działanie teratogenne
Działanie teratogenne oznacza szkodliwy wpływ czynników zewnętrznych na rozwijający się płód, prowadzący do powstania wad wrodzonych. Czynniki teratogenne mogą zaburzać prawidłowy rozwój embrionu i płodu, szczególnie w okresie organogenezy (między 3. a 8. tygodniem ciąży), kiedy kształtują się narządy płodu.
Do substancji o udokumentowanym działaniu teratogennym należą niektóre leki (np. talidomid, izotretynoina, warfaryna, niektóre leki przeciwpadaczkowe), alkohol etylowy, narkotyki, metale ciężkie, a także czynniki fizyczne (promieniowanie jonizujące) oraz niektóre infekcje (np. różyczka, cytomegalia, toksoplazmoza). Wpływ teratogenny zależy od dawki czynnika, czasu ekspozycji oraz okresu rozwoju płodu.
W praktyce klinicznej istotna jest klasyfikacja leków według kategorii FDA (A, B, C, D, X) określająca potencjalne ryzyko teratogenne. Lekarz przepisujący leki kobietom w wieku rozrodczym powinien zawsze rozważyć stosunek korzyści do ryzyka oraz poinformować pacjentkę o potencjalnych zagrożeniach. Niektóre substancje teratogenne mogą powodować poważne malformacje nawet przy jednorazowej ekspozycji w krytycznym okresie rozwoju.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Valtap HCT 320 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności połączenia walsartanu z hydrochlorotiazydem (Valtap HCT) wykazały, że głównym narządem docelowym toksyczności są nerki, z nefropatią i naciekami bazofilowymi w kanalikach nerkowych, obserwowanymi u szczurów i marmozet przy dawkach odpowiednio od 30 mg/kg mc./dobę walsartanu z 9 mg/kg mc./dobę hydrochlorotiazydu (0,9/3,5-krotność MRHD u szczurów) oraz 10 mg/kg mc./dobę walsartanu z 3 mg/kg mc./dobę hydrochlorotiazydu (0,3/1,2-krotność MRHD u marmozet). Wysokie dawki powodowały także obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych, uszkodzenia błony śluzowej żołądka (u marmozet od 30/9 mg/kg mc./dobę) oraz przerost tętniczek doprowadzających w nerkach, co wiązano z farmakologicznym mechanizmem działania walsartanu, polegającym na blokowaniu hamowania uwalniania reniny przez angiotensynę II. Nie stwierdzono działania mutagennego, klastogennego ani rakotwórczego dla obu składników, potwierdzając bezpieczeństwo na poziomie genotoksycznym.
dysfagia, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja nerek, inhibitor ACE, kanalik nerkowy, liczba erytrocytów, parametr czerwonokrwinkowy, parametr hematologiczny, potencjał mutagenny, przerost tętniczek doprowadzających, stężenie elektrolitów w moczu, stężenie hemoglobiny, stężenie kreatyniny, stężenie mocznika, stężenie potasu w surowicy, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród, uszkodzenie błony śluzowej żołądka, walsartan z hydrochlorotiazydem, wartość hematokrytu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Otrex 600 600 mg
Preparat Otrex 600 zawiera 600 mg diosminy półsyntetycznej i jest stosowany w leczeniu chorób układu żylnego. Dane kliniczne dotyczące stosowania diosminy w ciąży są ograniczone, jednak badania na modelach zwierzęcych nie wykazały działania teratogennego, a obserwacje kliniczne nie potwierdziły toksyczności dla płodu. Mimo to, ze względu na brak kompleksowych badań długoterminowych, Otrex 600 powinien być stosowany w ciąży wyłącznie wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, a decyzja powinna być indywidualnie dostosowana do stanu pacjentki. Brak jest również danych dotyczących wpływu diosminy na płodność u kobiet i mężczyzn, co należy uwzględnić podczas konsultacji z pacjentkami planującymi ciążę.
- Leksykon substancji czynnych
Dobutamina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa dobutaminy, obejmujące standardowe testy farmakologiczne i toksykologiczne, nie wykazały istotnych zagrożeń dla pacjentów przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami klinicznymi. Nie przeprowadzono kompleksowych badań mutagenności i rakotwórczości, co jest uzasadnione krótkotrwałym charakterem terapii dobutaminą. Badania rozwojowe na szczurach i królikach nie potwierdziły działania teratogennego, jednak w dawkach toksycznych dla ciężarnych samic szczurów zaobserwowano upośledzenie implantacji zarodków oraz przed- i pourodzeniowe opóźnienia wzrostu potomstwa. Nie stwierdzono negatywnego wpływu dobutaminy na płodność u obu płci zwierząt laboratoryjnych.
badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, działanie inotropowe, działanie teratogenne, funkcja rozrodcza, implantacja zarodka, opóźnienie wzrostu pourodzeniowe, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa przedkliniczny, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność ciążowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bufar Easyhaler (160 mcg + 4,5 mcg)/dawkę inh.
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu BUFAR Easyhaler, zawierającego budezonid (160 µg) i formoterol (4,5 µg) na dawkę inhalacyjną, wykazały, że toksyczność obu substancji jest głównie związana z nasileniem ich działania farmakologicznego. Badania na modelach zwierzęcych potwierdziły, że efekty uboczne wynikają bezpośrednio z mechanizmów działania tych leków i pojawiają się przy dawkach znacznie przekraczających te stosowane klinicznie. W badaniach reprodukcyjnych kortykosteroidy, w tym budezonid, indukowały wady rozwojowe, takie jak rozszczep podniebienia i wady szkieletowe, jednak ich znaczenie kliniczne u ludzi jest prawdopodobnie ograniczone przy stosowaniu zalecanych dawek.
badanie przedkliniczne, badanie reprodukcyjne, budezonid i formoterol, dawka inhalacyjna, działanie farmakologiczne, działanie teratogenne, efekt toksyczny, implantacja zarodka, kortykosteroid, przeżycie postnatalne, redukcja płodności, rozszczep podniebienia, toksyczność budezonidu, urodzeniowa masa ciała, wada szkieletowa - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego (Valerianae radicis extractum fluidum) wskazują na niski profil toksyczności w badaniach na gryzoniach, zarówno w testach toksyczności ostrej, jak i przewlekłej (4-8 tygodni). Stosowany ekstrakt płynny (100% wyciąg natywny DER 1:1; ekstrahent: 40% m/m etanol) w dawce 100 mg na 20 ml płynu wykazuje wysoki margines bezpieczeństwa. Brak jest jednak szczegółowych danych dotyczących potencjalnego działania genotoksycznego, kancerogennego oraz teratogennego tej substancji, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa. W porównaniu do innych składników roślinnych, takich jak nalewka z liści melisy (1:5, etanol 70%) czy ekstrakt z liści rozmarynu (15% etanolu, dawka 2 g/kg m.c.), które wykazują brak mutagenności i genotoksyczności, wyciąg z kozłka wymaga dalszych badań uzupełniających.
Analiza bezpieczeństwa innych składników preparatów wieloskładnikowych, takich jak Doppelherz Energovital Tonik K, potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa liści melisy i rozmarynu, przy czym ekstrakt z rozmarynu wykazuje także właściwości przeciwmutagenne. Ekstrakty z kwiatostanów głogu, podawane w dawkach do 3 g/kg m.c., nie wykazują toksyczności ostrej ani przewlekłej, a LD50 po podaniu śródnaskórkowym wynosi 1170 mg/kg u myszy i 750 mg/kg u szczurów. Brak efektów teratogennych i mutagennych podkreśla ich bezpieczeństwo. Podsumowując, wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego, mimo niskiej toksyczności, wymaga uzupełnienia danych dotyczących genotoksyczności i kancerogenności, aby w pełni ocenić jego profil bezpieczeństwa w zastosowaniach klinicznych.
Aspergillus nidulans, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie poronne, działanie teratogenne, efekt teratogenny, ekstrakt etanolowy, ekstrakt wodno-etanolowy, ekstrakt z liści rozmarynu, LD50, nalewka z liści melisy, olejek eteryczny, owoc głogu, potencjał genotoksyczny, Salmonella typhimurium, test Amesa, test segregacji somatycznej, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, Valerianae radicis extractum fluidum, wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego - Leksykon substancji czynnych
Oktenidyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Oktenidyna dichlorowodorek, stosowana jako substancja czynna w lekach antyseptycznych, wykazuje stosunkowo niską toksyczność ostrą. LD50 dla oktenidyny wynosi 800 mg/kg mc. po podaniu doustnym oraz 10 mg/kg mc. po podaniu dożylnym u szczurów. Preparaty zawierające oktenidynę i fenoksyetanol charakteryzują się LD50 na poziomie 45-50 ml/kg mc. (doustnie) oraz 10-12 ml/kg mc. (dootrzewnowo) u szczurów. Fenoksyetanol wykazuje niską toksyczność ostrą, z LD50 doustnym w zakresie 1,3-3,4 g/kg mc. u szczurów i 933 mg/kg mc. u myszy. W badaniach wielokrotnych dawkach od 2 mg/kg mc. u myszy i psów oraz 8 mg/kg mc. u szczurów obserwowano zwiększoną śmiertelność z powodu zapalnych i krwotocznych uszkodzeń płuc, jednak przy miejscowym stosowaniu na błony śluzowe jamy ustnej nie stwierdzono toksyczności. Fenoksyetanol w dawce 400 mg/kg mc./dobę przez 90 dni wywoływał nefrotoksyczność i zmiany behawioralne u szczurów, a u królików dawki >100 mg/kg mc./dobę powodowały hemolizę.
aberracja chromosomowa, badanie rakotwórczości, dawka śmiertelna, działanie fotoalergizujące, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fenoksyetanol, genotoksyczność, lek antyseptyczny, nowotwór komórek wyspowych trzustki, oktenidyna dichlorowodorek, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, przenikanie przez łożysko, ryzyko środowiskowe, test Amesa, test Bühlera, test Magnussona i Kligmana, test mikrojądrowy, test płatkowy, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, worek spojówkowy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Izotziaja 0,5 mg/g
Lek Izotziaja w postaci żelu zawiera izotretynoinę w stężeniu 0,5 mg/g i należy do grupy retynoidów, które wykazują minimalne wchłanianie przezskórne, jednakże istnieją czynniki zwiększające systemową absorpcję, takie jak uszkodzenia skóry, stosowanie na rozległe powierzchnie, pod opatrunkiem okluzyjnym czy przedawkowanie. Izotziaja jest bezwzględnie przeciwwskazana u kobiet ciężarnych oraz planujących ciążę ze względu na udowodnione teratogenne działanie izotretynoiny stosowanej ogólnoustrojowo, co może prowadzić do poważnych wad wrodzonych płodu. W trakcie terapii lub w przypadku zajścia w ciążę leczenie należy natychmiast przerwać. Konieczne jest poinformowanie pacjentek o ryzyku oraz zalecenie stosowania skutecznej antykoncepcji.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sertagen 50 mg
Przedkliniczne badania Sertagenu, zawierającego sertralinę chlorowodorek, wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa bez istotnych zagrożeń toksykologicznych, genotoksycznych ani rakotwórczych. Badania wielokrotnego podawania nie ujawniły negatywnego wpływu na płodność u samców, a także nie wykazały działania teratogennego. Zaobserwowano jednak efekt fetotoksyczny, objawiający się skróceniem przeżycia i zmniejszeniem masy ciała młodych osobników w pierwszych dniach po urodzeniu, co wiązano z toksycznym działaniem sertraliny in utero po 15. dniu ciąży. Opóźnienia rozwojowe u potomstwa prawdopodobnie wynikały z wpływu leku na organizm matki, co nie wskazuje na istotne ryzyko dla ludzi.
badania farmakologiczne, badanie toksykologiczne, chlorowodorek, działanie in utero, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, fetotoksyczność, genotoksyczność, model zwierzęcy, odstawienie leku, opóźnienie dojrzewania płciowego, płodność, profil bezpieczeństwa, punkt końcowy, sertralina, toksyczność po podaniu wielokrotnym, umieralność okołoporodowa - Leksykon substancji czynnych
Paklitaksel – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Paklitaksel, jako taksan o udokumentowanym działaniu przeciwnowotworowym, wykazuje w badaniach przedklinicznych właściwości mutagenne i genotoksyczne, co jest powiązane z jego mechanizmem farmakodynamicznym polegającym na zaburzeniu funkcji mikrotubul podczas mitozy. W testach in vitro i in vivo stwierdzono aberracje chromosomowe, a chociaż brak jest pełnych, długoterminowych badań rakotwórczości, istnieje uzasadnione podejrzenie potencjalnego działania rakotwórczego w dawkach klinicznych. Paklitaksel wykazuje także toksyczny wpływ na rozrodczość i rozwój płodu – u królików obserwowano embriotoksyczność i fetotoksyczność, a u szczurów zmniejszenie płodności. Działania teratogenne pojawiały się nawet przy dawkach niższych niż toksyczne dla samic, co podkreśla szczególną wrażliwość zarodka i płodu na tę substancję.
aberracja chromosomowa, badanie histopatologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, mechanizm działania leku, mechanizm farmakodynamiczny, mikrotubule, neurotoksyczność, Paclitaxelum Accord, paklitaksel, podział komórkowy, przenikanie do mleka, resorpcja płodu, śmiertelność wewnątrzmaciczna, taksan, uszkodzenie układu nerwowego, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lenalidomide Grindeks 15 mg
Lenalidomide Grindeks dostępny jest w kapsułkach twardych o mocach od 2,5 mg do 25 mg, zawierających lenalidomid oraz laktozę bezwodną w ilościach proporcjonalnych do dawki (od 20 mg do 197 mg laktozy). Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na lenalidomid lub składniki preparatu, u kobiet w ciąży ze względu na udowodnione działanie teratogenne oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie spełniają wymogów Programu zapobiegania ciąży. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nietolerancją laktozy, zwłaszcza przy stosowaniu wyższych dawek (20 mg i 25 mg), ze względu na znaczne ilości laktozy bezwodnej w kapsułkach.
analog talidomidu, antykoncepcja, badanie przedkliniczne, całkowity niedobór laktazy, charakterystyka produktu leczniczego, ciężka nietolerancja laktozy, działanie niepożądane, działanie teratogenne, kapsułka twarda, laktoza bezwodna, lenalidomid, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, Program Zapobiegania Ciąży, reakcja alergiczna, substancja pomocnicza, teratogenność, test ciążowy, właściwość teratogenna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sumamed 100 mg/5 ml
Azytromycyna, będąca składnikiem aktywnym Sumamedu, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym jej bezpieczeństwo. W modelach zwierzęcych stosowano dawki do 40-krotności standardowych dawek terapeutycznych u ludzi, co wywołało przemijającą fosfolipidozę bez objawów toksyczności. Nie stwierdzono działania mutagennego ani teratogennego w badaniach in vitro i in vivo na myszach i szczurach. Brak długoterminowych badań rakotwórczości uzasadniono krótkotrwałym zastosowaniem leku w terapii ostrych infekcji bakteryjnych, co minimalizuje ryzyko karcinogenne.
antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, infekcja bakteryjna, mutacja chromosomowa, mutacja genowa, okres okołoporodowy, okres pourodzeniowy, opóźnienie kostnienia, przemijająca fosfolipidoza, toksyczność, toksyczność ogólna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lacosamide Teva 200 mg
Leczenie lakozamidem u kobiet w wieku rozrodczym wymaga szczegółowej konsultacji dotyczącej planowania rodziny oraz stosowania antykoncepcji, ze względu na potencjalne ryzyko związane z terapią przeciwpadaczkową w ciąży. Dane epidemiologiczne wskazują, że wady rozwojowe u dzieci kobiet z padaczką występują z częstością 6-9% (2-3-krotnie wyższą niż w populacji ogólnej, gdzie wynosi około 3%). W przypadku politerapii ryzyko to jest jeszcze wyższe, jednak nie jest jasne, na ile odpowiada za to leczenie, a na ile sama choroba. Lakozamid nie wykazuje działania teratogennego w badaniach na zwierzętach, choć przy toksycznych dawkach obserwowano toksyczność zarodkową. Ze względu na ograniczone dane kliniczne, stosowanie lakozamidu w ciąży jest dopuszczalne jedynie, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Przerwanie leczenia jest niewskazane ze względu na ryzyko zaostrzenia napadów, które mogą być szkodliwe dla matki i płodu.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Lenalidomide Glenmark 10 mg
Lenalidomide Glenmark dostępny jest w formie kapsułek twardych o dawkach 2,5 mg, 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 25 mg, z różną zawartością substancji czynnej lenalidomidu oraz substancji pomocniczych, co wpływa na ich odmienny wygląd i ułatwia identyfikację kliniczną. Kapsułki zawierają laktozę w ilościach od 33,0 mg (2,5 mg dawka) do 332,0 mg (25 mg dawka), co jest istotne w kontekście pacjentów z nietolerancją laktozy. Substancje pomocnicze obejmują m.in. celulozę mikrokrystaliczną, kroskarmelozę sodową oraz magnezu stearynian, a otoczka kapsułki zawiera żelatynę, tytanu dwutlenek (E 171) oraz barwniki takie jak indygotyna (E 132) i żelaza tlenek (E 172) w zależności od dawki. Kapsułki pakowane są w blistry OPA/Aluminium/PVC/Aluminium, dostępne w opakowaniach po 7 lub 21 sztuk, z okresem ważności 3 lat przy standardowych warunkach przechowywania.
blister, celuloza mikrokrystaliczna, działanie teratogenne, ekspozycja na substancję, glikol propylenowy, indygotyna, kapsułka twarda, kroskarmeloza sodowa, laktoza, lenalidomid, magnezu stearynian, nietolerancja laktozy, potasu wodorotlenek, substancja czynna, substancja pomocnicza, szelak, teratogenność, tytanu dwutlenek, żelatyna, żelaza tlenek czarny, żelaza tlenek żółty - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zabak 0,25 mg/ml
Bezpieczeństwo stosowania wodorofumaranu ketotifenu w kroplach do oczu ZABAK w stężeniu 0,25 mg/ml zostało potwierdzone w licznych badaniach przedklinicznych. Testy farmakologiczne nie wykazały istotnych klinicznie zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, nerwowego ani oddechowego. Długotrwałe badania toksyczności przewlekłej po wielokrotnym podaniu nie ujawniły znaczących efektów toksycznych ani miejscowych, co wskazuje na dobrą tolerancję preparatu przy stosowaniu w zalecanych dawkach.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt ogólnoustrojowy, genotoksyczność, krople do oczu, mutacja genowa, potencjał kancerogenny, rozrodczość, rozwój płodu, rozwój poporodowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wodorofumaran ketotifenu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Mycophenolate mofetil Sandoz 250 mg kapsułki twarde 250 mg
Mykofenolan mofetylu, stosowany jako lek immunosupresyjny u pacjentów po przeszczepieniu narządów miąższowych, wykazuje silne działanie teratogenne, co wymaga szczególnej ostrożności w kontekście płodności, ciąży i laktacji. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować co najmniej jedną, a najlepiej dwie metody antykoncepcji podczas terapii oraz przez 6 tygodni po jej zakończeniu, a przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest uzyskanie dwóch ujemnych testów ciążowych o czułości ≥25 mIU/ml, wykonywanych w odstępie 8-10 dni. Stosowanie mykofenolanu mofetylu w ciąży jest przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko poronień samoistnych (45-49%) oraz wad wrodzonych (23-27% żywych urodzeń), w tym wad ucha, twarzy, oka, serca, palców, tchawicy, przełyku, układu nerwowego i nerek. Lek jest również przeciwwskazany u kobiet karmiących piersią z powodu przenikania kwasu mykofenolowego do mleka i potencjalnego ryzyka dla dziecka.
coloboma, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, działanie toksyczne, kwas mykofenolowy, lek immunosupresyjny, małoocze, metoda antykoncepcji, mykofenolan mofetylu, niewykształcenie nerwu węchowego, niewykształcenie przegrody przezroczystej, odrzucenie przeszczepu, polidaktylia, poronienie samoistne, przeszczepienie narządów miąższowych, przeszczepienie narządu, rozszczep kręgosłupa, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, substancja immunosupresyjna, syndaktylia, test ciążowy, torbiel splotu naczyniówki, ubytek przegrody przedsionka, wada wrodzona, zarośnięcie przełyku - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metronidazol 0,5% Polpharma 5 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne metronidazolu wykazały stosunkowo niską toksyczność ostrą przy podaniu parenteralnym, z wartością LD50 u szczurów wynoszącą 2,6 g/kg (i.p.) oraz brakiem toksyczności przy dawce dożylnej 250 mg/kg. Wyniki badań mutagenności były niejednoznaczne: metronidazol wykazywał działanie mutagenne in vitro na bakteriach, natomiast badania na komórkach ssaków in vitro oraz in vivo u gryzoni i ludzi nie potwierdziły jednoznacznie tego efektu. W kontekście rakotwórczości, długotrwałe doustne podawanie metronidazolu wywołało nowotwory u myszy i szczurów, podczas gdy chomiki nie wykazały takiego działania, a badania epidemiologiczne u ludzi nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworowego.
badanie epidemiologiczne, badanie toksykologiczne, dawka śmiertelna 50, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, metronidazol, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, toksyczność ostra, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, zanik jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydrocortisonum AFP 10 mg/g
Przeprowadzone badania przedkliniczne hydrokortyzonu octanu w kremie Hydrocortisonum AFP o stężeniu 10 mg/g wykazały brak potencjału mutagennego, co potwierdza bezpieczeństwo genetyczne stosowania tego glikokortykosteroidu. Jednakże, ze względu na ograniczoną liczbę dobrze kontrolowanych badań klinicznych u kobiet w ciąży, pełna ocena bezpieczeństwa stosowania hydrokortyzonu w tej grupie jest niemożliwa. Modele zwierzęce wskazują na ryzyko teratogenności przy długotrwałej ekspozycji na wysokie dawki glikokortykosteroidów, zwłaszcza pod opatrunkami okluzyjnymi, co wymaga ostrożności w praktyce klinicznej.
bezpieczeństwo przedkliniczne, deformacja płodu, działanie teratogenne, glikokortykosteroid, Hydrocortisonum AFP, hydrokortyzon octan, mutacja genetyczna, opatrunek okluzyjny, potencjał kancerogenny, teratogenność, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vidotin 4 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne peryndoprylu z tert-butyloaminą (substancji czynnej leku Vidotin) wykazały, że nerki są głównym narządem docelowym przy długotrwałym doustnym podawaniu, z obserwacją odwracalnych uszkodzeń nerkowych u szczurów i małp. Analizy mutagenności, przeprowadzone zarówno in vitro, jak i in vivo, nie wykazały działania genotoksycznego, co potwierdza brak ryzyka uszkodzenia materiału genetycznego. Badania reprodukcyjne na różnych gatunkach zwierząt nie wykazały teratogenności ani negatywnego wpływu na płodność, jednak ze względu na charakterystykę grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny, odnotowano potencjalne ryzyko uszkodzeń nerek płodów oraz zwiększoną śmiertelność okołoporodową i poporodową przy ekspozycji w późnym okresie rozwoju płodowego.
badanie in vitro, badanie in vivo, działanie genotoksyczne, działanie gonadotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, inhibitor konwertazy angiotensyny, obumarcie płodu, peryndopryl, płodność, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, potencjał rakotwórczy, śmiertelność okołoporodowa, tkanka nerkowa, toksyczny wpływ na reprodukcję, uszkodzenie nerki, wada wrodzona, zmiany w nerkach płodu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Nintedanib STADA 150 mg
Podczas terapii nintedanibem u kobiet w wieku rozrodczym kluczowe jest stosowanie wysoce skutecznej antykoncepcji przez cały okres leczenia oraz minimum 3 miesiące po zakończeniu terapii, ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne. Nintedanib nie wpływa istotnie na farmakokinetykę etynyloestradiolu i lewonorgestrelu, jednak zaburzenia żołądkowo-jelitowe (wymioty, biegunka) mogą obniżać skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych, co wymaga zastosowania alternatywnych metod antykoncepcji. Zaleca się wykonywanie testów ciążowych przed i w trakcie leczenia zgodnie z potrzebami klinicznymi. W przypadku nieplanowanej ciąży podczas terapii należy natychmiast przerwać podawanie nintedanibu i poinformować pacjentkę o ryzyku dla płodu, gdyż lek jest przeciwwskazany w ciąży na podstawie danych przedklinicznych wskazujących na działanie teratogenne.
doustny środek antykoncepcyjny, działanie teratogenne, etynyloestradiol i lewonorgestrel, hormonalny preparat antykoncepcyjny, metoda antykoncepcji, nintedanib, potencjał teratogenny, przeciwwskazanie do karmienia piersią, przeciwwskazanie w ciąży, test ciążowy, toksyczność przewlekła, wiek rozrodczy, wpływ na reprodukcję, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zalecana dawka leku - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Toramide 2,5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne torasemidu, substancji czynnej leku Toramide, wykazały bardzo niską toksyczność ostrą, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa przy przypadkowym przedawkowaniu. W badaniach przewlekłych na psach i szczurach stosowano wysokie dawki, które wywołały zmniejszenie masy ciała, wzrost stężenia kreatyniny i mocznika oraz zmiany nerkowe, takie jak rozszerzenie kanalików i śródmiąższowe zapalenie nerek. Wszystkie te zmiany były odwracalne po odstawieniu leku lub redukcji dawki. Badania reprodukcyjne nie wykazały działania teratogennego u szczurów, natomiast u królików przy bardzo wysokich dawkach zaobserwowano wady rozwojowe płodów, co nie odnosi się do dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi. Torasemid nie wpływa negatywnie na płodność.
czynność nerek, dawka terapeutyczna, diureza, działanie farmakodynamiczne, działanie teratogenne, efekt diuretyczny, kanaliki nerkowe, kreatynina i mocznik, mutacja genetyczna, mutagenność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, rakotwórczość, rozwój płodu, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczność ostra, toksyczność ostra i przewlekła, toksykologia reprodukcji, torasemid, uszkodzenie DNA, wady rozwojowe płodu - Leksykon substancji czynnych
Gwajafenezyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Gwajafenezyna, stosowana jako substancja wykrztuśna w leczeniu objawowego kaszlu, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w dawkach terapeutycznych, co potwierdzają dostępne dane przedkliniczne dotyczące toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności oraz rakotwórczości. Badania na zwierzętach wskazują, że dawki wywołujące toksyczność ostrą są znacząco wyższe niż zalecane dawki terapeutyczne, a mutagenność i rakotwórczość nie stanowią istotnego klinicznie zagrożenia. Niemniej jednak, dane dotyczące wpływu gwajafenezyny na zdolności rozrodcze i rozwój zarodkowy są ograniczone, a brak jest szczegółowych badań oceniających potencjalne działanie teratogenne i rakotwórcze według współczesnych standardów. W przypadku produktów złożonych, takich jak Gripex Pro Mucus (paracetamol, gwajafenezyna, fenylefryna) czy Vicks AntiGrip Complex, brak jest kompleksowych danych przedklinicznych oceniających bezpieczeństwo całej kombinacji substancji.
aktywność mutagenna, badanie farmakologiczne, badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dane przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, efekt teratogenny, fenylefryna, genotoksyczność, gwajafenezyna, kaszel objawowy, organogeneza, paracetamol, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, rozwój zarodkowy, substancja wykrztuśna, teofilina, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Leflunomide Sandoz 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leflunomidu obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej w modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy, małpy) z podawaniem leku przez okres od 1 do 6 miesięcy. Zidentyfikowano narządy docelowe toksyczności, takie jak szpik kostny, krew obwodowa, przewód pokarmowy, skóra, śledziona, grasica i węzły chłonne. Główne działania toksyczne obejmowały zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia) oraz choroby szpiku kostnego, wynikające z hamowania syntezy DNA. U szczurów i psów obserwowano ciałka Heinza i Howell-Jolly’ego w erytrocytach, wskazujące na zaburzenia dojrzewania krwinek czerwonych. Dodatkowo, działania toksyczne dotyczyły serca, wątroby, rogówki i dróg oddechowych, prawdopodobnie związane z immunosupresją. Toksyczność występowała przy dawkach odpowiadających terapeutycznym u ludzi.
4-trifluorometyloanilina, chłoniak złośliwy, choroba szpiku kostnego, ciałko Heinza, ciałko Howell-Jolly’ego, dojrzewanie erytrocytów, działanie embriotoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, gruczolak oskrzelikowo-pęcherzykowy, hamowanie syntezy DNA, krew obwodowa, leflunomid, leukopenia, małopłytkowość, mutacja punktowa, narząd docelowy, niedokrwistość, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, rak płuca, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomu, węzeł chłonny, zaburzenie hematologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Doloxib 30 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa etorykoksybu, substancji czynnej preparatu Doloxib, nie wykazały działania genotoksycznego ani rakotwórczego u myszy. U szczurów, przy dawkach przekraczających ponad dwukrotnie dobową dawkę stosowaną u ludzi (90 mg), zaobserwowano rozwój gruczolaków wątrobowokomórkowych oraz pęcherzykowych tarczycy, co jest związane z indukcją enzymów CYP specyficzną dla tego gatunku i nie występuje u ludzi. Toksyczność przewodu pokarmowego była zależna od dawki i czasu ekspozycji – owrzodzenia pojawiały się przy stężeniach porównywalnych lub wyższych niż terapeutyczne u ludzi, zarówno w badaniach krótkoterminowych (14 tygodni), jak i długoterminowych (53-106 tygodni). U psów zaburzenia czynności przewodu pokarmowego i nerek występowały przy stężeniach przekraczających dawki terapeutyczne.
badanie długoterminowe, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, badanie teratogenności, dawka terapeutyczna, deformacja zewnętrzna, działanie kancerogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, etorykoksyb, genotoksyczność etorykoksybu, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, gruczolak wątrobowokomórkowy, indukcja CYP, indukcja CYP3A, narażenie układowe, owrzodzenie przewodu pokarmowego, stężenie osoczowe, toksyczność etorykoksybu, wczesne poronienie, zaburzenie układu sercowo-naczyniowego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Azelamed 1 mg/ml
Stosowanie azelastyny (Azelamed, 1 mg/ml, aerozol do nosa) u kobiet w okresie rozrodczym, w ciąży i podczas laktacji wymaga szczegółowej oceny korzyści i ryzyka. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa w ciąży są ograniczone, a badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego nawet przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. Mimo to, ze względu na brak wystarczających danych i zasadę ostrożności, nie zaleca się stosowania azelastyny w pierwszym trymestrze ciąży, gdyż jest to kluczowy okres organogenezy. W drugim i trzecim trymestrze decyzja o terapii powinna być indywidualna, uwzględniająca nasilenie objawów alergicznego nieżytu nosa oraz wpływ na jakość życia pacjentki. Azelastyna przenika do mleka kobiecego w niewielkich ilościach, dlatego jej stosowanie w okresie laktacji nie jest zalecane ze względu na potencjalne ryzyko dla niemowlęcia, przy braku wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo.
aerozol do nosa, alergiczny nieżyt nosa, azelastyna, badania przedkliniczne, drugi i trzeci trymestr ciąży, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, leczenie przeciwalergiczne, okres laktacji, organogeneza, pierwszy trymestr ciąży, płodność, potencjał teratogenny, przenikanie do mleka kobiecego, ryzyko teratogenne, stosunek korzyści do ryzyka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ACC mini 100 mg
Bezpieczeństwo acetylocysteiny zostało szczegółowo ocenione w licznych badaniach przedklinicznych, obejmujących toksyczność po podaniu jednorazowym i wielokrotnym, potencjalne działanie genotoksyczne oraz wpływ na reprodukcję i rozwój potomstwa. Długoterminowe badania toksyczności na szczurach i psach, trwające do 1 roku, nie wykazały działania toksycznego, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu. Ocena genotoksyczności w modelach bakteryjnych była negatywna, wskazując na niskie ryzyko mutagenności, jednak brak jest danych dotyczących potencjału rakotwórczego acetylocysteiny.
acetylocysteina, badania długoterminowe, działanie karcynogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, model przedkliniczny, organogeneza, płodność, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, procesy rozrodcze, profil bezpieczeństwa leku, rozwój potomstwa, toksyczność, toksyczność jednorazowa, toksyczność wielokrotna, wady rozwojowe płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telam 40 mg + 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Telam, zawierającego telmisartan (40 mg) i amlodypinę (10 mg), wykazały, że profile toksyczności obu substancji nie nakładają się, co zmniejsza ryzyko nasilenia działań niepożądanych podczas terapii skojarzonej. W badaniu toksyczności podprzewlekłej na szczurach (dawki 3,2/0,8; 10/2,5; 40/10 mg/kg) nie stwierdzono nasilenia toksyczności. Telmisartan w dawkach terapeutycznych powodował obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych (liczba erytrocytów, stężenie hemoglobiny, hematokryt) oraz zmiany hemodynamiczne nerek (wzrost stężenia azotu mocznikowego, kreatyniny i potasu w surowicy). U zwierząt obserwowano także uszkodzenia błony śluzowej żołądka (nadżerki, owrzodzenia, zmiany zapalne), które można było zapobiec przez doustne uzupełnienie soli. Zwiększona aktywność reninowa osocza i przerost aparatu przykłębuszkowego były charakterystyczne dla leków z grupy antagonistów receptora angiotensyny II, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego. Nie wykazano działania teratogennego telmisartanu, choć dawki toksyczne wpływały na rozwój noworodków (mniejsza masa ciała, opóźnione otwieranie oczu). Badania mutagenności i rakotwórczości telmisartanu były negatywne.
aktywność reninowa osocza, amlodypina bezylan, amlodypina maleinian, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy nerki, azot mocznikowy, ciśnienie tętnicze, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyt, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon folikulotropowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanalik nerkowy, komórka Sertoliego, kreatynina, nadżerka, owrzodzenie, parametr czerwonokrwinkowy, potas, przerost aparatu przykłębuszkowego, spermatyda, Telam, telmisartan i amlodypina, testosteron, zmiana zapalna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Qsiva 3,75 mg + 23 mg
Lek Qsiva, zawierający fenterminę i topiramat, jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią ze względu na udowodniony teratogenny potencjał topiramatu. Topiramat przenika przez łożysko, osiągając stężenia porównywalne w krwi matki i krwi pępowinowej, co wiąże się z istotnie zwiększonym ryzykiem poważnych wad wrodzonych, takich jak rozszczep warg i podniebienia, spodziectwo oraz anomalie wieloukładowe. Dane z rejestrów ciąż wskazują na 2-3-krotnie wyższą częstość dużych wad wrodzonych (4,3-9,5% vs. 1,4-3,0% w grupach referencyjnych) oraz zwiększone ryzyko niskiej masy urodzeniowej (<2500 g) i niedoboru masy ciała względem wieku ciążowego (SGA: 18% vs. 5%). Ponadto obserwuje się podwyższone ryzyko zaburzeń neurorozwojowych, w tym spektrum autyzmu, niepełnosprawności intelektualnej i ADHD, choć dane z USA nie potwierdzają jednoznacznie tego związku. Stosowanie Qsiva wymaga szczegółowego poinformowania pacjentek o ryzyku oraz przeciwwskazane jest w okresie ciąży i karmienia piersią.
ADHD, antykoncepcja, badanie kohortowe, badanie obserwacyjne, działanie teratogenne, fentermina i topiramat, lek przeciwpadaczkowy, niedobór masy ciała, niepełnosprawność intelektualna, niska masa urodzeniowa, poważne wady wrodzone, przenikanie do mleka matki, przenikanie przez łożysko, rozszczep wargi i podniebienia, spektrum autyzmu, spodziectwo, teratogenność topiramatu, wady wrodzone, wkładka wewnątrzmaciczna, zaburzenia neurorozwojowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – RABADA 5 mg + 2,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku RABADA, zawierającego bisoprolol fumaran oraz ramipryl, nie wykazały istotnych zagrożeń toksycznych dla człowieka. Bisoprolol nie wykazywał działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność, jednak podawanie wysokich dawek ciężarnym samicom skutkowało toksycznością objawiającą się zmniejszonym przyjmowaniem pokarmu, redukcją masy ciała oraz toksycznym wpływem na zarodek i płód, w tym zwiększoną resorpcją płodu, obniżoną masą urodzeniową i opóźnionym rozwojem fizycznym potomstwa. Ramipryl w badaniach toksyczności przewlekłej u szczurów, psów i małp powodował zmiany w stężeniach elektrolitów i obrazie krwi, a dawki do 2 mg/kg/dobę u szczurów, 2,5 mg/kg/dobę u psów oraz 8 mg/kg/dobę u małp były dobrze tolerowane. W badaniach na młodych szczurach pojedyncza dawka ramiprylu wywołała nieodwracalne uszkodzenia nerek, a podawanie samicom szczura w ciąży i laktacji dawek ≥50 mg/kg/dobę powodowało poszerzenie miedniczek nerkowych u potomstwa. Obie substancje nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego.
aparat przykłębuszkowy, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie mutagenności, bisoprolol fumaran, działanie teratogenne, elektrolity w osoczu, obraz krwi, poszerzenie miedniczki nerkowej, profil bezpieczeństwa, resorpcja płodu, toksyczne działanie na zarodek, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerek, właściwości genotoksyczne, właściwości mutagenne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ceurolex SR 4 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ropinirolu (substancji czynnej Ceurolex SR) wykazały wpływ na rozrodczość u zwierząt, w tym obniżenie implantacji zarodków u samic szczurów związane z redukcją prolaktyny, jednakże różnice gatunkowe ograniczają przenoszalność tych wyników na ludzi. W dawkach toksycznych dla matki (60-150 mg/kg/dobę, co odpowiada 2-5-krotności maksymalnej zalecanej dawki dla człowieka – MRHD, mierzonej jako AUC) obserwowano zmniejszenie masy ciała płodów, zwiększoną śmiertelność płodów oraz wady wrodzone palców. Nie stwierdzono teratogenności przy dawce 120 mg/kg/dobę (4-krotność MRHD). U królików nie zaobserwowano wpływu na organogenezę przy dawce 20 mg/kg (60-krotność średniego Cmax u ludzi), jednak współpodawanie ropinirolu (10 mg/kg) z L-dopą zwiększało częstość i nasilenie wad wrodzonych palców, wskazując na potencjalne interakcje farmakologiczne w układzie dopaminergicznym.
agonista receptorów dopaminowych, autonomiczny układ nerwowy, ciśnienie tętnicze krwi, degeneracja siatkówki, działanie mutagenne, działanie teratogenne, gruczolak jądra, hiperprolaktynemia, kanał hERG, kanały potasowe, komórki Leydiga, L-DOPA, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, repolaryzacja serca, ropinirol, układ dopaminergiczny, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia przewodzenia sercowego