Specjalne ostrzeżenia
Apo-Feno 200M

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Apo-Feno 200 M

Przed wdrożeniem terapii fenofibratem konieczne jest leczenie schorzeń wywołujących wtórną hipercholesterolemię, takich jak: cukrzyca typu 2, niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, dysproteinemia, choroby wątroby z cholestazą oraz alkoholizm. Odpowiednie wyrównanie tych zaburzeń powinno poprzedzać włączenie fenofibratu do terapii hipolipemizującej.¹

Wpływ na czynność nerek

Stosowanie Apo-Feno 200 M jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek. U pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością (klirens kreatyniny 30-59 ml/min) zaleca się redukcję dawki oraz zachowanie szczególnej ostrożności podczas terapii.²

Podczas monoterapii fenofibratem lub jego łączenia ze statynami może wystąpić odwracalny wzrost stężenia kreatyniny w surowicy krwi. Obserwacje kliniczne wykazały, że podwyższone stężenie kreatyniny zwykle utrzymuje się na stałym poziomie, bez tendencji do dalszego wzrostu podczas długotrwałego leczenia, a po zakończeniu terapii wraca do wartości wyjściowych.³

Dane z badań klinicznych wskazują, że u 10% pacjentów otrzymujących jednocześnie fenofibrat i symwastatynę oraz u 4,4% pacjentów stosujących statynę w monoterapii stężenie kreatyniny zwiększyło się o ponad 30 μmol/l. Znaczący wzrost stężenia kreatyniny (>200 μmol/l) zaobserwowano u 0,3% pacjentów leczonych kombinacją fenofibratu i symwastatyny. ^{200 μmol/l.”>4}

Leczenie fenofibratem należy przerwać, jeżeli stężenie kreatyniny przekroczy o 50% górną granicę normy. Rekomenduje się monitorowanie stężenia kreatyniny regularnie, szczególnie w pierwszych 3 miesiącach terapii.⁵

Ryzyko związane z grupą fibratów

Ze względu na podobieństwo chemiczne, farmakologiczne i kliniczne fenofibratu do innych leków z grupy fibratów (klofibrat, gemfibrozyl, ciprofibrat, benzafibrat), należy spodziewać się podobnych działań niepożądanych, jakie obserwowano u pacjentów stosujących inne fibraty.⁶

Wpływ na układ żółciowy

Fenofibrat, podobnie jak inne fibraty (klofibrat, gemfibrozyl), zwiększa wydzielanie cholesterolu do żółci, co może prowadzić do rozwoju kamicy żółciowej. W przypadku rozpoznania kamicy żółciowej u pacjenta, należy przerwać leczenie fenofibratem.⁷

Interakcje z innymi fibratami i statynami

Fenofibratu nie należy stosować jednocześnie z innymi fibratami, gdyż znacznie zwiększone wydalanie cholesterolu do żółci może powodować kamicę żółciową.⁸

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu fenofibratu z gemfibrozylem, gdyż kombinacja ta może prowadzić do rozpadu mięśni prążkowanych (rabdomiolizy).⁹

Brak jest wyczerpujących danych dotyczących jednoczesnego stosowania fenofibratu z inhibitorami reduktazy HMG-CoA (statynami), takimi jak: atorwastatyna, ceriwastatyna, fluwastatyna, lowastatyna, prawastatyna czy symwastatyna.¹⁰

Wpływ na czynność wątroby

Nie przeprowadzono systematycznych badań farmakokinetycznych z fenofibratem u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, dlatego u tych osób zaleca się szczególną ostrożność podczas terapii.¹¹

W trakcie leczenia fenofibratem rzadko obserwowano zaburzenia czynności wątroby manifestujące się podwyższeniem aktywności aminotransferaz oraz zmniejszeniem lub zwiększeniem aktywności fosfatazy alkalicznej. Zaburzenia te zwykle ustępują po odstawieniu leku.¹²

Zaleca się regularne monitorowanie aktywności aminotransferaz (AspAT, AlAT, GGTP) co około 3 miesiące. Jeśli zaburzenia utrzymują się, należy rozważyć zmianę sposobu leczenia.¹³

W przypadku zwiększenia aktywności aminotransferaz 2-3 razy ponad wartość prawidłową, produkt leczniczy należy bezwzględnie odstawić.¹⁴

Zapalenie trzustki

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zapaleniem trzustki w wywiadzie, gdyż fenofibrat może wywołać zapalenie trzustki. U takich pacjentów może również dojść do zmniejszenia skuteczności leczenia fenofibratem, niedrożności przewodu żółciowego, a nawet rozwoju kamicy żółciowej.¹⁵

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Fenofibrat może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych, dlatego należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów stosujących jednocześnie takie preparaty.¹⁶

Działania niepożądane ze strony układu mięśniowego

Rzadko w czasie stosowania fibratów może wystąpić zapalenie mięśni, miopatia lub rozpad mięśni prążkowanych ze zwiększeniem aktywności kinazy kreatynowej. Pacjentów należy poinformować o konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem w przypadku wystąpienia bólów mięśniowych, tkliwości uciskowej czy osłabienia siły mięśni.¹⁷

W takiej sytuacji należy oznaczyć aktywność kinazy kreatynowej. Jeżeli stwierdzony zostanie wzrost aktywności tego enzymu powyżej 5-krotności górnej granicy normy, leczenie fenofibratem należy natychmiast przerwać.¹⁸

Czynniki ryzyka miopatii

Do czynników zwiększających ryzyko wystąpienia miopatii i/lub rabdomiolizy należą:

• wiek powyżej 70 lat – u pacjentów geriatrycznych należy dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed włączeniem leczenia¹⁹
• osobnicza lub rodzinna skłonność do chorób mięśni – należy dokładnie zebrać wywiad rodzinny²⁰
• zaburzenia czynności nerek – wymagające dostosowania dawki i regularnego monitorowania²¹
• niedoczynność tarczycy – przed włączeniem fenofibratu należy wykluczyć lub wyrównać²²
• alkoholizm – należy rozważyć zaprzestanie spożywania alkoholu przed rozpoczęciem terapii²³

U pacjentów z powyższymi czynnikami ryzyka należy starannie ocenić stosunek potencjalnych korzyści do ryzyka przed włączeniem leczenia fenofibratem.²⁴

Ryzyko działania toksycznego na mięśnie znacząco wzrasta, gdy fenofibrat jest stosowany jednocześnie z innym fibratem lub inhibitorem reduktazy HMG-CoA (statyną).²⁵

Zalecenia przed rozpoczęciem leczenia

Przed włączeniem terapii fenofibratem należy przeprowadzić oznaczenie stężenia lipidów we krwi. Pacjentom należy zalecić stosowanie diety ubogotłuszczowej, regularne ćwiczenia fizyczne oraz dążenie do utrzymywania prawidłowej masy ciała.²⁶

Pacjenci z cukrzycą lub niedoczynnością tarczycy powinni pozostawać pod regularną kontrolą lekarską z uwagi na potencjalny wpływ tych chorób na gospodarkę lipidową.²⁷

Przed zastosowaniem fenofibratu należy zidentyfikować leki, które mogą nasilać hipertriglicerydemię, takie jak: leki β-adrenolityczne, diuretyki tiazydowe czy estrogeny.²⁸

Monitorowanie w trakcie leczenia

Pacjentom leczonym fenofibratem należy zalecać okresowe wykonywanie badań laboratoryjnych obrazu krwi oraz stężenia cholesterolu i triglicerydów. Badania te są niezbędne do ustalenia właściwej dawki fenofibratu i monitorowania odpowiedzi na leczenie.²⁹

Jeżeli po dwóch miesiącach stosowania maksymalnej dawki dobowej (1 kapsułka Apo-Feno 200 M) nie uzyska się zadowalającego zmniejszenia stężenia triglicerydów i cholesterolu, należy rozważyć zmianę metody leczenia.³⁰

Reakcje nadwrażliwości

Rzadko mogą wystąpić ostre, skórne reakcje nadwrażliwości, które mogą wymagać hospitalizacji.³¹

Wpływ na parametry hematologiczne

Na początku leczenia fenofibratem może wystąpić przemijające zmniejszenie stężenia hemoglobiny, wartości hematokrytu i liczby leukocytów. W rzadkich przypadkach odnotowano trombocytopenię oraz agranulocytozę.³²

Stosowanie u szczególnych grup pacjentów

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania fenofibratu u dzieci i młodzieży nie zostały w pełni ustalone.³³

U pacjentów w podeszłym wieku nie stwierdzono kumulacji metabolitów fenofibratu. Produkt leczniczy można stosować w tej grupie wiekowej bez modyfikacji dawkowania.³⁴

U pacjentek z hiperlipidemią przyjmujących estrogeny lub środki antykoncepcyjne zawierające estrogeny należy ustalić, czy hiperlipidemia ma charakter pierwotny czy wtórny (związany z estrogenami).³⁵

Informacje o substancjach pomocniczych

Apo-Feno 200 M zawiera laktozę i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.³⁶

Produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na kapsułkę, więc uznaje się go za praktycznie „wolny od sodu”.³⁷