aminotransferazy
Aminotransferazy to grupa enzymów biorących udział w procesach transaminacji, czyli przenoszenia grup aminowych pomiędzy aminokwasami a kwasami α-ketokarboksylowymi. Najważniejsze klinicznie aminotransferazy to aminotransferaza alaninowa (ALT) i aminotransferaza asparaginianowa (AST), które stanowią podstawowe markery uszkodzenia wątroby.
ALT występuje głównie w hepatocytach, podczas gdy AST jest obecna w wielu tkankach, w tym w wątrobie, mięśniu sercowym, mięśniach szkieletowych, nerkach i mózgu. Wzrost stężenia tych enzymów w surowicy krwi jest czułym wskaźnikiem uszkodzenia komórek, w których są one zlokalizowane, co pozwala na wykorzystanie ich jako biomarkerów diagnostycznych.
Podwyższony poziom aminotransferaz może wskazywać na choroby wątroby (wirusowe zapalenie wątroby, alkoholową chorobę wątroby, niealkoholową stłuszczeniową chorobę wątroby, toksyczne uszkodzenie wątroby), choroby mięśni (miopatie, rabdomioliza), zawał mięśnia sercowego oraz inne stany chorobowe. Stosunek AST/ALT (współczynnik de Ritisa) może być pomocny w różnicowaniu etiologii chorób wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Viruzine Forte 500 mg/5 ml
Lek Viruzine Forte (inozyna pranobeks, 500 mg/5 ml, syrop) charakteryzuje się profilem działań niepożądanych, w którym dominującym efektem jest bardzo często występująca hiperurykemia, manifestująca się podwyższonym stężeniem kwasu moczowego w surowicy krwi i moczu. Zmiany te zazwyczaj mieszczą się w granicach normy laboratoryjnej i ustępują w ciągu kilku dni po odstawieniu leku. Często obserwuje się również podwyższone stężenie mocznika oraz aktywności aminotransferaz i fosfatazy zasadowej, co może wskazywać na przemijające zaburzenia funkcji wątroby. Ze strony przewodu pokarmowego najczęstsze działania niepożądane to wymioty, nudności i dyskomfort w nadbrzuszu, a rzadziej biegunka i zaparcia. W obrębie układu mięśniowo-szkieletowego często występuje ból stawów, a w układzie nerwowym – ból i zawroty głowy, z rzadszym występowaniem senności i bezsenności.
aminotransferazy, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból stawów, ból w nadbrzuszu, dyskomfort w nadbrzuszu, fosfataza zasadowa, hiperurycemia, inozyna pranobeks, kwas moczowy, mocznik, nadwrażliwość, nerwowość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień, senność, surowica krwi, świąd, tkanka podskórna, wielomocz, wymioty, wysypka, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia wątrobowe, zaburzenia żołądka i jelit, zaparcie, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nintedanib STADA
Stosowanie nintedanibu wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego, wątroby, nerek oraz układu sercowo-naczyniowego. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest biegunka, pojawiająca się głównie w pierwszych 3 miesiącach terapii, wymagająca natychmiastowego leczenia objawowego, nawodnienia oraz ewentualnej modyfikacji dawki. Nudności i wymioty występują często, ale rzadko prowadzą do przerwania leczenia (2,1% i 1,4% pacjentów odpowiednio). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza umiarkowanymi i ciężkimi (Child-Pugh B i C), gdzie stosowanie nintedanibu jest przeciwwskazane. Monitorowanie funkcji wątroby (aminotransferazy, bilirubina) jest kluczowe, zwłaszcza w pierwszych 3 miesiącach leczenia, a wzrost enzymów powyżej 3× GGN wymaga zmniejszenia dawki lub przerwania terapii. Pacjenci o masie ciała <65 kg, kobiety, osoby starsze oraz rasy żółtej są bardziej narażeni na hepatotoksyczność.
aminotransferazy, aminotransferazy wątrobowe, bilirubina, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wieńcowa, ciężka biegunka, działania niepożądane przewodu pokarmowego, epizod zakrzepowo-zatorowy, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, hepatotoksyczność, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwwymiotny, lek przeciwzakrzepowy, loperamid, naczyniowo-śródbłonkowy czynnik wzrostu, niewydolność nerek, nintedanib, nudności i wymioty, ostre niedokrwienie mięśnia sercowego, parametry wątrobowe, polekowe uszkodzenie wątroby, skala Child-Pugh, udar, VEGFR, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aknenormin 20 mg 20 mg
Izotretynoina, stosowana w leczeniu trądziku, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają ścisłej kontroli lekarskiej. Najczęstsze objawy to suchość skóry i błon śluzowych, zespół suchego oka, zaburzenia widzenia (w tym niedowidzenie w ciemnościach), bóle mięśni i stawów oraz podwyższenie aktywności kinazy kreatynowej (CPK), co w skrajnych przypadkach może prowadzić do rabdomiolizy. Zaleca się stosowanie preparatów nawilżających oraz unikanie intensywnego wysiłku fizycznego. Monitorowanie enzymów wątrobowych i profilu lipidowego jest obligatoryjne, gdyż izotretynoina może powodować przejściowe podwyższenie aminotransferaz oraz istotny wzrost triglicerydów, zwłaszcza powyżej 800 mg/dl (9 mmol/l), co zwiększa ryzyko ostrego zapalenia trzustki. Ponadto, istnieje ryzyko łagodnego nadciśnienia wewnątrzczaszkowego, zapalnych chorób jelit, reakcji alergicznych, a także zaburzeń psychicznych, w tym depresji i myśli samobójczych.
alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferazy, choroba Leśniowskiego-Crohna, działanie teratogenne, ginekomastia, hiperurykemia, izotretynoina, kinaza kreatynowa, kłębuszkowe zapalenie nerek, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, limfadenopatia, małogłowie, neutropenia, niedowidzenie w ciemnościach, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, plamica, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, tetralogia Fallota, trombocytopenia, trombocytoza, wodogłowie, zaburzenie psychotyczne, zaćma, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalna choroba jelit, zespół suchego oka, ziarniniak Wegenera, zmętnienie rogówki - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Crosuvo 20 mg
Rozuwastatyna, dostępna w preparacie Crosuvo w dawkach 5 mg, 10 mg, 20 mg oraz 40 mg, jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA stosowanym w terapii hiperlipidemii. Przeciwwskazania do jej stosowania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze (w tym laktozę jednowodną w ilościach od 45,975 mg do 235,19 mg w zależności od dawki), czynną chorobę wątroby z aminotransferazami przekraczającymi 3-krotnie GGN, ciężkie zaburzenia nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), miopatię, jednoczesne stosowanie cyklosporyny lub kombinacji leków przeciwwirusowych sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir, a także ciążę, okres karmienia piersią oraz brak skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym. Szczególną ostrożność wymaga dawka 40 mg, która jest najwyższą dopuszczalną i wiąże się z podwyższonym ryzykiem miopatii i rabdomiolizy, zwłaszcza u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami nerek (klirens <60 ml/min), niedoczynnością tarczycy, genetycznymi chorobami mięśni, wcześniejszymi uszkodzeniami mięśni po statynach lub fibratach, nadużywaniem alkoholu, pochodzeniem azjatyckim oraz przy jednoczesnym stosowaniu fibratów.
aminotransferazy, choroba wątroby, cyklosporyna, fibraty, hiperlipidemia, immunosupresant, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, lek przeciwwirusowy, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, sofosbuwir, statyny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zahron 10 mg
Rozuwastatyna w dawce 10 mg (Zahron) jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA stosowanym w leczeniu zaburzeń lipidowych, jednak jej stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze (m.in. 91,44 mg laktozy jednowodnej, 0,0288 mg czerwieni allura AC). Leku nie należy podawać przy czynnej chorobie wątroby, zwłaszcza przy trwałym, >3-krotnym wzroście aminotransferaz powyżej GGN, a także u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min). Dawka 40 mg jest przeciwwskazana przy umiarkowanych zaburzeniach nerek (klirens <60 ml/min) oraz u osób z miopatią lub czynnikami ryzyka miopatii, takimi jak genetyczne choroby mięśni, niedoczynność tarczycy, wcześniejsze uszkodzenie mięśni po statynach lub fibratach. Równoczesne stosowanie z sofosbuwirem/welpataswirem/woksylaprewirem, cyklosporyną oraz fibratami (przy dawce 40 mg) jest zabronione ze względu na ryzyko interakcji i miopatii.
aminotransferazy, cholesterol LDL, choroba mięśni, cyklosporyna, czerwień Allura AC, czynna choroba wątroby, fibrat, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, lek hipolipemizujący, lek immunosupresyjny, miopatia, nadwrażliwość na rozuwastatynę, niedoczynność tarczycy, pochodzenie azjatyckie, rabdomioliza, rozuwastatyna, sofosbuwir, stężenie leku we krwi, tabletka powlekana, terapia skojarzona, triglicerydy, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zabieg chirurgiczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie lipidowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tulip Combo 10 mg + 10 mg
Przedawkowanie preparatu Tulip Combo, zawierającego ezetymib i atorwastatynę, wymaga przede wszystkim monitorowania czynności wątroby oraz aktywności kinazy kreatynowej (CPK) w surowicy, co pozwala na wczesne wykrycie potencjalnego uszkodzenia mięśni i hepatotoksyczności. Ezetymib wykazuje stosunkowo niski profil toksyczności nawet przy dawkach do 50 mg/dobę (5-krotność dawki standardowej) podawanych przez okres do 14 dni, a także w dawce 40 mg/dobę przez 56 dni u pacjentów z hipercholesterolemią. W przypadku atorwastatyny, ze względu na silne wiązanie z białkami osocza, hemodializa nie jest skuteczną metodą eliminacji leku. Objawy przedawkowania mogą obejmować podwyższoną aktywność enzymów wątrobowych (ALT, AST), wzrost CPK, miopatię, rabdomiolizę oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe.
aminotransferazy, atorwastatyna sól wapniowa, bilirubina, czynność wątroby, enzymy wątrobowe, ezetymib i atorwastatyna, hemodializa, hepatotoksyczność, kinaza kreatynowa, klirens substancji, miopatia, ostra niewydolność nerek, pierwotna hipercholesterolemia, płukanie żołądka, rabdomioliza, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Interakcje leku – Klarmin 500 mg
Klarytromycyna, składnik preparatu Klarmin 500 mg, jest silnym inhibitorem izoenzymu CYP3A cytochromu P450, co prowadzi do licznych interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez ten enzym. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie klarytromycyny z cyzaprydem, pimozydem, astemizolem, terfenadyną, alkaloidami sporyszu, lowastatyną, symwastatyną oraz lomitapidem ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes, miopatia, rabdomioliza czy ostre zatrucie. Inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir) znacząco zwiększają stężenia klarytromycyny (Cmax o 31%, Cmin o 182%, AUC o 77%) i hamują powstawanie aktywnego metabolitu 14-OH-klarytromycyny, co wymaga modyfikacji dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 30-60 ml/min: zmniejszenie dawki o 50%, <30 ml/min: o 75%). Induktory CYP3A (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, dziurawiec) przyspieszają metabolizm klarytromycyny, obniżając jej skuteczność terapeutyczną.
alkaloidy sporyszu, aminoglikozydy, aminotransferazy, antagoniści wapnia, antybiotyk makrolidowy, benzodiazepiny, bradyarytmia, chinidyna, częstoskurcz komorowy, doustne leki przeciwzakrzepowe, dyzopiramid, hipoglikemia, hydroksychlorochina, induktory CYP3A, inhibitory fosfodiesterazy, izoenzym CYP3A cytochromu P450, klirens kreatyniny, kompleks Mycobacterium avium, kwasica mleczanowa, leki ototoksyczne, migotanie komór, niedociśnienie, niewydolność nerek, rabdomioliza, ryfabutyna, sakwinawir, statyny, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zatrucie alkaloidami sporyszu, zatrucie digoksyną - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rosuvastatin Medical Valley
Produkt leczniczy Rosuvastatin Medical Valley, będący inhibitorem reduktazy HMG-CoA, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z predyspozycjami do miopatii i rabdomiolizy, zwłaszcza przy dawkach ≥20 mg, a zwłaszcza 40 mg, gdzie obserwuje się zwiększone ryzyko proteinurii kanalikowej oraz działań niepożądanych ze strony mięśni, w tym rabdomiolizy. Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest wskazane przed rozpoczęciem terapii, zwłaszcza gdy wyjściowe wartości przekraczają 5× górną granicę normy (GGN), a także w trakcie leczenia u pacjentów z objawami mięśniowymi. Przerwanie terapii jest zalecane przy CK >5× GGN lub nasilonych dolegliwościach mięśniowych, nawet przy niższych wartościach CK. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami takimi jak gemfibrozyl, fibraty, kwas nikotynowy oraz kwas fusydowy, które mogą zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. U pacjentów z czynnikami ryzyka (np. niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, wiek >70 lat, nadużywanie alkoholu) konieczna jest ścisła kontrola i ocena stosunku korzyści do ryzyka.
aminotransferazy, cukrzyca, drgawki, fibrat, gemfibrozyl, hipercholesterolemia, hiperglikemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczy z grupy azoli, martwicza miopatia o podłożu immunologicznym, miastenia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi, sepsa, śródmiąższowe zapalenie płuc, statyna, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ezetimibe Genoptim 10 mg
Stosowanie leku Ezetimibe Genoptim jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na ezetymib lub substancje pomocnicze, w tym 64 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. W terapii skojarzonej ze statynami należy bezwzględnie unikać stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym, utrzymującym się wzrostem aktywności aminotransferaz w surowicy. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest dokładne zebranie wywiadu dotyczącego alergii, stanu wątroby oraz statusu ciąży i laktacji.
aminotransferazy, charakterystyka produktu leczniczego, choroba wątroby, ciąża i laktacja, ezetymib, funkcja wątroby, laktoza jednowodna, leczenie hipolipemizujące, monoterapia, nadwrażliwość, nietolerancja, reakcja alergiczna, substancja pomocnicza, surowica krwi, terapia hipolipemizująca, terapia skojarzona ze statynami - Leksykon leków
Działania niepożądane – Allertec 10 mg
Cetyryzyna dichlorowodorek, aktywny składnik leku Allertec 10 mg, jest selektywnym antagonistą obwodowych receptorów H1 stosowanym w leczeniu alergii. Badania kliniczne na ponad 3200 pacjentach wykazały, że najczęstsze działania niepożądane to senność (9,63% vs 5,00% placebo), ból głowy (7,42% vs 8,07%), suchość błony śluzowej jamy ustnej (2,09% vs 0,82%), zmęczenie (1,63% vs 0,95%) oraz zawroty głowy (1,10% vs 0,98%). U dzieci (6 miesięcy–12 lat) profil bezpieczeństwa jest podobny, z częstością działań niepożądanych taką jak biegunka (1,0% vs 0,6%), senność (1,8% vs 1,4%) i zapalenie błony śluzowej nosa (1,4% vs 1,1%). Działania niepożądane są przeważnie łagodne do umiarkowanych, a senność nie wpływała na aktywność młodych, zdrowych ochotników w zalecanych dawkach.
aktywność cholinolityczna, aminotransferazy, antagonista receptorów H1, dichlorowodorek cetyryzyny, dyskineza, dystonia, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, gammaglutamylotransferaza, nadwrażliwość, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, osutka krostkowa, parestezja, rotacja gałek ocznych, stężenie bilirubiny, tachykardia, trombocytopenia, trudności w oddawaniu moczu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia akomodacji oka, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół odstawienny - Leksykon substancji czynnych
Riluzol – Przeciwwskazania stosowania
Riluzol w postaci zawiesiny doustnej Teglutik (5 mg/ml) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym sorbitol E420 (400 mg/ml, odpowiadający 571,43 mg płynnego sorbitolu 70% w/w), co może wywoływać reakcje alergiczne. Leku nie należy stosować u osób z ostrymi lub przewlekłymi chorobami wątroby oraz u pacjentów, u których aktywność aminotransferaz (ALT/GPT, AST/GOT) przekracza trzykrotnie górną granicę normy, ze względu na ryzyko pogłębienia uszkodzenia wątroby. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań funkcji wątroby w celu wykluczenia przeciwwskazań i monitorowania parametrów wątrobowych podczas leczenia.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, choroba wątroby, ciąża, działanie neuroprotekcyjne, funkcja wątroby, karmienie piersią, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja fruktozy, parametry wątrobowe, riluzol, sorbitol, uszkodzenie wątroby, zaburzenia funkcji nerek, zawiesina doustna, zawiesina jednorodna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Simvastatin Bluefish 10 mg
Simvastatin Bluefish, zawierający symwastatynę w dawce 10 mg, jest lekiem hipolipemizującym o dobrze poznanym profilu bezpieczeństwa, potwierdzonym w dużych badaniach klinicznych HPS (n=20 536) i 4S (n=4444) z obserwacją do 5 lat. Częstość przerwania terapii z powodu działań niepożądanych była porównywalna z placebo (odpowiednio 4,8% vs 5,1%). Do poważnych działań niepożądanych należą miopatia (<0,1% przy dawce 40 mg), podwyższenie aminotransferaz (>3x ULN) u 0,21% pacjentów, rabdomioliza oraz bardzo rzadkie przypadki niewydolności wątroby. Działania niepożądane obejmują szeroki zakres objawów ze strony układów: hematologicznego (niedokrwistość rzadko), immunologicznego (anafilaksja bardzo rzadko), nerwowego (ból głowy, parestezje, zaburzenia pamięci), pokarmowego (zapalenie trzustki rzadko), wątroby (zapalenie wątroby rzadko), mięśniowo-szkieletowego (miopatia, rabdomioliza rzadko do bardzo rzadko) oraz innych, takich jak ginekomastia czy zaburzenia seksualne.
aminotransferazy, anafilaksja, astenia, cukrzyca, eozynofilia, fosfataza zasadowa, ginekomastia, hemoglobina glikowana, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miopatia, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obniżanie poziomu cholesterolu, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Biernackiego, ostra niewydolność nerek, parestezje, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, zaburzenia erekcji, zapalenie mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ibandronic Acid Noridem 6 mg/6 ml
Przedawkowanie kwasu ibandronowego (Ibandronic Acid Noridem 6mg/6 mL) stanowi poważne zagrożenie kliniczne, wymagające natychmiastowej interwencji i ścisłego monitorowania funkcji nerek oraz wątroby, które są szczególnie narażone na toksyczne działanie leku. W badaniach przedklinicznych wykazano, że uszkodzenia tych narządów mogą być wczesnym objawem zatrucia. Kluczowe jest regularne oznaczanie parametrów biochemicznych krwi i moczu, w tym stężenia wapnia w surowicy, ze względu na ryzyko hipokalcemii, która może prowadzić do zaburzeń rytmu serca i przewodnictwa nerwowo-mięśniowego. W przypadku hipokalcemii wskazane jest dożylne podanie glukonianu wapnia, dostosowane do nasilenia objawów i poziomu wapnia.
aminotransferazy, elektrokardiogram, enzymy wątrobowe, glukonian wapnia, hemodializa, hipokalcemia, kreatynina, kwas ibandronowy, leczenie objawowe, ostre zatrucie, parametry biochemiczne krwi, parestezje, pozaustrojowe oczyszczanie krwi, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, roztwór do infuzji, tężyczka, toksyczność narządowa, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zahron ASA 5 mg + 100 mg
Lek Zahron ASA, zawierający rozuwastatynę i kwas acetylosalicylowy, posiada liczne przeciwwskazania wynikające z właściwości obu składników. Nie należy go stosować u pacjentów z aktywną chorobą wątroby, w tym przy utrzymującej się podwyższonej aktywności aminotransferaz przekraczającej 3-krotnie górną granicę normy (GGN), ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), miopatią, a także przy jednoczesnym stosowaniu cyklosporyny, leków przeciwwirusowych zawierających sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir oraz metotreksatu w dawkach >15 mg/tydzień. Przeciwwskazania dotyczą także kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji. Dawkowanie kwasu acetylosalicylowego powyżej 150 mg/dobę w trzecim trymestrze ciąży jest również przeciwwskazane. Lek zawiera laktozę jednowodną w ilościach odpowiednio 25,92 mg, 51,84 mg i 103,68 mg na kapsułki o dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg rozuwastatyny z 100 mg ASA, co wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją laktozy.
alergia na soję, aminotransferazy, choroba wątroby, choroba wrzodowa, cyklosporyna, hemofilia, klirens kreatyniny, krwotok naczyniowo-mózgowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, kwas acetylosalicylowy, laktoza, mastocytoza, metotreksat, miopatia, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność serca, polipy nosa, rabdomioliza, rozuwastatyna, skaza krwotoczna, sofosbuwir, triada aspirynowa, trymestr ciąży, wstrząs krążeniowy, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia krzepnięcia - Leksykon substancji czynnych
Nadroparyna – Działania niepożądane
Nadroparyna wapniowa, jako heparyna drobnocząsteczkowa, najczęściej wywołuje krwawienia o różnej lokalizacji, występujące bardzo często (≥1/10), w tym szczególnie niebezpieczne krwiaki rdzeniowe, które mogą prowadzić do trwałych deficytów neurologicznych. Ryzyko krwawień wzrasta u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak niewydolność nerek, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, choroby wrzodowe przewodu pokarmowego czy stosowanie leków wpływających na hemostazę. Małopłytkowość, w tym HIT (rzadko, ≥1/10,000 do <1/1000), stanowi poważne powikłanie wymagające natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia alternatywnej terapii przeciwzakrzepowej. Inne rzadkie działania niepożądane to eozynofilia, trombocytoza, reakcje nadwrażliwości (w tym obrzęk naczynioruchowy i reakcje rzekomo-anafilaktyczne), przemijająca hiperkaliemia (związana z hamowaniem wydzielania aldosteronu), a także reakcje skórne, w tym bardzo rzadka martwica skóry w miejscu wstrzyknięcia.
aminotransferazy, ból głowy, cukrzyca, czynnik płytkowy 4, eozynofilia, gospodarka wapniowo-fosforanowa, heparyna drobnocząsteczkowa, hiperkaliemia, krwawienie, krwiak rdzeniowy, małopłytkowość, małopłytkowość wywołana heparyną, martwica skóry, migrena, nadroparyna wapniowa, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, priapizm, reakcja rzekomo-anafilaktyczna, rumień, świąd, trombocytoza, udar krwotoczny, wysypka, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żylna, znieczulenie zewnątrzoponowe, zwapnienie - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lamisil 125 mg
Produkt leczniczy Lamisil, zawierający terbinafinę chlorowodorek w dawkach 125 mg i 250 mg, posiada istotne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić w praktyce klinicznej. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na terbinafinę lub substancje pomocnicze, co może manifestować się od łagodnych reakcji skórnych po ciężkie reakcje anafilaktyczne. Tabletki 125 mg zawierają 21 mg laktozy jednowodnej, co wymaga ostrożności u pacjentów z nietolerancją laktozy. Drugim kluczowym przeciwwskazaniem jest przewlekła lub aktywna choroba wątroby, w tym przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby (HBV, HCV), marskość, autoimmunologiczne zapalenie, alkoholowa choroba wątroby oraz zaawansowane NAFLD. U tych pacjentów stosowanie terbinafiny może prowadzić do nasilenia uszkodzenia hepatocytów i dekompensacji funkcji wątroby, szczególnie przy podwyższonych wartościach AspAT i AlAT.
alkoholowa choroba wątroby, aminotransferazy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, bilirubina, cytochrom P450, dekompensacja funkcji wątroby, laktoza jednowodna, Lamisil, lek przeciwgrzybiczny, marskość wątroby, nadwrażliwość na substancję czynną, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, nietolerancja laktozy, podwyższone enzymy wątrobowe, przewlekła choroba wątroby, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, terbinafina chlorowodorek, uszkodzenie hepatocytów, WZW, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – Rosuvastatin Medical Valley 20 mg
Przedawkowanie rozuwastatyny (Rosuvastatin Medical Valley) stanowi poważne zagrożenie kliniczne, wymagające natychmiastowej interwencji i monitorowania parametrów laboratoryjnych, w tym enzymów wątrobowych (ALT, AST, ALP, GGTP), kinazy kreatynowej (CK), stężenia kreatyniny, BUN oraz oceny GFR. Charakterystyczne objawy przedawkowania obejmują rabdomiolizę z ciężkim uszkodzeniem mięśni szkieletowych, podwyższoną aktywność CK (>10x powyżej górnej granicy normy), hepatotoksyczność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, bóle i osłabienie mięśniowe oraz zaburzenia funkcji nerek, w tym oligurię i anurię. Hemodializa nie jest skuteczną metodą eliminacji rozuwastatyny ze względu na jej wysokie wiązanie z białkami osocza i właściwości farmakokinetyczne.
alkalizacja moczu, aminotransferazy, czynność wątroby, enzymy wątrobowe, hemodializa, hepatotoksyczność, kinaza kreatynowa, kreatynina, mialgia, ostra niewydolność nerek, płynoterapia, przedawkowanie rozuwastatyny, rabdomioliza, statyna, uszkodzenie hepatocytów, wskaźnik GFR, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Grofibrat S 215 mg
Fenofibrat mikronizowany (215 mg, preparat Grofibrat S) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, potwierdzonych zarówno w badaniach klinicznych (n=2344), jak i w okresie postmarketingowym. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia). Często występują także podwyższenie aktywności aminotransferaz, co wskazuje na potencjalne uszkodzenie hepatocytów, oraz zaburzenia mięśniowe (mialgie, zapalenie mięśni, skurcze, osłabienie). Rzadziej notowano zapalenie trzustki (0,8% vs 0,5% placebo, p=0,031), kamicę żółciową, zapalenie wątroby, a także poważne reakcje skórne, takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka. W badaniu FIELD odnotowano istotne statystycznie zwiększenie ryzyka zatorowości płucnej (1,1% vs 0,7%, p=0,022) oraz tendencję do wzrostu zakrzepicy żył głębokich (1,4% vs 1,0%, p=0,074), co może być związane ze wzrostem stężenia homocysteiny o średnio 6,5 μmol/l.
aminotransferazy, biegunka, ból brzucha, ból mięśniowy, choroba zakrzepowo-zatorowa, fenofibrat mikronizowany, hemoglobina, hepatotoksyczność, homocysteina, kamica żółciowa, kolka żółciowa, krwinki białe, mialgia, nadwrażliwość na światło, nadwrażliwość skóry, nudności, osłabienie mięśni, ostra niewydolność nerek, powikłania kamicy żółciowej, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, wymioty, wzdęcia, zaburzenia funkcji seksualnych, zaburzenie trawienne, zakrzepica żył głębokich, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie mięśni, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Simvastatin Bluefish 10 mg
Simvastatin Bluefish, zawierający symwastatynę, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub laktozę jednowodną (70 mg w tabletce 10 mg), aktywną chorobą wątroby oraz utrzymującym się, niewyjaśnionym wzrostem aminotransferaz. Leku nie należy stosować u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na ryzyko teratogenności wynikające z hamowania syntezy cholesterolu. Przeciwwskazania obejmują także jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami CYP3A4 (itrakonazol, ketokonazol, nelfinawir, erytromycyna, itp.), gemfibrozylem, cyklosporyną oraz danazolem, które znacząco zwiększają ryzyko miopatii i rabdomiolizy. U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną stosujących lomitapid dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 40 mg/dobę.
aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, choroba wątroby, cyklosporyna, danazol, fibrat, gemfibrozyl, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, laktoza jednowodna, leczenie hipolipemizujące, lek hipolipemizujący, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, lomitapid, miopatia, nadwrażliwość na symwastatynę, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, rabdomioliza, steroid syntetyczny, symwastatyna, zaburzenie lipidowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zocor 10 10 mg
Profil bezpieczeństwa symwastatyny został potwierdzony w dużych, kontrolowanych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4444), z okresem obserwacji do 5 lat. W badaniu HPS, przy dawce 40 mg/dobę, wskaźnik przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wyniósł 4,8% w grupie leczonej w porównaniu do 5,1% w grupie placebo. Częstość miopatii była <0,1%, a podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x ULN) wystąpiło u 0,21% pacjentów na symwastatynie versus 0,09% w grupie placebo. Działania niepożądane obejmują rzadkie przypadki niedokrwistości, anafilaksji, zaburzeń snu (bezsenność), depresji, neuropatii obwodowej, miastenii rzekomoporaźnej, śródmiąższowej choroby płuc, zapalenia trzustki, zapalenia wątroby, rabdomiolizy oraz immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM). W dawce 80 mg/dobę miopatia występowała częściej (1,0%) niż przy 20 mg/dobę (0,02%).
aminotransferazy, anafilaksja, astenia, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, ginekomastia, Heart Protection Study, hemoglobina glikowana, hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia rzekomoporaźna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, rabdomioliza, Scandinavian Simvastatin Survival Study, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, zaburzenia erekcji, zaburzenia poznawcze, zapalenie mięśni i skóry, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny, zmiany liszajowate, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Roxiper 10 mg + 8 mg + 2,5 mg
Produkt leczniczy Roxiper, zawierający rozuwastatynę, peryndopryl oraz indapamid, posiada liczne przeciwwskazania wynikające zarówno z indywidualnych właściwości poszczególnych składników, jak i specyfiki preparatu złożonego. Stosowanie Roxiper jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na którykolwiek ze składników, czynna chorobą wątroby (w tym utrzymującym się podwyższeniem aminotransferaz przekraczającym 3-krotnie górną granicę normy), miopatią, a także w trakcie ciąży i karmienia piersią. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania związane z peryndoprylem, takie jak obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie, stosowanie aliskirenu u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m², oraz przeciwwskazania związane z indapamidem, w tym encefalopatię wątrobową, ciężkie zaburzenia czynności wątroby i hipokaliemię. Dodatkowo, Roxiper nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) oraz u pacjentów dializowanych lub z nieleczoną niewyrównaną niewydolnością serca.
alergia na sulfonamidy, aliskiren, aminotransferazy, choroba wątroby, ciąża, cyklosporyna, dializoterapia, diuretyk tiazydopodobny, encefalopatia wątrobowa, hipokaliemia, indapamid, inhibitor ACE, interakcja lekowa, interakcje lekowe, klirens kreatyniny, miopatia, nadwrażliwość na lek, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, preparat złożony, reakcja alergiczna, sakubitryl z walsartanem, sulfonamid, zaburzenia elektrolitowe, zwężenie tętnic nerkowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Entecavir Fomed 0,5 mg
Entekawir, stosowany w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych na 1720 pacjentach, z dawkami 0,5 mg/dobę u wcześniej nieleczonych (mediana leczenia 53 tygodnie) oraz 1 mg/dobę u pacjentów opornych na lamiwudynę (mediana 69 tygodni). Najczęstsze działania niepożądane to bóle głowy (9%), zmęczenie (6%), zawroty głowy (4%) i nudności (3%). Zaobserwowano również rzadkie reakcje anafilaktoidalne, bezsenność, wymioty, biegunkę, dyspepsję, podwyższenie aminotransferaz (AlAT, AspAT), wysypkę, łysienie oraz zmniejszenie liczby płytek krwi (<1%). W trakcie terapii monitorowano nieprawidłowości laboratoryjne, takie jak podwyższenie aktywności AlAT ponad 3-krotnie u 4-5% pacjentów, lipazy ponad 3-krotnie u 11-18%, oraz spadek albumin poniżej 2,5 g/dl u <1%. Zaostrzenia zapalenia wątroby (AlAT >10-krotne GGN) występowały u 2% pacjentów leczonych entekawirem, z medianą czasu do wzrostu AlAT 4-5 tygodni, często ustępując podczas kontynuacji terapii.
adefowir, AlAT, albumina, aminotransferazy, amylaza, antygen HBe, bilirubina całkowita, ból głowy, dekompensacja wątroby, dyspepsja, entekawir, kwasica mleczanowa, lamiwudyna, lipaza, niewyrównana czynność wątroby, nudności, płytki krwi, rak wątrobowokomórkowy, reakcja anafilaktoidalna, skala Child-Turcotte-Pugh, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodorowęglany, wyrównana czynność wątroby, zaostrzenie zapalenia wątroby, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – MEL MAX
Meloksykam, stosowany w preparacie MEL FORTE, wymaga ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego i układu sercowo-naczyniowego. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas, nie przekraczając maksymalnej dawki dobowej, aby zmniejszyć ryzyko powikłań takich jak krwawienia, owrzodzenia czy perforacje przewodu pokarmowego. Szczególnie narażeni są pacjenci w podeszłym wieku oraz osoby z historią choroby wrzodowej, u których wskazane jest stosowanie leków ochronnych na błonę śluzową (np. mizoprostol, inhibitory pompy protonowej). Meloksykam może również nasilać zatrzymanie płynów, obrzęki oraz zwiększać ryzyko zdarzeń zakrzepowych tętniczych, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem, niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną serca czy innymi czynnikami ryzyka układu krążenia.
aminotransferazy, antagonista angiotensyny II, azot mocznikowy, bilirubina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, choroba wrzodowa, cukrzyca, działanie niepożądane, hemodializa, heparyna, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipowolemia, inhibitor ACE, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor pompy protonowej, kłębuszkowe zapalenie nerek, klirens kreatyniny, kreatynina, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwzakrzepowy, leki gastroprotekcyjne, martwica rdzenia nerki, meloksykam, mizoprostol, nadciśnienie tętnicze, nefropatia toczniowa, niewydolność nerek, NLPZ, perforacja przewodu pokarmowego, przesączanie kłębuszkowe, rumień polekowy, sartan, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar mózgu, warfaryna, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica tętnicza, zapalenie przełyku, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Calipra
Atorwastatyna (Calipra) wymaga ścisłego monitorowania czynności wątroby, zwłaszcza u pacjentów z podwyższoną aktywnością aminotransferaz, gdzie dawkę należy zmniejszyć lub odstawić lek, jeśli aktywność przekracza trzykrotność górnej granicy normy (GGN). Szczególną ostrożność zaleca się u osób spożywających alkohol oraz z chorobami wątroby. W badaniu SPARCL wykazano zwiększone ryzyko udaru krwotocznego przy dawce 80 mg u pacjentów po udarze niedokrwiennym lub TIA, zwłaszcza z udarem krwotocznym lub zawałem zatokowym w wywiadzie. Statyny mogą indukować lub nasilać miastenię, a także powodować miopatię, zapalenie mięśni i rabdomiolizę, szczególnie przy aktywności kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotności GGN. W rzadkich przypadkach obserwowano immunozależną miopatię martwiczą (IMNM) z utrzymującym się osłabieniem mięśni i podwyższoną CK mimo odstawienia leku, wymagającą leczenia immunosupresyjnego.
aminotransferazy, atorwastatyna, badanie czynnościowe wątroby, dziedziczna choroba mięśni, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, miastenia, mioglobinuria, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, TIA, udar krwotoczny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności nerek, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Singulair 4 4 mg
Montelukast, substancja czynna leku Singulair 4 mg (tabletki do rozgryzania i żucia), wykazuje potwierdzony profil bezpieczeństwa w leczeniu astmy przewlekłej i sporadycznej u dorosłych oraz dzieci, w tym u 851 dzieci w wieku 2-5 lat i 1038 dzieci od 6 miesięcy do 5 lat. Najczęstszym działaniem niepożądanym u dzieci 2-5 lat był ból brzucha. Profil bezpieczeństwa pozostaje stabilny podczas długotrwałego stosowania (do 2 lat u dorosłych i do 12 miesięcy u dzieci). W badaniach klinicznych i po wprowadzeniu do obrotu zidentyfikowano działania niepożądane o różnej częstości, w tym reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksję), zespół Churga-Strauss, zapalenie wątroby oraz zaburzenia psychiczne, w tym myśli i zachowania samobójcze (bardzo rzadko). Szczególną uwagę należy zwrócić na neuropsychiatryczne działania niepożądane, takie jak zaburzenia snu, niepokój, pobudzenie, depresja, nadpobudliwość psychoruchowa, zaburzenia uwagi i pamięci, tiki, omamy oraz dezorientacja.
aminotransferazy, anafilaksja, astma przewlekła, astma sporadyczna, eozynofilia płucna, koszmary senne, krwawienie z nosa, montelukast, nadpobudliwość psychoruchowa, napad drgawkowy, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, somnambulizm, tabletki do rozgryzania, trombocytopenia, zaburzenia neuropsychiatryczne, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, zaburzenia snu, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zespół Churga-Strauss - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atorvastatin Medical Valley 40 mg
Atorvastatin Medical Valley to preparat zawierający atorwastatynę w formie trójwodnej soli wapniowej, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg i 80 mg. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na atorwastatynę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, której zawartość w tabletkach wynosi odpowiednio: 48,23 mg (10 mg), 96,45 mg (20 mg), 192,9 mg (40 mg) oraz 385,8 mg (80 mg). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest czynna choroba wątroby oraz niewyjaśnione, trwale podwyższone aminotransferazy przekraczające 3-krotnie górną granicę normy, ze względu na ryzyko hepatotoksyczności wynikające z metabolizmu leku w wątrobie.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – GluaMet 50 mg + 1000 mg
Produkt leczniczy GluaMet, zawierający wildagliptynę i metforminę chlorowodorek, wykazuje profil działań niepożądanych głównie łagodnych i przemijających, nie wymagających zwykle przerwania terapii. W badaniach klinicznych obserwowano rzadkie przypadki zaburzeń czynności wątroby, w tym zapalenia wątroby, z odwracalnym wzrostem aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) przekraczającym 3-krotnie górną granicę normy u 0,2-0,3% pacjentów. Hipoglikemia stanowi najistotniejsze działanie niepożądane, występujące często (1%) przy monoterapii wildagliptyną z metforminą, a częściej w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (5,1%) lub insuliną (14%), z pojedynczymi ciężkimi przypadkami wymagającymi interwencji. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka i ból brzucha, są bardzo częste przy stosowaniu metforminy i mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza na początku leczenia.
aminotransferazy, choroba refluksowa przełyku, hipoglikemia, inhibitor ACE, kwasica mleczanowa, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, wildagliptyna i metformina chlorowodorek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie wchłaniania witaminy B12, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardzieli, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, złuszczające zmiany skórne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fraxiparine 5700 j.m.a.Xa/0,6 ml
Nadroparyna wapniowa, heparyna drobnocząsteczkowa stosowana w leku Fraxiparine, charakteryzuje się farmakokinetyką ocenianą głównie poprzez pomiar aktywności anty-Xa w osoczu, a nie bezpośrednie stężenia leku. Po podaniu podskórnym osiąga maksymalną aktywność po około 3 godzinach, z biodostępnością około 88%. Okres półtrwania wynosi 8-10 godzin, a aktywność anty-Xa utrzymuje się powyżej 0,05 j.m./ml przez co najmniej 18 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. Eliminacja zachodzi głównie przez nerki, co ma kluczowe znaczenie w kontekście pacjentów z niewydolnością nerek, u których obserwuje się kumulację leku i zmiany parametrów farmakokinetycznych, takich jak wzrost AUC i wydłużenie okresu półtrwania.
aktywność anty-Xa, aminotransferazy, biodostępność leku, ciężkie zaburzenie czynności nerek, dysfagia, Fraxiparine, hemodializa, heparyna drobnocząsteczkowa, klirens kreatyniny, klirens nadroparyny, klirens osoczowy, nadroparyna wapniowa, niewydolność nerek, okres półtrwania, pacjent w podeszłym wieku, podanie podskórne, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rosuvastatin Krka
Produkt leczniczy Rosuvastatin Krka zawiera rozuwastatynę wapniową w dawkach od 5 mg do 40 mg i wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza przy dawkach 30 mg i 40 mg. U pacjentów stosujących dawkę 40 mg obserwowano sporadyczną proteinurię kanalikową oraz zwiększoną częstość ciężkich zaburzeń czynności nerek, co uzasadnia kontrolę funkcji nerek podczas wizyt kontrolnych. Działania niepożądane mięśniowe, takie jak bóle mięśni, miopatia i rabdomioliza, występują częściej przy dawkach powyżej 20 mg, a ryzyko rabdomiolizy wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu ezetymibu lub inhibitorów proteazy. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być monitorowana, zwłaszcza gdy przekracza 5 × górną granicę normy (GGN), a leczenie nie powinno być rozpoczynane lub powinno być przerwane przy utrzymującym się podwyższeniu CK. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z czynnikami ryzyka miopatii, takimi jak zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśni, wiek >70 lat, nadużywanie alkoholu oraz jednoczesne stosowanie fibratów, które są przeciwwskazane przy dawkach 30 mg i 40 mg rozuwastatyny.
aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, gemfibrozyl, hipercholesterolemia, hiperglikemia, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, laktoza, leki przeciwgrzybicze, martwicza miopatia immunologiczna, miastenia, miopatia, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, proteinuria, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, wskaźnik masy ciała, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Roswera 40 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Roswera, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które muszą być ściśle przestrzegane w praktyce klinicznej. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na rozuwastatynę lub składniki pomocnicze (laktoza w dawkach od 41,9 mg do 167,6 mg w zależności od siły tabletki), aktywną chorobą wątroby (aminotransferazy >3× GGN), ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), rozpoznaną miopatią oraz w trakcie terapii skojarzonej z cyklosporyną lub sofosbuwirem/welpataswirem/woksylaprewirem. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji. Wysokie dawki rozuwastatyny (30 mg i 40 mg) są dodatkowo przeciwwskazane u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min), niedoczynnością tarczycy, chorobami mięśni w wywiadzie, wcześniejszymi uszkodzeniami mięśni po statynach lub fibratach, nadużywających alkoholu, pochodzących z Azji (ze względu na zwiększoną biodostępność) oraz przy jednoczesnym stosowaniu fibratów.
aminotransferazy, antykoncepcja, choroba wątroby, choroby mięśni, cyklosporyna, fibraty, hepatotoksyczność, inhibitory reduktazy HMG-CoA, interakcje lekowe, klirens kreatyniny, miopatia, monitorowanie parametrów, nadużywanie alkoholu, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, pochodzenie azjatyckie, rabdomioliza, rozuwastatyna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, terapia hipolipemizująca, transaminazy, umiarkowane zaburzenia nerek, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Przedawkowanie – Anidulafungina Accord 100 mg
Przedawkowanie anidulafunginy, mimo ograniczonych danych klinicznych, wykazuje stosunkowo dobry profil bezpieczeństwa. W badaniach klinicznych nie odnotowano istotnych działań niepożądanych nawet przy dawkach znacznie przekraczających zalecane, takich jak pojedyncza dawka 400 mg czy schemat dawkowania z dawką nasycającą 260 mg i dawką podtrzymującą 130 mg/dobę. Najczęściej obserwowanym efektem jest przemijające, bezobjawowe podwyższenie aktywności aminotransferaz do wartości ≤3 x górna granica normy. Podobne wyniki uzyskano w populacji pediatrycznej, gdzie przedawkowanie na poziomie 143% dawki oczekiwanej nie skutkowało klinicznymi objawami niepożądanymi.
aktywność aminotransferaz, aminotransferazy, anidulafungina, dawka nasycająca, dializa, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, funkcja wątroby, górna granica normy, leczenie podtrzymujące, parametry kliniczne, populacja pediatryczna, profil bezpieczeństwa, przedawkowanie anidulafunginy, toksyczność ograniczająca dawkę - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Amlator 10 mg + 5 mg
Lek Amlator, zawierający atorwastatynę (w formie atorwastatyny z L-lizyną) oraz amlodypinę (w formie amlodypiny bezylanu), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub substancje pomocnicze. Ze względu na amlodypinę, lek nie powinien być stosowany u chorych z ciężkim niedociśnieniem tętniczym, wstrząsem (w tym kardiogennym), zwężeniem drogi odpływu lewej komory (np. ciężkim zwężeniem zastawkowym aorty) oraz hemodynamicznie niestabilną niewydolnością serca po zawale. Atorwastatyna, metabolizowana w wątrobie, jest przeciwwskazana u pacjentów z czynną chorobą wątroby oraz przy trwałym, niewyjaśnionym wzroście aminotransferaz powyżej 3-krotnej normy. Ponadto, Amlator nie powinien być stosowany w ciąży, podczas karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji ze względu na ryzyko teratogenności atorwastatyny.
aminotransferazy, amlodypina, atorwastatyna, bloker kanału wapniowego, choroba wątroby, glekaprewir z pibrentaswirem, hepatotoksyczność, miopatia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, pochodna dihydropirydyny, rabdomioliza, statyna, terapia przeciwwirusowa, teratogenność, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wstrząs kardiogenny, zawał serca, zwężenie drogi odpływu lewej komory, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Opokan
Leczenie meloksykamem wymaga stosowania najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego i układu sercowo-naczyniowego. Nie zaleca się zwiększania dawki powyżej 7,5 mg/dobę ani łączenia meloksykamu z innymi NLPZ, w tym selektywnymi inhibitorami COX-2, ze względu na zwiększone ryzyko toksyczności. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z astmą oskrzelową, chorobami przewodu pokarmowego (np. wrzody, zapalenie przełyku), chorobami układu krążenia, nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca oraz u osób w podeszłym wieku. Zaleca się monitorowanie ciśnienia tętniczego, czynności nerek i wątroby oraz obserwację pod kątem objawów krwawień z przewodu pokarmowego i reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN).
aminotransferazy, astma oskrzelowa, azot mocznikowy, bilirubina, choroba Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, choroba wrzodowa, choroba wrzodowa żołądka, cukrzyca, fenyloketonuria, hiperkaliemia, hiperlipidemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitory cyklooksygenazy-2, inhibitory pompy protonowej, kreatynina, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, meloksykam, mizoprostol, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie, pemetreksed, perforacja, prostaglandyny nerkowe, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, warfaryna, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zakrzepica tętnic, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie elektrolitów, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ezehron Duo 40 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Ezehron Duo, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnie przeciwwskazany jest u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, w ciąży i podczas karmienia piersią, a także u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji. Nie należy stosować leku przy czynnej chorobie wątroby, zwłaszcza przy utrzymującym się wzroście aminotransferaz powyżej 3-krotności górnej granicy normy, oraz u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min). Dodatkowo, najwyższa dawka Ezehron Duo (40 mg + 10 mg) jest przeciwwskazana u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens <60 ml/min), niedoczynnością tarczycy, genetycznymi chorobami mięśni, wcześniejszymi objawami miopatii po statynach lub fibratach, nadużywających alkoholu, a także u pacjentów pochodzenia azjatyckiego ze względu na zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Interakcje lekowe, takie jak jednoczesne stosowanie cyklosporyny, sofosbuwiru z welpataswirem i woksylaprewirem oraz fibratów, również stanowią przeciwwskazanie do stosowania Ezehron Duo.
aminotransferazy, choroby mięśni, ciąża i karmienie piersią, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, fibraty, hepatotoksyczność, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcje lekowe, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, miopatia, nadużywanie alkoholu, nadwrażliwość, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, próby wątrobowe, rabdomioliza, rozuwastatyna z ezetymibem, sofosbuwir, statyny i fibraty, umiarkowana niewydolność nerek, zaburzenia lipidowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lipanthyl Supra 160 160 mg
Lipanthyl Supra 160 zawiera mikronizowany fenofibrat w dawce 160 mg i jest stosowany w terapii dyslipidemii. W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo, obejmujących 2344 pacjentów, najczęściej obserwowano działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia) oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz, kamicę żółciową i zapalenie wątroby. Inne zgłaszane działania obejmowały bóle głowy, zmniejszenie stężenia hemoglobiny i leukopenię, nadwrażliwość, zaburzenia mięśniowe (mialgie, zapalenie mięśni), zaburzenia potencji oraz zwiększenie stężenia homocysteiny (średnio o 6,5 µmol/l), kreatyniny i mocznika we krwi. W badaniu FIELD na 9795 pacjentach z cukrzycą typu 2 odnotowano istotne statystycznie zwiększenie częstości zapalenia trzustki (0,8% vs 0,5%; p=0,031) oraz zatorowości płucnej (1,1% vs 0,7%; p=0,022) w grupie leczonej fenofibratem w porównaniu z placebo.
aminotransferazy, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca typu 2, fenofibrat mikronizowany, fotowrażliwość, hemoglobina, homocysteina, kamica żółciowa, kolka żółciowa, krwinki białe, mialgia, mioglobinuria, miopatia, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie trawienne, zakrzepica żył głębokich, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie mięśni, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pazopanib Zentiva
Pazopanib wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym hepatotoksyczności, nadciśnienia tętniczego, zaburzeń czynności serca oraz incydentów zakrzepowo-zatorowych. U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby dawka wynosi 800 mg/dobę, natomiast przy umiarkowanych zaburzeniach (bilirubina >1,5 do 3 × GGN) zaleca się redukcję do 200 mg/dobę; stosowanie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami (bilirubina >3 × GGN) jest niewskazane. Monitorowanie wskaźników czynności wątroby powinno odbywać się przed leczeniem, w 3., 5., 7., 9. tygodniu, następnie w 3. i 4. miesiącu oraz okresowo po 4. miesiącu. W przypadku wzrostu aminotransferaz >8 × GGN konieczne jest przerwanie terapii, a przy wznowieniu dawka powinna zostać zmniejszona do 400 mg/dobę. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów >60 lat oraz nosicieli allelu HLA-B*57:01, u których ryzyko hepatotoksyczności jest zwiększone.
allel HLA-B*5701, aminotransferazy, białko oporności raka piersi, białkomocz, bilirubina niesprzężona, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, ciężkie zakażenie, fosfataza zasadowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikoproteina p, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, incydent krwotoczny, inhibitor VEGF, izoenzym CYP3A4, krwioplucie, krwotok do mózgu, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, odma opłucnowa, perforacja przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, przetoka przewodu pokarmowego, rozwarstwienie tętnicy, śródmiąższowa choroba płuc, tętniak, tętniczy incydent zakrzepowy, torsade de pointes, transferaza UGT1A1, udar niedokrwienny mózgu, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, wskaźniki czynności wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności serca, zakrzepica żył, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zator płucny, zawał mięśnia sercowego, zespół Gilberta, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza, żylne powikłania zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Viavardis 10 mg
Viavardis, zawierający chlorowodorek trójwodny wardenafilu w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, wykazuje profil działań niepożądanych o różnym nasileniu, najczęściej łagodnym do umiarkowanego. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest ból głowy, występujący u ≥10% pacjentów, z wyższą częstością u osób ≥65 lat (16,2% vs 11,8% u młodszych). Zawroty głowy również częściej dotyczą starszych pacjentów (3,7% vs 0,7%). U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym obserwuje się nieznacznie zwiększoną częstość działań niepożądanych, zwłaszcza zawrotów głowy. Charakterystyczne działania niepożądane obejmują krwawienie z prącia, hematospermię oraz krwiomocz, podobne do tych obserwowanych przy innych inhibitorach PDE5. Działania niepożądane klasyfikowane są według MedDRA, z częstością od bardzo często (≥1/10) do rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), co ułatwia ocenę ryzyka klinicznego.
aminotransferazy, amnezja, ból głowy, ciśnienie śródgałkowe, dławica piersiowa, duszność, działania niepożądane, fosfokinaza kreatynowa, gamma-glutamylotransferaza, hematospermia, inhibitor PDE5, kołatanie serca, krwawienie z nosa, krwawienie z prącia, krwiomocz, krwotok mózgowy, nadciśnienie tętnicze, nagła utrata słuchu, nagły zgon sercowy, napad drgawkowy, neuropatia nerwu wzrokowego, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, priapizm, przemijający napad niedokrwienny, refluks żołądkowo-przełykowy, światłowstręt, szumy uszne, tachyarytmia komorowa, tachykardia, wardenafil, zapalenie spojówek, zapalenie żołądka, zawał serca, zawroty błędnikowe, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lipanthyl Supra 160
Przed rozpoczęciem terapii fenofibratem (Lipanthyl Supra 160 mg) konieczne jest wykluczenie i leczenie wtórnych przyczyn hiperlipidemii, takich jak niekontrolowana cukrzyca typu 2, niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, dysproteinemie, choroby wątroby z zastojem żółci, alkoholizm oraz wpływ innych leków. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentki stosujące estrogeny, gdzie należy ustalić charakter hiperlipidemii. Monitorowanie funkcji wątroby jest obowiązkowe – aminotransferazy powinny być kontrolowane co 3 miesiące przez pierwszy rok terapii, a leczenie przerwane, jeśli AspAT i AlAT przekroczą 3-krotność normy lub pojawią się objawy zapalenia wątroby. Fenofibrat jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką hipertrójglicerydemią oraz ciężką niewydolnością nerek (eGFR <30 ml/min/1,73 m²), a u pacjentów z eGFR 30-59 ml/min/1,73 m² wymaga dostosowania dawki i ostrożności.
aminotransferazy, cukrzyca typu 2, doustny środek antykoncepcyjny, dyslipidemia mieszana, dysproteinemia, enzymy wątrobowe, fenofibrat, hiperlipidemia, hipertrójglicerydemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kamica dróg żółciowych, kinaza kreatynowa, kreatynina, lecytyna sojowa, lek hipolipemizujący, miopatia, miotoksyczność, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, rabdomioliza, statyna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zespół nerczycowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ezetimibe Mylan
Podczas terapii produktem Ezetimibe Mylan, szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hepatotoksyczności i miopatii, zwłaszcza w skojarzeniu z statynami. W badaniu IMPROVE-IT, obejmującym 18 144 pacjentów z chorobą wieńcową, częstość wzrostu aktywności aminotransferaz ≥ 3 razy powyżej górnej granicy normy wyniosła 2,5% przy stosowaniu ezetymibu z symwastatyną oraz 2,3% przy samej symwastatynie. Miopatia występowała u 0,2% pacjentów w grupie skojarzonej terapii i 0,1% w grupie z samą symwastatyną, a rabdomioliza u 0,1% i 0,2% odpowiednio. W przypadku podejrzenia miopatii (CK > 10× ULN) lub rabdomiolizy, należy natychmiast przerwać leczenie ezetymibem, statynami i innymi lekami potencjalnie zwiększającymi ryzyko. Monitorowanie czynności wątroby przed i w trakcie terapii jest obligatoryjne, a stosowanie u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby jest przeciwwskazane ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa.
aminotransferazy, choroba wieńcowa, cyklosporyna, ezetymib, fenofibrat, fibrat, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, ostry zespół wieńcowy, przewlekła choroba nerek, rabdomioliza, skala Tannera, substancja przeciwzakrzepowa, terapia skojarzona ze statyną, warfaryna, zaburzenia czynności wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy