Działania niepożądane
Okteva 20 mg
Lek Okteva zawiera oktreotyd w dawkach 10 mg, 20 mg lub 30 mg, podawany w formie zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, bóle brzucha, nudności, zaparcia, wzdęcia), bóle głowy, kamicę żółciową (występującą u 15-30% pacjentów przy długotrwałym leczeniu), hiperglikemię oraz zaparcia. Rzadko mogą wystąpić poważniejsze objawy, takie jak ostre zapalenie trzustki czy objawy przypominające ostrą niedrożność przewodu pokarmowego. W trakcie terapii należy monitorować funkcje tarczycy (obniżenie TSH, całkowitej i wolnej T4), gospodarkę węglowodanową oraz parametry wątrobowe, ze względu na ryzyko hiperglikemii, hipoglikemii, zaburzeń tolerancji glukozy oraz hiperbilirubinemii. Reakcje w miejscu wstrzyknięcia są bardzo częste, ale zwykle nie wymagają interwencji klinicznej.
- Działania niepożądane leku Okteva
- Profil bezpieczeństwa leku
- Działania niepożądane dotyczące układu pokarmowego
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia trzustki
- Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
- Zaburzenia serca
- Reakcje nadwrażliwości
- Reakcje w miejscu wstrzyknięcia
- Małopłytkowość
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych leku Okteva
- Monitorowanie działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku Okteva
Lek Okteva, zawierający oktreotyd (w postaci oktreotydu octanu) w dawkach 10 mg, 20 mg lub 30 mg, w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu, może wywoływać szereg działań niepożądanych, które wymagają szczegółowej analizy i monitorowania w trakcie terapii.1
Profil bezpieczeństwa leku
Najczęściej raportowane działania niepożądane podczas badań klinicznych z zastosowaniem oktreotydu obejmują: biegunkę, bóle brzucha, nudności, wzdęcia, bóle głowy, kamicę żółciową, hiperglikemię i zaparcia. Do innych często występujących działań niepożądanych zalicza się: zawroty głowy, miejscowy ból, błotko żółciowe, zaburzenia czynności tarczycy (w tym zmniejszenie aktywności hormonu pobudzającego tarczycę [TSH], zmniejszenie całkowitej T4 oraz zmniejszenie wolnej T4), luźne stolce, zaburzenia tolerancji glukozy, wymioty, osłabienie i hipoglikemię.2
Działania niepożądane dotyczące układu pokarmowego
Zaburzenia żołądka i jelit występują bardzo często podczas terapii oktreotydem. W rzadkich przypadkach objawy ze strony przewodu pokarmowego mogą imitować ostrą niedrożność przewodu pokarmowego z postępującym rozdęciem brzucha, silnym bólem w nadbrzuszu, tkliwością brzucha i obroną mięśniową. Istotną informacją kliniczną jest fakt, że częstość występowania zdarzeń niepożądanych ze strony żołądka i jelit zmniejsza się wraz z upływem czasu trwania leczenia.3
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Oktreotyd, podobnie jak inne analogi somatostatyny, hamuje kurczliwość pęcherzyka żółciowego i zmniejsza wydzielanie żółci, co może prowadzić do nieprawidłowości w obrębie pęcherzyka żółciowego lub powstawania błotka żółciowego. U 15-30% pacjentów, którym długotrwale podawano podskórnie oktreotyd obserwowano powstawanie kamieni żółciowych. Warto zauważyć, że w populacji ogólnej częstość występowania kamieni żółciowych (w grupie wiekowej 40-60 lat) wynosi około 5-20%.4
Kamienie żółciowe powstające w trakcie terapii oktreotydem zazwyczaj nie wywołują objawów klinicznych. W przypadku kamicy żółciowej objawowej zaleca się leczenie metodą rozpuszczania kamieni z wykorzystaniem kwasów żółciowych lub interwencję chirurgiczną.5
Leczenie wstrzyknięciami oktreotydu o przedłużonym uwalnianiu u pacjentów z akromegalią lub hormonalnie czynnymi guzami żołądka, jelit i trzustki nie wiąże się ze zwiększoną częstością tworzenia się kamieni żółciowych w porównaniu z leczeniem podskórnym.6
Zaburzenia trzustki
Bardzo rzadko obserwuje się ostre zapalenie trzustki, które może wystąpić w pierwszych godzinach lub dniach podawania podskórnego oktreotydu i ustępuje po zaprzestaniu podawania leku. Dodatkowo, u pacjentów leczonych długotrwale oktreotydem podawanym podskórnie obserwowano zapalenie trzustki wywołane kamicą żółciową.7
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
Podczas terapii oktreotydem może zwiększyć się wydzielanie tłuszczu w kale, jednak brak jest dowodów wskazujących, że długotrwałe leczenie może powodować niedobory odżywiania z powodu zaburzeń wchłaniania pokarmu.8
Zaburzenia serca
Bradykardia jest częstym niepożądanym działaniem analogów somatostatyny. U pacjentów z akromegalią i rakowiakami obserwowano zmiany w EKG, takie jak: wydłużenie odstępu QT, zmiany osi serca, wczesną repolaryzację, niski woltaż, zmiany załamka R, przejście załamka R w S, wczesną progresję załamków R oraz niespecyficzne zmiany odcinka ST-T. Nie udowodniono jednak bezpośredniego związku tych zmian ze stosowaniem octanu oktreotydu, ponieważ u wielu z tych pacjentów występują choroby serca, które mogą być przyczyną obserwowanych zmian.9
Reakcje nadwrażliwości
Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano występowanie reakcji nadwrażliwości i reakcji alergicznych. Najczęściej dotyczą one reakcji skórnych, rzadziej obejmują usta i drogi oddechowe. Odnotowano pojedyncze przypadki wstrząsu anafilaktycznego.10
Reakcje w miejscu wstrzyknięcia
U pacjentów otrzymujących wstrzyknięcia oktreotydu o przedłużonym uwalnianiu często zgłaszano reakcje w miejscu wstrzyknięcia, w tym ból, zaczerwienienie, krwotok, świąd, obrzęk lub stwardnienie. W większości przypadków zdarzenia te nie wymagały interwencji klinicznej.11
Małopłytkowość
Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano małopłytkowość, zwłaszcza podczas leczenia wstrzykiwaniami oktreotydu (i.v.) u pacjentów z marskością wątroby oraz podczas leczenia wstrzykiwaniami oktreotydu o przedłużonym uwalnianiu. Jest to zaburzenie odwracalne po przerwaniu leczenia.12
Szczegółowa tabela działań niepożądanych leku Okteva
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka, bóle brzucha, nudności, zaparcia, gazy | Bardzo często | Objawy mogą zmniejszać się w miarę trwania leczenia |
| Niestrawność, wymioty, wzdęcia | Często | Mogą wpływać na komfort życia pacjenta | |
| Stolce tłuszczowe, luźne stolce, odbarwienie kału | Często | Związane z zaburzeniami wchłaniania tłuszczów | |
| Ostre zapalenie trzustki | Bardzo rzadko | Występuje w pierwszych godzinach lub dniach leczenia podskórnego | |
| Objawy przypominające niedrożność przewodu pokarmowego | Rzadko | Z postępującym rozdęciem brzucha, silnym bólem w nadbrzuszu, tkliwością brzucha i obroną mięśniową | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle głowy | Bardzo często | Wymaga monitorowania przez lekarza |
| Zawroty głowy | Często | Mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niedoczynność tarczycy, zaburzenia czynności tarczycy (np. zmniejszenie aktywności TSH, zmniejszenie całkowitej T4 oraz zmniejszenie stężenia wolnej T4) | Często | Wymaga monitorowania funkcji tarczycy |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Kamica żółciowa | Bardzo często | Występuje u 15-30% pacjentów przy długotrwałym leczeniu |
| Zapalenie pęcherzyka żółciowego, błotko żółciowe | Często | Związane z hamowaniem kurczliwości pęcherzyka żółciowego | |
| Hiperbilirubinemia | Często | Wymaga monitorowania funkcji wątroby | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperglikemia | Bardzo często | Wymaga kontroli poziomu glukozy |
| Hipoglikemia | Często | Może wystąpić po podaniu leku | |
| Zaburzenia tolerancji glukozy, brak łaknienia | Często | Wymaga monitorowania gospodarki węglowodanowej | |
| Odwodnienie | Niezbyt często | Wymaga odpowiedniej podaży płynów | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Reakcje w miejscu wstrzyknięcia (ból, zaczerwienienie, krwotok, świąd, obrzęk, stwardnienie) | Bardzo często | Zwykle nie wymagają interwencji klinicznej |
| Osłabienie | Często | Może wpływać na codzienne funkcjonowanie | |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie aktywności aminotransferaz, fosfatazy zasadowej, gamma glutamylotransferazy | Często | Wymaga monitorowania parametrów laboratoryjnych |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd, wysypka | Często | Mogą wskazywać na reakcję nadwrażliwości |
| Łysienie | Często | Zazwyczaj odwracalne po zakończeniu leczenia | |
| Pokrzywka | Częstość nieznana (dane po wprowadzeniu leku) | Może wymagać przerwania leczenia | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Duszność | Często | Wymaga monitorowania |
| Zaburzenia serca | Bradykardia | Często | Charakterystyczna dla analogów somatostatyny |
| Tachykardia | Niezbyt często | Wymaga monitorowania | |
| Arytmia | Częstość nieznana (dane po wprowadzeniu leku) | Wymaga monitorowania EKG | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość | Częstość nieznana (dane po wprowadzeniu leku) | Odwracalna po przerwaniu leczenia, szczególnie u pacjentów z marskością wątroby |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Anafilaksja, reakcje alergiczne/nadwrażliwość | Częstość nieznana (dane po wprowadzeniu leku) | Od łagodnych reakcji skórnych po wstrząs anafilaktyczny |
Monitorowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego Okteva do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.13
Adres do zgłoszeń: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa.
Tel.: +48 22 49 21 301
Faks: +48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl14
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za lek Okteva.15
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania