Działania niepożądane leku Grofibrat

Fenofibrat, substancja czynna zawarta w kapsułkach twardych Grofibrat 100 mg, może powodować szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Znajomość profilu bezpieczeństwa tego leku jest kluczowa dla właściwego monitorowania pacjentów podczas terapii.¹

Najczęściej występujące działania niepożądane

Wśród najczęściej raportowanych działań niepożądanych podczas stosowania fenofibratu dominują zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego. Objawy te mogą manifestować się jako dolegliwości trawienne, żołądkowe lub jelitowe, obejmujące bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunkę oraz wzdęcia.²

Działania niepożądane zidentyfikowane w badaniach klinicznych

Przedstawione poniżej działania niepożądane zostały zaobserwowane w kontrolowanych placebo badaniach klinicznych obejmujących 2344 pacjentów. Ich częstość występowania została sklasyfikowana zgodnie z przyjętymi standardami:³

• Często (≥1/100, <1/10)
• Niezbyt często (≥1/1000, <1/100)
• Rzadko (≥1/10 000, <1/1 000)

* Dodatkowe dane z badania FIELD: W randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniu FIELD z udziałem 9795 pacjentów z cukrzycą typu 2, zaobserwowano znamienne statystycznie zwiększenie liczby przypadków zapalenia trzustki u pacjentów przyjmujących fenofibrat w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo (0,8% vs 0,5%; p=0,031). W tym samym badaniu odnotowano znamienne statystycznie zwiększenie występowania zatorowości płucnej (0,7% w grupie placebo vs 1,1% w grupie fenofibratu; p=0,022) oraz nieznamienne statystycznie zwiększenie częstości występowania zakrzepicy żył głębokich (placebo: 1,0% [48/4900 pacjentów], fenofibrat: 1,4% [67/4895 pacjentów]; p=0,074).⁴

** W badaniu FIELD średnie zwiększenie stężenia homocysteiny we krwi u pacjentów leczonych fenofibratem wynosiło 6,5 μmol/l i było przemijające po przerwaniu leczenia. Zwiększenie ryzyka wystąpienia zdarzeń zakrzepowo-zatorowych może być związane ze zwiększeniem stężenia homocysteiny, jednakże znaczenie kliniczne tego zjawiska nie zostało w pełni wyjaśnione.⁵

Działania niepożądane zgłaszane po wprowadzeniu leku do obrotu

Dodatkowo, po wprowadzeniu produktu leczniczego Grofibrat do obrotu, odnotowano spontaniczne zgłoszenia następujących działań niepożądanych. Ze względu na charakter raportowania nie jest możliwe precyzyjne określenie częstości ich występowania, dlatego klasyfikowane są one jako „częstość nieznana”:⁶

• Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: Rabdomioliza – poważne uszkodzenie mięśni szkieletowych prowadzące do uwolnienia mioglobiny do krwiobiegu, co może powodować uszkodzenie nerek⁷
• Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia: Śródmiąższowa choroba płuc – grupa schorzeń charakteryzujących się postępującym zwłóknieniem płuc⁸
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: Ciężkie reakcje skórne, takie jak:
  • Rumień wielopostaciowy
  • Zespół Stevensa-Johnsona
  • Toksyczna nekroliza naskórka

  Są to potencjalnie zagrażające życiu reakcje charakteryzujące się pęcherzami i złuszczaniem naskórka, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej⁹

• Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych:
  • Żółtaczka
  • Powikłania kamicy żółciowej, w tym zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie dróg żółciowych, kolka żółciowa

  Wymagają one uważnej oceny klinicznej i często interwencji terapeutycznej¹⁰

• Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: Zmęczenie, które może wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta¹¹

Monitorowanie działań niepożądanych i postępowanie

Szczególnej uwagi wymagają działania niepożądane dotyczące wątroby i dróg żółciowych, gdyż fenofibrat może powodować zwiększenie aktywności aminotransferaz oraz sprzyjać powstawaniu kamicy żółciowej.¹²

Istotne jest również monitorowanie pacjentów pod kątem występowania zaburzeń mięśniowych, które mogą manifestować się jako mialgie, zapalenie mięśni, skurcze i osłabienie mięśni, a w ciężkich przypadkach prowadzić do rabdomiolizy.¹³

W przypadku wystąpienia ciężkich reakcji skórnych, takich jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórka, konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i wdrożenie odpowiedniego leczenia.¹⁴

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:¹⁵

• Al. Jerozolimskie 181C
• 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49-21-301
• Fax: +48 22 49-21-309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.¹⁶