niedobór odporności
Niedobór odporności to stan, w którym układ odpornościowy organizmu wykazuje osłabioną zdolność do zwalczania patogenów, takich jak bakterie, wirusy czy grzyby. W konsekwencji osoba z niedoborem odporności jest bardziej podatna na zakażenia, które mogą mieć cięższy przebieg i występować częściej niż u osób z prawidłowo funkcjonującym układem immunologicznym.
Niedobory odporności mogą być wrodzone (pierwotne), wynikające z defektów genetycznych wpływających na rozwój i funkcjonowanie układu odpornościowego, lub nabyte (wtórne), które rozwijają się w wyniku czynników zewnętrznych. Do najczęstszych przyczyn wtórnych niedoborów odporności należą: zakażenie HIV, stosowanie leków immunosupresyjnych, chemioterapia, radioterapia, niedożywienie, choroby nowotworowe oraz stres przewlekły.
Diagnostyka niedoborów odporności obejmuje badania laboratoryjne krwi (morfologia z rozmazem, oznaczenie poziomów immunoglobulin, ocena subpopulacji limfocytów), testy czynnościowe limfocytów oraz badania genetyczne w przypadku podejrzenia wrodzonych zaburzeń. Leczenie zależy od przyczyny i stopnia niedoboru – może obejmować substytucję immunoglobulin, terapię przeciwdrobnoustrojową, cytokiny, przeszczepienie komórek macierzystych lub terapię genową w wybranych przypadkach.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – D-Szczepionka błonicza adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; szczepionka 20-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml)
D-Szczepionka błonicza adsorbowana może być stosowana jednocześnie z innymi szczepionkami przewidzianymi w Programie Szczepień Ochronnych oraz z immunoglobulinami, pod warunkiem wykonywania iniekcji w różne miejsca anatomiczne i używania oddzielnych strzykawek i igieł. U pacjentów poddawanych terapii immunosupresyjnej (np. kortykosteroidy, leki cytotoksyczne, leki biologiczne) lub z niedoborami odporności odpowiedź immunologiczna na szczepionkę może być suboptymalna, co wymaga odroczenia szczepienia do zakończenia leczenia oraz oznaczenia miana przeciwciał przeciwbłoniczych po immunizacji. W przypadku jednoczesnego podawania szczepionek i immunoglobulin ryzyko interakcji jest niskie, jednak należy zachować zasady techniczne podawania.
działanie niepożądane, immunoglobulina, interakcja lekowa, kortykosteroid, leczenie immunosupresyjne, lek biologiczny, lek cytotoksyczny, lek immunosupresyjny, miano przeciwciał, niedobór odporności, odpowiedź immunologiczna, Program Szczepień Ochronnych, przeciwciała przeciwbłonicze, szczepionka błonicza adsorbowana, terapia immunosupresyjna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tisseel
TISSEEL, roztwór do sporządzania kleju tkankowego zawierający ludzki fibrynogen, aprotyninę syntetyczną oraz trombinę ludzką, wymaga stosowania wyłącznie na zmiany chorobowe, z zachowaniem szczególnych środków ostrożności. Preparatu nie wolno podawać donaczyniowo ze względu na ryzyko zagrażających życiu powikłań zakrzepowo-zatorowych. Klej należy nakładać w cienkiej warstwie, unikając nadmiernego nakładania, które może zaburzyć proces gojenia. Podczas aplikacji za pomocą urządzeń rozpylających należy stosować zalecane ciśnienie i zachować odpowiednią odległość, aby zapobiec zatorom powietrznym lub gazowym, które mogą prowadzić do zgonu. Monitorowanie parametrów hemodynamicznych i oddechowych jest niezbędne w trakcie rozpylania. Preparat nie powinien być stosowany w zamkniętych przestrzeniach ciała ani w śluzówce nosa ze względu na ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych i kompresyjnych. Należy unikać łączenia TISSEEL z oksydowaną celulozą z powodu niezgodności farmaceutycznej.
aprotynina syntetyczna, ciśnienie tętnicze, czynnik zakaźny, fibrynogen, HAV, HBV, HCV, hipotensja, HIV, klej fibrynowy, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość, niedobór odporności, niedokrwistość hemolityczna, osocze ludzkie, parwowirus B19, pokrzywka uogólniona, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, reakcja anafilaktyczna, szok anafilaktyczny, trombina ludzka, wirus otoczkowy, wstrząs, zator powietrzny - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd Neisseria meningitidis grupy C – Wskazania do stosowania
Polisacharyd Neisseria meningitidis grupy C, w formie O-deacetylowanej i skoniugowany z toksoidem tężcowym, stanowi główny składnik aktywny szczepionki NeisVac-C, stosowanej w celu czynnego uodparniania przeciwko zakażeniom meningokokowym grupy C. Preparat jest wskazany do stosowania u niemowląt powyżej 2. miesiąca życia, dzieci, młodzieży oraz dorosłych bez górnej granicy wieku. Każda dawka 0,5 ml zawiera 10 µg polisacharydu (szczep C11) skoniugowanego z 10-20 µg toksoidu tężcowego oraz 0,5 mg Al³⁺ jako adiuwantu w postaci wodorotlenku glinu, co zwiększa immunogenność, zwłaszcza u niemowląt. Szczepionka dostępna jest jako półprzejrzysta, biała lub prawie biała zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce.
adiuwant, czynne uodparnianie, immunogenność szczepionki, inwazyjna choroba meningokokowa, meningokoki grupy C, niedobór odporności, O-deacetylowany polisacharyd, odporność zbiorowiskowa, odpowiedź immunologiczna, polisacharyd Neisseria meningitidis grupy C, posocznica meningokokowa, szczep C11, szczepionka adsorbowana, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zakażenie meningokokowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół digeorge’a (delecja 22q11) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zespół DiGeorge’a (delecja 22q11.2) jest schorzeniem wielonarządowym o częstości około 1:4000 żywych urodzeń, charakteryzującym się znacznym zróżnicowaniem rokowania zależnym od nasilenia objawów i zajęcia narządów. Średnia długość życia pacjentów wynosi około 41,5 lat, a u osób bez poważnych wad serca 47,3 lat, co jest istotnie krótsze niż w populacji ogólnej (około 80,4 lat). Poważne wrodzone wady serca (np. przerwany łuk aorty, tetralogia Fallota) oraz delecja 22q11.2 stanowią niezależne czynniki ryzyka zgonu (HR odpowiednio 5,03 i 8,86). Prawdopodobieństwo przeżycia do 40 i 50 lat wynosi 82% i 63% u pacjentów z wadami serca oraz 98% i 85% u pacjentów bez tych wad. Najczęstszą przyczyną zgonów są powikłania kardiologiczne (71,42%), następnie posocznica (9,52%) oraz nagłe zgony (6%). Śmiertelność w okresie noworodkowym jest najwyższa, głównie z powodu wad serca.
atrezja zastawki płucnej, choroba psychotyczna, delecja 22q11.2, drgawki noworodkowe, limfocyty T, niedobór immunoglobulin, niedobór odporności, niepełnosprawność intelektualna, posocznica bakteryjna, posocznica grzybicza, pospolity zmienny niedobór odporności, przerwany łuk aorty, tetralogia Fallota, upośledzenie umysłowe, wada serca, wrodzona wada serca, zaburzenie odporności, zespół DiGeorge’a, złożona wada serca - Leksykon substancji czynnych
Wirus świnki – Przeciwwskazania stosowania
Szczepionki zawierające żywy atenuowany wirus świnki, takie jak Priorix i Priorix-Tetra (szczep RIT 4385, pochodzący od Jeryl Lynn), mają ściśle określone przeciwwskazania. Należą do nich nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze, w tym neomycynę (z wyjątkiem kontaktowego zapalenia skóry), wcześniejsze reakcje nadwrażliwości na szczepionki przeciw śwince oraz ciężkie niedobory odporności (ciężki złożony niedobór odporności, agammaglobulinemia, AIDS, objawowe zakażenie HIV). Szczególną uwagę zwraca się na dzieci zakażone HIV z określonymi wartościami limfocytów T CD4+: poniżej 25% u dzieci <12 miesięcy, poniżej 20% u dzieci 12-35 miesięcy oraz poniżej 15% u dzieci 36-59 miesięcy. Ciąża stanowi bezwzględne przeciwwskazanie, a szczepienie należy odroczyć u osób z ostrymi, ciężkimi chorobami gorączkowymi, choć łagodne infekcje nie wykluczają immunizacji.
agammaglobulinemia, AIDS, choroba przebiegająca z gorączką, ciężki złożony niedobór odporności, fenyloalanina, fenyloketonuria, kontaktowe zapalenie skóry, kwalifikacja pacjenta, kwas para-aminobenzoesowy, limfocyty T CD4+, nadwrażliwość na substancje czynne, neomycyna, niedobór odporności, Priorix, Priorix-Tetra, reakcja alergiczna, sorbitol, szczep Jeryl Lynn, szczep RIT 4385, wirus świnki atenuowany, zaburzenie odporności, zakażenie HIV - Leksykon substancji czynnych
Kwas para-aminobenzoesowy – Przeciwwskazania stosowania
Kwas para-aminobenzoesowy (PABA) występuje w śladowych ilościach w szczepionkach takich jak Boostrix Polio (<0,07 ng/dawkę), Infanrix-IPV (<0,07 ng/dawkę) oraz Priorix (6,5 ng/dawkę). Głównym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających PABA jest nadwrażliwość na tę substancję. Dodatkowo, szczepionki te zawierają inne potencjalnie alergizujące substancje pomocnicze, takie jak neomycyna, polimyksyna, formaldehyd oraz sorbitol (9 mg w Priorix). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z udokumentowaną encefalopatią o nieznanej etiologii po szczepieniu przeciw krztuścowi, u których zaleca się rezygnację ze szczepienia krztuścowego, ale kontynuację szczepień przeciw błonicy, tężcowi i polio. Podanie szczepionek należy odroczyć u pacjentów z ostrymi, ciężkimi chorobami przebiegającymi z gorączką, natomiast łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania.
agammaglobulinemia, AIDS, błonica, Boostrix Polio, encefalopatia, fenyloalanina, fenyloketonuria, Infanrix-IPV, kontaktowe zapalenie skóry, krztusiec, kwas para-aminobenzoesowy, limfocyty CD4, nadwrażliwość, niedobór odporności, ostra choroba, polio, poliomyelitis, powikłania neurologiczne, Priorix, reakcja alergiczna, tężec, trombocytopenia, złożony niedobór odporności - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg alergenowy roztoczy kurzu domowego – Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg alergenowy roztoczy kurzu domowego, zawierający standaryzowany ekstrakt z Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae, stosowany w immunoterapii alergenowej (preparat Acarizax, dawka 12 SQ-HDM), posiada szereg istotnych przeciwwskazań. Należą do nich nadwrażliwość na substancje pomocnicze, wartość FEV1 poniżej 70% wartości należnej pomimo leczenia farmakologicznego, ciężkie zaostrzenia astmy w ciągu ostatnich 3 miesięcy oraz obecność ostrego zapalenia dróg oddechowych. Ponadto, immunoterapia jest przeciwwskazana u pacjentów z aktywną lub źle kontrolowaną chorobą autoimmunologiczną, defektami immunologicznymi, niedoborami odporności, stanami wymagającymi immunosupresji oraz nowotworami złośliwymi, które mogą wpływać na przebieg choroby zasadniczej.
absorpcja alergenu, aktywność biologiczna, choroba autoimmunologiczna, defekt immunologiczny, Dermatophagoides farinae, Dermatophagoides pteronyssinus, działanie niepożądane, FEV1, immunoterapia alergenowa, lek immunosupresyjny, liofilizat podjęzykowy, niedobór odporności, nowotwór złośliwy, rana jamy ustnej, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, standaryzowany wyciąg alergenowy, substancja pomocnicza, wyciąg alergenowy roztoczy kurzu domowego, zaostrzenie astmy, zapalenie dróg oddechowych, zapalenie jamy ustnej - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół digeorge’a (delecja 22q11) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zespół delecji 22q11.2 (zespół DiGeorge’a) jest najczęstszym zespołem mikrodelecji, występującym u około 1 na 2000-4000 żywych urodzeń, charakteryzującym się szerokim spektrum wad rozwojowych, w tym wadami serca (około 76% pacjentów), hipokalcemią z powodu niedorozwoju przytarczyc oraz niedoborem odporności wynikającym z dysfunkcji grasicy. Diagnostyka powinna obejmować echokardiografię, ocenę immunologiczną (limfocyty T i B), pomiary stężenia wapnia, magnezu, parathormonu i funkcji tarczycy. Leczenie jest objawowe i wielodyscyplinarne, obejmujące korekcję wad serca, suplementację wapnia i witaminy D, unikanie szczepionek żywych u pacjentów z ciężkim niedoborem odporności oraz w rzadkich przypadkach przeszczep grasicy (Rethymic). Wsparcie rozwojowe i edukacyjne jest niezbędne, z uwzględnieniem terapii mowy, fizjoterapii, terapii zajęciowej oraz indywidualnych programów edukacyjnych.
ADHD, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, delecja 22q11, dysfagia, echokardiogram, endokrynolog, fizjoterapia, gastrostomia, hipokalcemia, immunolog, kardiolog, limfocyt T, logopedia, neurolog, niedobór odporności, niedorozwój przytarczyc, otolaryngolog, parathormon, podejście wielodyscyplinarne, przeszczep grasicy, psychiatra, refluks żołądkowo-przełykowy, rozszczep podniebienia, schizofrenia, terapia hormonalna zastępcza, terapia zajęciowa, trudność z karmieniem, wada serca, zabieg kardiochirurgiczny, zaburzenie lękowe, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenie nastroju, zaburzenie snu, zaburzenie ze spektrum autyzmu, zespół delecji 22q11.2, zespół DiGeorge’a, zespół mikrodelecji, zgłębnik nosowo-żołądkowy - Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka podróżnych – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Biegunka podróżnych (BP) charakteryzuje się zazwyczaj ostrym, samoograniczającym się przebiegiem z ustąpieniem objawów w ciągu 1-2 dni i pełnym powrotem do zdrowia w ciągu tygodnia bez konieczności specjalistycznego leczenia. Rokowanie jest generalnie dobre, jednak u części pacjentów, zwłaszcza z grup ryzyka (osoby starsze, dzieci <4 r.ż., immunosupresja), może dojść do powikłań takich jak odwodnienie, enteropatie przejściowe, poinfekcyjny zespół jelita drażliwego (PI-IBS) czy ujawnienie przewlekłych chorób zapalnych jelit. Przetrwała biegunka (≥14 dni) często wiąże się z infekcjami pasożytniczymi (najczęściej Giardia duodenalis), bakteryjnymi (Campylobacter spp., Shigella spp., Salmonella spp., patogenne szczepy E. coli) lub Clostridioides difficile, zwłaszcza po antybiotykoterapii. W takich przypadkach konieczne jest wdrożenie leczenia celowanego, a diagnostyka powinna uwzględniać szeroki panel patogenów oraz ocenę stanu immunologicznego pacjenta.
Podstawą terapii BP jest odpowiednie nawodnienie, które zapobiega poważnym powikłaniom, takim jak wstrząs czy uszkodzenie narządów, a hospitalizacja jest wskazana jedynie przy ciężkim odwodnieniu i hipotensji ortostatycznej. Eksperci rekomendują szybkie zastosowanie antybiotyków oraz loperamidu w umiarkowanych i ciężkich przypadkach, jednak obserwuje się niedostateczne stosowanie tych leków w praktyce. Zaleca się, aby podróżujący do obszarów wysokiego ryzyka mieli przy sobie leki zatwierdzone przez lekarza oraz w razie ciężkich lub utrzymujących się objawów konsultowali się z lokalnymi świadczeniodawcami. W przypadku utrzymujących się objawów bez identyfikacji patogenu konieczne jest rozszerzenie diagnostyki w kierunku innych przyczyn przewlekłej biegunki, w tym chorób zapalnych jelit i nietolerancji pokarmowych.
antybiotykooporność, antybiotykoterapia empiryczna, biegunka osmotyczna, biegunka podróżnych, biegunka przetrwała, Campylobacter, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba trzewna, Clostridioides difficile, czynnik etiologiczny, Escherichia coli, Giardia duodenalis, giardiaza, hipotensja ortostatyczna, infekcja bakteryjna, infekcja pasożytnicza, loperamid, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, niedobór disacharydaz, niedobór odporności, odwodnienie, ostre zapalenie żołądka i jelit, poinfekcyjny zespół jelita drażliwego, Salmonella, shigella, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zanik kosmków jelitowych, zapalenie błony śluzowej - Leksykon chorób i schorzeń
Opoksa – Leczenie
Większość pacjentów z opoksą (mpox) bez ciężkiego niedoboru odporności wyzdrowieje dzięki leczeniu objawowemu, obejmującemu kontrolę bólu (acetaminofen, NLPZ), odpowiednie nawodnienie, pielęgnację skóry oraz leczenie współistniejących zakażeń, w tym HIV. W przypadku zmian skórnych zaleca się utrzymanie ich w czystości i suchości, stosowanie miejscowych środków znieczulających oraz doustnych leków przeciwhistaminowych. Tekowirymat, lek przeciwwirusowy hamujący białko p37 ortopokswirusów, jest dostępny w ramach protokołu CDC EA-IND dla pacjentów z ciężkim niedoborem odporności (np. HIV z CD4 <200 komórek/mm³), kobiet w ciąży, dzieci oraz osób z przedłużającymi się lub zagrażającymi życiu objawami. Standardowa dawka tekowirymatu to 600 mg co 12 godzin przez 14 dni dla pacjentów o masie ciała ≥40 kg do <120 kg. Badania PALM007 i STOMP nie wykazały skrócenia czasu gojenia ani zmniejszenia bólu, jednak lek jest dobrze tolerowany.
analog nukleotydowy, atopowe zapalenie skóry, brincidofowir, cidofowir, dysfagia, gabapentyna, immunoglobulina Vaccinia, leczenie objawowe, leczenie skojarzone, lek przeciwbólowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwwirusowy, miejscowy steroid, niedobór odporności, opioid, oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, owrzodzenie rogówki, powikłanie neurologiczne, przeciwciało monoklonalne, tekowirymat, terapia antyretrowirusowa, trifluridyna, wirusowa polimeraza DNA, wtórne zakażenie, wtórne zakażenie bakteryjne, zakażenie HIV, zapalenie gardła, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie odbytnicy, zapalenie osierdzia, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie siatkówki, zapalenie spojówek - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Prolastin
Podczas terapii produktem Prolastin, zawierającym ludzki inhibitor alfa-1-proteinazy, kluczowe jest ścisłe przestrzeganie zaleceń dotyczących szybkości infuzji oraz monitorowanie pacjenta pod kątem objawów niepożądanych, w tym reakcji nadwrażliwości, które mogą wystąpić nawet u pacjentów wcześniej dobrze tolerujących leczenie. W przypadku ciężkich reakcji, takich jak spadek ciśnienia tętniczego poniżej 90 mmHg, duszność czy wstrząs anafilaktyczny, należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe oraz postępowanie przeciwwstrząsowe. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z ciężką niewydolnością krążenia ze względu na ryzyko przemijającego zwiększenia objętości krwi krążącej. Terapia domowa wymaga odpowiedniego przeszkolenia pacjenta w zakresie przygotowania i podawania leku oraz rozpoznawania działań niepożądanych, a także regularnej kontroli stosowania produktu.
ciąża, ciśnienie tętnicze, duszność, erytropoeza, HBV, HCV, HIV, infuzja dożylna, inhibitor alfa-1 proteinazy, inhibitor proteinazy, krew krążąca, leczenie objawowe, niedobór odporności, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność krążenia, obciążenie układu krążenia, parwowirus B19, postępowanie przeciwwstrząsowe, reakcja nadwrażliwości, technika infuzji, wirus bezotoczkowy, wirus otoczkowy, wirusowe zapalenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, WZW typu A, zakażenie parwowirusem B19 - Leksykon substancji czynnych
Leszczyna – Przeciwwskazania stosowania
Immunoterapia alergenowa z wykorzystaniem leszczyny (Corylus spp.) w preparacie Pollinex Tree, zawierającym również alergeny olchy i brzozy, wymaga rygorystycznego przestrzegania przeciwwskazań w celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta. Kluczowymi przeciwwskazaniami są nadwrażliwość na substancje pomocnicze, obecność ostrych lub przewlekłych infekcji, a także wtórne zmiany w układzie oddechowym, takie jak rozedma płuc czy rozstrzenie oskrzeli. U pacjentów z astmą oskrzelową i FEV1 < 70% wartości należnej pomimo leczenia immunoterapia jest niewskazana ze względu na ryzyko poważnych powikłań oddechowych. Ponadto, choroby autoimmunologiczne (wątroby, nerek, układu nerwowego, tarczycy, reumatoidalne), niedobory odporności, choroby nowotworowe oraz stosowanie beta-adrenolityków stanowią istotne przeciwwskazania do terapii. Preparat jest również przeciwwskazany u dzieci poniżej 6 roku życia oraz u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu tyrozyny, takimi jak tyrozynemia i alkaptonuria.
aldehyd glutarowy, alergoid pyłku drzew, alkaptonuria, astma oskrzelowa, choroba autoimmunologiczna, choroba nowotworowa, FEV1, immunoterapia alergenowa, L-tyrozyna, leczenie immunosupresyjne, lek beta-adrenolityczny, leszczyna, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, niedobór odporności, ostre zakażenie, Pollinex Tree, reakcja anafilaktyczna, reakcja immunologiczna, rozedma płuc, rozstrzeń oskrzelowa, tyrozynemia, zaburzenie przemiany tyrozyny - Leksykon chorób i schorzeń
Ucho kleiste (otitis media z efuzją) – Objawy
Ucho kleiste (otitis media z efuzją, OME) charakteryzuje się obecnością lepkiego, gęstego płynu w przestrzeni środkowego ucha, co prowadzi do upośledzenia drgań błony bębenkowej i tymczasowego obniżenia słuchu. Średnia utrata słuchu wynosi około 24 dB, a w przypadku gęstszego płynu może sięgać nawet 45 dB. Objawy obejmują przytłumione słyszenie, uczucie zatkania ucha, szumy uszne, a u dzieci dodatkowo problemy z koncentracją, drażliwość i opóźnienia w rozwoju mowy. Ucho kleiste ma zwykle przebieg samoograniczający się, z ustąpieniem objawów w ciągu 3 miesięcy u większości pacjentów, jednak u około 5% dzieci może utrzymywać się ponad rok, szczególnie przy czynnikach ryzyka takich jak obustronne zajęcie, nawracające zapalenia ucha czy choroby współistniejące (np. zespół Downa, rozszczep podniebienia).
audiometria, błona bębenkowa, decybel, drażliwość, gorączka, infekcja ucha, kosteczki słuchowe, niedobór odporności, opóźnienie rozwoju mowy, ostre zapalenie ucha środkowego, otitis media z efuzją, perforacja błony bębenkowej, retrakcja błony bębenkowej, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi i podniebienia, rozwój dziecka, szumy uszne, ucho środkowe, uczucie pełności w uchu, upośledzenie słuchu, utrata słuchu, zaburzenia koncentracji, zaburzenia równowagi, zaburzenia słuchu, zaburzenia wymowy, zawroty głowy, zespół Downa - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd Neisseria meningitidis grupy C – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Polisacharyd Neisseria meningitidis grupy C stanowi kluczowy składnik aktywny skoniugowanych szczepionek meningokokowych, takich jak NeisVac-C, stosowanych w profilaktyce inwazyjnej choroby meningokokowej. Pomimo wysokiego profilu bezpieczeństwa, konieczne jest zachowanie środków ostrożności, w tym monitorowanie pacjentów po szczepieniu ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych oraz bezdechu u bardzo niedojrzałych wcześniaków (urodzonych ≤ 28 tygodnia ciąży), którzy powinni być obserwowani przez 48-72 godziny. Szczepionki te nie mogą być podawane dożylnie ani podskórnie, a u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia lub stosujących leczenie przeciwzakrzepowe należy indywidualnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka. W przypadku ostrej, ciężkiej choroby z gorączką szczepienie należy odroczyć, natomiast łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania.
asplenia, bezdech, białko nośnikowe, ekulizumab, inwazyjna choroba meningokokowa, leczenie immunosupresyjne, leczenie przeciwzakrzepowe, niedobór odporności, niedobór układu dopełniacza, niedojrzały wcześniak, odpowiedź immunologiczna, polisacharyd Neisseria meningitidis grupy C, reakcja anafilaktyczna, toksoid tężcowy, trombocytopenia, zaburzenie krzepnięcia - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja parwowirusowa – Zapobieganie i profilaktyka
Infekcja parwowirusowa wywoływana przez parwowirus B19 manifestuje się różnorodnie, od rumienia zakaźnego u dzieci po przejściową aplazję czerwonokrwinkową u pacjentów z chorobami hematologicznymi. Brak jest obecnie specyficznej szczepionki lub leczenia przeciwwirusowego, co podkreśla znaczenie profilaktyki opartej na higienie i ograniczeniu ekspozycji na wirusa. Droga transmisji obejmuje kontakt kropelkowy, przez krew oraz wertykalny z matki na płód. Kluczowe środki zapobiegawcze to częste mycie rąk, zasłanianie ust i nosa podczas kaszlu, dezynfekcja powierzchni za pomocą środków wirusobójczych PLUS (skutecznych wobec wirusów bezotoczkowych), unikanie bliskiego kontaktu z osobami zakażonymi oraz stosowanie masek ochronnych, zwłaszcza w grupach podwyższonego ryzyka. Szczególną uwagę należy zwrócić na kobiety ciężarne (zwłaszcza między 9. a 20. tygodniem ciąży), pacjentów z hemoglobinopatiami oraz osoby z niedoborami odporności, u których zakażenie może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak hydrops fetalis, przejściowa aplazja czerwonokrwinkowa czy przewlekła niedokrwistość.
badanie serologiczne, bliski kontakt, choroby hematologiczne, droga kropelkowa, drogi oddechowe, hemoglobinopatie, hydrops fetalis, immunoglobulina dożylna, infekcja parwowirusowa, IVIg, lek przeciwwirusowy, maska ochronna, niedobór odporności, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, obrzęk uogólniony, parwowirus B19, parwowirus psi, piąta choroba, przeciwciało monoklonalne, przełom aplastyczny, przeszczep nerki, przewlekła niedokrwistość, rumień zakaźny, środki ochrony osobistej, status immunologiczny, transmisja kropelkowa, transmisja przezłożyskowa - Leksykon leków
Interakcje leku – TyT – Szczepionka durowo-tężcowa szczepionka 20-dawkowa, 1 dawka = 0,5 ml
Szczepionka TyT przeciw durowi brzusznemu i tężcowi może być stosowana jednocześnie z innymi szczepionkami z Programu Szczepień Ochronnych, pod warunkiem podawania w różne miejsca anatomiczne z użyciem oddzielnych strzykawek i igieł, co minimalizuje ryzyko interakcji miejscowych i ułatwia ocenę działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów leczonych immunosupresyjnie (np. kortykosteroidy, cyklosporyna, takrolimus) oraz u osób z niedoborami odporności, gdyż odpowiedź immunologiczna na szczepionkę może być osłabiona, co wymaga odroczenia szczepienia do zakończenia terapii oraz monitorowania poziomu przeciwciał poszczepiennych. Spożycie alkoholu powinno być unikanie co najmniej 24 godziny przed i po szczepieniu ze względu na potencjalne osłabienie odpowiedzi immunologicznej i nasilenie działań niepożądanych, takich jak osłabienie czy ból głowy.
choroba autoimmunologiczna, choroba nowotworowa układu krwiotwórczego, cyklosporyna, dur brzuszny, działanie niepożądane, immunologia kliniczna, kortykosteroid, leczenie immunosupresyjne, lek cytotoksyczny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, niedobór odporności, objaw poszczepienny, odpowiedź immunologiczna, poziom przeciwciał, Program Szczepień Ochronnych, przeciwciało monoklonalne, supresja szpiku kostnego, takrolimus, terapia immunosupresyjna, tężec, transplantacja narządu, zakażenie HIV - Leksykon chorób i schorzeń
Neuralgia poopółpaścowa – Epidemiologia
Neuralgia popółpaścowa (PHN) to przewlekły ból neuropatyczny utrzymujący się miesiące lub lata po ustąpieniu wysypki półpaśca (herpes zoster, HZ), najczęstsze powikłanie tej choroby, szczególnie u pacjentów powyżej 60. roku życia. Występuje u 5-20% chorych na półpasiec, a jej częstość w populacji ogólnej wynosi około 2,1-2,5 przypadków na 1000 osobolat, z wyraźnym wzrostem ryzyka wraz z wiekiem (np. u osób 60-letnich ryzyko PHN wynosi około 60%, a u 70-latków 75%). Do głównych czynników ryzyka należą: wiek (OR=1,59), ciężki ostry ból (OR=1,49), objawy prodromalne (OR=2,00), ciężka wysypka (≥50 zmian, OR=2,40), zajęcie gałki ocznej, immunosupresja oraz cukrzyca. PHN znacząco obniża jakość życia i zwiększa koszty opieki zdrowotnej, np. w USA generując roczne wydatki rzędu 1-2 mld USD z powodu hospitalizacji.
białaczka, ból neuropatyczny, cukrzyca, działanie niepożądane, immunosupresja, kompetencja immunologiczna, kortykosteroidy, leczenie neuralgii popółpaścowej, neuralgia popółpaścowa, niedobór odporności, objawy prodromalne, odporność komórkowa, odpowiedź na leczenie, ostry ból, półpasiec, powikłanie neurologiczne, reaktywacja wirusa varicella-zoster, szczepienie przeciwko półpaścowi, szczepionka Shingrix, terapia immunosupresyjna, toczeń rumieniowaty układowy, wirus varicella zoster, wysypka półpaścowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Hascovir 200 mg/5 ml
Hascovir w postaci zawiesiny doustnej o stężeniu 200 mg/5 ml (40 mg/ml acyklowiru) jest wskazany do leczenia i profilaktyki zakażeń wirusowych wywołanych przez Herpes simplex virus (HSV) oraz Varicella-zoster virus (VZV). Preparat jest szczególnie zalecany u pacjentów z trudnościami w połykaniu tabletek, zwłaszcza u dzieci. Wskazania obejmują leczenie pierwotnych i nawrotowych zakażeń opryszczkowych skóry, błon śluzowych oraz narządów płciowych, z wyłączeniem noworodków i ciężkich zakażeń u dzieci z immunosupresją. Profilaktycznie Hascovir stosuje się u pacjentów z prawidłową odpornością w celu zapobiegania nawrotom opryszczki oraz u osób z obniżoną odpornością (np. podczas immunosupresji lub chemioterapii). W przypadku ospy wietrznej i półpaśca wczesne podanie leku (do 24 godzin od pojawienia się wysypki) skraca czas trwania gorączki, łagodzi objawy i przyspiesza gojenie zmian skórnych.
acyklowir, chemioterapia, dysfagia, immunosupresja, nawracająca opryszczka, niedobór odporności, niewydolność nerek, obniżona odporność, opryszczka narządów płciowych, wirus herpes simplex, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, wirus varicella zoster, zaburzenie czynności nerek, zakażenie błon śluzowych, zakażenie wirusowe, zawiesina doustna - Leksykon substancji czynnych
Immunoglobulina – Wskazania do stosowania
Immunoglobuliny stanowią kluczowy element terapii w różnych stanach klinicznych, od niedoborów odporności po profilaktykę i leczenie zakażeń wirusowych oraz powikłań po przeszczepach. Preparaty niespecyficzne, takie jak Biseko, zawierają około 10 g immunoglobulin na 1000 ml roztworu (IgG 7,0 g, IgA 1,4 g, IgM 0,5 g) i są stosowane m.in. w hipogammaglobulinemii, hipoproteinemii, hipoalbuminemii, hipowolemii oraz hemodylucji. Immunoglobuliny anty-D (GAMMA anty-D 150, Rhophylac 300, 150 µg/ml) zapobiegają immunizacji Rh(D) u kobiet Rh(D)-ujemnych w profilaktyce przed- i poporodowej oraz po ekspozycji na niezgodność grupową krwi. Preparaty specyficzne, takie jak Megalotect CP (100 U/ml przeciwciał przeciw CMV) i UMAN BIG (180 j.m./ml lub 540 j.m./3 ml przeciwciał przeciw WZW B), stosowane są w profilaktyce zakażeń wirusowych u pacjentów immunosupresyjnych oraz w immunoprofilaktyce WZW B, zwłaszcza po przeszczepach i ekspozycji na wirusa.
amniopunkcja diagnostyczna, antagonista puryn, biopsja kosmówki, choroba przeszczep przeciw gospodarzowi, ciąża pozamaciczna, glikokortykosteroid, hemodylucja, hipoalbuminemia, hipogammaglobulinemia, hipoproteinemia, hipowolemia, immunizacja czynnikiem Rh(D), immunoglobulina, immunoglobulina A, immunoglobulina anty-D, immunoglobulina G, immunoglobulina królicza, immunoglobulina M, immunoprofilaktyka, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor mTOR, krwotok przezłożyskowy, leczenie immunosupresyjne, lek wirusostatyczny, niedobór odporności, nowotwór złośliwy krwi, odpowiedź immunologiczna, odrzucenie przeszczepu, poronienie, przeszczep allogeniczny, przeszczep komórek macierzystych, wirus cytomegalii, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zakażenie wirusem cytomegalii, zaśniad groniasty, zespół niedoboru przeciwciał - Leksykon chorób i schorzeń
Odra, świnka i różyczka – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Szczepionka MMR, zawierająca żywe, atenuowane wirusy odry, świnki i różyczki, jest wysoce skutecznym preparatem immunologicznym stosowanym w profilaktyce tych chorób. Standardowy schemat szczepień obejmuje podanie dwóch dawek: pierwszej w wieku 12-15 miesięcy oraz drugiej w wieku 4-6 lat, co zapewnia ochronę u około 99% zaszczepionych przed odrą i różyczką oraz u około 88% przed świnką. Dawka szczepionki M-M-R II wynosi 0,5 ml i podawana jest podskórnie lub domięśniowo. Szczepionka może być stosowana również jako profilaktyka poekspozycyjna, pod warunkiem podania w ciągu 72 godzin od kontaktu z chorym na odrę. Szczególne grupy docelowe to niemowlęta, dzieci, osoby dorosłe bez udokumentowanej odporności, personel medyczny oraz kobiety w wieku rozrodczym przed ciążą. Wysokie wskaźniki wyszczepialności są kluczowe dla utrzymania odporności zbiorowiskowej i zapobiegania epidemiom.
anafilaksja, atenuowane wirusy, choroba gorączkowa, dawkowanie szczepionki, drgawki gorączkowe, edukacja pacjenta, immunosupresja, iniekcja podskórna, małopłytkowość, niedobór odporności, niepożądany odczyn poszczepienny, odporność zbiorowiskowa, odra-świnka-różyczka, profilaktyka poekspozycyjna, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja poszczepienna, rola pielęgniarki, schemat szczepień, stymulacja układu odpornościowego, szczepionka MMR, trombocytopenia, wskaźnik wyszczepialności, wstrząs anafilaktyczny, wytwarzanie przeciwciał - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Actair 300 IR
Immunoterapia alergenowa z użyciem tabletek podjęzykowych ACTAIR 300 IR, zawierających standaryzowane wyciągi alergenów roztoczy kurzu domowego (Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae), wymaga starannej kwalifikacji pacjentów. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami są: nadwrażliwość na substancje pomocnicze (w tym laktozę jednowodną w dawce 80,8–82,3 mg/tabletkę), ciężka, niekontrolowana lub niestabilna astma (FEV1 < 80% wartości prognozowanej), ciężkie zaostrzenia astmy w ciągu ostatnich 3 miesięcy, aktywne lub słabo kontrolowane choroby autoimmunologiczne, zaburzenia i niedobory odporności, immunosupresja oraz nowotwory złośliwe. Ponadto, obecność ciężkich stanów zapalnych jamy ustnej (liszaj płaski, owrzodzenia, grzybica) wyklucza rozpoczęcie lub kontynuację terapii do czasu całkowitego wyleczenia zmian.
adrenalina, badanie funkcji płuc, choroba autoimmunologiczna, ciężka astma, Dermatophagoides farinae, Dermatophagoides pteronyssinus, FEV1, grzybica jamy ustnej, immunosupresja, immunoterapia alergenowa, kandydoza, kontrolowana astma, laktoza jednowodna, lek beta-adrenolityczny, liszaj płaski, nadwrażliwość, niedobór odporności, nietolerancja laktozy, nowotwór złośliwy, ostra infekcja, owrzodzenie jamy ustnej, reakcja anafilaktyczna, reakcja systemowa, tabletka podjęzykowa, wyciąg alergenu, zaburzenie odporności, zaostrzenie astmy - Leksykon substancji czynnych
Liofilizowany lizat Escherichia coli – Przeciwwskazania stosowania
Preparat Uro-Vaxom zawiera 6 mg liofilizowanego lizatu Escherichia coli jako substancję czynną i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na lizaty bakteryjne E. coli lub substancje pomocnicze, takie jak galusan propylu (E 310, 84 µg/kapsułkę), glutaminian sodu (E 621, 3,03 mg/kapsułkę) oraz mannitol (do 60 mg/kapsułkę). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji alergicznych u osób z historią nadwrażliwości na konserwanty z grupy galusanów, nietolerancję glutaminianu sodu (w tym zespół chińskiej restauracji) oraz potencjalne działania przeczyszczające lub reakcje nadwrażliwości związane z mannitolem. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergologicznego, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych reakcji na preparaty immunomodulujące lub zawierające składniki bakteryjne.
bakterie Gram-ujemne, choroba autoimmunologiczna, ciężka reakcja alergiczna, dysfagia, działanie przeczyszczające, galusan propylu, glutaminian sodu, lizat Escherichia coli, mannitol, nadwrażliwość, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, niedobór odporności, nieswoiste zapalenie jelit, polipragmazja, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej, zaburzenie przewodu pokarmowego, zespół chińskiej restauracji, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Lopinawir – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Lopinawir, stosowany najczęściej w połączeniu z rytonawirem, jest inhibitorem proteazy wykorzystywanym w terapii zakażenia HIV. Lek ten wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza u osób z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji hepatotoksycznych. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań laboratoryjnych oraz regularne monitorowanie funkcji wątroby, a w przypadku nasilenia objawów choroby wątroby należy rozważyć przerwanie leczenia. Klirens nerkowy lopinawiru i rytonawiru jest nieistotny, co pozwala na stosowanie u pacjentów z niewydolnością nerek bez konieczności modyfikacji dawki. U pacjentów z hemofilią typu A i B obserwowano zwiększone ryzyko krwawień, a także przypadki zapalenia trzustki, szczególnie u osób z hipertriglicerydemią i wcześniejszą historią tego schorzenia. Ponadto, u pacjentów z ciężkim niedoborem odporności podczas rozpoczynania terapii może wystąpić zespół rekonstrukcji immunologicznej, manifestujący się nasileniem objawów infekcji oportunistycznych lub zaburzeń autoimmunologicznych.
aminotransferaza, amylaza, atorwastatyna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, awanafil, bedakilina, bilirubina, blok przedsionkowo-komorowy, budezonid, chinidyna, chlorofeniramina, choroba Gravesa-Basedowa, cytochrom P450, cytomegalowirus, czynnik VIII, delamanid, erytromycyna, farmakokinetyka, flutykazon, fluwastatyna, glikokortykosteroid, glukoza we krwi, gospodarka tłuszczowa, hemofilia, hipertriglicerydemia, HIV, inhibitor CYP3A, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klarytromycyna, klirens nerkowy, kolchicyna, kwas fusydowy, leczenie przeciwretrowirusowe, lek przeciwretrowirusowy, lipaza, lipidy, lopinawir, martwica kości, nadciśnienie płucne, niedobór odporności, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, patogen oportunistyczny, Pneumocystis jiroveci, prawastatyna, riocyguat, rozuwastatyna, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, salmeterol, syldenafil, tadalafil, terapia przeciwretrowirusowa, triamcynolon, triglicerydy, wardenafil, wirusowe zapalenie wątroby, worapaksar, wydłużenie odstępu PR, wydłużenie odstępu QT, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie wzwodu, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie oportunistyczne, zapalenie siatkówki, zapalenie trzustki, zespół Cushinga, zespół rekonstytucji immunologicznej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Methotrexat-Ebewe 10 mg
Methotrexat-Ebewe, dostępny w dawkach 2,5 mg, 5 mg oraz 10 mg, zawiera metotreksat jako substancję czynną i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na metotreksat lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (78,6 mg w tabletce 2,5 mg, 157,2 mg w 5 mg oraz 314,4 mg w 10 mg). Ze względu na immunosupresyjne działanie, lek nie powinien być stosowany u osób z ciężkimi lub aktywnymi zakażeniami oraz niedoborami odporności. Przeciwwskazania obejmują także stany zapalne błony śluzowej jamy ustnej, owrzodzenia przewodu pokarmowego, ciężkie zaburzenia czynności wątroby (bilirubina >5 mg/dl), nadużywanie alkoholu, poalkoholową chorobę wątroby oraz inne przewlekłe choroby wątroby. Metotreksat jest również przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) oraz u osób z zaburzeniami układu krwiotwórczego lub nieprawidłowościami w obrazie krwi, szczególnie po radioterapii lub chemioterapii.
bilirubina, chemioterapia, czynne zakażenie, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, immunosupresja, klirens kreatyniny, kreatynina, laktoza jednowodna, metotreksat, mielosupresja, morfologia krwi z rozmazem, nadwrażliwość, niedobór odporności, nietolerancja laktozy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, poalkoholowa choroba wątroby, radioterapia, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie układu krwiotwórczego, zapalenie jamy ustnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Leflunomid Egis 20 mg
Leflunomid Egis w dawce 20 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na leflunomid, teriflunomid lub substancje pomocnicze, a także u osób z ciężkimi reakcjami skórnymi, takimi jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka czy rumień wielopostaciowy. Lek zawiera 36,48 mg laktozy na tabletkę, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją tego cukru. Przeciwwskazania obejmują również zaburzenia czynności wątroby (ze względu na hepatotoksyczność i metabolizm wątrobowy), ciężkie niedobory odporności (np. AIDS), znaczne zaburzenia czynności szpiku kostnego oraz ciężkie zakażenia. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością nerek oraz u osób z ciężką hipoproteinemią, co wynika z ryzyka kumulacji metabolitów i zmienionej farmakokinetyki. Leflunomid jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji, ze względu na działanie teratogenne i przenikanie metabolitów do mleka matki.
AIDS, anemia, artropatia łuszczycowa, choroba autoimmunologiczna, choroba śródmiąższowa płuc, ciężkie zakażenia, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, hipoproteinemia, laktoza, leflunomid, leukopenia, mechanizm immunosupresyjny, metotreksat, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedobór odporności, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, parametry hematologiczne, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, skuteczna antykoncepcja, teriflunomid, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, zaburzenia czynności szpiku kostnego, zaburzenia czynności wątroby, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Clindavag
Przed rozpoczęciem terapii klindamycyną dopochwową (Clindavag) konieczne jest wykluczenie współistniejących infekcji wywołanych przez Trichomonas vaginalis, Candida albicans, Chlamydia trachomatis oraz Neisseria gonorrhoeae, które mogą współwystępować z bakteryjnym zakażeniem pochwy. Stosowanie globulek dopochwowych z klindamycyną może prowadzić do przerostu drożdżaków, co sprzyja wtórnym infekcjom grzybiczym. Istotnym powikłaniem terapii jest ryzyko rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego, które może wystąpić zarówno w trakcie, jak i po zakończeniu leczenia. W przypadku wystąpienia biegunki podczas lub po terapii, należy rozważyć to rozpoznanie i w umiarkowanych przypadkach zaprzestać podawania leku. Leczenie klindamycyną należy przerwać, jeśli biegunka jest spowodowana rzekomobłoniastym zapaleniem jelita grubego, a stosowanie leków hamujących perystaltykę jelit jest przeciwwskazane.
antybiotykoterapia, bakteryjne zakażenie pochwy, błona dopochwowa, Candida albicans, Chlamydia trachomatis, choroba Leśniewskiego-Crohna, drobnoustroje niewrażliwe, gonokok, infekcja grzybicza, infekcja pochwy, irygator dopochwowy, klindamycyna, leki hamujące perystaltykę jelit, niedobór odporności, prezerwatywa lateksowa, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, Trichomonas vaginalis, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie bakteryjne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Teriflunomid Adamed 14 mg
Teriflunomid Adamed w dawce 14 mg w postaci tabletek powlekanych jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na teriflunomid lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (72,4 mg/tabletkę). Lek nie powinien być stosowany u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Childa-Pugha), kobiet w ciąży oraz kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji podczas terapii i do momentu, gdy stężenie leku w osoczu spadnie poniżej 0,02 mg/L. Karmienie piersią jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko przenikania leku do mleka i potencjalne działania niepożądane u dziecka. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć ciążę oraz ocenić funkcję wątroby i nerek, a także stan hematologiczny pacjenta.
aktywne zakażenie, antykoncepcja, ciąża, cytopenia, dysfunkcja wątroby, działanie immunosupresyjne, farmakokinetyka leku, hipoproteinemia, karmienie piersią, laktoza jednowodna, małopłytkowość, nadwrażliwość, niedobór odporności, niedokrwistość, nietolerancja laktozy, przenikanie leku do mleka, skala Childa-Pugha, stężenie leku w osoczu, tabletka powlekana, teriflunomid, wiek rozrodczy, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności szpiku kostnego, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia gospodarki białkowej, zaburzenia hematologiczne, zespół nabytego niedoboru odporności, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Flukonazol Actavis 200 mg
Flukonazol Actavis, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg, jest szeroko stosowanym lekiem przeciwgrzybiczym o działaniu systemowym. Wskazany jest w leczeniu ciężkich zakażeń grzybiczych, takich jak kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, kokcydioidomykoza oraz inwazyjne kandydozy u dorosłych. Ponadto, znajduje zastosowanie w terapii drożdżakowych zakażeń błon śluzowych (gardła, przełyku, moczu), przewlekłych zakażeń skóry i błon śluzowych, a także w leczeniu grzybic skóry i paznokci, szczególnie gdy leczenie miejscowe jest nieskuteczne lub niewystarczające. Lek jest również stosowany profilaktycznie u pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotów, w tym u osób z HIV, pacjentów z neutropenią oraz u kobiet z nawracającą drożdżycą pochwy (≥4 epizody rocznie). U dzieci i młodzieży (0-17 lat) flukonazol jest wskazany w leczeniu i profilaktyce drożdżakowych zakażeń błon śluzowych, inwazyjnej kandydozy oraz kryptokokowego zapalenia opon mózgowych, zwłaszcza u pacjentów z obniżoną odpornością.
chemioterapia, drożdżakowe zapalenie błon śluzowych, drożdżakowe zapalenie jamy ustnej, drożdżakowe zapalenie przełyku, drożdżakowe zapalenie skóry, drożdżakowe zapalenie żołędzi, drożdżyca pochwy, flukonazol, grzybica paznokci, grzybica podudzi, grzybica stóp, grzybica tułowia, immunosupresja, inwazyjna kandydoza, kokcydioidomykoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, laktoza jednowodna, leczenie miejscowe, leczenie ogólnoustrojowe, leczenie podtrzymujące, lek przeciwgrzybiczy, łupież pstry, neutropenia, niedobór odporności, nietolerancja laktozy, nowotwór krwi, onychomikoza, posiew mikrobiologiczny, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przeszczepienie narządów, zakażenie grzybicze, zakażenie HIV - Leksykon substancji czynnych
Toksoid – Wskazania do stosowania
Toksoidy błoniczy i tężcowy zawarte w szczepionce PENTAXIM stanowią kluczowe składniki immunizujące, stosowane w profilaktyce błonicy i tężca u niemowląt od 6. tygodnia życia oraz w drugim roku życia w ramach szczepienia pierwotnego i uzupełniającego. Toksoid błoniczy występuje w dawce nie mniejszej niż 20 j.m. (30 Lf), a toksoid tężcowy w dawce nie mniejszej niż 40 j.m. (10 Lf), adsorbowane na 0,3 mg Al³⁺, co zapewnia odpowiednią stymulację układu immunologicznego i indukcję przeciwciał neutralizujących. Toksoid tężcowy pełni również funkcję nośnika dla polisacharydu Haemophilus influenzae typ b (10 µg), zwiększając immunogenność tego antygenu i umożliwiając skuteczną ochronę przed inwazyjnymi zakażeniami Hib. Szczepionka PENTAXIM jest szczepionką pięciowalentną, zawierającą dodatkowo toksoid krztuścowy (25 µg), hemaglutyninę włókienkową (25 µg) oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis (typ 1 – 29 jednostek antygenu D, typ 2 – 7 jednostek, typ 3 – 26 jednostek), co pozwala na kompleksową immunizację przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis oraz zakażeniom Hib.
antygen T-niezależny, antygen T-zależny, błonica i tężec, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus poliomyelitis, krztusiec, leczenie immunosupresyjne, neomycyna, niedobór odporności, odpowiedź immunologiczna, pamięć immunologiczna, polimyksyna B, poliomyelitis, polisacharyd Haemophilus influenzae typ b, posocznica, profilaktyka chorób zakaźnych, reakcja alergiczna, streptomycyna, szczepionka pięciowalentna, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zakażenie HIV, zakażenie inwazyjne, zapalenie nagłośni, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie stawów, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon substancji czynnych
Mycobacterium bovis – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Mycobacterium bovis, stosowany w szczepionce BCG AJVaccines (szczep duński 1331), podawany jest w dawkach 2-8 × 10^5 CFU/0,1 ml dla osób powyżej 12 miesięcy oraz 1-4 × 10^5 CFU/0,05 ml dla niemowląt poniżej 12 miesięcy. Szczepionka wymaga prawidłowej techniki podania śródskórnego, gdyż zbyt głębokie wstrzyknięcie zwiększa ryzyko powikłań miejscowych, takich jak sączące owrzodzenie czy ropnie. Podanie dożylne jest przeciwwskazane. U bardzo niedojrzałych wcześniaków (≤28 tygodnia ciąży) konieczne jest monitorowanie czynności oddechowej przez 48-72 godziny z uwagi na ryzyko bezdechu, jednak ze względu na korzyści szczepienie nie powinno być odraczane. Osoby z dodatnim wynikiem próby tuberkulinowej nie powinny być szczepione, aby uniknąć ciężkich reakcji miejscowych. Po szczepieniu zaleca się obserwację pacjenta przez 15-20 minut w celu wczesnego wykrycia reakcji anafilaktycznych, które choć rzadkie, wymagają natychmiastowego postępowania.
Bacillus Calmette-Guérin, bezdech, czynność oddechowa, gruźlica, leczenie przeciwretrowirusowe, lek przeciwgruźliczy, Mycobacterium bovis, niedobór odporności, niedojrzały wcześniak, próba tuberkulinowa, reakcja anafilaktyczna, ropień, ropień skórny, ropne zapalenie węzłów chłonnych, sączące owrzodzenie, szczepionka BCG, zakażenie prątkami BCG, zapalenie węzłów chłonnych, zespół zapalnej rekonstrukcji immunologicznej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vaqta 25 25 U wirusa zapalenia wątroby typu A, szczep CR326F/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml), dla dzieci i młodzieży
Szczepionka VAQTA 25, zawierająca 25 jednostek inaktywowanego wirusa zapalenia wątroby typu A (szczep CR326F) w dawce 0,5 ml, jest przeznaczona dla dzieci i młodzieży. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jej podania jest nadwrażliwość na składniki szczepionki, w tym białka z hodowli MRC-5 oraz adjuwant w postaci 0,225 mg Al³⁺ amorficznego hydroksyfosforanosiarczanu glinu. Reakcje alergiczne mogą manifestować się pokrzywką, obrzękiem naczynioruchowym, dusznością lub wstrząsem anafilaktycznym. Szczepienie należy odroczyć u pacjentów z ciężką chorobą przebiegającą z gorączką, aby uniknąć nasilenia objawów choroby podstawowej i ułatwić różnicowanie działań niepożądanych szczepionki od symptomów infekcji. Decyzja o odroczeniu powinna być indywidualna, oparta na ocenie klinicznej pacjenta.
adjuwant, diploidalne komórki fibroblastów, hydroksyfosforanosiarczan glinu, inaktywowany wirus WZW typu A, nadwrażliwość na składniki szczepionki, niedobór odporności, obrzęk naczynioruchowy, reakcja alergiczna, reakcja poszczepienna, trombocytopenia, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wstrząs anafilaktyczny, WZW typu A, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia odporności, zawiesina opalizująca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Typhim Vi
Szczepionka TYPHIM Vi wymaga ścisłego przestrzegania zasad kwalifikacji pacjenta oraz techniki podania, aby zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność immunizacji. Preparat nie może być podawany dożylnie, a u pacjentów z trombocytopenią lub zaburzeniami krzepnięcia wskazane jest podanie podskórne zamiast domięśniowego. Szczepionka chroni wyłącznie przed zakażeniem Salmonella typhi, nie zapewnia ochrony przed Salmonella paratyphi A i B ani innymi pałeczkami Salmonella. Nie jest zalecana dla dzieci poniżej 2 lat ze względu na niewystarczającą odpowiedź immunologiczną. U pacjentów z immunosupresją lub niedoborami odporności szczepienie powinno być odroczone do czasu poprawy stanu immunologicznego, choć jest zalecane także u osób z przewlekłymi niedoborami, w tym zakażonych HIV.
immunogenność szczepionki, leczenie immunosupresyjne, niedobór odporności, odpowiedź immunologiczna, omdlenie, parestezja, reakcja anafilaktyczna, reakcja psychogenna, ruch toniczno-kloniczny, Salmonella typhi, szczepionka Typhim Vi, technika iniekcji, trombocytopenia, układ immunologiczny, wirus HIV, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie widzenia - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aciclovir Altan 250 mg/ml
Aciclovir Altan, dostępny jako proszek do sporządzania roztworu do infuzji zawierający 250 mg acyklowiru w postaci soli sodowej, jest podawany dożylnie z dawkowaniem dostosowanym do wieku pacjenta, rodzaju zakażenia, stanu klinicznego oraz funkcji nerek. U dorosłych dawka wynosi 5 mg/kg mc. co 8 godzin przy zakażeniach opryszczkowych i 10 mg/kg mc. co 8 godzin u pacjentów z niedoborem odporności lub opryszczkowym zapaleniem mózgu. U dzieci dawki są wyliczane na podstawie powierzchni ciała (250 mg/m² lub 500 mg/m² co 8 godzin) lub masy ciała u niemowląt (20 mg/kg co 8 godzin). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów otyłych oraz osoby w podeszłym wieku, u których może być konieczne zmniejszenie dawki ze względu na ryzyko kumulacji leku i zaburzenia czynności nerek.
acyklowir, bezmocz, hemodializa, klirens kreatyniny, nawracające zakażenie, niedobór odporności, opryszczkowe zapalenie mózgu, pompa infuzyjna, roztwór do infuzji, stężenie leku w osoczu, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, wirus varicella zoster, zaburzenie czynności nerek, zakażenie OUN, zakażenie rozsiane - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół digeorge’a (delecja 22q11) – Patofizjologia i mechanizm
Zespół DiGeorge’a (delecja 22q11.2) jest najczęstszym zespołem mikrodelecji chromosomowej, występującym z częstością 1:2000-4000 żywych urodzeń. Delecja obejmuje około 3 Mb regionu chromosomu 22q11.2, zawierającego 30-40 genów, w tym kluczowy gen TBX1, którego haploinsuficjencja odpowiada za większość charakterystycznych wad serca (conotruncal defects), hipoplazję grasicy oraz niedoczynność przytarczyc prowadzącą do hipokalcemii. Występują również zaburzenia immunologiczne (limfopenia T u 67-80% pacjentów, w tym 0,5-1% z kompletnym brakiem grasicy i SCID), endokrynologiczne (hipokalcemia, niedobór hormonu wzrostu, zaburzenia tarczycy) oraz neurozwojowe i psychiatryczne (schizofrenia, ASD, ADHD). Patogeneza obejmuje zaburzenia rozwojowe łuków i kieszonek gardłowych, wpływ haploinsuficjencji TBX1 na rozwój mezodermy gardłowo-sercowej oraz złożone interakcje genów 22q11.2 wpływające na morfogenezę, neurogenezę i synaptogenezę, z udziałem stresu oksydacyjnego i neurozapalenia.
aparat Golgiego, choroba autoimmunologiczna, choroba Parkinsona, ciężki złożony niedobór odporności, czynnik transkrypcyjny, delecja 22q11, drgawki, gen TBX1, grzebień nerwowy, hipokalcemia, hipoplazja grasicy, katecholo-O-metylotransferaza, kieszonka gardłowa, limfopenia komórek T, łuk gardłowy, mikrodelecja chromosomowa, nadczynność tarczycy, neurozapalenie, niedobór hormonu wzrostu, niedobór odporności, niedoczynność przytarczyc, niedoczynność tarczycy, niedorozwój przytarczyc, przerwany łuk aorty, reaktywne formy tlenu, schizofrenia, stres oksydacyjny, tetralogia Fallota, tężyczka, ubytek przegrody międzykomorowej, wada serca, wada stożka i pnia tętniczego, wspólny pień tętniczy, zaburzenie ze spektrum autyzmu, zespół delecji 22q11.2, zespół DiGeorge’a, zespół nadpobudliwości psychoruchowej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Leflunomide Aurovitas 10 mg
Lek Leflunomide Aurovitas, dostępny w dawkach 10 mg, 15 mg i 20 mg w postaci tabletek powlekanych, zawiera leflunomid jako substancję czynną. Jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na leflunomid, teriflunomid lub substancje pomocnicze, zwłaszcza przy historii ciężkich reakcji skórnych takich jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka czy rumień wielopostaciowy. Lek zawiera laktozę jednowodną w ilościach odpowiednio 80,2 mg (10 mg tabletka), 75,5 mg (15 mg) i 70,7 mg (20 mg), co może stanowić ryzyko dla osób z nietolerancją laktozy. Leflunomid jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, ciężkimi niedoborami odporności (w tym AIDS), znacznymi zaburzeniami hematologicznymi (anemia, leukopenia, neutropenia, trombocytopenia), ciężkimi zakażeniami, umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością nerek oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na ryzyko teratogenności i brak danych o przenikaniu do mleka.
AIDS, anemia, artropatia łuszczycowa, działanie teratogenne, farmakokinetyka leku, hepatotoksyczność, hipoproteinemia, immunosupresja, krew obwodowa, laktoza jednowodna, leflunomid, leukopenia, neutropenia, niedobór odporności, niewydolność nerek, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, teriflunomid, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, właściwość immunosupresyjna, zaburzenie czynności szpiku kostnego, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hematologiczne, zespół nabytego niedoboru odporności, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona