Działania niepożądane
Calipra 20 mg
W badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów stosujących atorwastatynę (n=8755) lub placebo (n=7311) przez średnio 53 tygodnie, odsetek przerwań terapii wyniósł odpowiednio 5,2% i 4,0%. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zaburzenia czynności wątroby (0,8% pacjentów z klinicznie istotnym wzrostem aminotransferaz >3x GGN), podwyższona aktywność kinazy kreatynowej (2,5% z >3x GGN, 0,4% z >10x GGN), bóle mięśniowe, stawowe oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana. Wśród rzadkich, ale poważnych działań wymienia się rabdomiolizę, immunozależną miopatię martwiczą oraz ciężkie reakcje alergiczne, w tym anafilaksję. Profil bezpieczeństwa u pacjentów pediatrycznych (10-17 lat) był zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na rozwój i dojrzewanie płciowe.
Charakterystyka działań niepożądanych leku Calipra 20 mg
W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo obejmujących 16 066 pacjentów (8755 otrzymujących atorwastatynę i 7311 otrzymujących placebo), przy średnim okresie stosowania leku wynoszącym 53 tygodnie, odsetek pacjentów przerywających leczenie wyniósł 5,2% w grupie atorwastatyny i 4,0% w grupie placebo. Profil działań niepożądanych został opracowany na podstawie danych z badań klinicznych oraz obszernych danych z okresu porejestracyjnego.1
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana według następującego schematu:
- Często (od ≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często (od ≥1/1000 do <1/100)
- Rzadko (od ≥1/10 000 do <1/1000)
- Bardzo rzadko (<1/10 000)
- Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)2
Najczęstsze działania niepożądane
Do najczęściej obserwowanych działań niepożądanych należą zaburzenia w wynikach badań czynnościowych wątroby, zwiększona aktywność kinazy kreatynowej we krwi, bóle mięśniowe, bóle stawowe oraz zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego. W przypadku 0,8% pacjentów otrzymujących atorwastatynę stwierdzano klinicznie istotne (przekraczające trzykrotność górnej granicy normy) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy. Zmiany te wykazywały zależność od dawki i były odwracalne u wszystkich pacjentów.3
Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej w surowicy powyżej trzykrotności GGN występowało u 2,5% pacjentów przyjmujących atorwastatynę, co jest wynikiem podobnym do obserwowanego dla innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Aktywność przekraczającą dziesięciokrotność GGN stwierdzano u 0,4% pacjentów otrzymujących atorwastatynę.4
Szczegółowa tabela działań niepożądanych
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Nieżyt nosa i gardła | Często | Infekcja górnych dróg oddechowych |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość | Rzadko | Zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje alergiczne | Często | Różne objawy nadwrażliwości na lek |
| Anafilaksja | Bardzo rzadko | Ciężka, zagrażająca życiu reakcja alergiczna | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperglikemia | Często | Podwyższony poziom glukozy we krwi |
| Hipoglikemia | Niezbyt często | Obniżony poziom glukozy we krwi | |
| Zwiększenie masy ciała, jadłowstręt | Niezbyt często | Przyrost masy ciała lub utrata apetytu | |
| Zaburzenia psychiczne | Koszmary senne | Niezbyt często | Nieprzyjemne sny podczas snu |
| Bezsenność | Niezbyt często | Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często | Ból obejmujący głowę |
| Zawroty głowy | Niezbyt często | Uczucie wirowania lub niestabilności | |
| Parestezje | Niezbyt często | Nieprawidłowe odczucia skórne (mrowienie, drętwienie) | |
| Niedoczulica | Niezbyt często | Zmniejszona wrażliwość na bodźce dotykowe | |
| Neuropatia obwodowa | Rzadko | Uszkodzenie nerwów obwodowych | |
| Miastenia | Nieznana | Nadmierne osłabienie mięśni | |
| Zaburzenia oka | Nieostre widzenie | Niezbyt często | Pogorszenie ostrości widzenia |
| Zaburzenia widzenia | Rzadko | Inne zaburzenia percepcji wzrokowej | |
| Miastenia oczna | Nieznana | Osłabienie mięśni oka | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne | Niezbyt często | Odczuwanie dźwięków przy braku bodźca zewnętrznego |
| Utrata słuchu | Bardzo rzadko | Pogorszenie lub całkowita utrata zdolności słyszenia | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Ból gardła i krtani | Często | Ból w obrębie gardła i krtani |
| Krwotok z nosa | Często | Krwawienie z błony śluzowej nosa | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcie | Często | Utrudnione lub rzadkie wypróżnienia |
| Wzdęcia, niestrawność, nudności, biegunka | Często | Zaburzenia trawienne o różnym charakterze | |
| Wymioty | Niezbyt często | Gwałtowne opróżnianie żołądka | |
| Ból w nadbrzuszu i podbrzuszu | Niezbyt często | Dolegliwości bólowe w obrębie jamy brzusznej | |
| Zapalenie trzustki | Niezbyt często | Stan zapalny trzustki | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby | Niezbyt często | Stan zapalny wątroby |
| Cholestaza | Rzadko | Upośledzenie przepływu żółci | |
| Niewydolność wątroby | Bardzo rzadko | Ciężkie upośledzenie funkcji wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Pokrzywka, wysypka skórna, świąd | Niezbyt często | Różne reakcje skórne |
| Łysienie | Niezbyt często | Utrata włosów | |
| Obrzęk naczynioruchowy | Rzadko | Nagły obrzęk skóry, błon śluzowych lub podskórnych tkanek | |
| Pęcherzowe zapalenie skóry (rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka) | Rzadko | Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle mięśniowe | Często | Ból w obrębie mięśni |
| Bóle stawowe | Często | Ból w obrębie stawów | |
| Bóle kończyn | Często | Ból w obrębie kończyn górnych lub dolnych | |
| Bolesne kurcze mięśni | Często | Nagłe, bolesne skurcze mięśni | |
| Obrzęk stawów | Często | Nagromadzenie płynu w stawie | |
| Osłabienie siły mięśniowej | Niezbyt często | Zmniejszenie siły mięśniowej | |
| Miopatia, zapalenie mięśni | Rzadko | Choroby mięśni o charakterze zapalnym | |
| Rabdomioliza, pęknięcie mięśnia | Rzadko | Rozpad tkanki mięśniowej, uszkodzenie struktury mięśnia | |
| Immunozależna miopatia martwicza | Nieznana | Postać miopatii o podłożu immunologicznym | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Ginekomastia | Bardzo rzadko | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Złe samopoczucie | Niezbyt często | Ogólne pogorszenie samopoczucia |
| Osłabienie | Niezbyt często | Uczucie osłabienia organizmu | |
| Ból w klatce piersiowej | Niezbyt często | Dolegliwości bólowe w obrębie klatki piersiowej | |
| Obrzęki obwodowe, zmęczenie, gorączka | Niezbyt często | Różne objawy ogólnoustrojowe | |
| Badania diagnostyczne | Nieprawidłowe wyniki badań czynnościowych wątroby | Często | Podwyższone wartości enzymów wątrobowych |
| Zwiększona aktywność kinazy kreatynowej we krwi | Często | Podwyższone wartości CK we krwi | |
| Obecność krwinek białych w moczu | Niezbyt często | Leukocyturia |
Szczególne populacje pacjentów
Dzieci i młodzież
Profil działań niepożądanych u pacjentów pediatrycznych w wieku od 10 do 17 lat leczonych atorwastatyną był zasadniczo podobny do profilu pacjentów otrzymujących placebo. Najczęstszym działaniem niepożądanym w obu grupach, niezależnie od oceny przyczynowości, były zakażenia.5
W trwającym 3 lata badaniu dotyczącym dojrzewania i rozwoju w ujęciu całościowym, oceny dojrzałości płciowej wg skali Tannera oraz pomiaru wzrostu i masy ciała nie stwierdzono klinicznie istotnego wpływu badanego leku na rozwój i dojrzewanie płciowe.6
Dane dotyczące bezpieczeństwa klinicznego obejmują informacje uzyskane od 520 pacjentów pediatrycznych otrzymujących atorwastatynę, wśród których 7 pacjentów było w wieku poniżej 6 lat, 121 pacjentów w wieku od 6 do 9 lat, a 392 pacjentów w wieku od 10 do 17 lat. Z dostępnych danych wynika, że częstość występowania, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci są podobne do tych obserwowanych u dorosłych.7
Inne działania niepożądane obserwowane przy stosowaniu statyn
Przy stosowaniu statyn, w tym atorwastatyny, obserwowano również następujące działania niepożądane:
- Zaburzenia seksualne – dysfunkcje seksualne różnego typu
- Depresja – zaburzenia nastroju o charakterze depresyjnym
- Śródmiąższowa choroba płuc – występująca w pojedynczych przypadkach, szczególnie podczas długotrwałego stosowania
- Cukrzyca – częstość wystąpienia zależy od obecności czynników ryzyka (stężenie glukozy we krwi na czczo ≥ 5,6 mmol/L, BMI > 30 kg/m², zwiększone stężenie trójglicerydów, nadciśnienie w wywiadzie) 30 kg/m², zwiększone stężenie trójglicerydów, nadciśnienie w wywiadzie).”>8
Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi
Hepatotoksyczność
Podobnie jak w przypadku innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA, stosowanie atorwastatyny może powodować podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych. Zaburzenia te są zwykle łagodne, przemijające i rzadko wymagają przerwania leczenia. Regularne monitorowanie parametrów wątrobowych jest wskazane, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka uszkodzenia wątroby.9
Miopatia i rabdomioliza
Potencjalnie najpoważniejszym działaniem niepożądanym jest rabdomioliza – poważne uszkodzenie mięśni prowadzące do rozpadu włókien mięśniowych i uwolnienia ich zawartości do krwiobiegu. Stan ten może prowadzić do poważnych powikłań, w tym ostrej niewydolności nerek. Ryzyko miopatii i rabdomiolizy zwiększa się przy jednoczesnym stosowaniu leków wchodzących w interakcje z atorwastatyną oraz u pacjentów z czynnikami predysponującymi (choroby nerek, niedoczynność tarczycy, wiek powyżej 65 lat, płeć żeńska).10
Immunozależna miopatia martwicza
Podczas terapii statynami, w tym atorwastatyną, raportowano rzadkie przypadki immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM), która charakteryzuje się utrzymującym się osłabieniem mięśni proksymalnych oraz podwyższonym poziomem kinazy kreatynowej w surowicy, które utrzymują się pomimo przerwania leczenia statyną. W diagnostyce pomocne są badania dodatkowe: elektromiografia, biopsja mięśnia oraz przeciwciała przeciwko HMG-CoA redukatazie.11
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C PL-02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl12
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za produkt leczniczy Calipra 20 mg.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania