małopłytkowość
Małopłytkowość (trombocytopenia) to stan kliniczny charakteryzujący się zmniejszoną liczbą płytek krwi poniżej wartości referencyjnych (150 000/μl). Jest to częsta nieprawidłowość hematologiczna, która może być wynikiem zmniejszonej produkcji płytek w szpiku kostnym, zwiększonego niszczenia płytek w krążeniu lub sekwestracji płytek w śledzionie.
Etiologia małopłytkowości jest różnorodna i obejmuje przyczyny immunologiczne (np. małopłytkowość immunologiczna, polekowa), infekcyjne (np. sepsa, HIV, WZW), hematologiczne (np. zespoły mielodysplastyczne, białaczki), związane z ciążą, a także jatrogenne (np. po chemioterapii, radioterapii). Szczególnie istotna klinicznie jest pierwotna małopłytkowość immunologiczna (ITP), gdzie przeciwciała niszczą własne płytki krwi.
Objawy małopłytkowości zależą od stopnia jej nasilenia i obejmują głównie skazy krwotoczne: wybroczyny, siniaki (przy liczbie płytek <50 000/μl), krwawienia z nosa i dziąseł oraz krwawienia z przewodu pokarmowego i dróg moczowych (przy liczbie płytek <20 000/μl). Groźne dla życia krwawienia wewnątrzczaszkowe występują zwykle przy wartościach <10 000/μl.
Diagnostyka obejmuje morfologię krwi z rozmazem, badania szpiku kostnego, testy immunologiczne oraz badania obrazowe. Leczenie zależy od przyczyny i nasilenia małopłytkowości – od obserwacji przez podawanie kortykosteroidów, immunoglobulin dożylnych, leków immunosupresyjnych, agonistów receptora trombopoetyny, aż po splenektomię w przypadkach opornych na leczenie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvasterol 80 mg
Atorwastatyna, stosowana przez średnio 53 tygodnie, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący różne układy narządowe. W badaniach klinicznych 5,2% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, reakcje alergiczne, hiperglikemia, bóle głowy, bóle mięśni i stawów, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, wzdęcia, nudności, biegunka) oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych i kinazy kreatynowej (CK). Istotne klinicznie podwyższenie aminotransferaz (>3x GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a zwiększenie CK (>3x GGN) u 2,5%, z czego 0,4% miało wzrost >10x GGN. Rzadkie, ale poważne działania obejmują miopatię, zapalenie mięśni, rabdomiolizę, immunozależną miopatię martwiczą, niewydolność wątroby, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona) oraz anafilaksję.
aminotransferaza w surowicy, amnezja, anafilaksja, anoreksja, cholestaza, fosfokinaza kreatynowa, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, leukocyturia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, szum uszny, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cilozek
Przed rozpoczęciem terapii cylostazolem konieczne jest dokładne rozważenie korzyści i ryzyka w porównaniu z innymi metodami leczenia, takimi jak rewaskularyzacja. Lek ten może powodować tachykardię, kołatania serca, tachyarytmię oraz niedociśnienie tętnicze, z przyspieszeniem rytmu serca o około 5-7 uderzeń na minutę, co u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca może prowokować dławicę piersiową. Stosowanie cylostazolu jest przeciwwskazane u pacjentów z niestabilną dławicą piersiową, świeżym zawałem mięśnia sercowego, interwencją na naczyniach wieńcowych w ciągu ostatnich 6 miesięcy oraz ciężką tachyarytmią w wywiadzie. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z dodatkowymi skurczami przedsionkowymi lub komorowymi oraz migotaniem lub trzepotaniem przedsionków.
agranulocytoza, agregacja płytek krwi, choroba niedokrwienna serca, cylostazol, CYP3A4, dławica piersiowa, dodatkowy skurcz, działanie przeciwpłytkowe, efekt hipotensyjny, inhibitor izoenzymu, interwencja na naczyniach wieńcowych, kołatanie serca, krwawienie do siatkówki, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, morfologia krwi, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, nieprawidłowość hematologiczna, pancytopenia, rewaskularyzacja, tachyarytmia, tachykardia, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zalanzo 15 mg
Stosowanie lanzoprazolu (substancja czynna preparatu Zalanzo) wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do istotnych klinicznie należą zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość, eozynofilia, leukopenia (częstość niezbyt częsta: >1/1000 do <1/100), niedokrwistość (rzadko: >1/10 000 do <1/1000), a w bardzo rzadkich przypadkach agranulocytoza i pancytopenia (<1/10 000), które wymagają natychmiastowej interwencji. Często obserwuje się bóle i zawroty głowy (>1/100 do <1/10), a także objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, biegunka, bóle brzucha, zaparcia, wymioty, wzdęcia, suchość w jamie ustnej oraz łagodne polipy dna żołądka. Rzadko występują poważniejsze powikłania, w tym zapalenie wątroby i żółtaczka, a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczno-rozpływna martwica naskórka. Z nieznaną częstością mogą pojawić się hipomagnezemia, hiponatremia, ginekomastia, mlekotok oraz cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek z ryzykiem niewydolności.
agranulocytoza, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, depresja, drżenie mięśniowe, enzymy wątrobowe, eozynofilia, ginekomastia, gorączka, hipercholesterolemia, hipomagnezemia, hiponatremia, impotencja, jadłowstręt, kandydoza przełyku, lanzoprazol, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, martwica naskórka, mlekotok, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niewydolność nerek, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, omamy, omamy wzrokowe, osutka, pancytopenia, parestezje, plamica, pokrzywka, polip żołądka, rumień wielopostaciowy, splątanie, świąd, toczeń rumieniowaty, wstrząs anafilaktyczny, wybroczyny, wymioty, wzdęcia, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie nerek, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Okteva 20 mg
Lek Okteva zawiera oktreotyd w dawkach 10 mg, 20 mg lub 30 mg, podawany w formie zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, bóle brzucha, nudności, zaparcia, wzdęcia), bóle głowy, kamicę żółciową (występującą u 15-30% pacjentów przy długotrwałym leczeniu), hiperglikemię oraz zaparcia. Rzadko mogą wystąpić poważniejsze objawy, takie jak ostre zapalenie trzustki czy objawy przypominające ostrą niedrożność przewodu pokarmowego. W trakcie terapii należy monitorować funkcje tarczycy (obniżenie TSH, całkowitej i wolnej T4), gospodarkę węglowodanową oraz parametry wątrobowe, ze względu na ryzyko hiperglikemii, hipoglikemii, zaburzeń tolerancji glukozy oraz hiperbilirubinemii. Reakcje w miejscu wstrzyknięcia są bardzo częste, ale zwykle nie wymagają interwencji klinicznej.
akromegalia, analog somatostatyny, błotko żółciowe, bradykardia, cholecystitis, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dysfunkcja pęcherzyka żółciowego, dysfunkcja tarczycy, GGTP, guzy hormonalnie czynne, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hipoglikemia, kamica żółciowa, małopłytkowość, marskość wątroby, nadwrażliwość, niedrożność przewodu pokarmowego, nietolerancja glukozy, obniżona tyroksyna, oktreotyd, ostre zapalenie trzustki, podwyższone aminotransferazy, rakowiak, stolce tłuszczowe, wstrząs anafilaktyczny, wydłużony odstęp QT, zapalenie trzustki - Leksykon substancji czynnych
Retinol – Przedawkowanie
Przedawkowanie retinolu (witaminy A) stanowi istotne zagrożenie kliniczne, prowadzące do hiperwitaminozy A, zarówno w formie ostrej, jak i przewlekłej. Toksyczna dawka dla dorosłych wynosi około 30 mg (100 000 j.m.) dziennie, jednak objawy mogą pojawić się już przy dawkach 10 mg. U dzieci dawki 7,5-15 mg przez 30 dni mogą wywołać toksyczność, a ostre zatrucie występuje po jednorazowym spożyciu 150 000 j.m. u dzieci i 1 000 000 j.m. u dorosłych. Ryzyko wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu wielu źródeł witaminy A, zaburzeniach funkcji wątroby i nerek oraz braku indywidualizacji suplementacji. Objawy ostrego zatrucia obejmują m.in. nadmierną senność, zaburzenia psychiczne, nudności, wymioty, rumień i złuszczanie skóry, natomiast przewlekła hiperwitaminoza manifestuje się szerokim spektrum objawów neurologicznych (np. podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, pseudotumor cerebri), skórnych (suchość, świąd, hiperkeratoza), mięśniowo-szkieletowych (bóle, osteoskleroza), pokarmowych (uszkodzenie wątroby), hematologicznych (niedokrwistość, małopłytkowość) oraz metabolicznych (hiperkalcemia).
anoreksja, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, dekontaminacja przewodu pokarmowego, diplopia, hiperkalcemia, hiperkeratoza, hiperwitaminoza A, krążenie wrotne, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, osteoporoza, osteoskleroza, ostre zatrucie, przerost okostnej, pseudotumor cerebri, retynol, rumieniowe zapalenie skóry, rzekomy guz mózgu, uszkodzenie wątroby, witamina A, witamina E, wodobrzusze, zapalenie spojówek, złuszczenie naskórka, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Irinotecan Accord 20 mg/ml
Irynotekan chlorowodorek, stosowany w dawce 350 mg/m² co 3 tygodnie w monoterapii, charakteryzuje się istotnym profilem toksyczności, w którym dominują opóźniona biegunka (występująca >24 h po podaniu) oraz zaburzenia hematologiczne, zwłaszcza neutropenia obserwowana u 78,7% pacjentów, z ciężką postacią (<500/mm³) u 22,6%. Mediana czasu do najniższego poziomu neutrofili wynosi około 8 dni, a ich normalizacja następuje zwykle do 22. dnia cyklu. Ciężka biegunka dotyczy 20% pacjentów, a gorączka neutropeniczna występuje u 6,2%. Ostry zespół cholinergiczny, manifestujący się wczesną biegunką, bólem brzucha, zwężeniem źrenic i nadmiernym wydzielaniem śliny, obserwowany jest u 9% pacjentów i ustępuje po podaniu atropiny. Inne często występujące działania niepożądane to niedokrwistość (58,7% pacjentów, z hemoglobiną <8 g/dl u 8%) oraz małopłytkowość (<100 000/mm³) u 7,4% pacjentów. Przemijające podwyższenie enzymów wątrobowych (aminotransferazy u 9,2%, fosfataza zasadowa u 8,1%) oraz kreatyniny (7,3%) również zostało odnotowane.
bewacyzumab, biegunka opóźniona, cetuksymab, Clostridium difficile, gorączka neutropeniczna, hipokaliemia, hiponatremia, irynotekan chlorowodorek, kapecytabina, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwnowotworowy, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedokrwistość, niedrożność jelit, ostra niewydolność nerek, ostry zespół cholinergiczny, perforacja jelit, posocznica, przeciwciała przeciwpłytkowe, rak jelita grubego i odbytnicy z przerzutami, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie okrężnicy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowa choroba płuc, stłuszczeniowe zapalenie wątroby, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia hematologiczne, zapalenie jelita grubego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib Krka 20 mg
Dasatinib Krka, zawierający dazatynib, jest stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). Profil bezpieczeństwa leku opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących 2900 pacjentów, z medianą czasu leczenia wynoszącą od 6,2 do 60 miesięcy w zależności od fazy choroby i grupy wiekowej. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zahamowanie czynności szpiku kostnego (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość), zatrzymanie płynów (wysięk opłucnowy u 28% po 60 miesiącach, obrzęki powierzchowne 14%, nadciśnienie płucne 5%), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), wysypka skórna oraz bóle mięśniowo-szkieletowe. U 19% pacjentów działania niepożądane doprowadziły do przerwania terapii, przy czym u dzieci i młodzieży z CML w fazie przewlekłej odsetek ten wyniósł 1,5%. Występują również poważne powikłania, takie jak krwawienia z przewodu pokarmowego stopnia 3/4 oraz tętnicze nadciśnienie płucne, które może ustępować po odstawieniu leku.
aplazja czerwonokrwinkowa, ból mięśniowo-szkieletowy, cholestaza, chromosom Philadelphia, dazatynib, ginekomastia, gorączka neutropeniczna, krwawienie śródczaszkowe, łysienie, małopłytkowość, martwica kości, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, nadciśnienie płucne tętnicze, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, niewydolność serca zastoinowa, nudności, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra niewydolność wątroby, owrzodzenie żołądka, piorunujące zapalenie wątroby, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, retencja płynów, tachykardia, udar mózgu, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, wysypka, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zespół nerczycowy, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Revival 10 mg
Lek Revival zawierający olmesartan medoksomil w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg wykazuje profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii przeciwnadciśnieniowej. Najczęściej zgłaszane działania to bóle głowy (7,7%), objawy grypopodobne (4,0%) oraz zawroty głowy (3,7%), z zawrotami głowy pochodzenia ośrodkowego jako jedynym działaniem jednoznacznie związanym z lekiem (2,5% vs 0,9% placebo). Często obserwuje się hipertriglicerydemię (2,0% vs 1,1% placebo) oraz podwyższoną aktywność fosfokinazy kreatynowej (1,3% vs 0,7% placebo). Działania niepożądane obejmują m.in. małopłytkowość, hiperurykemię, hiperkaliemię, zapalenie oskrzeli, nieżyt żołądka i jelit, enteropatię typu celiakii (bardzo rzadko), autoimmunologiczne zapalenie wątroby, obrzęk naczynioruchowy, rabdomiolizę oraz ostre i przewlekłe niewydolności nerek. U pacjentów pediatrycznych zaobserwowano częstsze krwawienia z nosa oraz zwiększoną częstość zawrotów i bólów głowy przy wysokich dawkach. U osób powyżej 65 roku życia wzrasta ryzyko niedociśnienia.
alergiczne zapalenie skóry, antagonista receptora angiotensyny II, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból pleców, dławica piersiowa, enteropatia typu celiakii, fosfokinaza kreatynowa, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hiperurykemia, krwawienie z nosa, krwiomocz, kurcze mięśni, lek przeciwnadciśnieniowy, letarg, małopłytkowość, niedociśnienie, niestrawność, niewydolność nerek, nieżyt błony śluzowej nosa, nieżyt żołądka i jelit, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk twarzy, olmesartan medoksomil, ostra niewydolność nerek, osutka, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, świąd, zakażenie dróg moczowych, zapalenie gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie stawów, zapalenie wątroby autoimmunologiczne, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Plerixafor Biofar
Pleryksafor (Plerixafor Biofar, 20 mg/ml) stosowany w skojarzeniu z G-CSF służy do mobilizacji macierzystych komórek krwiotwórczych u pacjentów z chłoniakiem lub szpiczakiem mnogim, jednak wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko mobilizacji komórek nowotworowych oraz leukocytozy. U pacjentów z białaczką stosowanie pleryksaforu jest przeciwwskazane, gdyż może prowadzić do zwiększonej liczby komórek białaczkowych we krwi i ich obecności w produkcie aferezy. Należy regularnie kontrolować morfologię krwi, zwłaszcza liczbę leukocytów i płytek, ze względu na ryzyko neutrofilii powyżej 50 x 10^9/l oraz małopłytkowości, a także monitorować parametry życiowe pacjenta podczas i po podaniu leku z uwagi na możliwość wystąpienia reakcji wazowagalnych, niedociśnienia ortostatycznego i omdleń.
białaczka plazmatyczna, G-CSF, hematopoeza pozaszpikowa, leukafereza, leukocytoza, macierzysta komórka krwiotwórcza, małopłytkowość, morfologia krwi obwodowej, neutrofilia, niedociśnienie ortostatyczne, ostra białaczka szpikowa, pęknięcie śledziony, pleryksafor, reakcja anafilaktyczna, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja wazowagalna, szpiczak mnogi, szpik kostny, wstrząs anafilaktyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Prestozek Combi 8 mg + 5 mg
Lek Prestozek Combi, zawierający peryndopryl z tert-butyloaminą oraz amlodypinę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według systemu MedDRA i podzielonych na kategorie częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000) oraz częstość nieznana. Do najważniejszych działań niepożądanych należą obrzęk naczynioruchowy, zaburzenia czynności nerek (w tym ostra niewydolność nerek), zaburzenia elektrolitowe (hiperkaliemia, hiponatremia), reakcje hematologiczne (agranulocytoza, pancytopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna), a także poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i rumień wielopostaciowy. Częstość występowania poszczególnych działań niepożądanych różni się w zależności od substancji czynnej, np. kaszel i duszność występują często przy stosowaniu peryndoprylu, natomiast obrzęk kostek i zaczerwienienie twarzy są częste przy amlodypinie.
agranulocytoza, amlodypina, bloker kanału wapniowego, cholestaza, dławica piersiowa, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, leukopenia, małopłytkowość, niedobór G-6PDH, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, peryndopryl, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, system MedDRA, udar mózgu, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia pozapiramidowe, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wątroby cholestatyczne, zapalenie wątroby cytolityczne, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Leukeran 2 mg
Chlorambucyl, substancja czynna leku Leukeran, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą układu krwiotwórczego. Mielosupresja manifestuje się leukopenią, neutropenią, małopłytkowością, pancytopenią oraz niedokrwistością, zwykle odwracalną po wczesnym odstawieniu leku. W rzadkich przypadkach może dojść do nieodwracalnej niewydolności szpiku kostnego. Długotrwała terapia chlorambucylem wiąże się z ryzykiem rozwoju wtórnych nowotworów hematologicznych, zwłaszcza ostrej białaczki i zespołu mielodysplastycznego. Ponadto, często obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka oraz owrzodzenia jamy ustnej. Rzadziej występują reakcje skórne, w tym wysypka, która może przejść w zespół Stevensa-Johnsona lub martwicę toksyczno-rozpływną naskórka.
azoospermia, białaczka, biegunka, brak miesiączki, chlorambucyl, hepatotoksyczność, jałowe zapalenie pęcherza moczowego, lek cytostatyczny, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mielosupresja, napad padaczkowy, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność szpiku kostnego, nudności, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie jamy ustnej, pancytopenia, przewlekła białaczka limfatyczna, śródmiąższowe włóknienie płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, wtórny nowotwór hematologiczny, wymioty, zaburzenie motoryczne, zespół mielodysplastyczny, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ayupil
Ayupil (klozapina) wymaga ścisłego monitorowania hematologicznego ze względu na ryzyko agranulocytozy. Przed rozpoczęciem terapii należy potwierdzić prawidłową liczbę leukocytów (WBC ≥3500/mm³, ANC ≥2000/mm³) oraz wykonywać badania krwi co tydzień przez pierwsze 18 tygodni, a następnie co najmniej raz na 4 tygodnie przez cały czas leczenia i 4 tygodnie po jego zakończeniu. W przypadku spadku WBC poniżej 3000/mm³ lub ANC poniżej 1500/mm³ konieczne jest zwiększenie częstotliwości badań, a przy wartości WBC <3000/mm³ lub ANC <1500/mm³ należy natychmiast przerwać leczenie i monitorować pacjenta do powrotu do normy. Pacjenci z eozynofilią >3000/mm³ lub małopłytkowością <50 000/mm³ powinni przerwać terapię. Ponowne podanie klozapiny po przerwaniu z powodu niedoboru leukocytów jest przeciwwskazane.
agranulocytoza, białe krwinki, choroba zakrzepowo-zatorowa, dyslipidemia, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, fenyloketonuria, hiperglikemia, jaskra, kamienie kałowe, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, leukocyty, małopłytkowość, morfologia krwi, napad padaczkowy, neutrofile, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, perystaltyka jelit, płytki krwi, śpiączka hiperosmolarna, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zawał mięśnia sercowego, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Skopryl Plus
Produkt Skopryl Plus zawiera lizynopryl (inhibitor ACE) oraz hydrochlorotiazyd (diuretyk tiazydowy) i wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ryzykiem niedociśnienia tętniczego, zwłaszcza przy zmniejszonej wolemii spowodowanej m.in. leczeniem moczopędnym, dietą niskosodową, dializoterapią czy biegunką. Należy monitorować elektrolity, szczególnie potas, który może ulec hiperkaliemii w przypadku współistniejących zaburzeń nerek, cukrzycy lub stosowania leków oszczędzających potas. Diuretyki tiazydowe są nieskuteczne przy klirensie kreatyniny ≤ 30 ml/min, a stosowanie Skopryl Plus jest przeciwwskazane przy klirensie ≤ 80 ml/min bez uprzedniego ustalenia dawek składników. U pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub naczyniami mózgowymi nadmierne obniżenie ciśnienia może prowadzić do zawału lub incydentu naczyniowo-mózgowego, dlatego w razie niedociśnienia należy ułożyć pacjenta na plecach i ewentualnie podać dożylnie sól fizjologiczną. Lizynopryl może dodatkowo obniżać ciśnienie u chorych z niewydolnością serca, co zwykle nie wymaga przerwania terapii, o ile niedociśnienie nie jest objawowe.
agranulocytoza, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca utajona, diuretyk tiazydowy, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipoaldosteronizm, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hiponatremia z rozcieńczenia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, kolagenoza naczyń, leczenie moczopędne, małopłytkowość, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadczynność przytarczyc, neutropenia, niedociśnienie tętnicze objawowe, niedokrwistość, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, obustronne zwężenie tętnic nerkowych, piorunująca martwica wątroby, śpiączka wątrobowa, zapalenie wątroby, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Uldiulan 25 mg
Chlortalidon, substancja czynna leku Uldiulan dostępnego w dawkach 12,5 mg, 25 mg i 50 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania podczas terapii. Najczęstsze działania obejmują zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia (często, zwłaszcza przy wyższych dawkach), hiperurykemia, hiponatremia, hipomagnezemia oraz hiperglikemia z glikozurią, co może komplikować kontrolę metaboliczną u pacjentów z cukrzycą. Ponadto obserwuje się wzrost stężenia cholesterolu i triglicerydów oraz podwyższenie parametrów nerkowych (mocznik, kreatynina) na początku leczenia. Rzadziej występują hiperkalcemia i zasadowica hipochloremiczna. W zakresie hematologicznym mogą pojawić się małopłytkowość, leukopenia, agranulocytoza i eozynofilia, co wymaga regularnej kontroli morfologii krwi ze względu na ryzyko poważnych powikłań. Do często zgłaszanych objawów neurologicznych należą ból głowy, zawroty głowy i osłabienie, a także rzadkie parestezje. W układzie sercowo-naczyniowym obserwuje się niedociśnienie, ortostatyczne zaburzenia regulacji ciśnienia oraz rzadko arytmię.
agranulocytoza, anoreksja, arytmia, chlortalidon, cholestaza wewnątrzwątrobowa, dna moczanowa, duszność, eozynofilia, glikozuria, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, kołatanie serca, kserostomia, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie, obrzęk płuc, parestezje, pokrzywka, reakcja alergiczna skórna, śródmiąższowe zapalenie nerek, wysięk naczyniówkowo-twardówkowy, zaburzenia erekcji, zapalenie naczyń alergiczne, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Teriflunomide Zentiva
Teriflunomide Zentiva, zawierający 14 mg teriflunomidu w formie tabletek powlekanych, jest stosowany w terapii stwardnienia rozsianego. Przed rozpoczęciem leczenia konieczna jest ocena ciśnienia tętniczego, aktywności enzymów wątrobowych (AlAT/SGPT) oraz pełnej morfologii krwi z rozmazem. Monitorowanie tych parametrów powinno być kontynuowane w trakcie terapii, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności enzymów wątrobowych co 4 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a następnie regularnie. W przypadku podwyższenia AlAT do 2-3-krotności górnej granicy normy, badania należy wykonywać co tydzień. Terapia powinna być przerwana, jeśli aktywność enzymów przekroczy 3-krotną wartość GGN. Ze względu na długi okres półtrwania teriflunomidu (mediana około 19 dni, eliminacja do stężenia <0,02 mg/l trwa średnio 8 miesięcy, nawet do 2 lat), w razie potrzeby można zastosować procedurę przyspieszonej eliminacji leku.
aminotransferaza alaninowa, ciężkie czynne zakażenie, ciśnienie tętnicze, DILI, enzymy wątrobowe, hipoproteinemia, ILD, leflunomid, łuszczyca krostkowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja polekowa z eozynofilią, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, transaminaza pirogronianowo-glutaminowa, utajone zakażenie gruźlicy, zapalenie trzustki, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, żywa szczepionka atenuowana - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ampicillin TZF 1 g
Ampicillin TZF, dostępny w dawkach 500 mg, 1 g oraz 2 g w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Szczególnie istotne są rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, wstrząs anafilaktyczny, choroba posurowicza oraz alergiczne zapalenie naczyń. Ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i pęcherzowe złuszczające zapalenie skóry, wymagają natychmiastowego odstawienia leku. U pacjentów z niewydolnością nerek lub przyjmujących wysokie dawki ampicyliny mogą wystąpić drgawki. Rzadkim, ale poważnym powikłaniem jest rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, które może pojawić się zarówno w trakcie, jak i po zakończeniu terapii. Ponadto, ampicylina może indukować zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość, leukopenia czy agranulocytoza, zwiększając ryzyko krwawień i infekcji.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferaza glutaminianowo-asparaginianowa, ampicylina sodowa, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, eozynofilia, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pęcherzowe złuszczające zapalenie skóry, plamica małopłytkowa, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – GlimeHexal 3 3 mg
Glimepiryd w dawce 3 mg (GlimeHexal 3) wykazuje szereg działań niepożądanych o różnej częstości występowania, które mają istotne znaczenie kliniczne. W zakresie hematologicznym rzadko obserwuje się małopłytkowość, leukopenię, granulocytopenię, agranulocytozę, erytropenię, niedokrwistość hemolityczną oraz pancytopenię, które zwykle ustępują po odstawieniu leku. Ciężka małopłytkowość z liczbą płytek poniżej 10 000/µl oraz plamica małopłytkowa występują z częstością nieznaną i wymagają natychmiastowej interwencji. Bardzo rzadko mogą pojawić się leukoklastyczne zapalenie naczyń oraz reakcje nadwrażliwości, które mogą prowadzić do ciężkich objawów, takich jak duszność, hipotonia i wstrząs. Istotna jest również możliwość krzyżowej alergii z innymi sulfonylomocznikami i sulfonamidami. Hipoglikemia, występująca rzadko, może mieć ciężki przebieg i jest zależna od indywidualnych czynników, takich jak nawyki żywieniowe i dawkowanie.
agranulocytoza, ciężka małopłytkowość, ciśnienie tętnicze, enzym wątrobowy, erytropenia, glimepiryd, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, krzyżowa alergia, leukoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, małopłytkowość, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, pancytopenia, personel medyczny, plamica małopłytkowa, pochodne sulfonylomocznika, pokrzywka, produkt leczniczy, reakcja nadwrażliwości, sulfonamid, świąd, układ chłonny, wstrząs, wysypka, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zapalenie wątroby, zastój żółci, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bosentan Sandoz GmbH 125 mg
Bozentan jest stosowany w leczeniu tętniczego nadciśnienia płucnego (TNP) i wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych z udziałem 2486 pacjentów leczonych dawkami 100-2000 mg/dobę oraz 1838 pacjentów otrzymujących placebo, ze średnim czasem terapii 45 tygodni. Najczęstsze działania niepożądane obejmują obrzęk/zatrzymanie płynów (13,2% vs 10,9%), bóle głowy (11,5% vs 9,8%), nieprawidłowe wyniki czynności wątroby (10,9%) oraz niedokrwistość/zmniejszenie stężenia hemoglobiny (9,9%). Leczenie wiąże się z zależnym od dawki wzrostem aktywności aminotransferaz wątrobowych, obserwowanym u 11,2% pacjentów z podwyższeniem do ≥3-krotnej górnej granicy normy (GGN) i u 3,6% do ≥8 x GGN, co wymaga regularnego monitorowania czynności wątroby, zwłaszcza w pierwszych 26 tygodniach terapii. Zmniejszenie stężenia hemoglobiny poniżej 10 g/dl wystąpiło u 8% pacjentów leczonych bozentanem, w porównaniu do 3,9% w grupie placebo.
aminotransferazy wątrobowe, anafilaksja, biegunka, bilirubina, ból głowy, bozentan, choroba refluksowa przełyku, hepatotoksyczność, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, nagłe zaczerwienienie skóry, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, nieostre widzenie, nieprawidłowa czynność wątroby, niewydolność wątroby, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk uogólniony, omdlenie, przekrwienie błony śluzowej nosa, przetoczenie koncentratu krwinek czerwonych, przetrwałe nadciśnienie płucne, reakcja nadwrażliwości, rumień, świąd, tętnicze nadciśnienie płucne, wysypka, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie nosa i gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bortezomib TZF 3,5 mg
Przedawkowanie bortezomibu, szczególnie dawką przekraczającą dwukrotnie zalecaną (powyżej 7 mg), stanowi poważne zagrożenie dla pacjenta, manifestujące się nagłym i ciężkim niedociśnieniem tętniczym oraz małopłytkowością. Objawy te mogą prowadzić do wstrząsu, powikłań krwotocznych oraz zgonu. Mechanizm toksyczności jest powiązany z działaniem leku na układ sercowo-naczyniowy, co potwierdzają badania niekliniczne. W przypadku przedawkowania nie istnieje specyficzne antidotum, co wymaga natychmiastowej i intensywnej interwencji medycznej o charakterze objawowym i podtrzymującym.
bortezomib, ciśnienie tętnicze krwi, czynności życiowe, leczenie podtrzymujące, leki inotropowe, leki presyjne, łożysko naczyniowe, małopłytkowość, mięsień sercowy, niedociśnienie tętnicze, parametry hemodynamiczne, perfuzja narządowa, podaż płynów, powikłania krwotoczne, temperatura ciała, wazopresor, wstrząs, zaburzenia krzepnięcia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vilpin 10 mg
Lek Vilpin, zawierający amlodypinę benzenosulfonian w dawkach 5 mg i 10 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane objawy to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk okolicy kostek oraz zmęczenie. Rzadziej występują zaburzenia hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość), metaboliczne (hiperglikemia), psychiczne (depresja, zmiany nastroju, bezsenność, splątanie), neurologiczne (drżenie, neuropatia obwodowa, zaburzenia pozapiramidowe), kardiologiczne (zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego), naczyniowe (niedociśnienie, zapalenie naczyń), oddechowe (duszność, kaszel), żołądkowo-jelitowe (wymioty, zapalenie trzustki), wątrobowe (zapalenie wątroby, cholestaza), skórne (łysienie, plamica, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), mięśniowo-szkieletowe (kurcze mięśni, ból stawów), moczowe (zaburzenia mikcji) oraz rozrodcze (impotencja, ginekomastia). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z niektórymi reakcjami o nieznanej częstości.
amlodypiny benzenosulfonian, ból brzucha, cholestaza, cukrzyca, diplopia, dysfagia, działanie niepożądane amlodypiny, ginekomastia, hiperglikemia, impotencja, kołatanie serca, małopłytkowość, migotanie przedsionków, monitorowanie działań niepożądanych, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, parestezja, reakcja alergiczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, splątanie, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie mikcji, zaburzenie pozapiramidowe, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Accupro 20 20 mg
Lek Accupro 20 zawiera 21,664 mg chinaprylu chlorowodorku (odpowiadającego 20 mg chinaprylu) i należy do inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE). Stosowanie tego leku u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności. W pierwszym trymestrze ciąży nie zaleca się stosowania inhibitorów ACE ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne, natomiast w drugim i trzecim trymestrze ich stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane z powodu ryzyka fetotoksyczności, w tym zmniejszenia czynności nerek płodu, oligohydramnionu oraz opóźnienia kostnienia czaszki. W przypadku planowania ciąży lub jej rozpoznania podczas terapii Accupro 20, należy niezwłocznie przerwać leczenie i rozważyć alternatywne metody przeciwnadciśnieniowe o potwierdzonym bezpieczeństwie. Po ekspozycji na lek w drugim trymestrze zaleca się wykonanie USG nerek i czaszki płodu. Niemowlęta matek leczonych inhibitorami ACE powinny być monitorowane pod kątem niedociśnienia, niewydolności nerek i hiperkaliemii.
agranulocytoza, badanie ultrasonograficzne nerek, ból głowy, chinaprylu chlorowodorek, czynność nerek płodu, dane farmakokinetyczne, dializa otrzewnowa, działanie fetotoksyczne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, hemodializa, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, kostnienie czaszki, lek przeciwnadciśnieniowy, małopłytkowość, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, SIADH, wody płodowe, zawroty głowy, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Methotrexat-Ebewe
Metotreksat, ze względu na swój wysoki potencjał toksyczny, wymaga ścisłego monitorowania pacjentów podczas terapii, w tym regularnego oznaczania stężenia leku w surowicy oraz kontroli morfologii krwi, czynności wątroby i nerek. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z patologiczną akumulacją płynu w „trzeciej przestrzeni” (wysięk opłucnowy, wodobrzusze), zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min jest przeciwwskazaniem do rozpoczęcia leczenia), a także u osób po wcześniejszym leczeniu mielotoksycznym lub napromieniowaniu szpiku. Metotreksat może powodować ciężkie powikłania hematologiczne (niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia, neutropenia), hepatotoksyczność (zwłóknienie, marskość wątroby, uaktywnienie WZW B i C), powikłania płucne (zapalenie pęcherzyków, wysięk, nacieki) oraz neurotoksyczność (leukoencefalopatia, encefalopatia, PML). W przypadku dużych dawek (>100 mg/m² pc.) konieczne jest stosowanie ratunkowego leczenia folinianem wapnia, rozpoczynanego w ciągu 42-48 godzin od podania metotreksatu.
alkalizacja moczu, działanie niepożądane, embriotoksyczność, folinian wapnia, hamowanie szpiku kostnego, leukoencefalopatia, leukopenia, małopłytkowość, metotreksat, nadir leukocytów, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość megaloblastyczna, oligospermia, ostra białaczka limfatyczna, ostra encefalopatia, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie mózgu, pancytopenia, Pneumocystis jirovecii, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wirusowe zapalenie wątroby, wodobrzusze, wysięk opłucnowy, wysięk płucny, zahamowanie hematopoezy, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie torebki śledziony, zespół Lyella, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie i marskość wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Calipra 20 mg
W badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów stosujących atorwastatynę (n=8755) lub placebo (n=7311) przez średnio 53 tygodnie, odsetek przerwań terapii wyniósł odpowiednio 5,2% i 4,0%. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zaburzenia czynności wątroby (0,8% pacjentów z klinicznie istotnym wzrostem aminotransferaz >3x GGN), podwyższona aktywność kinazy kreatynowej (2,5% z >3x GGN, 0,4% z >10x GGN), bóle mięśniowe, stawowe oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana. Wśród rzadkich, ale poważnych działań wymienia się rabdomiolizę, immunozależną miopatię martwiczą oraz ciężkie reakcje alergiczne, w tym anafilaksję. Profil bezpieczeństwa u pacjentów pediatrycznych (10-17 lat) był zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na rozwój i dojrzewanie płciowe.
anafilaksja, atorwastatyna, badanie czynnościowe wątroby, cholestaza, ginekomastia, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, leukocyturia, małopłytkowość, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, zapalenie mięśni, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ceftriaxon AptaPharma 1 g
Ceftriakson, antybiotyk cefalosporynowy III generacji podawany parenteralnie, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które mogą wpływać na bezpieczeństwo terapii. Najczęściej obserwuje się eozynofilię, leukopenię, małopłytkowość, biegunkę, wysypkę oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych. Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego wywołanego przez Clostridium difficile, powstawanie strątów soli wapniowej ceftriaksonu w pęcherzyku żółciowym (częstość do 30% u dzieci), a także ryzyko wytrącania się ceftriaksonu w drogach moczowych, zwłaszcza przy dawkach ≥80 mg/kg mc./dobę i współistniejących czynnikach ryzyka, co może prowadzić do ostrej niewydolności nerek.
agranulocytoza, biegunka, biegunka poantybiotykowa, cefalosporyna III generacji, ceftriakson, cholestatyczne zapalenie wątroby, cukromocz, drgawki, encefalopatia, enzymy wątrobowe, eozynofilia, granulocytopenia, grzybica narządów płciowych, kernicterus, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, osutka krostkowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, skąpomocz, skurcz oskrzeli, strąty w nerkach, strąty w pęcherzyku żółciowym, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zaburzenia krzepnięcia, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy układowe, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka jąder podkorowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Panzol Pro 20 mg
Produkt leczniczy Panzol Pro zawiera pantoprazol sodowy półtorawodny w dawce 20 mg w formie tabletek dojelitowych. Działania niepożądane pantoprazolu występują u około 5% pacjentów i obejmują szeroki zakres układów i narządów. Wśród hematologicznych działań niepożądanych, o częstości nieznanej, odnotowano agranulocytozę, małopłytkowość, leukopenię oraz pancytopenię. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny, również mają częstość nieznaną, wymagając natychmiastowej interwencji. Pantoprazol może powodować hiperlipidemię, zmiany masy ciała oraz zaburzenia elektrolitowe, takie jak hiponatremia, hipomagnezemia, hipokalcemia i hipokaliemia, z których hipokalcemia i hipokaliemia mogą być powiązane z hipomagnezemią.
agranulocytoza, biegunka, bilirubina, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, dezorientacja, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omamy, pancytopenia, pantoprazol, parestezja, pokrzywka, polip żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień, rumień wielopostaciowy, splątanie, suchość jamy ustnej, świąd, tabletka dojelitowa, toczeń rumieniowaty, toksyczna nekroliza naskórka, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka skórna, wzdęcie, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zaparcie, zawrót głowy, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, złamanie kości nadgarstka, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kamiren 2 mg
Lek Kamiren zawierający doksazosynę (dawki 2 mg i 4 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować w trakcie terapii. Do często występujących należą zawroty głowy, ból głowy, senność oraz objawy ze strony układu naczyniowego, takie jak niedociśnienie ortostatyczne i obrzęki. Ponadto obserwuje się dolegliwości ze strony układu oddechowego (zapalenie oskrzeli, kaszel, duszność) i pokarmowego (ból brzucha, niestrawność, suchość błony śluzowej jamy ustnej, nudności). Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane układu sercowo-naczyniowego, w tym kołatanie serca, tachykardię, dławicę piersiową, zawał mięśnia sercowego oraz omdlenia, a także na ryzyko śródoperacyjnego zespołu wiotkiej tęczówki u pacjentów poddawanych operacji zaćmy. W trakcie leczenia mogą wystąpić także zaburzenia laboratoryjne, takie jak hipokaliemia, hipoglikemia oraz podwyższone enzymy wątrobowe, a bardzo rzadko leukopenia, małopłytkowość i niedokrwistość.
cholestaza, dławica piersiowa, dna moczanowa, doksazosyna mezylan, enzymy wątrobowe, ginekomastia, gospodarka wodna, hipoglikemia, hipokaliemia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, kołatanie serca, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, obrzęk krtani, parestezje, priapizm, reakcja anafilaktyczna, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia akomodacji, zaburzenia mikcji, zaburzenia wątroby, zaćma, zakażenie dróg moczowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół wiotkiej tęczówki, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Retynol – Przedawkowanie
Retynol (witamina A), rozpuszczalny w tłuszczach, stosowany w formie palmitynianu, może wywołać hiperwitaminozę A przy przedawkowaniu. Ostra toksyczność pojawia się po jednorazowym spożyciu dawki >75 000-350 000 j.m. u dzieci i >1 000 000 j.m. u dorosłych. Objawy ostrego zatrucia obejmują bóle głowy, nudności, wymioty, obrzęk tarcz nerwów wzrokowych, zaburzenia widzenia (szczególnie u dzieci z powodu wzrostu ciśnienia śródczaszkowego), omamy słuchowe, obrzęk tkanek podskórnych, bóle mięśniowo-kostno-stawowe, hiperkalcemię, wybroczyny, nerwowość oraz senność. Charakterystyczne są także zmiany dermatologiczne, takie jak sucha, swędząca skóra, rumieniowe zapalenie skóry, pękanie naskórka ust oraz uogólnione złuszczanie naskórka, które może wystąpić w ciągu 24 godzin od przyjęcia toksycznej dawki.
anoreksja, ciśnienie śródczaszkowe, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, hiperkalcemia, hiperwitaminoza A, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, neutropenia, niedokrwistość hipoplastyczna, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, omamy słuchowe, osteoporoza, osteoskleroza, ostre zatrucie witaminą A, przewlekła hiperwitaminoza A, retynol, retynolu palmitynian, rumieniowe zapalenie skóry, rzekomy guz mózgu, uszkodzenie wątroby, witamina A, wodogłowie, wybroczyny, zaburzenia krążenia wrotnego, zapalenie dziąseł, zgrubienie podokostnowe, złuszczenie naskórka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pantoprazol Krka 20 mg
Pantoprazol Krka 20 mg w formie tabletek dojelitowych wykazuje działania niepożądane u około 5% pacjentów. Najczęściej obserwuje się polipy dna żołądka (łagodne) oraz biegunkę, natomiast niezbyt często występują nudności, wymioty, uczucie pełności, wzdęcia, zaparcia, suchość w jamie ustnej oraz ból i dyskomfort w jamie brzusznej. Częstość występowania innych działań niepożądanych klasyfikuje się od rzadkich do bardzo rzadkich, a także o nieznanej częstości, w tym poważne zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, małopłytkowość, leukopenia, pancytopenia), reakcje anafilaktyczne, hipomagnezemia, hipokalcemia i hipokaliemia, które mogą prowadzić do powikłań takich jak skurcze mięśni. Ponadto, obserwuje się zaburzenia psychiczne (depresja, dezorientacja, omamy), bóle głowy, zawroty głowy, zaburzenia smaku oraz parestezje.
agranulocytoza, biegunka, ból głowy, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, ginekomastia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadwrażliwość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pantoprazol, parestezja, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, tabletki dojelitowe, toczeń rumieniowaty, uszkodzenie hepatocytów, wstrząs anafilaktyczny, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zawrót głowy, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych - Leksykon chorób i schorzeń
Złamanie biodra – Zapobieganie i profilaktyka
Złamania biodra stanowią istotny problem kliniczny, szczególnie u pacjentów powyżej 65 roku życia, z roczną śmiertelnością około 20%. Główne czynniki ryzyka to osteoporoza, niska gęstość mineralna kości (BMD), wiek, płeć żeńska (75% przypadków), wcześniejsze złamania, niska masa ciała, palenie tytoniu, nadmierne spożycie alkoholu oraz choroby przewlekłe (np. cukrzyca, choroba Parkinsona, demencja). Profilaktyka obejmuje ocenę ryzyka złamań i upadków (m.in. densytometria, FRAX), suplementację wapnia (1000-1500 mg/dobę) i witaminy D (600-800 IU/dobę), regularną aktywność fizyczną (ćwiczenia z obciążeniem, trening siłowy i równoważny), modyfikację środowiska domowego oraz przegląd farmakoterapii pod kątem leków zwiększających ryzyko upadków. U pacjentów z osteoporozą lub wysokim ryzykiem wskazane jest leczenie farmakologiczne (bisfosfoniany, SERMs, denosumab, teriparatyd, romosozumab), które zmniejsza ryzyko kolejnych złamań.
abaloparatyd, antyoksydanty, badanie densytometryczne, bisfosfoniany, choroba Parkinsona, cukrzyca, demencja, denosumab, fondaparinuks, gęstość mineralna kości, heparyna drobnocząsteczkowa, kalcytonina, majaczenie, małopłytkowość, masa kostna, modulatory receptora estrogenowego, ochraniacz biodra, odleżyna, osteoporoza, profilaktyka antybiotykowa, profilaktyka osteoporozy, profilaktyka przeciwzakrzepowa, romosozumab, tai chi, teryparatyd, warfaryna, złamanie biodra, złamanie kości, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Crusia 80 mg/0,8 ml (8000 j.m.)
Enoksaparyna sodowa (Crusia) jest stosowana u kobiet w okresie reprodukcyjnym z zachowaniem szczególnej ostrożności. Produkt dostępny jest w dawkach od 2000 j.m. (20 mg)/0,2 ml do 10 000 j.m. (100 mg)/1 ml. Badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego ani toksycznego na płód, a przenikanie leku przez łożysko jest minimalne, choć brak jest jednoznacznych danych dotyczących pierwszego trymestru ciąży. Terapia powinna być wprowadzana jedynie po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka, a pacjentki ciężarne wymagają monitorowania pod kątem objawów krwawienia i nadmiernego działania przeciwzakrzepowego. Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet ze sztucznymi zastawkami serca, u których ryzyko powikłań jest podwyższone.
ampułko-strzykawka, błona śluzowa jelit, depolimeryzacja heparyny, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, działanie toksyczne, enoksaparyna sodowa, małopłytkowość, obserwacja kliniczna, okres reprodukcyjny, osteoporoza, powikłanie krwotoczne, przenikanie przez łożysko, roztwór do wstrzykiwań, sztuczna zastawka serca, trymestr ciąży, wchłanianie doustne, wchłanianie leku, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gabapentin Teva 100 mg
Gabapentin Teva w dawce 100 mg, stosowany w monoterapii i terapii wspomagającej padaczkę oraz ból neuropatyczny, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do bardzo częstych (≥1/10) należą zakażenia wirusowe, zaburzenia neurologiczne takie jak senność, zawroty głowy, ataksja oraz objawy ogólne jak uczucie zmęczenia i gorączka. Często obserwuje się także leukopenię, zaburzenia psychiczne (wrogość, splątanie, depresja, lęk), zaburzenia widzenia i zawroty głowy, a także objawy ze strony układu oddechowego i przewodu pokarmowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy odstawienia pojawiające się zwykle w ciągu 48 godzin po przerwaniu terapii, takie jak niepokój, bezsenność, nudności, drżenia i depresja, co wskazuje na konieczność stopniowego odstawiania leku przez co najmniej tydzień.
ataksja, ból neuropatyczny, depresja oddechowa, dysfagia, dystonia, fosfokinaza kreatynowa, gabapentyna, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, kinaza kreatynowa, leukopenia, małopłytkowość, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk uogólniony, oczopląs, ostra niewydolność nerek, padaczka, parestezje, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, schyłkowa niewydolność nerek, szum uszny, toksyczna nekroliza naskórka, uzależnienie lekowe, zaburzenia widzenia, zakażenie dróg moczowych, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie ucha środkowego, zespół DRESS, zespół nadwrażliwości, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Co-Bespres 160 mg + 25 mg
Produkt leczniczy Co-Bespres zawiera walsartan (160 mg) i hydrochlorotiazyd (25 mg), których stosowanie w ciąży jest obarczone ryzykiem. Antagoniści receptora angiotensyny II (AIIRA), w tym walsartan, nie są zalecani w I trymestrze ciąży i są przeciwwskazani w II i III trymestrze ze względu na ryzyko teratogenności oraz poważnych powikłań u płodu, takich jak pogorszenie czynności nerek, małowodzie i opóźnienie kostnienia czaszki. U noworodków mogą wystąpić niewydolność nerek, niedociśnienie i hiperkaliemia. Hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko i może negatywnie wpływać na perfuzję płodowo-łożyskową, powodując u płodu i noworodka żółtaczkę, zaburzenia elektrolitowe i małopłytkowość. W przypadku potwierdzonej ciąży należy natychmiast odstawić Co-Bespres i rozważyć alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe o ustalonym profilu bezpieczeństwa.
antagonista receptora angiotensyny II, badanie ultrasonograficzne, hiperkaliemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, lek przeciwnadciśnieniowy, małopłytkowość, małowodzie, niedociśnienie, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia czaszki, perfuzja płodowo-łożyskowa, płyn owodniowy, profil bezpieczeństwa leku, ryzyko teratogenne, stężenie potasu, trymestr ciąży, wada rozwojowa, walsartan, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie równowagi elektrolitowej, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gribero 75 mg
Dabigatran eteksylan (Gribero 75 mg) jest doustnym antykoagulantem o dobrze poznanym profilu bezpieczeństwa, potwierdzonym w badaniach klinicznych obejmujących około 64 000 pacjentów, z czego 35 000 leczonych tym lekiem. W profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) stosowano dawki 150 mg lub 220 mg na dobę, przy czym krwawienia występowały u około 14% pacjentów, a duże krwawienia u mniej niż 2%. Najczęstszymi powikłaniami były krwawienia z błon śluzowych (układ pokarmowy, moczowo-płciowy), krwawienia skórne oraz wewnątrzstawowe. W porównaniu z antagonistami witaminy K (VKA) obserwowano częstsze krwawienia z błon śluzowych. W przypadku niekontrolowanego krwawienia dostępny jest swoisty antidotum – idarucyzumab. Ryzyko krwawień jest zwiększone u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek oraz u osób przyjmujących leki wpływające na hemostazę lub silne inhibitory P-glikoproteiny (P-gp).
agranulocytoza, antagonista witaminy K, dabigatran eteksylan, duże krwawienie, dysfagia, enoksaparyna, hemoglobina, hemostaza, hiperbilirubinemia, idarucyzumab, inhibitor P-glikoproteiny, krwawienie, krwiak wewnątrzstawowy, krwiomocz, krwioplucie, krwotok przewodu pokarmowego, krwotok wewnątrzczaszkowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, nefropatia związana z leczeniem przeciwzakrzepowym, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, P-glikoproteina, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, skurcz oskrzeli, wrzód żołądka, zapalenie żołądka, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atrox 80 mg
W badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych atorwastatyną przez średnio 53 tygodnie, 5,2% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3 razy GGN u 0,8% pacjentów) oraz kinazy kreatynowej (>3 razy GGN u 2,5%, a >10 razy GGN u 0,4%). Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (wiek 10-17 lat) był zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie. Wśród działań niepożądanych wyróżniono m.in. zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, hipoglikemia), neurologiczne (neuropatia obwodowa, miastenia), immunologiczne (reakcje alergiczne, anafilaksja), oraz mięśniowo-szkieletowe (miopatia, rabdomioliza). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko poważnych zaburzeń czynności wątroby oraz rabdomiolizy, które mogą prowadzić do niewydolności narządowej.
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, czynność wątroby, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, mioglobina, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, podwyższenie aktywności aminotransferaz, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, zaburzenie mięśniowe, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Akis 50 mg/ml
Produkt leczniczy AKIS (diklofenak sodowy) w formie roztworu do wstrzykiwań wykazuje działania niepożądane głównie ze strony przewodu pokarmowego oraz w miejscu podania. Najczęściej obserwowane objawy to nudności, wymioty, biegunka, zaparcia oraz reakcje miejscowe takie jak ból, rumień, wysypka, stwardnienie i obrzęk. Częstość występowania reakcji w miejscu podania jest wyraźnie mniejsza przy dawkach 25 i 50 mg w porównaniu do 75 mg, a dożylne podanie 75 mg bolusem może powodować dyskomfort w okolicy iniekcji. Długotrwałe stosowanie diklofenaku, zwłaszcza w dawkach ≥150 mg/dobę, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakrzepicy tętniczej, manifestującej się zawałem mięśnia sercowego lub udarem mózgu. Działania niepożądane sklasyfikowano według MedDRA, z częstością od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), obejmując m.in. małopłytkowość, leukopenię, reakcje anafilaktyczne, zaburzenia neurologiczne, hepatotoksyczność oraz poważne reakcje skórne jak zespół Stevensa-Johnsona.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa przewodu pokarmowego, diklofenak sodowy, embolia cutis medicamentosa, epizod naczyniowo-mózgowy, krwotok z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwica wątroby, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, piorunujące zapalenie wątroby, podanie dożylne, powikłanie sercowo-naczyniowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja w miejscu podania, reakcje przewodu pokarmowego, śródmiąższowe zapalenie nerek, terminologia MedDRA, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie psychotyczne, zakrzepica tętnic, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Nicolaua, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Apo-Atorva 20 mg
Atorwastatyna, substancja czynna leku Apo-Atorva, wykazuje profil działań niepożądanych potwierdzony badaniami klinicznymi na 16 066 pacjentach, z czego 8755 otrzymywało atorwastatynę przez średnio 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie leczonej, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zapalenia błony śluzowej nosa i gardła, bóle mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, wzdęcia), a także podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy >3x GGN u 0,8% pacjentów) oraz kinazy kreatynowej (CK >3x GGN u 2,5%, a >10x GGN u 0,4%). Działania te miały przeważnie charakter łagodny i odwracalny. Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują rabdomiolizę (<1/1000), zagrażającą życiu miopatię z objawami bólu mięśni, osłabienia, podwyższonej CK (>10x GGN) i mioglobinurii, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4.
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, leukocyturia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mioglobinuria, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie mięśni, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – 5-Fluorouracil-Ebewe 50 mg/ml
Fluorouracyl (5-FU) jest cytostatykiem stosowanym w terapii onkologicznej, którego działania niepożądane obejmują głównie mielosupresję (leukopenia, neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość) występującą bardzo często (>1/10), z najniższymi wartościami neutrofilów (nadir) w dniach 9-14 po podaniu. Gorączka neutropeniczna występuje często (1-10/100) i stanowi stan zagrożenia życia. Działania toksyczne dotyczą także układu pokarmowego (zapalenie błon śluzowych, biegunka, nudności, wymioty) bardzo często (>1/10), które mogą zagrażać życiu. Neurologiczne powikłania, takie jak przemijający zespół móżdżkowy, występują często, natomiast rzadkie są ciężkie encefalopatie i neuropatie. Kardiotoksyczność manifestuje się bardzo często zmianami w EKG typowymi dla niedokrwienia oraz często dławicowym bólem w klatce piersiowej, z rzadkimi przypadkami zawału, niewydolności serca i nagłego zatrzymania krążenia. Występują także często zaburzenia immunologiczne, zakażenia, reakcje nadwrażliwości oraz bardzo często hiperurykemia i zaburzenia skórne, w tym zespół dłoniowo-podeszwowy.
agranulocytoza, cytostatyk, dysfagia, encefalopatia hiperamonemiczna, fluorouracyl, gorączka neutropeniczna, hiperurykemia, kardiomiopatia rozstrzeniowa, kardiomiopatia stresowa, kardiotoksyczność, kwasica mleczanowa, leukodystrofia, leukoencefalopatia, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, mielosupresja, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwienie jelit, niedokrwienie mózgu, niedokrwistość, objaw Raynauda, pancytopenia, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty, toksyczność szpiku kostnego, udar niedokrwienny, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie osierdzia, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zawał mięśnia sercowego, zespół dłoniowo-podeszwowy, zespół móżdżkowy, zespół rozpadu guza, zespół takotsubo, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cabazitaxel Medical Valley 60 mg
Kabazytaksel, taksan z kodem ATC L01CD04, jest stosowany w leczeniu opornego na kastrację, przerzutowego raka gruczołu krokowego. Mechanizm działania polega na stabilizacji mikrotubul poprzez wiązanie z tubuliną, co hamuje podziały mitotyczne i interfazowe komórek nowotworowych. W badaniu III fazy EFC6193, obejmującym 755 pacjentów, kabazytaksel w dawce 25 mg/m² co 3 tygodnie w skojarzeniu z prednizonem (10 mg/dobę) wykazał istotne wydłużenie mediany przeżycia całkowitego do 15,1 miesiąca w porównaniu do 12,7 miesiąca w grupie mitoksantronu (HR 0,70; p<0,0001). Ponadto, kabazytaksel poprawił przeżycie wolne od progresji (2,8 vs 1,4 miesiąca; HR 0,74; p<0,0001) oraz wskaźnik odpowiedzi guza (14,4% vs 4,4%; p=0,0005). W badaniu EFC11785 wykazano, że dawka 20 mg/m² kabazytakselu jest nie gorsza od 25 mg/m² pod względem przeżycia całkowitego (mediana 13,4 vs 14,5 miesiąca), przy lepszym profilu bezpieczeństwa dawki niższej.
abirateron, antygen sterczowy, docetaksel, dusznica bolesna, enzalutamid, glejak pnia mózgu, glejak złośliwy, gorączka neutropeniczna, kabazytaksel, małopłytkowość, mikrotubule, mitoksantron, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność serca zastoinowa, prednizon, przeżycie całkowite, przeżycie wolne od progresji, rak gruczołu krokowego oporny na kastrację, skala ECOG, taksan, tubulina, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivaroxaban Aurovitas 15 mg
Bezpieczeństwo stosowania rywaroksabanu zostało ocenione w 13 badaniach klinicznych fazy III, obejmujących 69 608 dorosłych oraz 488 pacjentów pediatrycznych. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%). Częstość krwawień różni się w zależności od wskazania: w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego krwawienia występowały u 6,8% pacjentów, anemia u 5,9%, natomiast w leczeniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej krwawienia dotyczyły 23% pacjentów, anemia 1,6%. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), obejmując m.in. niedokrwistość, trombocytopenię, reakcje alergiczne, krwotoki mózgowe, krwawienia z różnych narządów, zaburzenia wątroby, skóry, mięśniowo-szkieletowe oraz nerek. Ryzyko krwawienia jest zwiększone u pacjentów z niekontrolowanym ciężkim nadciśnieniem tętniczym oraz stosujących leki wpływające na hemostazę.
alergiczne zapalenie skóry, aloplastyka stawu biodrowego, cholestaza, dławica piersiowa, eozynofilowe zapalenie płuc, hemoglobina hematokryt, hemostaza, hipoperfuzja, krwawienie domięśniowe, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok podspojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadpłytkowość, nefropatia związana z antykoagulantami, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, tachykardia, tętniak rzekomy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wylew krwi do stawu, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa