aminotransferazy
Aminotransferazy to grupa enzymów biorących udział w procesach transaminacji, czyli przenoszenia grup aminowych pomiędzy aminokwasami a kwasami α-ketokarboksylowymi. Najważniejsze klinicznie aminotransferazy to aminotransferaza alaninowa (ALT) i aminotransferaza asparaginianowa (AST), które stanowią podstawowe markery uszkodzenia wątroby.
ALT występuje głównie w hepatocytach, podczas gdy AST jest obecna w wielu tkankach, w tym w wątrobie, mięśniu sercowym, mięśniach szkieletowych, nerkach i mózgu. Wzrost stężenia tych enzymów w surowicy krwi jest czułym wskaźnikiem uszkodzenia komórek, w których są one zlokalizowane, co pozwala na wykorzystanie ich jako biomarkerów diagnostycznych.
Podwyższony poziom aminotransferaz może wskazywać na choroby wątroby (wirusowe zapalenie wątroby, alkoholową chorobę wątroby, niealkoholową stłuszczeniową chorobę wątroby, toksyczne uszkodzenie wątroby), choroby mięśni (miopatie, rabdomioliza), zawał mięśnia sercowego oraz inne stany chorobowe. Stosunek AST/ALT (współczynnik de Ritisa) może być pomocny w różnicowaniu etiologii chorób wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Amiokordin 50 mg/ml
Amiokordin (chlorowodorek amiodaronu) w formie roztworu do wstrzykiwań wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania. Do najczęstszych należą umiarkowana bradykardia (≥1/100 przypadków) oraz reakcje miejscowe w miejscu podania, takie jak ból, rumień, obrzęk, martwica tkanek i zapalenie naczyń. Bardzo rzadko obserwuje się poważne zaburzenia kardiologiczne, w tym znaczna bradykardia, zatrzymanie czynności węzła zatokowego, nowe lub nasilone arytmie, a także torsade de pointes. Wątroba może wykazywać wzrost aktywności aminotransferaz (1,5-3-krotnie powyżej normy), ostre uszkodzenie lub niewydolność, które mogą być śmiertelne. Również układ oddechowy jest narażony na ciężkie powikłania, takie jak śródmiąższowe zapalenie płuc, zwłóknienie, ARDS, skurcz oskrzeli i bezdech, szczególnie u pacjentów z astmą.
agranulocytoza, aminotransferazy, ARDS, astma oskrzelowa, bradykardia, chlorowodorek amiodaronu, delirium, DRESS, dysfunkcja przeszczepu, hipotensja, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadczynność tarczycy, neuropatia nerwu wzrokowego, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk Quinckego, pęcherzowe zapalenie skóry, roztwór do wstrzykiwań, rzekomy guz mózgu, SIADH, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, torsade de pointes, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zatrzymanie węzła zatokowego, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ambrisentan AOP 10 mg
Ambrisentan, doustny, selektywny antagonista receptora endoteliny A (ETA) o wysokiej sile działania (Ki 0,016 mM) i selektywności (~4000-krotnie wobec ETA vs ETB), hamuje skurcz naczyń i proliferację mięśni gładkich, kluczowe w patofizjologii tętniczego nadciśnienia płucnego (PAH). W dwóch badaniach fazy 3 (n=201 i n=192) u pacjentów z idiopatycznym PAH lub PAH związanym z chorobami tkanki łącznej, ambrisentan w dawkach 2,5–10 mg znacząco poprawiał wydolność wysiłkową, mierzoną 6-minutowym marszem (6MWD), z poprawą do 59,4 m względem placebo po 12 tygodniach (p<0,001). Leczenie wydłużało czas do klinicznego pogorszenia PAH, redukując ryzyko względne o 80% (p<0,001). Długoterminowa terapia (średnio 145 tygodni) potwierdziła bezpieczeństwo, z niską częstością hepatotoksyczności (2,3 zdarzeń na 100 pacjento-lat) i stabilnym obniżeniem ciśnienia tętniczego (skurczowe o 3 mmHg, rozkurczowe o 4,2 mmHg). W badaniu skojarzonej terapii ambrisentanem (5–10 mg) i tadalafilem (20–40 mg) u 500 pacjentów z nowo rozpoznanym PAH, zaobserwowano 50% redukcję ryzyka klinicznego niepowodzenia (HR 0,502; p=0,0002) oraz istotną poprawę 6MWD o 22,75 m (p<0,0001) w porównaniu do monoterapii.
6-minutowy marsz, aminotransferazy, antagonista receptora endoteliny A, choroba tkanki łącznej, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, ciśnienie w tętnicy płucnej, funkcja wątroby, idiopatyczne zwłóknienie płuc, inhibitor PDE5, klasa czynnościowa WHO, opór naczyniowy płucny, prawokomorowa niewydolność serca, proliferacja komórek mięśni gładkich, prostacyklina, przeszczepienie płuc, przewód tętniczy, septostomia przedsionkowa, skurcz naczyń, tętnicze nadciśnienie płucne, tlenek azotu, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wskaźnik sercowy, zaburzenia tkanki łącznej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fumaran Dimetylu Adamed
Fumaran dimetylu, stosowany jako lek modyfikujący przebieg stwardnienia rozsianego, wymaga ścisłego monitorowania parametrów laboratoryjnych, w tym funkcji nerek (kreatynina, azot mocznikowy, badanie ogólne moczu) przed rozpoczęciem terapii, po 3 i 6 miesiącach oraz następnie co 6-12 miesięcy. Należy także kontrolować enzymy wątrobowe (AlAT, AspAT) i bilirubinę całkowitą, zwłaszcza przy wzroście powyżej 3-krotnej górnej granicy normy (GGN) dla enzymów i 2-krotnej dla bilirubiny. Kluczowym aspektem bezpieczeństwa jest monitorowanie morfologii krwi z oznaczeniem liczby limfocytów co 3 miesiące, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka limfopenii (<0,5 × 10⁹/L), która zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML). W przypadku ciężkiej i długotrwałej limfopenii (>6 miesięcy) zaleca się przerwanie terapii. Przed terapią konieczne jest wykonanie badania MRI, a w trakcie leczenia należy rozważyć kolejne badania u pacjentów z podwyższonym ryzykiem PML.
aminotransferazy, bilirubina całkowita, ciężka limfopenia, enzymy wątrobowe, fosfaturia, fumaran dimetylu, hiperaminoacyduria, hipofosfatemia, kwas acetylosalicylowy, leczenie immunosupresyjne, limfocyty T CD4+, limfocyty T CD8+, limfopenia, natalizumab, obrzęk naczynioruchowy, osteomalacja hipofosfatemiczna, płyn mózgowo-rdzeniowy, polekowe uszkodzenie wątroby, półpasiec, półpasiec oczny, półpasiec uszny, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, reakcja anafilaktyczna, rezonans magnetyczny, stwardnienie rozsiane, wirus JC, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zakażenie oportunistyczne, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół Fanconiego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Storvas CRT 20 mg
Atorwastatyna, substancja czynna leku Storvas CRT, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, w tym laktozę jednowodną (38,3–306,8 mg w zależności od dawki) oraz sód (2,8–22,4 mg). Lek nie powinien być stosowany u osób z czynną chorobą wątroby, w tym ostrym i przewlekłym zapaleniem wątroby, oraz u pacjentów z nieustalonym, trwałym podwyższeniem aminotransferaz przekraczającym 3-krotnie górną granicę normy, ze względu na ryzyko hepatotoksyczności. Ponadto, atorwastatyna jest przeciwwskazana u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji, ze względu na potencjalne działanie teratogenne i przenikanie leku do mleka matki.
aminotransferazy, antybiotyki makrolidowe, brak laktazy, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, działanie hepatotoksyczne, działanie teratogenne, dziedziczna choroba mięśni, fibrat, glekaprewir z pibrentaswirem, HIV, inhibitor CYP3A4, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor proteazy, laktoza jednowodna, lek hipolipemizujący, leki przeciwgrzybicze, miopatia, nadciśnienie tętnicze oporne, nadwrażliwość na lek, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, rabdomioliza, statyny, toksyczne działanie na mięśnie, uszkodzenie płodu, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie funkcji nerek, zapalenie wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dicloberl 75 mg/3 ml 75 mg/3 ml
Dicloberl 75 mg/3 ml (diklofenak sodowy) w formie roztworu do wstrzykiwań może powodować liczne działania niepożądane, których częstość zależy od dawki i indywidualnej reakcji pacjenta. Najczęściej obserwuje się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia, niestrawność i bóle brzucha. Poważniejsze powikłania obejmują chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy, perforację oraz krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Ryzyko tych powikłań wzrasta wraz z dawką i czasem terapii. Ponadto, diklofenak może wywoływać obrzęki, nadciśnienie tętnicze oraz niewydolność serca, a stosowanie wysokich dawek (do 150 mg/dobę) i długotrwałe leczenie zwiększają ryzyko zakrzepicy tętniczej, w tym zawału serca i udaru mózgu.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferazy, choroba Crohna, choroba wrzodowa żołądka, diklofenak sodowy, embolia cutis medicamentosa, jałowe zapalenie opon mózgowych, krwotoczne zapalenie okrężnicy, martwica brodawek nerkowych, martwica wątroby, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, roztwór do wstrzykiwań, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zakrzepica tętnicza, zapalenie jelita grubego, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał serca, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Nicolaua, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Etiagen XR 400 mg
Etiagen XR zawiera kwetiapinę fumaranu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu dostępnych w dawkach 50 mg, 150 mg, 200 mg, 300 mg i 400 mg. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmują senność, zawroty głowy, ból głowy, suchość w ustach, objawy odstawienia, wzrost stężenia trójglicerydów i cholesterolu LDL, spadek cholesterolu HDL, zwiększenie masy ciała, obniżenie hemoglobiny oraz objawy pozapiramidowe. Wśród poważnych działań niepożądanych odnotowano ciężkie reakcje skórne (SCAR) takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka oraz DRESS. Ponadto, stosowanie kwetiapiny wiąże się z ryzykiem wydłużenia odstępu QT, komorowych zaburzeń rytmu, nagłych zgonów, zatrzymania akcji serca oraz torsade de pointes. Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane u dzieci i młodzieży (10-17 lat), gdzie obserwuje się częstsze występowanie hiperprolaktynemii, nasilenia łaknienia, objawów pozapiramidowych, wzrostu ciśnienia tętniczego oraz wymiotów.
agranulocytoza, aminotransferazy, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, DRESS, duszność, dyslipidemia, dyspepsja, eozynofilia, fumaran kwetiapiny, hiperprolaktynemia, hipertrójglicerydemia, hipotonia ortostatyczna, hormon antydiuretyczny, kardiomiopatia, kserostomia, kwetiapina, leukopenia, mlekotok, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, priapizm, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, SCAR, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, zaparcie, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Ketokonazol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ketokonazol, stosowany zarówno doustnie, jak i miejscowo, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, zwłaszcza przy podawaniu doustnym. U pacjentów leczonych KETOKONAZOLEM POLFARMEX obserwuje się często niewielkie podwyższenie aminotransferaz, które zwykle ustępuje po kontynuacji lub zakończeniu terapii. Objawy uszkodzenia wątroby mogą pojawić się już po 28 dniach leczenia, a w niektórych przypadkach nawet wcześniej, co wymaga przerwania terapii i monitorowania funkcji wątroby co tydzień przez minimum 2 miesiące. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności wątroby, chorobą alkoholową oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków hepatotoksycznych. Zaleca się badanie czynności wątroby przed rozpoczęciem terapii, po 14 dniach oraz comiesięczne kontrole. Ponadto, ketokonazol może nasilać niewydolność nadnerczy i wymaga monitorowania u pacjentów z niewydolnością nadnerczy lub narażonych na stresy fizjologiczne. Interakcje z inhibitorami reduktazy HMG-CoA (statynami) zwiększają ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
aminotransferazy, działanie przeciwgrzybicze, efekt odbicia, glikol propylenowy, hepatotoksyczność, inhibitory reduktazy HMG-CoA, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nadnerczy, niewydolność wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, podrażnienie skóry, rabdomioliza, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja disulfiramowa, reakcja nadwrażliwości, statyny, uszkodzenie wątroby, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmniejszenie dawki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Abirateron Aristo
Abirateron, stosowany w terapii zaawansowanego raka gruczołu krokowego, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko nadciśnienia tętniczego, hipokaliemii oraz zastoju płynów, wynikających z hamowania enzymu CYP17 i wzrostu stężeń mineralokortykosteroidów. Terapia powinna być prowadzona z jednoczesnym podawaniem kortykosteroidów, które ograniczają wydzielanie ACTH i zmniejszają częstość działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, niewydolnością serca (klasy III/IV wg NYHA), frakcją wyrzutową lewej komory <50%, arytmiami oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Monitorowanie parametrów obejmuje ciśnienie tętnicze, stężenie potasu w osoczu oraz objawy zastoinowej niewydolności serca co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a następnie co miesiąc. W przypadku hipokaliemii konieczne jest także monitorowanie EKG ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT.
AlAT, aminotransferazy, arytmia komorowa, AspAT, choroba niedokrwienna serca, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca, dławica piersiowa, dusznica bolesna, echokardiografia, enzymy wątrobowe, frakcja wyrzutowa lewej komory, frakcja wyrzutowa serca, glikozyd nasercowy, hamowanie CYP17, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hormon adrenokortykotropowy, induktor CYP3A4, migotanie przedsionków, mineralokortykosteroid, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadostre zapalenie wątroby, niedokrwistość, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, ostra niewydolność wątroby, przyrost masy ciała, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, wirusowe zapalenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności seksualnych, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał serca, zdarzenie zakrzepowe, zmniejszenie gęstości kości - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sortis 10 10 mg
Atorwastatyna (Sortis) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (27,25 mg w dawce 10 mg do 218 mg w dawce 80 mg) oraz śladowe ilości kwasu benzoesowego. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest czynna choroba wątroby lub utrzymujące się, niewyjaśnione podwyższenie aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy (GGN). Lek jest także przeciwwskazany w ciąży, podczas karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym nie stosujących skutecznej antykoncepcji, ze względu na ryzyko teratogenności wynikające z hamowania syntezy cholesterolu niezbędnego do rozwoju płodu.
aminotransferazy, atorwastatyna, choroba wątroby, działania niepożądane, glekaprewir z pibrentaswirem, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, interakcje lekowe, kwas benzoesowy, laktoza jednowodna, leki przeciwwirusowe, nadwrażliwość na substancję czynną, podwyższone aminotransferazy, Sortis, statyny, synteza cholesterolu, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wpływ teratogenny, wykluczenie ciąży - Leksykon leków
Działania niepożądane – Duracef 500 mg/5 ml
Cefadroksyl, substancja czynna Duracef (dostępna w dawkach 250 mg/5 ml oraz 500 mg/5 ml w formie proszku do sporządzania zawiesiny doustnej), jest cefalosporynowym antybiotykiem o szerokim spektrum działania. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, niestrawność, nudności i wymioty, które występują z częstością ≥1/100 do <1/10. Podawanie leku podczas posiłku może zmniejszyć nasilenie nudności bez wpływu na wchłanianie. Szczególnie istotnym powikłaniem jest rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, wywołane przez Clostridioides difficile, które może pojawić się zarówno w trakcie, jak i po zakończeniu terapii i wymaga natychmiastowego przerwania leczenia oraz interwencji medycznej. Ponadto, cefadroksyl może indukować reakcje nadwrażliwości, od gorączki (często) po ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy i toksyczno-rozpływna martwica naskórka (częstość nieznana), które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i specjalistycznej opieki.
agranulocytoza, aminotransferazy, antybiotyk cefalosporynowy, biegunka, ból brzucha, cefadroksyl, cefalosporyna, cholestaza, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, flora bakteryjna, gorączka, kandydoza narządów płciowych, morfologia krwi, neutropenia, niestrawność, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, świąd, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Crestor 40 mg
Preparat Crestor (rozuwastatyna) jest przeciwwskazany we wszystkich dawkach (5, 10, 20, 40 mg) u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub pomocnicze (w tym laktozę: 94,88 mg w 5 mg, 91,3 mg w 10 mg, 182,6 mg w 20 mg, 168,32 mg w 40 mg), czynną chorobą wątroby lub trwale podwyższonymi aminotransferazami >3× GGN, ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), miopatią, jednoczesnym stosowaniem sofosbuwiru/welpataswiru/woksylaprewiru lub cyklosporyny, a także u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hepatotoksyczności i miopatii wynikające z zaburzeń funkcji wątroby i nerek oraz interakcji lekowych.
aminotransferazy, choroba wątroby, choroby mięśni, cyklosporyna, działanie teratogenne, fibraty, hepatotoksyczność, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, miopatia, miotoksyczność, nadwrażliwość, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, rabdomioliza, rasa azjatycka, rozuwastatyna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, statyny, wiek rozrodczy, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia funkcji nerek, zaburzenia lipidowe - Leksykon substancji czynnych
Klindamycyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Klindamycyna wykazuje stosunkowo niską toksyczność ostrą, z LD50 po podaniu doustnym w zakresie 1800-2620 mg/kg masy ciała oraz po podaniu dożylnym 245-820 mg/kg. W badaniach przewlekłych na szczurach i psach, dawki do 300 mg/kg/dobę (1,6-5,4-krotność maksymalnej dawki u ludzi) nie wywoływały istotnych działań niepożądanych, natomiast dawki 600 mg/kg/dobę u psów (10,8-krotność dawki ludzkiej) powodowały objawy takie jak wymioty, utrata apetytu, zmniejszenie masy ciała oraz zmiany w błonie śluzowej żołądka i pęcherzyka żółciowego. Klindamycyna w preparatach miejscowych, w tym Acnatac, wykazuje minimalne działanie drażniące i brak działania uczulającego. Badania genotoksyczności (test mikrojądrowy, test Amesa) nie wykazały mutagenności, a badania karcynogenności na myszach i szczurach nie potwierdziły działania rakotwórczego przy stosowaniu miejscowym i doustnym. Fotokokarcynogenność wykazała niewielkie zmniejszenie mediany czasu do powstania guza, jednak znaczenie kliniczne tego wyniku pozostaje niejasne.
aminotransferazy, błona śluzowa żołądka, drgawki, działanie niepożądane, fosforan klindamycyny, fotokokarcynogenność, genotoksyczność, globulki dopochwowe, nadtlenek benzoilu, pęcherzyk żółciowy, podanie domięśniowe, podanie dożylne, podanie podskórne, podrażnienie miejscowe, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, promieniowanie słoneczne, stan zapalny, substancja przeciwbakteryjna, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność, toksyczność ostra, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Okteva 30 mg
Oktreotyd, substancja czynna produktu Okteva, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, bóle brzucha, nudności, zaparcia, gazy) występującymi bardzo często (≥1/10). Często obserwuje się także bóle głowy, kamicę żółciową (15-30% pacjentów przy długotrwałym leczeniu podskórnym, w porównaniu do 5-20% w populacji ogólnej w wieku 40-60 lat), hiperglikemię, zaburzenia czynności tarczycy (zmniejszenie aktywności TSH, całkowitej i wolnej T4), a także reakcje w miejscu wstrzyknięcia. Rzadziej występują niedrożność przewodu pokarmowego, zapalenie pęcherzyka żółciowego, błotko żółciowe, hipoglikemia, osłabienie, zwiększenie aktywności aminotransferaz, świąd, wysypka, duszność, bradykardia i tachykardia. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego mogą ustępować wraz z kontynuacją terapii, a kamienie żółciowe zwykle przebiegają bezobjawowo, wymagając leczenia jedynie w przypadku objawowej kamicy.
akromegalia, aminotransferazy, analog somatostatyny, arytmia, biegunka, błotko żółciowe, bradykardia, brak łaknienia, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hipoglikemia, hormon pobudzający tarczycę, kamica żółciowa, małopłytkowość, marskość wątroby, niedrożność jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, reakcja alergiczna, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, wzdęcia, zaburzenia czynności tarczycy, zaburzenia tolerancji glukozy, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wątroby cholestatyczne, zastój żółci, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon substancji czynnych
Cytyzyniklina – Działania niepożądane
Cytyzyniklina, stosowana w terapii uzależnienia od tytoniu, wykazuje relatywnie dobrą tolerancję kliniczną, z odsetkiem przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynoszącym 6-15,5%, porównywalnym z placebo. Działania niepożądane mają głównie charakter łagodny do umiarkowanego i dotyczą przede wszystkim układu pokarmowego oraz nerwowego. Najczęściej obserwuje się bardzo często (≥1/10) zmiany apetytu (głównie zwiększenie), przyrost masy ciała, zawroty głowy, rozdrażnienie, zmiany nastroju, lęk, zaburzenia snu (bezsenność, senność, koszmary), bóle głowy, tachykardię, nadciśnienie tętnicze, suchość w jamie ustnej, biegunkę, nudności, zgagę, zaparcia, wymioty, bóle brzucha, wysypkę, bóle mięśni oraz męczliwość. Często (≥1/100 do <1/10) występują trudności z koncentracją, bradykardia, wzdęcia, pieczenie języka i złe samopoczucie, natomiast niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) obserwuje się obniżenie libido, łzawienie, duszność, nadmierne ślinienie, wzmożoną potliwość, zmniejszenie elastyczności skóry, zmęczenie oraz wzrost aktywności aminotransferaz w surowicy.
aminotransferazy, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, choroba wieńcowa, choroba wrzodowa, choroby psychiczne, cytyzyniklina, depresja, duszność, działanie niepożądane, hepatotoksyczność, męczliwość, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, nudności, obniżenie libido, padaczka, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, suchość w jamie ustnej, tachykardia, układ pokarmowy, uzależnienie od tytoniu, wymioty, wysypka, zaburzenia lękowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia snu, zaparcia, zaprzestanie palenia tytoniu, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego, zgaga, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Opokan FAST
Meloksykam (Opokan FAST) należy stosować z zachowaniem szczególnej ostrożności, stosując najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas. Nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej ani łączyć meloksykamu z innymi NLPZ, w tym selektywnymi inhibitorami COX-2, ze względu na ryzyko nasilenia toksyczności. U pacjentów z historią choroby wrzodowej, zapalenia przełyku lub żołądka konieczne jest potwierdzenie całkowitego wyleczenia przed terapią oraz monitorowanie pod kątem nawrotów. Ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego, takich jak krwawienia, owrzodzenia czy perforacje, wzrasta przy wyższych dawkach, u osób w podeszłym wieku oraz u pacjentów z chorobą wrzodową w wywiadzie. W grupie podwyższonego ryzyka zaleca się stosowanie ochronnych leków na błonę śluzową (np. mizoprostol, inhibitory pompy protonowej) oraz unikanie jednoczesnego stosowania leków zwiększających ryzyko krwawień, takich jak heparyna, kwas acetylosalicylowy (≥ 500 mg jednorazowo lub ≥ 3 g/dobę) i inne NLPZ. W przypadku wystąpienia owrzodzeń lub krwawień z przewodu pokarmowego leczenie meloksykamem należy natychmiast przerwać.
aminotransferazy, antagonista angiotensyny II, azot mocznikowy, bilirubina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa, filtracja kłębuszkowa, hiperkaliemia, hipowolemia, inhibitor ACE, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor pompy protonowej, kłębuszkowe zapalenie nerek, klirens kreatyniny, kreatynina, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, martwica rdzenia nerki, meloksykam, mizoprostol, nefropatia toczniowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pemetreksed, perforacja przewodu pokarmowego, rumień polekowy, sartan, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie przełyku, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosuvastatin/Ezetimib Zentiva 10 mg + 10 mg
Rosuvastatin/Ezetimib Zentiva to lek łączący rozuwastatynę, inhibitor reduktazy HMG-CoA, oraz ezetymib, stosowany w terapii hipercholesterolemii. Profil bezpieczeństwa wskazuje, że działania niepożądane są zazwyczaj łagodne i przemijające, a około 4% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane efekty to zwiększona aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT), zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz bóle mięśniowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy, zwłaszcza przy dawkach rozuwastatyny przekraczających 20 mg, gdzie aktywność kinazy kreatynowej (CK) może wzrosnąć powyżej 5-krotnej górnej granicy normy (GGN). Zwiększenie aktywności aminotransferaz występuje u 0,5-1,3% pacjentów, a ciężkie zdarzenia wątrobowe częściej przy dawce 40 mg. Białkomocz, głównie kanalikowego pochodzenia, obserwowany jest u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i około 3% przy dawce 40 mg, zwykle ustępuje samoistnie.
aminotransferazy, białkomocz, ból mięśniowy, choroba śródmiąższowa płuc, cukrzyca typu 2, ezetymib, fenofibrat, ginekomastia, heterozygotyczna hipercholesterolemia, hipercholesterolemia, hiponatremia, kinaza kreatynowa, krwiomocz, mięśnie szkieletowe, miopatia, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, polineuropatia, rabdomioliza, rozuwastatyna, rumień wielopostaciowy, symwastatyna, trombocytopenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zastój żółci, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bisoratio 5 5 mg
Bisoprolol fumaran, stosowany w preparatach Bisoratio 5 i 10, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych, sklasyfikowanych według systemu MedDRA i częstości występowania od bardzo częstych (≥ 1/10) do bardzo rzadkich (< 1/10 000). U pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca obserwuje się bardzo częste występowanie bradykardii oraz częste nasilenie objawów niewydolności serca, co wymaga szczególnej uwagi i monitorowania. Często pojawiają się zawroty głowy i bóle głowy, zwłaszcza na początku terapii, które u pacjentów z nadciśnieniem lub dławicą piersiową ustępują zwykle w ciągu 1-2 tygodni. Inne często występujące działania to uczucie zimna lub drętwienia kończyn oraz niedociśnienie, szczególnie u chorych z niewydolnością serca. Zaburzenia przewodnictwa serca i skurcz oskrzeli (głównie u pacjentów z astmą lub POChP) występują niezbyt często, natomiast omdlenia, reakcje alergiczne, zaburzenia snu i depresja pojawiają się rzadziej.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, aminotransferazy, astma oskrzelowa, biegunka, bisoprolol fumaran, ból głowy, bradykardia, depresja, dławica piersiowa, drętwienie kończyn, halucynacja, koszmar senny, kurcz mięśni, lek beta-adrenolityczny, łuszczyca, mdłości, niedociśnienie, niewydolność serca, obturacyjna choroba dróg oddechowych, omdlenie, osłabienie mięśni, POChP, przewlekła niewydolność serca, reakcja nadwrażliwości, receptor beta2-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, triglicerydy, wymioty, wypadanie włosów, zaburzenie potencji, zaburzenie przewodnictwa, zaburzenie słuchu, zaburzenie snu, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zaparcie, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zmiany łuszczycopodobne, zmniejszenie wydzielania łez - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie wątroby alkoholowe – Diagnostyka i diagnoza
Zapalenie wątroby alkoholowe (AZWA) to ostry zespół kliniczny charakteryzujący się nagłym początkiem żółtaczki w ciągu ostatnich 8 tygodni oraz nieprawidłowościami w funkcjonowaniu wątroby u pacjentów z długotrwałym, intensywnym spożywaniem alkoholu (≥3 standardowe drinki/dzień u kobiet, ≥4 u mężczyzn przez minimum 6 miesięcy). Diagnostyka opiera się na kryteriach Narodowego Instytutu ds. Nadużywania Alkoholu i Alkoholizmu, obejmujących m.in. stężenie bilirubiny całkowitej ≥3 mg/dl (51,3 μmol/l), aktywność AST ≥50 U/l (0,83 μkat/l) z AST/ALT ≥1,5 oraz AST i ALT zazwyczaj <400 U/l (6,68 μkat/l). Badania laboratoryjne wykazują podwyższoną bilirubinę, GGTP, wydłużony czas protrombinowy/INR, obniżone albuminy, leukocytozę z neutrofilią (>20,0 x 10^9/l) oraz podwyższone CRP jako marker zapalenia. Diagnostyka różnicowa obejmuje wykluczenie innych przyczyn uszkodzenia wątroby, takich jak wirusowe zapalenia, choroby autoimmunologiczne czy polekowe uszkodzenia. Biopsja wątroby, choć nie jest rutynowo wymagana, pozostaje złotym standardem potwierdzającym rozpoznanie w około 85-95% przypadków i jest wskazana w diagnostycznych wątpliwościach lub przed leczeniem farmakologicznym.
aminotransferazy, autoimmunologiczna choroba wątroby, białko C-reaktywne, bilirubina całkowita, biopsja wątroby, choroba alkoholowa wątroby, choroba Wilsona, ciałka Mallory’ego-Denka, cytokeratyna 18, czas protrombinowy, dysfunkcja wątroby, elastografia przejściowa, fosfatydyloetanol, funkcja dyskryminacyjna Maddreya, gamma-glutamylotranspeptydaza, Model for End-Stage Liver Disease, morfologia krwi, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby, rak wątrobowokomórkowy, ropień wątroby, stosunek AST/ALT, testy funkcji wątroby, transferyna uboga w węglowodany, ultrasonografia jamy brzusznej, wirusowe zapalenie wątroby, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie wątroby alkoholowe, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lambrinex 10 mg
Lambrinex, zawierający atorwastatynę w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA stosowanym w terapii hiperlipidemii. W badaniach klinicznych na 16 066 pacjentach (8755 na atorwastatynie, 7311 na placebo) z 53-tygodniowym okresem obserwacji, 5,2% pacjentów przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo, co wskazuje na akceptowalny profil bezpieczeństwa. Istotne klinicznie podwyższenie aminotransferaz (>3x GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a wzrost kinazy kreatynowej (>3x GGN) u 2,5%, z czego 0,4% miało znaczne zwiększenie CK (>10x GGN), co wiąże się z ryzykiem miopatii i rabdomiolizy. U dzieci i młodzieży (n=249) najczęściej obserwowano bóle głowy, bóle brzucha oraz podwyższenie enzymów wątrobowych i CK, z podobnym profilem działań niepożądanych jak u dorosłych, choć dane długoterminowe są ograniczone.
aminotransferazy, anafilaksja, atorwastatyna wapniowa, cholestaza, dysfunkcja erekcji, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitory reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, miastenia oczna, mioglobinuria, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Izotek 10 mg 10 mg
Izotretynoina wykazuje zależność częstości i nasilenia działań niepożądanych od stosowanej dawki, z najczęstszymi objawami takimi jak suchość skóry, błon śluzowych (w tym nosa i oczu) oraz zapalenie spojówek. Dane kliniczne z 824 pacjentów oraz obserwacje po wprowadzeniu leku do obrotu pozwoliły na sklasyfikowanie działań niepożądanych według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne działania niepożądane, takie jak zaburzenia psychiczne (depresja, myśli samobójcze), nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, ciężkie reakcje skórne (rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona), zapalenie wątroby, rabdomioliza oraz poważne zaburzenia okulistyczne (np. ślepota barw, zapalenie rogówki). Monitorowanie parametrów wątroby, profilu lipidowego, morfologii krwi oraz stanu psychicznego pacjenta jest obligatoryjne podczas terapii.
alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferazy, dystrofia paznokci, ginekomastia, hirsutyzm, krwawienie z nosa, krwotok żołądkowo-jelitowy, limfadenopatia, małopłytkowość, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadpłytkowość, neutropenia, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, suchość błon śluzowych, suchość błony śluzowej nosa, suchość skóry, światłowstręt, tarcza zastoinowa, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, trądzik piorunujący, zaburzenie widzenia, zanokcica, zapalenie cewki moczowej, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie jelita krętego, zapalenie kłębuszkowe nerek, zapalenie okrężnicy, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie ścięgien, zapalenie spojówek, zapalenie stawów, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie trzustki, zapalenie warg, zapalenie wątroby, zapalenie ziarniniakowe Wegenera, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atorvastatin Teva Pharmaceuticals Polska 20 mg
Atorvox, zawierający atorwastatynę, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, aktywną chorobą wątroby oraz u osób z niewyjaśnionym, trzykrotnym wzrostem aktywności aminotransferaz powyżej górnej granicy normy. Leku nie należy stosować w ciąży, podczas karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji ze względu na potencjalne działanie teratogenne. Przeciwwskazaniem jest także jednoczesne stosowanie leków przeciwwirusowych zawierających glekaprewir z pibrentaswirem, co może prowadzić do znacznego wzrostu stężenia atorwastatyny i ryzyka miopatii, w tym rabdomiolizy. Przed rozpoczęciem terapii zaleca się ocenę aktywności kinazy kreatynowej (CK) u pacjentów z historią chorób mięśniowych lub predyspozycją do miopatii.
aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, choroba wątroby, ciąża, cyklosporyna, działanie hepatotoksyczne, działanie hipolipemizujące, fibrat, glekaprewir z pibrentaswirem, inhibitor cytochromu P450 3A4, inhibitor proteazy HIV, karmienie piersią, kinaza kreatynowa, kwas nikotynowy, leczenie przeciwwirusowe, lek przeciwgrzybiczny, miopatia, nadwrażliwość, niedoczynność tarczycy, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, wirusowe zapalenie wątroby typu C - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Agomelatyna Egis 25 mg
Agomelatyna Egis stosowana jest w dawce początkowej 25 mg raz na dobę, podawanej doustnie wieczorem przed snem. W przypadku braku poprawy po 2 tygodniach, dawkę można zwiększyć do 50 mg raz na dobę, jednak decyzja ta wymaga oceny stosunku korzyści do ryzyka, zwłaszcza ze względu na ryzyko hepatotoksyczności. Przed rozpoczęciem terapii oraz w trakcie leczenia konieczne jest systematyczne monitorowanie aktywności aminotransferaz wątrobowych (AST, ALT) – badania należy wykonać przed leczeniem, a następnie po 3, 6, 12 i 24 tygodniach terapii, a także w razie wskazań klinicznych. Terapia powinna być przerwana, jeśli aktywność aminotransferaz przekroczy trzykrotnie górną granicę normy. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zaleca się ostrożność, natomiast lek jest przeciwwskazany u osób z zaburzeniami czynności wątroby oraz u pacjentów powyżej 75 roku życia.
agomelatyna, aminotransferazy, ciężkie zaburzenie czynności nerek, czynność wątroby, duży epizod depresyjny, faza ostra leczenia, faza podtrzymująca, górna granica normy, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, leczenie depresji, protokół monitorowania, remisja objawów depresyjnych, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, tabletka powlekana, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół odstawienny - Leksykon substancji czynnych
Meropenem – Działania niepożądane
Meropenem, antybiotyk z grupy karbapenemów, stosowany w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący najczęściej biegunkę (2,3%), wysypkę skórną (1,4%), nudności/wymioty (1,4%) oraz odczyny zapalne w miejscu podania (1,1%). W badaniach klinicznych u ponad 4800 pacjentów zaobserwowano także trombocytozę (1,6%) oraz wzrost aktywności enzymów wątrobowych w zakresie 1,5-4,3%. Działania niepożądane klasyfikowane są według układów i narządów, z uwzględnieniem częstości występowania, obejmując m.in. zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna), reakcje alergiczne (anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy), poważne reakcje skórne (toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, DRESS, AGEP) oraz zaburzenia neurologiczne (drgawki, majaczenie). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkich powikłań, takich jak zapalenie jelita związanego z antybiotykoterapią, w tym rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego wywołane przez Clostridioides difficile.
agranulocytoza, aminotransferazy, anafilaksja, bilirubina we krwi, ciężkie zakażenie bakteryjne, Clostridioides difficile, dehydrogenaza mleczanowa, enzymy wątrobowe, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, karbapenemy, leukopenia, majaczenie, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostry zespół wieńcowy, parestezje, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, trombocytoza, zakażenie drożdżakowe, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie jelita, zespół AGEP, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Bozentan – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem terapii bozentanem u pacjentów z tętniczym nadciśnieniem płucnym (TNP) należy uwzględnić brak potwierdzonej skuteczności u chorych z ciężkim TNP oraz w I klasie wg WHO. Leczenie można rozpocząć tylko przy skurczowym ciśnieniu tętniczym >85 mmHg. Monitorowanie funkcji wątroby jest kluczowe ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, manifestujące się wzrostem aktywności aminotransferaz (AspAT, AlAT), które może pojawić się w ciągu pierwszych 26 tygodni terapii lub później. Wzrost enzymów >3 do ≤5 × GGN wymaga potwierdzenia i indywidualnej decyzji o kontynuacji leczenia, >5 do ≤8 × GGN wskazuje na konieczność przerwania terapii i monitorowania, a >8 × GGN jest bezwzględnym wskazaniem do odstawienia bozentanu. W przypadku objawów klinicznych uszkodzenia wątroby (nudności, żółtaczka, gorączka) leczenie należy natychmiast przerwać. Ponowne rozpoczęcie terapii jest możliwe tylko po normalizacji enzymów i konsultacji hepatologicznej. Ponadto, bozentan może powodować zależne od dawki obniżenie hemoglobiny, które stabilizuje się po 4-12 tygodniach; zaleca się kontrolę hemoglobiny przed leczeniem, co miesiąc przez 4 miesiące, a następnie kwartalnie.
aminotransferazy, aminotransferazy wątrobowe, choroba zarostowa żył płucnych, choroba żylno-okluzyjna, cyklosporyna A, duszność, działanie hematologiczne niepożądane, działanie teratogenne, enzym CYP450, epoprostenol, flukonazol, glibenklamid, hepatotoksyczność, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, klasyfikacja WHO, lek moczopędny, lek przeciwretrowirusowy, leki rozszerzające naczynia krwionośne, lopinawir z rytonawirem, niedokrwistość, niewydolność lewej komory, niewydolność skurczowa, nudności, objawy grypopodobne, obrzęk płuc, owrzodzenia opuszek palców, prostacykliny, przemęczenie, przetoczenie masy erytrocytarnej, przewlekła niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, ryfampicyna, saturacja, skurczowe ciśnienie tętnicze, sole kwasów żółciowych, stężenie hemoglobiny, tętnicze nadciśnienie płucne, uszkodzenie wątroby, zakażenie HIV, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Memolek 20 mg
MEMOLEK 20 mg (chlorowodorek memantyny) jest wskazany w leczeniu otępienia o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. W badaniach klinicznych obejmujących 1784 pacjentów leczonych memantyną oraz 1595 pacjentów otrzymujących placebo, nie stwierdzono istotnych różnic w ogólnej częstości działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane w grupie memantyny obejmowały zawroty głowy (6,3% vs 5,6% placebo), ból głowy (5,2% vs 3,9%), zaparcia (4,6% vs 2,6%), senność (3,4% vs 2,2%) oraz nadciśnienie tętnicze (4,1% vs 2,8%). Działania niepożądane klasyfikowano według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Centralny układ nerwowy jest głównym miejscem działania memantyny, co wiąże się z występowaniem zawrotów głowy (często), zaburzeń równowagi (niezbyt często), a bardzo rzadko nieprawidłowego chodu i napadów padaczkowych.
aminotransferazy, ból głowy, chlorowodorek memantyny, choroba Alzheimera, depresja, duszność, enzymy wątrobowe, leczenie otępienia, memantyna, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na lek, napad padaczkowy, nieprawidłowy chód, niewydolność serca, omamy, otępienie, reakcja alergiczna, reakcja psychotyczna, samobójstwo, senność, skrzep krwi, splątanie, układ nerwowy, wymioty, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia psychiczne, zaburzenia równowagi, zaburzenia świadomości, zakażenie grzybicze, zakrzepica żylna, zapalenie miąższu wątroby, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcia, zawroty głowy, zmęczenie - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Simvastatin Aurovitas 40 mg
Simvastatin Aurovitas, dostępny w dawkach 20 mg i 40 mg symwastatyny, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (140 mg w tabletce 20 mg, 280 mg w 40 mg), co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest czynna choroba wątroby lub niewyjaśnione podwyższenie aminotransferaz, ze względu na ryzyko nasilenia uszkodzenia hepatocytów. Lek jest także przeciwwskazany u kobiet w ciąży i karmiących piersią z uwagi na teratogenne działanie statyn. Konieczne jest monitorowanie funkcji wątroby przed i w trakcie terapii.
aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, choroba wątroby, cyklosporyna, danazol, fibrat, hepatocyty, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczny, lomitapid, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, rabdomioliza, statyna, symwastatyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pazopanib STADA
Pazopanib STADA, dostępny w dawkach 200 mg i 400 mg, wymaga ścisłego monitorowania funkcji wątroby ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, w tym niewydolności wątroby zakończonej zgonem. Dawkowanie powinno być dostosowane do stopnia zaburzeń czynności wątroby: 800 mg/dobę u pacjentów z łagodnymi nieprawidłowościami, 200 mg/dobę przy umiarkowanych zaburzeniach, a stosowanie jest przeciwwskazane przy ciężkich zaburzeniach (bilirubina >3× GGN). Monitorowanie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) i bilirubiny jest obowiązkowe przed leczeniem oraz w 3., 5., 7., 9. tygodniu, a następnie okresowo. W przypadku wzrostu AlAT >8× GGN należy przerwać terapię, a po powrocie do normy rozważyć wznowienie w dawce 400 mg/dobę z cotygodniowym monitorowaniem. Wzrost AlAT >3× GGN z bilirubiną >2× GGN wymaga trwałego odstawienia leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów powyżej 60. roku życia oraz nosicieli allelu HLA-B*57:01, u których ryzyko hepatotoksyczności jest zwiększone.
AlAT, allel HLA-B*5701, aminotransferazy, białkomocz, bilirubina, bilirubina niesprzężona, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, inhibitor CYP3A4, krwioplucie, mięsak tkanek miękkich, mikroangiopatia zakrzepowa, naczyniowy czynnik wzrostu śródbłonka, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność wątroby, odma opłucnowa, pazopanib, perforacja i przetoka, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, rak nerkowokomórkowy, śródmiąższowa choroba płuc, tętniak i rozwarstwienie tętnicy, tętniczy incydent zakrzepowy, torsade de pointes, udar niedokrwienny mózgu, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zator płucny, zawał mięśnia sercowego, zespół Gilberta, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza, żylne powikłania zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Proursan 250 mg
Proursan (kwas ursodeoksycholowy) w dawce 250 mg stosowany jest w różnych jednostkach chorobowych z precyzyjnym dostosowaniem dawki do masy ciała pacjenta oraz wskazania klinicznego. W leczeniu rozpuszczania cholesterolowych kamieni żółciowych u dorosłych zaleca się dawkę 10 mg/kg mc./dobę (2-5 kapsułek), podawaną jednorazowo wieczorem, przez okres 6 miesięcy do 2 lat, z monitorowaniem aminotransferaz co 4 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące oraz USG co 6 miesięcy. W zapaleniu błony śluzowej spowodowanym zarzucaniem żółci stosuje się 250 mg/dobę przez 10-14 dni. W chorobach wątroby dawkowanie wynosi 12-16 mg/kg mc./dobę, zależnie od etapu leczenia i masy ciała, natomiast w pierwotnym zapaleniu dróg żółciowych dawka wynosi 14 ± 2 mg/kg mc./dobę, początkowo w dawkach podzielonych 3 razy dziennie, z możliwością przejścia na jednorazowe podanie wieczorne po poprawie parametrów czynnościowych wątroby.
aminotransferazy, badanie ultrasonograficzne, choroba wątroby, dawka dobowa, dawka podzielona, kamienie żółciowe cholesterolowe, kapsułka twarda, kwas ursodeoksycholowy, masa ciała, mukowiscydoza, objawy kliniczne, parametry czynnościowe wątroby, pierwotne zapalenie dróg żółciowych, surowica krwi, świąd, zapalenie błony śluzowej, zarzucanie żółci, złogi - Leksykon leków
Interakcje leku – Fluorouracil Accord 50 mg/ml
Fluorouracil Accord (50 mg/ml) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, które mogą prowadzić do zwiększonej toksyczności lub zmniejszenia skuteczności terapii przeciwnowotworowej. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z brywudyną, sorywudyną i ich analogami, które nieodwracalnie hamują dehydrogenazę dihydropirymidynową (DPD), powodując znaczny wzrost ekspozycji na fluorouracyl i potencjalnie śmiertelną toksyczność. W przypadku konieczności terapii przeciwwirusowej zaleca się co najmniej 4-tygodniową przerwę przed rozpoczęciem leczenia fluorouracylem. Interakcje z kwasem folinowym (folinianem wapnia) zwiększają wiązanie fluorouracylu z syntazą tymidylanową, co nasila zarówno skuteczność, jak i toksyczność, w tym ryzyko ciężkiej biegunki, szczególnie przy dawce 600 mg/m² podawanej dożylnie w bolusie raz w tygodniu. Ponadto, fluorouracyl może modulować metabolizm i działanie leków takich jak fenytoina (wymaga monitorowania stężenia i dostosowania dawki), warfaryna (konieczne jest regularne monitorowanie INR), a także wykazuje addytywne lub synergistyczne działania toksyczne z lekami cytostatycznymi, tiazydowymi diuretykami, klozapiną, lewamizolem, cisplatyną i winorelbina, co wymaga ścisłej kontroli klinicznej i często modyfikacji dawkowania.
agranulocytoza, allopurynol, aminotransferazy, biegunka, brywudyna, cisplatyna, cyklofosfamid, cymetydyna, czas protrombinowy, dehydrogenaza dihydropirymidynowa, fenytoina, fluoropirymidyna, fosfataza alkaliczna, granulocyty, hepatotoksyczność, interferon alfa, izoenzymy CYP, klozapina, kwas folinowy, lek moczopędny tiazydowy, lek przeciwwirusowy, lewamizol, metotreksat, metronidazol, napromienianie, pochodna kumaryny, substancja mielosupresyjna, syntaza tymidylanowa, szczepionka żywa, tamoksyfen, warfaryna, winorelbina, wskaźnik INR, zapalenie błony śluzowej, zawał mózgu, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simorion
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, niesie ryzyko miopatii objawiającej się bólem, osłabieniem mięśni oraz wzrostem aktywności kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotnej górnej granicy normy. W ciężkich przypadkach może dojść do rabdomiolizy z ostrą niewydolnością nerek. Ryzyko to jest dawkozależne: częstość miopatii wynosi 0,03% przy 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę. U pacjentów po zawale serca przy dawce 80 mg/dobę miopatię stwierdzono u 1,0%, a u 20 mg/dobę u 0,02%. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów pochodzenia azjatyckiego oraz u nosicieli allelu SLCO1B1 c.521T>C, u których ryzyko miopatii jest istotnie wyższe (do 15% przy homozygotach CC). Przed rozpoczęciem terapii wskazane jest oznaczenie aktywności CK, zwłaszcza u osób starszych, z zaburzeniami nerek, niedoczynnością tarczycy czy wcześniejszymi działaniami niepożądanymi statyn. Leczenie należy przerwać, gdy CK przekracza 5-krotność górnej granicy normy lub przy nasilonych objawach mięśniowych.
aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, białko transportowe OATP, dysfagia, gen SLCO1B1, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, IMNM, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny, martwicza miopatia immunologiczna, miastenia, mioglobinuria, miopatia i rabdomioliza, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, powikłania sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Abacavir + Lamivudine Sandoz 600 mg + 300 mg
Przedawkowanie leku Abacavir + Lamivudine Sandoz (600 mg + 300 mg) nie wykazuje specyficznych objawów odróżniających się od standardowych działań niepożądanych obu substancji czynnych. Potencjalne symptomy obejmują nudności, wymioty, biegunkę, bóle brzucha, bóle głowy, zmęczenie, zawroty głowy, senność, a także objawy toksyczności wątrobowej (wzrost aminotransferaz, możliwa żółtaczka), zaburzenia hematologiczne (neutropenia, niedokrwistość, małopłytkowość) oraz kwasicę mleczanową z podwyższonym poziomem kwasu mlekowego. W przypadku przedawkowania zaleca się dokładne monitorowanie parametrów życiowych, funkcji wątroby (aminotransferazy, bilirubina), hematologicznych (morfologia krwi z rozmazem), elektrolitów, funkcji nerek oraz, w uzasadnionych przypadkach, poziomu mleczanów we krwi.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Neotac 50 mg/ml
Preparat Neotac, zawierający inozynę pranobeks (kompleks inozyny i 4-acetamidobenzoesanu 2-hydroksypropylodimetyloamoniowego w stosunku molarnym 1:3), wykazuje szereg działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęstszym i najistotniejszym działaniem jest bardzo częste (≥1/10) zwiększenie stężenia kwasu moczowego w surowicy krwi oraz w moczu, które jest odwracalne po zakończeniu leczenia. Często obserwuje się również podwyższenie aktywności aminotransferaz, fosfatazy zasadowej oraz stężenia azotu mocznikowego (BUN) we krwi. W zakresie układu nerwowego często występują ból głowy i zawroty głowy, a niezbyt często senność lub bezsenność. W obrębie przewodu pokarmowego często zgłaszane są nudności (z wymiotami lub bez) oraz dyskomfort w nadbrzuszu, a niezbyt często biegunka lub zaparcia. Działania niepożądane ze strony skóry i tkanki podskórnej obejmują często świąd i wysypkę, a rzadziej rumień (częstość nieznana). Bóle stawów są również często zgłaszane, natomiast wielomocz i zmęczenie występują niezbyt często.
4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy, aminotransferazy, azot mocznikowy, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, ból stawów, dyskomfort w nadbrzuszu, fosfataza zasadowa, inozyna pranobeks, konwencja MedDRA, kwas moczowy, nadwrażliwość, Neotac, nerwowość, niepożądane działania produktów leczniczych, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień, senność, świąd, wielomocz, wysypka, zaparcia, zawroty głowy, złe samopoczucie, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azycyna 200 mg/5 ml
Azytromycyna w dawce 200 mg/5 ml w postaci granulatu do zawiesiny doustnej wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami ze strony układu pokarmowego, takimi jak biegunka (>10% pacjentów), wymioty, ból brzucha i nudności (1-10%). Rzadziej obserwuje się zapalenie błony śluzowej żołądka, dysfagię, suchość jamy ustnej oraz poważne powikłania, w tym rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego o nieznanej częstości. Hepatotoksyczność manifestuje się rzadko (0,01-0,1%) jako zaburzenia czynności wątroby i żółtaczka cholestatyczna, a w wyjątkowych przypadkach może prowadzić do niewydolności wątroby, piorunującego zapalenia i martwicy. W zakresie hematologicznym obserwuje się leukopenię, neutropenię i eozynofilię (0,1-1%), a także małopłytkowość i niedokrwistość hemolityczną o nieznanej częstości, co wymaga monitorowania parametrów krwi. Neurologiczne działania niepożądane obejmują ból głowy (1-10%), zawroty głowy, parestezje oraz poważne objawy, takie jak drgawki i miastenia, które mogą wymagać specjalistycznej oceny.
aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, biegunka, ból brzucha, częstoskurcz komorowy, drożdżyca, dysfagia, dyzuria, eozynofilia, fosfataza zasadowa, kołatanie serca, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, martwica wątroby, miastenia, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czucia, zaburzenia słuchu, zaburzenia widzenia, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon chorób i schorzeń
Rak dróg żółciowych w okolicy wątrobowo-dwunastniczej (cholangiocarcinoma okolicy wątrobowo-dwunastniczej) – Diagnostyka i diagnoza
Rak dróg żółciowych w okolicy wątrobowo-dwunastniczej (hilar cholangiocarcinoma, guz Klatskina) stanowi 50-60% wszystkich cholangiocarcinoma i wywodzi się z nabłonka dróg żółciowych w okolicy wnęki wątroby. Klinicznie dominuje obraz cholestazy zewnątrzwątrobowej manifestującej się postępującą żółtaczką, bólem w prawym górnym kwadrancie, świądem, acholicznym stolcem i bilirubinurią. Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych wykazujących podwyższone wartości bilirubiny, fosfatazy alkalicznej (ALP) i gamma-glutamylotransferazy (GGT), a także markerów nowotworowych: CA 19-9 (>100 U/ml) i CEA (>5,2 ng/ml). Połączenie podwyższonego CA 19-9 i pozytywnej cytologii szczoteczkowej zwiększa czułość do 88% i swoistość do 97%. Wysokie stężenia CA 19-9 (>1000 U/ml) i CEA (>14,4 ng/ml) sugerują nieoperacyjność guza. Klasyfikacja Bismuth-Corlette oraz system TNM AJCC (stadia I-IV) są kluczowe dla oceny zaawansowania i planowania leczenia.
aminotransferazy, bilirubinuria, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, biopsja szczoteczkowa, CA 19-9, CEA, cholangiocarcinoma, cholangiocarcinoma wnęki wątroby, cholestaza zewnątrzwątrobowa, endoskopowa ultrasonografia, ERCP, FISH, fosfataza alkaliczna, fuzja FGFR2, gamma-glutamylotransferaza, guz Klatskina, klasyfikacja Bismuth-Corlette, klasyfikacja TNM, MRCP, mutacja BRAF, mutacja IDH, nabłonek dróg żółciowych, obstrukcja dróg żółciowych, PET, przewód wątrobowy, PTC, rak dróg żółciowych, rezonans magnetyczny, stolec acholiczny, tomografia komputerowa, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Apo-Feno 200M
Przed rozpoczęciem terapii fenofibratem konieczne jest leczenie i wyrównanie schorzeń wywołujących wtórną hipercholesterolemię, takich jak cukrzyca typu 2, niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, dysproteinemia, choroby wątroby z cholestazą oraz alkoholizm. Fenofibrat jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, a u osób z klirensem kreatyniny 30-59 ml/min zaleca się redukcję dawki i ostrożność. Podczas terapii może wystąpić odwracalny wzrost stężenia kreatyniny, obserwowany u 10% pacjentów stosujących fenofibrat z symwastatyną oraz u 4,4% stosujących statyny w monoterapii, z istotnym wzrostem (>200 μmol/l) u 0,3% pacjentów na terapii skojarzonej. Zaleca się regularne monitorowanie kreatyniny, szczególnie w pierwszych 3 miesiącach, a leczenie należy przerwać, jeśli stężenie kreatyniny przekroczy o 50% górną granicę normy.
agranulocytoza, aminotransferazy, brak laktazy, cholestaza wątroby, cukrzyca typu 2, diuretyk tiazydowy, dysproteinemia, fenofibrat, fosfataza alkaliczna, hematokryt, hemoglobina, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, klirens kreatyniny, lek przeciwzakrzepowy, lek β-adrenolityczny, leukocyty, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, rabdomioliza, rozpad mięśni prążkowanych, statyny, stężenie kreatyniny, terapia hipolipemizująca, trombocytopenia, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ridlip 5 mg
Rozuwastatyna charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa, w którym działania niepożądane są najczęściej łagodne i przemijające, a konieczność przerwania terapii z ich powodu dotyczy mniej niż 4% pacjentów. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, szczególnie przy dawce 40 mg obserwuje się wyższe ryzyko. Do najczęstszych działań należą bóle mięśni i osłabienie, zaparcia, nudności, ból brzucha oraz bóle i zawroty głowy. Rzadziej występują miopatia, rabdomioliza, zwiększone stężenia aminotransferaz wątrobowych, a także zaburzenia psychiczne, takie jak depresja i zaburzenia snu. Proteinuria, głównie kanalikowa, pojawia się u około 3% pacjentów przy dawce 40 mg, jednak jest zwykle przemijająca i nie poprzedza ostrej choroby nerek. W przypadku wzrostu kinazy kreatynowej powyżej 5-krotności górnej granicy normy (5 x GGN) zaleca się przerwanie leczenia.
aminotransferazy, cukrzyca, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitory reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, podwyższone aminotransferazy wątrobowe, polineuropatia, profil bezpieczeństwa leku, proteinuria, rabdomioliza, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, upośledzenie pamięci, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rosuvastatin/Acetylsalicylic acid Teva 5 mg + 100 mg
Produkt leczniczy Rosuvastatin/Acetylsalicylic acid Teva posiada szereg przeciwwskazań wynikających z właściwości obu substancji czynnych oraz ich połączenia. Rozuwastatyna jest przeciwwskazana u pacjentów z czynną chorobą wątroby, definiowaną jako utrzymujące się podwyższenie aminotransferaz przekraczające 3-krotnie górną granicę normy, oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) ze względu na ryzyko kumulacji leku. Dodatkowo, rozuwastatyna nie powinna być stosowana u pacjentów z miopatią, w trakcie jednoczesnego leczenia cyklosporyną, u kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz u osób z nadwrażliwością na tę substancję. Kwas acetylosalicylowy jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ASA lub NLPZ, szczególnie u osób z astmą aspirynową, mastocytozą, nawracającą chorobą wrzodową, skazą krwotoczną, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, niewyrównaną niewydolnością serca oraz u kobiet w III trymestrze ciąży przy dawkach >150 mg/dobę. Ponadto, jednoczesne stosowanie metotreksatu w dawkach >15 mg/tydzień jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko toksyczności.
aminotransferazy, astma aspirynowa, choroba wątroby, choroba wrzodowa, cyklosporyna, działanie przeciwpłytkowe, klirens kreatyniny, krwotok naczyniowo-mózgowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, małopłytkowość, mastocytoza, metotreksat, miopatia, nadwrażliwość krzyżowa, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, NLPZ, polipy nosa, przewód tętniczy, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, retencja sodu, skaza krwotoczna, wstrząs krążeniowy, zaburzenia krzepnięcia, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Amlator 20 mg + 5 mg
Preparat Amlator, zawierający atorwastatynę i amlodypinę, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne (atorwastatynę, amlodypinę), inne pochodne dihydropirydyny, statyny oraz substancje pomocnicze. Ze względu na amlodypinę, lek nie powinien być stosowany w stanach takich jak ciężkie niedociśnienie tętnicze, wstrząs (w tym kardiogenny), zwężenie drogi odpływu lewej komory (np. ciężkie zwężenie zastawkowe aorty) oraz hemodynamicznie niestabilna niewydolność serca po zawale. Atorwastatyna, metabolizowana w wątrobie, wyklucza stosowanie leku u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub trwale podwyższonym poziomem aminotransferaz przekraczającym 3-krotnie górną granicę normy. Ponadto, Amlator jest przeciwwskazany w ciąży, podczas karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji.
aminotransferazy, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, atorwastatyna, choroba wątroby, dihydropirydyna, glekaprewir z pibrentaswirem, lek przeciwwirusowy, miopatia, naczynia krwionośne, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, rabdomioliza, statyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wstrząs kardiogenny, zawał serca, zwężenie drogi odpływu lewej komory, zwężenie zastawkowe aorty - Leksykon leków
Przedawkowanie – Atorvastatin Genoptim 80 mg
Przedawkowanie atorwastatyny, substancji czynnej leku Atorvastatin Genoptim dostępnego w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg oraz 80 mg, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, głównie z powodu ryzyka hepatotoksyczności oraz miotoksyczności. W przypadku przedawkowania nie istnieje swoiste antidotum, dlatego leczenie opiera się na terapii objawowej i podtrzymującej funkcje życiowe pacjenta. Kluczowe jest monitorowanie aktywności aminotransferaz (ALT, AST) co 12-24 godziny, poziomu kinazy kreatynowej (CK) codziennie przez pierwsze 2-3 dni oraz parametrów nerkowych (kreatynina, mocznik, GFR) co 24 godziny. Ze względu na wysokie wiązanie atorwastatyny z białkami osocza, hemodializa nie jest skuteczną metodą eliminacji leku i nie powinna być rutynowo stosowana.
alkalizacja moczu, aminotransferazy, białka osocza, funkcja wątroby, hemodializa, hepatotoksyczność, kinaza kreatynowa, klirens atorwastatyny, lek hipercholesterolemiczny, mioglobinuria, miopatia, miotoksyczność, niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek, przedawkowanie atorwastatyny, rabdomioliza, statyny, uszkodzenie wątroby, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Agomelatyna Egis
Agomelatyna Egis (25 mg, tabletki powlekane) wymaga ścisłego monitorowania czynności wątroby ze względu na ryzyko poważnych uszkodzeń, w tym niewydolności wątroby, zapalenia i żółtaczki. Przed rozpoczęciem terapii należy wykonać badania enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) i nie rozpoczynać leczenia, jeśli ich aktywność przekracza 3-krotnie górną granicę normy (GGN). Monitorowanie enzymów wątrobowych powinno odbywać się przed leczeniem oraz po 3, 6, 12 i 24 tygodniach terapii, a także po każdej zmianie dawki. W przypadku wzrostu aktywności aminotransferaz powyżej 3x GGN leczenie należy natychmiast przerwać, a badania powtarzać do normalizacji wyników. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z czynnikami ryzyka uszkodzenia wątroby, takimi jak otyłość, niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby, cukrzyca, nadużywanie alkoholu oraz stosowanie innych leków hepatotoksycznych.
agomelatyna, aminotransferazy, ból brzucha, choroba afektywna dwubiegunowa, ciemny mocz, cukrzyca, depresja, enzymy wątrobowe, hipomania, inhibitory CYP1A2, mania, myśli samobójcze, niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, otępienie, otyłość, remisja, uszkodzenie wątroby, zapalenie wątroby, zażółcenie skóry, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka