Działania niepożądane
Akis 50 mg/ml
Produkt leczniczy AKIS (diklofenak sodowy) w formie roztworu do wstrzykiwań wykazuje działania niepożądane głównie ze strony przewodu pokarmowego oraz w miejscu podania. Najczęściej obserwowane objawy to nudności, wymioty, biegunka, zaparcia oraz reakcje miejscowe takie jak ból, rumień, wysypka, stwardnienie i obrzęk. Częstość występowania reakcji w miejscu podania jest wyraźnie mniejsza przy dawkach 25 i 50 mg w porównaniu do 75 mg, a dożylne podanie 75 mg bolusem może powodować dyskomfort w okolicy iniekcji. Długotrwałe stosowanie diklofenaku, zwłaszcza w dawkach ≥150 mg/dobę, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakrzepicy tętniczej, manifestującej się zawałem mięśnia sercowego lub udarem mózgu. Działania niepożądane sklasyfikowano według MedDRA, z częstością od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), obejmując m.in. małopłytkowość, leukopenię, reakcje anafilaktyczne, zaburzenia neurologiczne, hepatotoksyczność oraz poważne reakcje skórne jak zespół Stevensa-Johnsona.
- Działania niepożądane leku AKIS
- Szczegółowa klasyfikacja działań niepożądanych
- Specyficzne reakcje w miejscu podania
- Reakcje ze strony przewodu pokarmowego
- Reakcje neurologiczne
- Zaburzenia wątrobowe
- Reakcje skórne
- Reakcje w układzie mięśniowo-szkieletowym
- Reakcje nadwrażliwości
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Działania niepożądane leku AKIS
Poniższy artykuł przedstawia szczegółowe informacje na temat działań niepożądanych związanych ze stosowaniem produktu leczniczego AKIS (diklofenak sodowy) w postaci roztworu do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Dane pochodzą zarówno z badań klinicznych, jak i obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu. Informacje te są niezbędne do prawidłowej oceny stosunku korzyści do ryzyka podczas stosowania preparatu AKIS u pacjentów.1
Obserwacje z badań klinicznych
W badaniach klinicznych produktu AKIS najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi były reakcje ze strony przewodu pokarmowego oraz reakcje w miejscu podania. Większość z tych działań miała charakter łagodny i ustępowała po krótkim czasie. Szczególną uwagę zwraca fakt, że częstość występowania reakcji w miejscu podania była znacząco mniejsza przy stosowaniu dawek 25 i 50 mg w porównaniu do dawki 75 mg.2
Po dożylnym podaniu dawki 75 mg diklofenaku (w postaci bolusa) w ciągu 5-30 sekund, pacjenci zgłaszali uczucie dyskomfortu w okolicy wstrzyknięcia. Wśród innych często obserwowanych działań niepożądanych znalazły się: nudności, wymioty, biegunka i zaparcia.3
Dane po wprowadzeniu do obrotu
Po wprowadzeniu produktu AKIS do obrotu, przy podawaniu domięśniowym i podskórnym, najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były reakcje w miejscu wstrzyknięcia, związane ze sposobem podawania leku. Obejmowały one ból, rumień i wysypkę w miejscu iniekcji. W niektórych przypadkach raportowano także reakcje nadwrażliwości, którym towarzyszyły uogólnione objawy.4
Ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych
Na podstawie badań klinicznych i danych epidemiologicznych ustalono, że stosowanie diklofenaku, szczególnie w wysokich dawkach (150 mg/dobę) i w terapii długoterminowej, zwiększa ryzyko zakrzepicy tętnic, która może manifestować się jako zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu.5
Szczegółowa klasyfikacja działań niepożądanych
Działania niepożądane produktu AKIS zostały sklasyfikowane według układów i narządów zgodnie z terminologią MedDRA oraz ich częstością występowania. Zastosowano następującą konwencję dotyczącą częstości:6
- bardzo często (≥1/10)
- często (≥1/100 do <1/10)
- niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
- rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
- bardzo rzadko (<1/10 000)
- częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Poniższa tabela przedstawia szczegółowy wykaz działań niepożądanych obejmujących zarówno krótkotrwałe, jak i długotrwałe stosowanie leku AKIS.7
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działanie niepożądane |
|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Bardzo rzadko | Małopłytkowość, leukopenia, niedokrwistość (w tym niedokrwistość hemolityczna i aplastyczna), agranulocytoza |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Rzadko | Nadwrażliwość, reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne (w tym niedociśnienie tętnicze i wstrząs), obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk twarzy) |
| Zaburzenia psychiczne | Bardzo rzadko | Dezorientacja, depresja, bezsenność, koszmary senne, drażliwość, zaburzenia psychotyczne |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Ból głowy, zawroty głowy, senność |
| Rzadko | Parestezje, zaburzenie pamięci, drgawki, lęk, drżenie, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, epizod naczyniowo-mózgowy | |
| Zaburzenia oka | Bardzo rzadko | Zaburzenia widzenia, niewyraźne widzenie, podwójne widzenie |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Często | Zawroty głowy |
| Bardzo rzadko | Szumy uszne, zaburzenie słuchu | |
| Zaburzenia serca | Bardzo rzadko | Palpitacje, ból w klatce piersiowej, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa |
| Zaburzenia naczyniowe | Bardzo rzadko | Nadciśnienie tętnicze, zapalenie naczyń |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Rzadko | Astma (w tym duszność) |
| Bardzo rzadko | Zapalenie płuc | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Nudności, wymioty, biegunka, dyspepsja, ból brzucha, wzdęcia, anoreksja |
| Rzadko | Zapalenie żołądka, krwotok z przewodu pokarmowego, krwawe wymioty, biegunka krwotoczna, krew w kale, choroba wrzodowa przewodu pokarmowego (z krwawieniem lub perforacją albo bez) | |
| Bardzo rzadko | Zapalenie jelita grubego (w tym krwotoczne zapalenie jelita grubego i zaostrzenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego lub choroby Leśniowskiego-Crohna), zaparcie, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej (w tym wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej), zapalenie języka, zaburzenia w obrębie przełyku, przeponopodobne zwężenia jelita, zapalenie trzustki | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Często | Zwiększenie aktywności aminotransferaz |
| Rzadko | Zapalenie wątroby, żółtaczka, zaburzenie czynności wątroby | |
| Bardzo rzadko | Piorunujące zapalenie wątroby, martwica wątroby, niewydolność wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Wysypka |
| Rzadko | Pokrzywka | |
| Bardzo rzadko | Wysypki pęcherzowe, wyprysk, rumień, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka (zespół Lyell), złuszczające zapalenie skóry, łysienie, reakcje nadwrażliwości na światło, plamica, plamica alergiczna, świąd | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Bardzo rzadko | Ostra niewydolność nerek, krwiomocz, białkomocz, zespół nerczycowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, martwica brodawek nerkowych |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Reakcje w miejscu podania, ból w miejscu podania, stwardnienie w miejscu podania, obrzęk, martwica w miejscu podania |
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Bardzo rzadko | Ropień w miejscu podania |
Specyficzne reakcje w miejscu podania
Reakcje w miejscu podania stanowią jedną z najczęstszych grup działań niepożądanych związanych ze stosowaniem produktu AKIS. Charakteryzują się one bardzo częstym występowaniem (≥1/10) i obejmują m.in. embolię cutis medicamentosa (zespół Nicolaua), która jest poważnym powikłaniem iniekcji domięśniowych.8
Do często występujących (≥1/100 do <1/10) działań niepożądanych w miejscu podania zaliczamy: ból, stwardnienie, obrzęk oraz martwicę w miejscu podania.9
Z częstością nieznaną (niemożliwą do określenia na podstawie dostępnych danych) odnotowywano również martwicę w miejscu wstrzyknięcia.10
Reakcje ze strony przewodu pokarmowego
Wśród często zgłaszanych działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego znalazły się: nudności, biegunka, wymioty, zaparcia oraz zapalenie żołądka. Dodatkowo odnotowano przypadki niedokrwiennego zapalenia okrężnicy.11
Reakcje neurologiczne
Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) występowały objawy neurologiczne takie jak oszołomienie i ból głowy.12
Zaburzenia wątrobowe
Niezbyt często obserwowano zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych.13
Reakcje skórne
Niezbyt często zgłaszane były przypadki świądu.14
Reakcje w układzie mięśniowo-szkieletowym
Często raportowano uczucie dyskomfortu w kończynach.15
Reakcje nadwrażliwości
Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) obserwowano reakcje nadwrażliwości.16
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po wprowadzeniu produktu leczniczego AKIS do obrotu, istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.17
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego posiadającego pozwolenie na dopuszczenie do obrotu produktu AKIS.18
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania