 lat.
agoniści dopaminy, aminotransferazy wątrobowe, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, działanie antycholinergiczne, fosfokinaza kreatynowa, hipereozynofilia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, nagły zgon sercowy, neutropenia, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, otępienie naczyniowe, parkinsonizm, późna dyskineza, przemijający napad niedokrwienny, przerost mięśnia sercowego, psychoza, rabdomioliza, sedacja, uszkodzenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie krążenia mózgowego, zapalenie płuc aspiracyjne, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylne zaburzenia zakrzepowo-zatorowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Evertas 4,6 mg/24 h

Rywastygmina w postaci systemu transdermalnego (plastrów) Evertas stosowana u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które należy uważnie monitorować. Najczęściej obserwowane są reakcje skórne w miejscu aplikacji plastra, głównie łagodne do umiarkowanych zaczerwienienia, z częstością przerwania leczenia do 2,3%, a u pacjentów rasy żółtej nawet do 8,4%. Inne często występujące działania to zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), zakażenia układu moczowego, zaburzenia psychiczne (lęk, depresja, majaczenie), oraz objawy neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy). Rzadziej występują bradykardia, nadciśnienie tętnicze, czy reakcje alergiczne skóry. W badaniach klinicznych z udziałem 1670 pacjentów stosowano dawki do 13,3 mg/24 h przez 24-48 tygodni, przy czym działania niepożądane takie jak bezsenność i niewydolność serca były częstsze przy dawkach powyżej 13,3 mg/24 h.
agresja, alergiczne zapalenie skóry, badanie z podwójnie ślepą próbą, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba Parkinsona, dławica piersiowa, infekcja dróg moczowych, jadłowstręt, krwotok żołądkowo-jelitowy, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, nietrzymanie moczu, niewydolność serca, nudności i wymioty, objawy pozapiramidowe, otępienie, otępienie typu alzheimerowskiego, pęknięcie przełyku, podrażnienie skóry, rumień skóry, system transdermalny, system transdermalny rywastygminy, tachykardia, wrzód dwunastnicy, wrzód żołądka, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenie elektrolitowe, zakażenie układu moczowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół chorego węzła zatokowego, złamanie