Działania niepożądane
Elin 250 mcg + 35 mcg
Lek Elin, zawierający 250 µg norgestymatu oraz 35 µg etynyloestradiolu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym powikłań zakrzepowo-zatorowych (zawał mięśnia sercowego, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, incydenty mózgowo-naczyniowe, zakrzepica żył siatkówki), nowotworów (rak piersi, gruczolaki i nowotwory wątroby), zaburzeń układu sercowo-naczyniowego (nadciśnienie tętnicze) oraz reakcji nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka). W przypadku wystąpienia tych objawów konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie stosowania leku i konsultacja lekarska, a także zastosowanie alternatywnych metod antykoncepcji niehormonalnej. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi w badaniach klinicznych były ból głowy (27,9%), zaburzenia miesiączkowania (40,4%), nudności (29,1%), krwawienia z dróg rodnych (26,3%) oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (24,6%), z tendencją do zmniejszania się częstości tych objawów w kolejnych cyklach terapii, z wyjątkiem zaburzeń miesiączkowania i wymiotów (11,8% w 12. cyklu).
Działania niepożądane leku Elin (norgestymat 250 μg + etynyloestradiol 35 μg)
Lek Elin, zawierający 250 mikrogramów norgestymatu oraz 35 mikrogramów etynyloestradiolu, jako złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego. W niniejszym opracowaniu przedstawiono szczegółową analizę potencjalnych niebezpieczeństw związanych ze stosowaniem tego preparatu.1
Zagrażające życiu działania niepożądane
Szczególnie istotne są działania niepożądane wymagające natychmiastowej konsultacji lekarskiej i/lub zaprzestania przyjmowania leku. Należą do nich:2
- Powikłania zakrzepowo-zatorowe – zawał mięśnia sercowego, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, incydenty mózgowo-naczyniowe, zakrzepica żył siatkówki
- Nowy przypadek migrenowego bólu głowy
- Nowotwory – rak piersi, gruczolaki wątroby, nowotwory wątroby
- Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego – wysokie ciśnienie tętnicze
- Reakcje nadwrażliwości – obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, nadwrażliwość
W takich przypadkach podczas badań diagnostycznych oraz leczenia należy stosować inne metody antykoncepcji niehormonalnej.3
Najczęściej występujące działania niepożądane
Dane z badań klinicznych wykazały, że najczęściej występującym działaniem niepożądanym (>10% częstości występowania) był ból głowy (27,9%), natomiast w badaniach po wprowadzeniu produktu do obrotu najczęściej zgłaszana była biegunka (11,8%).4
W trakcie pierwszego cyklu badań klinicznych najczęściej zgłaszanymi (>10%) działaniami niepożądanymi były:5
- Zaburzenia miesiączkowania (40,4%)
- Nudności (29,1%)
- Krwawienie z dróg rodnych (26,3%)
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zgłaszane jako nudności lub wymioty) (24,6%)
- Nieprawidłowe krwawienie z odstawienia (16,9%)
Istotne jest, że częstość powyższych działań niepożądanych była największa w cyklu 1. i z kolejnymi cyklami zmniejszała się, za wyjątkiem częstości występowania zaburzeń miesiączkowania. Częstość zgłaszania wymiotów była największa w cyklu 12 (11,8%).6
Metodologia badań bezpieczeństwa
Bezpieczeństwo kombinacji norgestymatu z etynyloestradiolem badano w pięciu badaniach klinicznych z udziałem 1891 zdrowych kobiet w wieku rozrodczym. Badania obejmowały 2 randomizowane badania z aktywną kontrolą oraz 3 otwarte badania bez grupy kontrolnej. W 3 badaniach pacjentki obserwowano do 24 cykli, a w pozostałych 2 badaniach do 12 cykli. Dodatkowo przeprowadzono badanie bez grupy kontrolnej (n=8 331), służące zgłaszaniu działań niepożądanych według cyklu terapii, maksymalnie do 24 cykli.7
Klasyfikacja częstości występowania
Warto zauważyć, że częstość występowania działań niepożądanych różni się w zależności od cyklu terapii. Przy przypisywaniu działań niepożądanych do kategorii częstości posługiwano się danymi z cykli o największej liczbie zdarzeń. Kategorie częstości opracowano zgodnie z następującą konwencją:8
- Bardzo często: ≥1/10 (występuje częściej niż u 1 na 10 pacjentek)
- Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentek)
- Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (występuje u 1 do 10 na 1000 pacjentek)
- Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentek)
- Bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje rzadziej niż u 1 na 10 000 pacjentek)
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczegółowa tabela działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono tabelę działań niepożądanych zgłoszonych podczas stosowania norgestymatu z etynyloestradiolem w trakcie badań klinicznych lub pochodzących z danych uzyskanych po wprowadzeniu produktu do obrotu.9
| Klasyfikacja układów i narządów | Działania niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zakażenie dróg moczowych | Często |
| Zakażenia pochwy | Często | |
| Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone (w tym torbiele i polipy) | Dysplazja szyjki macicy | Niezbyt często |
| Torbiele piersi | Rzadko | |
| Gruczolaki wątroby | Częstość nieznana | |
| Rak piersi, łagodny nowotwór piersi, ogniskowy rozrost guzkowy wątroby | Częstość nieznana | |
| Gruczolakowłókniak piersi | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nadwrażliwość | Często |
| Nasilenie objawów dziedzicznego lub nabytego obrzęku naczynioruchowego | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zatrzymanie płynów w organizmie | Często |
| Zmniejszone lub zwiększone łaknienie | Niezbyt często | |
| Zaburzenia apetytu | Rzadko | |
| Dyslipidemia | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia psychiczne | Zmiany nastroju | Często |
| Depresja | Często | |
| Nerwowość, bezsenność | Często | |
| Lęk, zaburzenia popędu płciowego | Niezbyt często | |
| Utrata popędu płciowego | Rzadko | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle głowy | Bardzo często |
| Migrena | Często | |
| Zawroty głowy | Często | |
| Omdlenie, parestezje | Niezbyt często | |
| Incydent naczyniowo-mózgowy, drgawki | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia | Niezbyt często |
| Suchość oczu | Niezbyt często | |
| Nietolerancja szkieł kontaktowych, zakrzepica żył siatkówki* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Zawroty głowy | Rzadko |
| Zaburzenia serca | Kołatanie serca | Niezbyt często |
| Tachykardia | Rzadko | |
| Zawał mięśnia sercowego | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia naczyniowe | Zakrzepica | Niezbyt często |
| Nadciśnienie tętnicze | Niezbyt często | |
| Uderzenia gorąca, żylne zdarzenia zakrzepowe lub tętnicze zdarzenia zakrzepowe | Niezbyt często/Rzadko | |
| Zakrzepica żył głębokich* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Duszność | Niezbyt często |
| Zatorowość płucna* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaburzenia żołądkowo-jelitowe | Bardzo często |
| Wymioty | Bardzo często | |
| Biegunka | Bardzo często | |
| Nudności | Bardzo często | |
| Bóle żołądkowo-jelitowe, bóle brzucha, wzdęcia, zaparcia, wiatry | Często | |
| Zapalenie trzustki | Rzadko | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby | Rzadko |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Trądzik | Często |
| Wysypka | Często | |
| Łysienie | Niezbyt często | |
| Hirsutyzm, pokrzywka, świąd, rumień, przebarwienia skóry | Niezbyt często | |
| Nasilone pocenie | Rzadko | |
| Nadwrażliwość na światło | Rzadko | |
| Obrzęk naczynioruchowy, rumień guzkowy, nocne poty | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bolesne skurcze mięśni | Często |
| Ból kończyn, ból pleców | Często | |
| Ból mięśni | Niezbyt często | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Zaburzenia miesiączkowania | Bardzo często |
| Krwotok maciczny | Bardzo często | |
| Nieprawidłowe krwawienie z odstawienia | Bardzo często | |
| Brak miesiączki, upławy, ból piersi | Często | |
| Wydzielina z piersi, powiększenie piersi, torbiel jajnika, suchość sromu i pochwy | Niezbyt często | |
| Upławy | Rzadko | |
| Zahamowanie laktacji | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Ból w klatce piersiowej | Często |
| Obrzęki | Często | |
| Osłabienie | Często | |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie masy ciała | Często |
| Zmniejszenie masy ciała | Niezbyt często |
* Nie stwierdzono w badaniach klinicznych, co uniemożliwia określenie częstości. Częstość oparta na standardowych wskaźnikach zgłaszania zdarzeń dla podobnych złożonych, hormonalnych środków antykoncepcyjnych.10
Interakcje lekowe a działania niepożądane
Istotnym zagrożeniem są także interakcje pomiędzy doustnymi środkami antykoncepcyjnymi a innymi produktami leczniczymi (zwłaszcza induktorami enzymatycznymi), które mogą prowadzić do krwawienia śródcyklicznego i/lub braku skuteczności antykoncepcyjnej. Mechanizm ten może znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność stosowania Elinu.11
Zgłaszanie działań niepożądanych
Istotne jest, by po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu zgłaszać podejrzewane działania niepożądane. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.12
Dane kontaktowe:13
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.14
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania