Specjalne ostrzeżenia
Grofibrat

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Grofibrat

W trakcie stosowania fenofibratu (Grofibrat, 100 mg) należy zachować szczególną uwagę oraz wdrożyć odpowiednie monitorowanie kliniczne. Lek wymaga kontrolowanego stosowania z uwzględnieniem indywidualnych czynników ryzyka pacjenta oraz regularnego monitorowania parametrów biochemicznych.¹

Wtórne przyczyny hiperlipidemii

Przed wdrożeniem terapii fenofibratem należy wykluczyć i odpowiednio leczyć wtórne przyczyny zaburzeń lipidowych, takie jak:²

• Niekontrolowana cukrzyca typu 2 – wymaga stabilizacji glikemii przed włączeniem leczenia hipolipemizującego
• Niedoczynność tarczycy – normalizacja funkcji tarczycy może sama w sobie poprawić profil lipidowy
• Zespół nerczycowy – leczenie choroby podstawowej ma priorytet
• Dysproteinemia – wymaga diagnostyki i leczenia przyczynowego
• Choroby wątroby z zastojem żółci – mogą zaburzać metabolizm lipidów
• Alkoholizm – wpływa na metabolizm lipidów i funkcję wątroby
• Leczenie farmakologiczne – niektóre leki mogą zaburzać gospodarkę lipidową

U pacjentek przyjmujących estrogeny lub preparaty antykoncepcyjne zawierające estrogeny konieczne jest ustalenie, czy hiperlipidemia ma charakter pierwotny czy wtórny, gdyż doustne estrogeny mogą podwyższać poziom lipidów.³

Monitorowanie czynności wątroby

Fenofibrat, podobnie jak inne leki hipolipemizujące, może powodować wzrost aktywności enzymów wątrobowych. U części pacjentów występuje zwiększenie stężenia aminotransferaz, które zwykle jest niewielkie, przemijające i przebiega bezobjawowo.⁴

Zalecany schemat monitorowania funkcji wątroby:⁵

1. Przez pierwsze 12 miesięcy leczenia – kontrola aktywności aminotransferaz co 3 miesiące
2. Po 12 miesiącach – okresowe monitorowanie

Kryteria przerwania leczenia związane z funkcją wątroby:⁶

• Wzrost aktywności AspAT (SGOT) i/lub AlAT (SGPT) powyżej 3-krotności górnej granicy normy
• Pojawienie się objawów zapalenia wątroby (np. żółtaczka, świąd) potwierdzone badaniami laboratoryjnymi

Ryzyko zapalenia trzustki

U pacjentów leczonych fenofibratem zgłaszano przypadki zapalenia trzustki. Wystąpienie tego powikłania może być skutkiem:⁷

• Nieskutecznego leczenia ciężkiej hipertrójglicerydemii
• Bezpośredniego wpływu fenofibratu na trzustkę
• Tworzenia się kamieni w drogach żółciowych lub złogów zatykających przewód żółciowy wspólny

Toksyczność mięśniowa

Stosowanie fibratów, w tym fenofibratu, wiąże się z ryzykiem działania toksycznego na mięśnie, łącznie z rzadkimi przypadkami rabdomiolizy, z uszkodzeniem nerek lub bez ich uszkodzenia.⁸

Czynniki zwiększające ryzyko miopatii i rabdomiolizy:⁹

• Hipoalbuminemia – obniżone stężenie albumin wpływa na wiązanie i dystrybucję leku
• Niewydolność nerek – zaburza eliminację leku i jego metabolitów
• Wiek powyżej 70 lat – zwiększona wrażliwość na działania niepożądane
• Osobnicza lub rodzinna skłonność do chorób mięśni – predyspozycje genetyczne
• Niedoczynność tarczycy – zwiększa ryzyko miopatii
• Spożywanie dużych ilości alkoholu – dodatkowy czynnik uszkadzający mięśnie

U tych pacjentów należy dokładnie ocenić stosunek ryzyka do korzyści przed rozpoczęciem leczenia fenofibratem.¹⁰

Objawy sugerujące toksyczność mięśniową, wymagające przerwania leczenia:¹¹

• Rozsiane bóle mięśniowe
• Zapalenie mięśni
• Kurcze mięśniowe
• Osłabienie mięśni
• Znaczny wzrost aktywności kinazy kreatynowej (CK) – powyżej 5-krotności górnej granicy normy

Leczenie skojarzone z innymi lekami hipolipemizującymi

Ryzyko toksyczności mięśniowej zwiększa się przy jednoczesnym stosowaniu fenofibratu z innymi fibratami lub inhibitorami reduktazy HMG-CoA (statynami), szczególnie u pacjentów z wcześniejszymi chorobami mięśni.¹²

Leczenie skojarzone fenofibratem i statyną lub innym fibratem można rozważyć wyłącznie u pacjentów:¹³

• Z ciężką, mieszaną dyslipidemią
• Z dużym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych
• Bez wcześniejszych chorób mięśni w wywiadzie

U tych pacjentów konieczne jest ścisłe monitorowanie pod kątem objawów toksyczności mięśniowej.

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

Grofibrat jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek.¹⁴ U pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością nerek lek należy stosować z ostrożnością.¹⁵

U pacjentów z eGFR od 30 do 59 ml/min/1,73 m² konieczne jest dostosowanie dawki.¹⁶

Podczas terapii fenofibratem obserwuje się przemijające zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy krwi. Zjawisko to występuje zarówno w monoterapii, jak i w przypadku leczenia skojarzonego ze statynami.¹⁷

Charakterystyka zmian stężenia kreatyniny podczas leczenia fenofibratem:¹⁸

• Zwykle wartości pozostają stabilne w czasie
• Brak oznak ciągłego zwiększania stężenia kreatyniny podczas długoterminowej terapii
• Tendencja do powrotu do wartości wyjściowych po przerwaniu leczenia

Dane z badań klinicznych dotyczące wzrostu stężenia kreatyniny: ^{Schemat leczenia Odsetek pacjentów ze wzrostem kreatyniny >30 µmol/l względem wartości wyjściowych Odsetek pacjentów z klinicznie istotnym wzrostem kreatyniny (>200 µmol/l) Fenofibrat + symwastatyna 10% 0,3% Monoterapia statyną 4,4% Nie określono}

Zalecenia dotyczące monitorowania funkcji nerek:²⁰

1. Pomiar stężenia kreatyniny przez pierwsze 3 miesiące po rozpoczęciu leczenia
2. Następnie okresowe kontrole
3. Przerwanie leczenia, jeśli stężenie kreatyniny wzrośnie do poziomu 50% powyżej górnej granicy normy

Informacje o substancjach pomocniczych

Grofibrat zawiera laktozę jednowodną (80 mg w każdej kapsułce). Produkt nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²¹²²