Działania niepożądane
Leukeran 2 mg

Chlorambucyl, substancja czynna leku Leukeran, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą układu krwiotwórczego. Mielosupresja manifestuje się leukopenią, neutropenią, małopłytkowością, pancytopenią oraz niedokrwistością, zwykle odwracalną po wczesnym odstawieniu leku. W rzadkich przypadkach może dojść do nieodwracalnej niewydolności szpiku kostnego. Długotrwała terapia chlorambucylem wiąże się z ryzykiem rozwoju wtórnych nowotworów hematologicznych, zwłaszcza ostrej białaczki i zespołu mielodysplastycznego. Ponadto, często obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka oraz owrzodzenia jamy ustnej. Rzadziej występują reakcje skórne, w tym wysypka, która może przejść w zespół Stevensa-Johnsona lub martwicę toksyczno-rozpływną naskórka.

Działania niepożądane leku Leukeran

Chlorambucyl, substancja czynna leku Leukeran, jako lek cytostatyczny może powodować szereg działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi ze strony personelu medycznego. Częstość występowania poszczególnych działań niepożądanych może różnić się w zależności od wielkości podawanej dawki oraz jednocześnie stosowanych innych leków. Warto podkreślić, że nie istnieje nowoczesna dokumentacja, która mogłaby służyć za podstawę do precyzyjnego określenia częstości wszystkich działań niepożądanych.1

Zaburzenia hematologiczne

Do najczęstszych działań niepożądanych chlorambucylu należą zaburzenia hematologiczne. Mielosupresja występuje często, jednak zwykle jest odwracalna pod warunkiem odpowiednio wczesnego odstawienia leku. Objawiać się może jako leukopenia, neutropenia, małopłytkowość i pancytopenia. Często obserwuje się także niedokrwistość. W rzadkich przypadkach może dojść do nieodwracalnej niewydolności szpiku kostnego.2

Wtórne nowotwory

Istotnym powikłaniem, szczególnie po długotrwałej terapii chlorambucylem, jest rozwój wtórnych nowotworów hematologicznych. Często obserwuje się ostre, wtórne nowotwory hematologiczne, zwłaszcza białaczkę i zespół mielodysplastyczny.3

Zaburzenia neurologiczne

W trakcie terapii Leukeranem mogą wystąpić poważne zaburzenia neurologiczne. U dzieci z zespołem nerczycowym często obserwuje się drgawki. Rzadko występują ogniskowe i (lub) uogólnione drgawki u dzieci i dorosłych otrzymujących dobowe lecznicze dawki lub leczonych metodą pulsów z zastosowaniem wysokich dawek chlorambucylu. Szczególnie narażeni są pacjenci z napadami padaczkowymi w wywiadzie. Bardzo rzadko raportowano zaburzenia motoryczne, obejmujące drżenia, mimowolne drgania mięśni i mioklonie niebędące napadami padaczkowymi, a także neuropatię obwodową.4

Powikłania płucne

Bardzo rzadko obserwowano śródmiąższowe włóknienie płuc oraz śródmiąższowe zapalenie płuc. Ciężkie śródmiąższowe włóknienie płuc opisywano niekiedy u pacjentów z przewlekłą białaczką limfatyczną w trakcie długotrwałego leczenia chlorambucylem. Warto podkreślić, że włóknienie płuc może być odwracalne po odstawieniu leku.5

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Często występują zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak nudności, wymioty, biegunka i owrzodzenie jamy ustnej.6

Powikłania skórne i reakcje nadwrażliwości

Niezbyt często obserwuje się wysypkę skórną, która może progresować do poważniejszych stanów, takich jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka. Rzadko występują reakcje nadwrażliwości, takie jak pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy po zastosowaniu pierwszej lub kolejnych dawek.7

Zaburzenia wątroby

Rzadko występują objawy hepatotoksyczności oraz żółtaczka.8

Zaburzenia układu moczowego

Bardzo rzadko może wystąpić jałowe zapalenie pęcherza moczowego.9

Zaburzenia układu rozrodczego

Z częstością nieznaną raportowano brak miesiączki i azoospermię.10

Zaburzenia ogólne

Rzadko obserwowano gorączkę.11

Tabela działań niepożądanych Leukeranu (chlorambucyl 2 mg)

Klasyfikacja układów i narządów Częstość występowania Działania niepożądane Opis i uwagi
Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone Często Ostre, wtórne nowotwory hematologiczne Zwłaszcza białaczka i zespół mielodysplastyczny, szczególnie po długotrwałym leczeniu
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Bardzo często Leukopenia, neutropenia, małopłytkowość, pancytopenia, mielosupresja Zwykle odwracalne po wczesnym odstawieniu leku
Często Niedokrwistość
Bardzo rzadko Nieodwracalna niewydolność szpiku kostnego
Zaburzenia układu immunologicznego Rzadko Nadwrażliwość Pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy po zastosowaniu pierwszej lub kolejnych dawek
Zaburzenia układu nerwowego Często Drgawki u dzieci z zespołem nerczycowym
Rzadko Ogniskowe i (lub) uogólnione drgawki U dzieci i dorosłych otrzymujących dobowe lecznicze dawki lub leczonych metodą pulsów z zastosowaniem wysokich dawek chlorambucylu; szczególnie narażeni są pacjenci z napadami padaczkowymi w wywiadzie
Bardzo rzadko Zaburzenia motoryczne, neuropatia obwodowa Obejmujące drżenia, mimowolne drgania mięśni i mioklonie niebędące napadami padaczkowymi
Zaburzenia układu oddechowego Bardzo rzadko Śródmiąższowe włóknienie płuc; śródmiąższowe zapalenie płuc Ciężkie śródmiąższowe włóknienie płuc opisywano niekiedy u pacjentów z przewlekłą białaczką limfatyczną w trakcie długotrwałego leczenia; może być odwracalne po odstawieniu leku
Zaburzenia żołądka i jelit Często Zaburzenia żołądkowo-jelitowe Takie jak: nudności, wymioty, biegunka i owrzodzenie jamy ustnej
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Rzadko Hepatotoksyczność; żółtaczka
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Niezbyt często Wysypka Może progresować do poważniejszych stanów
Rzadko Zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Bardzo rzadko Jałowe zapalenie pęcherza moczowego
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Częstość nieznana Brak miesiączki, azoospermia
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Rzadko Gorączka

Raportowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa tel.: + 48 22 49 21 301 faks: + 48 22 49 21 309 strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl12

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.13

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl