Calipra
Tabletki powlekane, 20 mg
Preparat zawiera 20 mg atorwastatyny w postaci atorwastatyny wapniowej trójwodnej oraz laktozę jako substancję pomocniczą. Stosuje się go jako uzupełnienie diety w celu obniżenia podwyższonego poziomu cholesterolu całkowitego, LDL oraz triglicerydów u dorosłych, młodzieży i dzieci powyżej 10 lat z hipercholesterolemią pierwotną lub złożoną. Lek jest także stosowany w leczeniu homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej oraz w zapobieganiu chorobom sercowo-naczyniowym u pacjentów z wysokim ryzykiem incydentów sercowo-naczyniowych. Terapia jest wskazana, gdy inne metody niefarmakologiczne, takie jak dieta, okazują się niewystarczające.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Atorwastatyna w postaci leku CALIPRA (20 mg tabletki powlekane) wymaga indywidualnego dostosowania dawki w zależności od wyjściowego stężenia LDL-C, celu terapeutycznego oraz odpowiedzi pacjenta. Standardowa dawka początkowa wynosi 10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększania co 4 tygodnie do maksymalnej dawki 80 mg/dobę. Efekt terapeutyczny jest widoczny po 2 tygodniach, a maksymalny po 4 tygodniach stosowania. W hipercholesterolemii pierwotnej i hiperlipidemi złożonych dawka 10 mg/dobę jest zwykle skuteczna, natomiast w heterozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej dawkę można zwiększać do 40 mg, a następnie do 80 mg lub 40 mg z dodatkiem leków wiążących kwasy żółciowe. W przypadku homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej dawka wynosi od 10 do 80 mg/dobę i stosowana jest jako terapia uzupełniająca. U pacjentów pediatrycznych (≥10 lat) dawka początkowa to również 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 80 mg/dobę, przy czym leczenie powinno być prowadzone przez specjalistów i wymaga regularnej kontroli.
W terapii należy uwzględnić przeciwwskazania i szczególne zalecenia: u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby CALIPRA stosuje się ostrożnie, a u chorych z czynną chorobą wątroby jest przeciwwskazana. Nie ma konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z niewydolnością nerek. W przypadku jednoczesnego stosowania leków przeciwwirusowych (elbaswir z grazoprewirem lub letermowir) maksymalna dawka atorwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę, a stosowanie z letermowirem i cyklosporyną jest niewskazane. Lek można przyjmować doustnie o dowolnej porze dnia, niezależnie od posiłków, a tabletki można dzielić na równe dawki. Modyfikacje dawkowania powinny być dokonywane co najmniej co 4 tygodnie, z regularnym monitorowaniem parametrów lipidowych i tolerancji leczenia, aby zapewnić optymalną skuteczność i bezpieczeństwo terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Calipra 20 mg
afereza LDL, atorwastatyna, cholesterol frakcji LDL, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, elbaswir z grazoprewirem, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia pierwotna, hiperlipidemia, hiperlipidemia złożona, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, LDL-C, lek wiążący kwasy żółciowe, letermowir, parametry lipidowe, profilaktyka pierwotna chorób układu krążenia, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie wirusem cytomegalii -
Działania niepożądane
W badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów stosujących atorwastatynę (n=8755) lub placebo (n=7311) przez średnio 53 tygodnie, odsetek przerwań terapii wyniósł odpowiednio 5,2% i 4,0%. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zaburzenia czynności wątroby (0,8% pacjentów z klinicznie istotnym wzrostem aminotransferaz >3x GGN), podwyższona aktywność kinazy kreatynowej (2,5% z >3x GGN, 0,4% z >10x GGN), bóle mięśniowe, stawowe oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana. Wśród rzadkich, ale poważnych działań wymienia się rabdomiolizę, immunozależną miopatię martwiczą oraz ciężkie reakcje alergiczne, w tym anafilaksję. Profil bezpieczeństwa u pacjentów pediatrycznych (10-17 lat) był zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na rozwój i dojrzewanie płciowe.
Stosowanie atorwastatyny wiąże się z ryzykiem hiperglikemii, zaburzeń psychicznych (depresja), śródmiąższowej choroby płuc oraz dysfunkcji seksualnych. Monitorowanie enzymów wątrobowych jest zalecane, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka uszkodzenia wątroby. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko miopatii i rabdomiolizy, które zwiększa się przy współistniejących chorobach nerek, niedoczynności tarczycy, wieku >65 lat, płci żeńskiej oraz interakcjach lekowych. W przypadku podejrzenia immunozależnej miopatii martwiczej wskazane są badania EMG, biopsja mięśnia oraz oznaczenie przeciwciał przeciwko HMG-CoA reduktazie. Zgłaszanie działań niepożądanych jest kluczowe dla monitorowania bezpieczeństwa terapii atorwastatyną.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Calipra 20 mg
anafilaksja, atorwastatyna, badanie czynnościowe wątroby, cholestaza, ginekomastia, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, leukocyturia, małopłytkowość, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, zapalenie mięśni, zespół Stevensa-Johnsona -
Interakcje leku
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportery OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje lekowe wpływające na jej stężenie w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, ketokonazol czy inhibitory proteazy HIV, mogą zwiększać AUC atorwastatyny nawet 7,9-9,4-krotnie, co wymaga stosowania dawek ≤10 mg/dobę i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podwyższają stężenia leku, wskazując na konieczność dostosowania dawki i obserwacji klinicznej. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej skuteczność, zwłaszcza gdy ryfampicyna podawana jest przed atorwastatyną. Inhibitory transporterów (np. cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na lek, a ich łączone stosowanie wymaga redukcji dawki i monitorowania, przy czym jednoczesne podawanie letermowiru i cyklosporyny z atorwastatyną jest przeciwwskazane.
Współstosowanie atorwastatyny z lekami zwiększającymi ryzyko miopatii, takimi jak fibraty (gemfibrozyl), ezetymib, kwas fusydowy (ogólnoustrojowo) oraz kolchicyna, wymaga szczególnej ostrożności, stosowania najniższych skutecznych dawek i monitorowania objawów mięśniowych. Kwas fusydowy wymaga przerwania terapii atorwastatyną na czas leczenia. Inne interakcje obejmują obniżenie stężenia atorwastatyny przez kolestypol (stosunek stężenia 0,74), nieznaczne zwiększenie stężenia digoksyny przy dawce atorwastatyny 10 mg/dobę, oraz podwyższenie stężeń noretyndronu i etynyloestradiolu przy jednoczesnym stosowaniu doustnych środków antykoncepcyjnych. Atorwastatyna może nieznacznie skracać czas protrombinowy u pacjentów na warfarynie (o 1,7 s w pierwszych 4 dniach, normalizacja do 15 dni), co wymaga monitorowania INR. Spożycie alkoholu podczas terapii zwiększa ryzyko hepatotoksyczności i miopatii, dlatego zaleca się ograniczenie lub abstynencję, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby. Interakcje opisano głównie u dorosłych, jednak należy je uwzględniać także u dzieci i młodzieży.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Interakcje leku – Calipra 20 mg
amiodaron, antybiotyk makrolidowy, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, dna moczanowa, dziurawiec, ezetymib, flukonazol, hepatocyt, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwzakrzepowy, miopatia, OATP1B1, P-glikoproteina, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, telitromycyna, warfaryna, werapamil, worykonazol -
Profil bezpieczeństwa leku
Calipra (atorwastatyna) jest przeciwwskazana u kobiet karmiących ze względu na potencjalne ryzyko ciężkich działań niepożądanych u dziecka, mimo braku danych o przenikaniu leku do mleka (sekcje 4.3, 4.6). Lek nie wpływa istotnie na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn (sekcja 4.7). U pacjentów spożywających znaczne ilości alkoholu zaleca się zachowanie ostrożności ze względu na zwiększone ryzyko hepatotoksyczności i miopatii (sekcja 4.4). W populacji seniorów powyżej 70 lat skuteczność i bezpieczeństwo są porównywalne do populacji ogólnej, jednak wskazane jest monitorowanie w przypadku współistniejących czynników ryzyka (sekcje 4.2, 4.4).
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek mogą stosować Calipra bez konieczności modyfikacji dawkowania (sekcja 4.2). W przypadku zaburzeń czynności wątroby lek należy stosować z ostrożnością; jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywną chorobą wątroby lub utrzymującym się wzrostem aminotransferaz powyżej 3-krotności górnej granicy normy (GGN). U pozostałych pacjentów zaleca się regularne monitorowanie parametrów wątrobowych (sekcje 4.2, 4.3, 4.4).
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Calipra 20 mg
-
Przedawkowanie
Przedawkowanie atorwastatyny zawartej w preparacie Calipra (20 mg atorwastatyny wapniowej trójwodnej) stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Brak jest swoistego antidotum, dlatego postępowanie opiera się na leczeniu objawowym oraz podtrzymującym funkcje życiowe. Kluczowe jest monitorowanie parametrów czynnościowych wątroby (ALT, AST, bilirubina) oraz aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy, które mogą wskazywać na hepatotoksyczność i uszkodzenie mięśni szkieletowych. Objawy przedawkowania obejmują hepatotoksyczność, miopatię/rabdomiolizę, zaburzenia neurologiczne (bóle głowy, zawroty, dezorientacja) oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha). Nie określono jednak konkretnych dawek toksycznych.
W terapii przedawkowania Calipra należy stosować leczenie objawowe oraz wspomagające podstawowe funkcje układu sercowo-naczyniowego, oddechowego i równowagę wodno-elektrolitową. Ze względu na wysoki stopień wiązania atorwastatyny z białkami osocza, hemodializa nie jest skuteczną metodą eliminacji leku i nie jest zalecana jako pierwszorzędowe postępowanie. Każdy przypadek przekroczenia zalecanej dawki powinien być traktowany jako potencjalne przedawkowanie, wymagające ścisłego monitorowania klinicznego i biochemicznego, mimo braku precyzyjnych danych dotyczących dawek toksycznych w charakterystyce produktu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Calipra 20 mg
atorwastatyna wapniowa trójwodna, bilirubina, enzymy wątrobowe, hemodializa, hepatotoksyczność, kinaza kreatynowa, leczenie objawowe, mioglobinuria, parametry czynnościowe wątroby, rabdomioliza, równowaga wodno-elektrolitowa, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie mięśni szkieletowych, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe -
Skład i postać leku
Produkt leczniczy Calipra 20 mg zawiera atorwastatynę w dawce 20 mg (jako atorwastatyna wapniowa trójwodna) w postaci tabletek powlekanych o średnicy około 9,0 mm. Tabletki są białe, okrągłe, obustronnie wypukłe, z linią podziału umożliwiającą podział na równe dawki oraz z wytłoczoną liczbą „20” na odwrocie. Substancje pomocnicze obejmują m.in. laktozę jednowodną w ilości 91,63 mg na tabletkę, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy. Pozostałe składniki pomocnicze wpływają na stabilność, rozpad i właściwości fizyczne tabletki, a powłoka zawiera m.in. tytanu dwutlenek (E171) nadający białą barwę.
Calipra 20 mg jest pakowana w blistry PVC/TE/PVDC/Aluminium po 30 tabletek i powinna być przechowywana w temperaturze poniżej 25°C, z okresem ważności wynoszącym 2 lata od daty produkcji. Nie stwierdzono niezgodności farmaceutycznych między lekiem a opakowaniem. Po zakończeniu terapii niewykorzystane tabletki należy usuwać zgodnie z lokalnymi przepisami, bez konieczności stosowania specjalnych środków ostrożności. Charakterystyka produktu umożliwia łatwą modyfikację dawkowania dzięki możliwości podziału tabletki na równe części.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Calipra 20 mg
atorwastatyna, atorwastatyna wapniowa trójwodna, blister PVC/TE/PVDC/Aluminium, celuloza mikrokrystaliczna, dwutlenek tytanu, hypromeloza, kopowidon, kroskarmeloza sodowa, krzemionka koloidalna, laktoza jednowodna, laurylosiarczan sodu, makrogol, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, środek rozsadzający, stabilizator pH, stearynian magnezu, substancja poślizgowa, substancja powierzchniowo czynna, substancja smarująca, substancja wiążąca, substancja wypełniająca, tabletka powlekana, węglan wapnia -
Specjalne ostrzeżenia
Atorwastatyna (Calipra) wymaga ścisłego monitorowania czynności wątroby, zwłaszcza u pacjentów z podwyższoną aktywnością aminotransferaz, gdzie dawkę należy zmniejszyć lub odstawić lek, jeśli aktywność przekracza trzykrotność górnej granicy normy (GGN). Szczególną ostrożność zaleca się u osób spożywających alkohol oraz z chorobami wątroby. W badaniu SPARCL wykazano zwiększone ryzyko udaru krwotocznego przy dawce 80 mg u pacjentów po udarze niedokrwiennym lub TIA, zwłaszcza z udarem krwotocznym lub zawałem zatokowym w wywiadzie. Statyny mogą indukować lub nasilać miastenię, a także powodować miopatię, zapalenie mięśni i rabdomiolizę, szczególnie przy aktywności kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotności GGN. W rzadkich przypadkach obserwowano immunozależną miopatię martwiczą (IMNM) z utrzymującym się osłabieniem mięśni i podwyższoną CK mimo odstawienia leku, wymagającą leczenia immunosupresyjnego.
Przed rozpoczęciem terapii należy oznaczyć aktywność CK u pacjentów z czynnikami ryzyka rabdomiolizy, takimi jak niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśni w wywiadzie, wiek >70 lat czy stosowanie leków interagujących (silne inhibitory CYP3A4, fibraty, niacyna, leki przeciwwirusowe). W przypadku CK >5x GGN nie należy rozpoczynać leczenia. Pacjentów należy instruować o konieczności zgłaszania bólów mięśniowych, osłabienia siły mięśniowej lub gorączki. Calipra jest przeciwwskazana w skojarzeniu z kwasem fusydowym ze względu na ryzyko rabdomiolizy. Należy również monitorować ryzyko hiperglikemii u pacjentów z predyspozycjami do cukrzycy. Produkt zawiera 91,63 mg laktozy na tabletkę 20 mg i minimalną ilość sodu (<23 mg/dawkę). W przypadku podejrzenia śródmiąższowej choroby płuc należy odstawić lek.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Calipra
aminotransferazy, atorwastatyna, badanie czynnościowe wątroby, dziedziczna choroba mięśni, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, miastenia, mioglobinuria, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, TIA, udar krwotoczny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności nerek, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy -
Wskazania do stosowania
Calipra zawierająca atorwastatynę w dawce 20 mg jest wskazana w leczeniu hipercholesterolemii pierwotnej u dorosłych oraz dzieci i młodzieży od 10 roku życia, w tym postaci rodzinnej heterozygotycznej, a także w hiperlipidemią złożoną typu IIa i IIb według klasyfikacji Fredericksona. Lek stosowany jest jako uzupełnienie diety redukcyjnej w celu obniżenia podwyższonych parametrów lipidowych, takich jak cholesterol całkowity (TC), cholesterol LDL (LDL-C), apolipoproteina B oraz triglicerydy. W przypadku homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej (HoFH) Calipra pełni rolę terapii pomocniczej wobec innych metod, np. aferezy LDL, lub jako alternatywa, gdy inne metody są niedostępne. Wskazaniem do terapii jest niewystarczająca skuteczność interwencji niefarmakologicznych w osiągnięciu docelowych wartości lipidów.
Calipra 20 mg jest również zalecana w prewencji pierwotnej chorób sercowo-naczyniowych u dorosłych pacjentów z wysokim ryzykiem pierwszego incydentu sercowo-naczyniowego, po uprzedniej ocenie ryzyka za pomocą narzędzi takich jak SCORE czy Framingham. Terapia atorwastatyną powinna być częścią kompleksowego podejścia obejmującego kontrolę innych czynników ryzyka, takich jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy otyłość, oraz modyfikację stylu życia. Lek dostępny jest w postaci tabletek powlekanych, które można dzielić, co umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki do indywidualnych potrzeb pacjenta. Decyzja o włączeniu Calipry powinna uwzględniać wiek pacjenta, profil lipidowy oraz wcześniejsze leczenie niefarmakologiczne.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Calipra 20 mg
afereza LDL, apolipoproteina B, atorwastatyna, cholesterol całkowity, cholesterol LDL, cukrzyca, dyslipidemia, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia pierwotna, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, hiperlipidemia złożona, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, lek hipolipemizujący, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, otyłość, prewencja zdarzeń sercowo-naczyniowych, profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych, terapia skojarzona, triglicerydy, zaburzenia lipidowe