Działania niepożądane
Gribero 75 mg
Dabigatran eteksylan (Gribero 75 mg) jest doustnym antykoagulantem o dobrze poznanym profilu bezpieczeństwa, potwierdzonym w badaniach klinicznych obejmujących około 64 000 pacjentów, z czego 35 000 leczonych tym lekiem. W profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) stosowano dawki 150 mg lub 220 mg na dobę, przy czym krwawienia występowały u około 14% pacjentów, a duże krwawienia u mniej niż 2%. Najczęstszymi powikłaniami były krwawienia z błon śluzowych (układ pokarmowy, moczowo-płciowy), krwawienia skórne oraz wewnątrzstawowe. W porównaniu z antagonistami witaminy K (VKA) obserwowano częstsze krwawienia z błon śluzowych. W przypadku niekontrolowanego krwawienia dostępny jest swoisty antidotum – idarucyzumab. Ryzyko krwawień jest zwiększone u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek oraz u osób przyjmujących leki wpływające na hemostazę lub silne inhibitory P-glikoproteiny (P-gp).
Działania niepożądane leku Gribero
Dabigatran eteksylan (Gribero 75 mg, kapsułki twarde) to lek przeciwzakrzepowy, którego stosowanie wiąże się z szeregiem działań niepożądanych wynikających z jego mechanizmu działania. Profil bezpieczeństwa leku został dobrze poznany dzięki badaniom klinicznym obejmującym około 64 000 pacjentów, w tym 35 000 leczonych dabigatranem eteksylanem.1
Profil bezpieczeństwa ogólny
W aktywnie kontrolowanych badaniach profilaktyki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), 6 684 pacjentów otrzymywało dabigatran eteksylan w dawce 150 mg lub 220 mg na dobę.2 Najczęściej obserwowanymi zdarzeniami niepożądanymi były krwawienia, występujące u około 14% pacjentów. Duże krwawienia, w tym krwawienia z ran, odnotowano u mniej niż 2% pacjentów.3
Należy podkreślić, że choć w badaniach klinicznych ciężkie krwawienia występowały rzadko, mogą one prowadzić do poważnych konsekwencji – niepełnosprawności, zagrożenia życia, a nawet zgonu, niezależnie od lokalizacji.4
Reakcje w postaci krwawień
Ze względu na farmakologiczny mechanizm działania, stosowanie dabigatranu eteksylanu może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem utajonego lub jawnego krwawienia z dowolnej tkanki lub narządu.5 Objawy przedmiotowe, podmiotowe i nasilenie (włącznie z możliwością zgonu) różnią się w zależności od lokalizacji, stopnia i rozległości krwawienia oraz towarzyszącej niedokrwistości.6
W badaniach klinicznych podczas długotrwałej terapii dabigatranem eteksylanem, w porównaniu z leczeniem antagonistami witaminy K (VKA), częściej obserwowano krwawienia z błon śluzowych (np. układu pokarmowego, układu moczowo-płciowego).7 Z tego powodu, oprócz odpowiedniego nadzoru klinicznego, badania laboratoryjne hemoglobiny/hematokrytu mogą być przydatne do wykrywania utajonego krwawienia.8
W niektórych grupach pacjentów ryzyko krwawienia może być zwiększone, szczególnie u osób z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek i/lub jednocześnie przyjmujących leki wpływające na hemostazę lub silne inhibitory P-glikoproteiny (P-gp).9
Objawami powikłań krwotocznych mogą być:10
- osłabienie
- bladość
- zawroty głowy
- ból głowy
- niewyjaśniony obrzęk
- duszność
- niewyjaśniony wstrząs
Dla dabigatranu eteksylanu zgłaszano znane powikłania krwawienia, takie jak:11
- zespół ciasnoty przedziałów powięziowych – stan zagrażający życiu, wynikający z nagromadzenia krwi w zamkniętych przestrzeniach międzymięśniowych, prowadzący do niedokrwienia tkanek
- ostra niewydolność nerek z powodu obniżonej perfuzji
- nefropatia związana z leczeniem przeciwzakrzepowym u pacjentów z predysponującymi czynnikami ryzyka
W związku z powyższym, możliwość wystąpienia krwawienia należy rozważać przy ocenie każdego pacjenta leczonego przeciwzakrzepowo.12 W przypadku niekontrolowanego krwawienia u dorosłych pacjentów dostępny jest swoisty czynnik odwracający działanie dabigatranu – idarucyzumab.13
Zaburzenia hematologiczne
W okresie po wprowadzeniu dabigatranu eteksylanu do obrotu bardzo rzadko zgłaszano przypadki agranulocytozy i neutropenii.14 Częstość zgłaszania oszacowano na 7 zdarzeń na 1 milion pacjentolat w przypadku agranulocytozy oraz 5 zdarzeń na 1 milion pacjentolat w przypadku neutropenii.15
Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży
Bezpieczeństwo stosowania dabigatranu eteksylanu w leczeniu ŻChZZ i prewencji nawrotów ŻChZZ u dzieci i młodzieży oceniano w dwóch badaniach fazy III (DIVERSITY i 1160.108).16 Łącznie 328 pacjentów pediatrycznych otrzymywało dawki dabigatranu eteksylanu dostosowane do wieku i masy ciała, w postaci farmaceutycznej odpowiedniej dla wieku.17
Generalnie profil bezpieczeństwa u dzieci jest podobny do obserwowanego u dorosłych.18 Działania niepożądane wystąpiły u 26% dzieci i młodzieży leczonych dabigatranem eteksylanem z powodu ŻChZZ i w prewencji nawrotów ŻChZZ.19
Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono szczegółowe zestawienie działań niepożądanych leku Gribero (dabigatran eteksylan) według klasyfikacji układów i narządów wraz z częstością ich występowania.
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Spadek stężenia hemoglobiny | Często (≥1/100 do <1/10) |
| Niedokrwistość | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | |
| Spadek hematokrytu | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | |
| Małopłytkowość | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | |
| Neutropenia | Częstość nieznana | |
| Agranulocytoza | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nadwrażliwość na lek | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) |
| Reakcja anafilaktyczna | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | |
| Obrzęk naczynioruchowy | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | |
| Pokrzywka | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | |
| Wysypka | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | |
| Świąd | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | |
| Skurcz oskrzeli | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Krwotok wewnątrzczaszkowy | Częstość nieznana |
| Zaburzenia naczyniowe | Krwiak | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) |
| Krwotok z rany | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | |
| Krwotok | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Krwawienie z nosa | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) |
| Krwioplucie | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Krwotok do przewodu pokarmowego | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) |
| Krwotok z odbytnicy | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | |
| Krwotok z żylaków odbytu | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | |
| Biegunka | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | |
| Nudności | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | |
| Wymioty | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | |
| Wrzód żołądka lub jelit, w tym owrzodzenie przełyku | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | |
| Zapalenie żołądka i przełyku | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | |
| Refluks żołądkowo-przełykowy | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | |
| Ból brzucha | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | |
| Niestrawność | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | |
| Dysfagia | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Nieprawidłowa czynność wątroby / Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) |
| Wzrost aktywności aminotransferazy alaninowej | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | |
| Wzrost aktywności aminotransferazy asparaginianowej | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | |
| Wzrost aktywności enzymów wątrobowych | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Hiperbilirubinemia | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Krwotok do skóry | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) |
| Łysienie | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Krwiak wewnątrzstawowy | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Krwotok w obrębie układu moczowo-płciowego, w tym krwiomocz | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Krwotok w miejscu wstrzyknięcia | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) |
| Krwotok w miejscu cewnikowania | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Krwotok urazowy | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) |
| Krwotok w miejscu nacięcia | Częstość nieznana |
Częstotliwość występowania krwawień w badaniach klinicznych
W badaniach klinicznych dotyczących pierwotnego zapobiegania żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej po alloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego, częstość występowania krwawień dla różnych dawek dabigatranu eteksylanu w porównaniu z enoksaparyną przedstawiała się następująco:20
| Grupa leczenia | Liczba pacjentów | Duże krwawienie (%) | Każde krwawienie (%) |
|---|---|---|---|
| Dabigatran eteksylan 150 mg | 1 866 | 24 (1,3%) | 258 (13,8%) |
| Dabigatran eteksylan 220 mg | 1 825 | 33 (1,8%) | 251 (13,8%) |
| Enoksaparyna | 1 848 | 27 (1,5%) | 247 (13,4%) |
Powyższe dane wskazują, że częstość występowania dużych krwawień oraz krwawień ogółem przy stosowaniu dabigatranu eteksylanu jest porównywalna z częstością obserwowaną przy stosowaniu enoksaparyny.21
Podsumowanie istotnych zagrożeń
Stosowanie leku Gribero (dabigatran eteksylan) wiąże się z następującymi najważniejszymi zagrożeniami:22
- Powikłania krwotoczne – najczęstsze działania niepożądane (13,8% pacjentów), w tym:
- Krwawienia z błon śluzowych (układ pokarmowy, układ moczowo-płciowy)
- Krwawienia do skóry
- Krwawienia wewnątrzstawowe
- Krwotoki z nosa
- Krwotoki wewnątrzczaszkowe (z potencjalnie zagrażającymi życiu konsekwencjami)
- Powikłania związane z krwawieniami:
- Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych
- Ostra niewydolność nerek z powodu obniżonej perfuzji
- Nefropatia związana z leczeniem przeciwzakrzepowym
- Zaburzenia hematologiczne:
- Agranulocytoza (bardzo rzadko)
- Neutropenia (bardzo rzadko)
- Małopłytkowość
- Niedokrwistość
- Reakcje nadwrażliwości:
- Reakcje anafilaktyczne
- Obrzęk naczynioruchowy
- Pokrzywka
- Wysypka i świąd
- Zaburzenia czynności wątroby:
- Wzrost aktywności enzymów wątrobowych
- Nieprawidłowa czynność wątroby
Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z grupy zwiększonego ryzyka krwawień: osoby z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek, pacjenci jednocześnie przyjmujący leki wpływające na hemostazę lub silne inhibitory P-gp.23
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania