Działania niepożądane
GluaMet 50 mg + 1000 mg
Produkt leczniczy GluaMet, zawierający wildagliptynę i metforminę chlorowodorek, wykazuje profil działań niepożądanych głównie łagodnych i przemijających, nie wymagających zwykle przerwania terapii. W badaniach klinicznych obserwowano rzadkie przypadki zaburzeń czynności wątroby, w tym zapalenia wątroby, z odwracalnym wzrostem aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) przekraczającym 3-krotnie górną granicę normy u 0,2-0,3% pacjentów. Hipoglikemia stanowi najistotniejsze działanie niepożądane, występujące często (1%) przy monoterapii wildagliptyną z metforminą, a częściej w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (5,1%) lub insuliną (14%), z pojedynczymi ciężkimi przypadkami wymagającymi interwencji. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka i ból brzucha, są bardzo częste przy stosowaniu metforminy i mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza na początku leczenia.
Działania niepożądane leku GluaMet
Produkt leczniczy GluaMet zawiera dwie substancje czynne: wildagliptynę i metforminę chlorowodorek. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tego leku, opracowane na podstawie danych klinicznych oraz doświadczeń po wprowadzeniu produktu do obrotu.1
Profil bezpieczeństwa
Działania niepożądane obserwowane podczas terapii GluaMetem są w większości łagodne i przemijające, zazwyczaj nie wymagają przerwania leczenia. Nie zaobserwowano istotnej korelacji pomiędzy występowaniem działań niepożądanych a wiekiem pacjenta, jego przynależnością etniczną, czasem trwania terapii czy wielkością dawki dobowej.2
Zaburzenia czynności wątroby
Zaburzenia czynności wątroby, w tym zapalenie wątroby, zgłaszano rzadko po zastosowaniu wildagliptyny. W takich przypadkach przebieg był zazwyczaj bezobjawowy, bez poważnych następstw klinicznych, a parametry funkcji wątroby powracały do normy po zaprzestaniu leczenia.3
W kontrolowanych badaniach klinicznych trwających do 24 tygodni, zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT lub AspAT) przekraczające trzykrotnie górną granicę normy wystąpiło u:
- 0,2% pacjentów przyjmujących wildagliptynę w dawce 50 mg raz na dobę
- 0,3% pacjentów przyjmujących wildagliptynę w dawce 50 mg dwa razy na dobę
- 0,2% pacjentów przyjmujących leki porównywane
Należy podkreślić, że zwiększenie aktywności aminotransferaz było zazwyczaj bezobjawowe, niepostępujące i niezwiązane z cholestazą ani żółtaczką.4
Obrzęk naczynioruchowy
Podczas przyjmowania wildagliptyny rzadko zgłaszano przypadki obrzęku naczynioruchowego, z częstością podobną do grupy kontrolnej. Większa liczba takich przypadków była raportowana, gdy wildagliptynę podawano w skojarzeniu z inhibitorem ACE. Większość zdarzeń miała charakter łagodny i ustępowała w trakcie kontynuowania leczenia wildagliptyną.5
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono działania niepożądane występujące u pacjentów otrzymujących wildagliptynę i metforminę, zarówno w monoterapii, jak i w terapiach skojarzonych. Częstość występowania określono według następujących kategorii:6
- bardzo często (≥1/10)
- często (≥1/100 do <1/10)
- niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
- rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
- bardzo rzadko (<1/10 000)
- nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Wildagliptyna z metforminą
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość | Działanie niepożądane |
|---|---|---|
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Hipoglikemia |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Drżenie |
| Często | Ból głowy | |
| Często | Zawroty głowy | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Niezbyt często | Zmęczenie |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Nudności |
W kontrolowanych badaniach klinicznych nie zgłoszono żadnego przypadku przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych zarówno w grupie otrzymującej 100 mg wildagliptyny na dobę w skojarzeniu z metforminą, jak i w grupie otrzymującej placebo z metforminą. Hipoglikemia występowała często (1%) u pacjentów otrzymujących wildagliptynę z metforminą oraz niezbyt często (0,4%) u pacjentów otrzymujących placebo z metforminą. W grupie otrzymującej wildagliptynę nie zgłoszono ciężkich przypadków hipoglikemii.7
Wildagliptyna z metforminą i pochodnymi sulfonylomocznika
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość | Działanie niepożądane |
|---|---|---|
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Hipoglikemia |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Zawroty głowy, drżenie |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Nadmierne pocenie się |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Astenia |
W przypadku leczenia skojarzonego wildagliptyną z metforminą i glimepirydem, nie odnotowano żadnych przypadków przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych. W grupie placebo przerwanie leczenia nastąpiło u 0,6% pacjentów. Hipoglikemia występowała często w obu grupach terapeutycznych: 5,1% w grupie wildagliptyny oraz 1,9% w grupie placebo. W grupie wildagliptyny odnotowano jedno ciężkie zdarzenie hipoglikemii. Wpływ leczenia na średnią masę ciała był neutralny (+0,6 kg w grupie wildagliptyny oraz -0,1 kg w grupie placebo).8
Wildagliptyna z insuliną (z metforminą lub bez)
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość | Działanie niepożądane |
|---|---|---|
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Zmniejszenie stężenia glukozy we krwi |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Ból głowy, dreszcze |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Nudności, choroba refluksowa przełyku |
| Niezbyt często | Biegunka, wzdęcia |
W przypadku stosowania wildagliptyny w dawce 50 mg dwa razy na dobę w skojarzeniu z insuliną (z metforminą lub bez), całkowita częstość przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniosła 0,3% w grupie otrzymującej wildagliptynę, podczas gdy w grupie placebo nie odnotowano takich przypadków. Częstość występowania hipoglikemii była podobna w obu grupach leczenia (14% w grupie wildagliptyny w porównaniu do 16,4% w grupie placebo). W grupie wildagliptyny dwóch pacjentów zgłosiło ciężkie zdarzenia hipoglikemii, a w grupie placebo – sześciu. Wpływ leczenia na średnią masę ciała był neutralny (zmiana o +0,6 kg w grupie wildagliptyny oraz brak zmian w grupie placebo).9
Szczegółowe działania niepożądane poszczególnych substancji czynnych
Wildagliptyna w monoterapii
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość | Działanie niepożądane |
|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Bardzo rzadko | Zakażenia górnych dróg oddechowych |
| Bardzo rzadko | Zapalenie błony śluzowej nosogardzieli | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Niezbyt często | Hipoglikemia |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Zawroty głowy |
| Niezbyt często | Ból głowy | |
| Zaburzenia naczyniowe | Niezbyt często | Obrzęk obwodowy |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Niezbyt często | Zaparcia |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Niezbyt często | Ból stawów |
Całkowita częstość rezygnacji z leczenia w kontrolowanych badaniach wildagliptyny stosowanej w monoterapii była niska i zbliżona do placebo (0,3% dla wildagliptyny vs 0,6% dla placebo). Hipoglikemia zgłaszana była niezbyt często (0,4% pacjentów), bez ciężkich przypadków. Leczenie wildagliptyną w dawce 100 mg na dobę nie powodowało istotnych zmian masy ciała (-0,3 kg dla wildagliptyny i -1,3 kg dla placebo).10
Metformina
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość | Działanie niepożądane |
|---|---|---|
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Bardzo rzadko | Zmniejszenie wchłaniania witaminy B12 i kwasica mleczanowa |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Metaliczny posmak w ustach |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha i utrata apetytu |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Bardzo rzadko | Nieprawidłowe wyniki prób czynnościowych wątroby lub zapalenie |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Bardzo rzadko | Reakcje skórne, takie jak rumień, świąd i pokrzywka |
U pacjentów leczonych przewlekle metforminą bardzo rzadko obserwowano zmniejszenie wchłaniania witaminy B12 wraz ze zmniejszeniem jej stężenia w surowicy, co należy uwzględnić jako potencjalny czynnik etiologiczny w przypadku niedokrwistości megaloblastycznej. Zgłaszano także pojedyncze przypadki nieprawidłowych wyników prób czynnościowych wątroby lub zapalenia wątroby, które ustępowały po przerwaniu leczenia metforminą.11
Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego występują najczęściej podczas rozpoczynania leczenia metforminą. W większości przypadków ustępują one spontanicznie. W celu zapobieżenia ich wystąpieniu zaleca się przyjmowanie metforminy 2 razy na dobę podczas posiłków lub po posiłku. Stopniowe zwiększanie dawki również może poprawić tolerancję ze strony przewodu pokarmowego.12
Działania niepożądane zgłaszane po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość | Działanie niepożądane |
|---|---|---|
| Zaburzenia żołądka i jelit | Częstość nieznana | Zapalenie trzustki |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Częstość nieznana | Zapalenie wątroby (ustępujące po zaprzestaniu stosowania produktu leczniczego) |
| Nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych (ustępujące po zaprzestaniu stosowania produktu leczniczego) | ||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Częstość nieznana | Ból mięśni |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Częstość nieznana | Pokrzywka |
| Złuszczające i pęcherzowe zmiany skórne, w tym pemfigoid pęcherzowy |
Po wprowadzeniu GluaMetu do obrotu zgłaszano dodatkowe działania niepożądane, których częstość występowania jest nieznana. Obejmują one: zapalenie trzustki, zapalenie wątroby i nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych (ustępujące po zaprzestaniu stosowania leku), ból mięśni, pokrzywkę oraz złuszczające i pęcherzowe zmiany skórne, w tym pemfigoid pęcherzowy.13
Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Zagrożenia metaboliczne
Najistotniejszym działaniem niepożądanym obserwowanym podczas stosowania GluaMetu jest hipoglikemia, która może wystąpić szczególnie często w przypadku leczenia skojarzonego z pochodnymi sulfonylomocznika (5,1%) lub insuliną (14%). Ryzyko to jest niższe przy stosowaniu samego GluaMetu (1%). W niektórych przypadkach, szczególnie przy skojarzeniu z insuliną, obserwowano ciężkie przypadki hipoglikemii, które mogą stanowić poważne zagrożenie dla pacjenta i wymagać interwencji medycznej.14
Bardzo rzadkim, ale niezwykle poważnym działaniem niepożądanym związanym z metforminą jest kwasica mleczanowa, która może być stanem zagrażającym życiu pacjenta, szczególnie u osób z niewydolnością nerek. Wskaźnik śmiertelności w przypadku kwasicy mleczanowej jest wysoki.15
Zagrożenia hepatologiczne
Leczenie GluaMetem może wiązać się z występowaniem zaburzeń czynności wątroby, obejmujących zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz zapalenie wątroby. Choć zaburzenia te występują rzadko i zwykle ustępują po odstawieniu leku, w pojedynczych przypadkach mogą prowadzić do poważnego uszkodzenia wątroby. Szczególnie istotne jest monitorowanie funkcji wątroby u pacjentów ze zwiększoną aktywnością aminotransferaz podczas terapii.16
Zagrożenia gastroenterologiczne
Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha czy utrata apetytu, są bardzo częste podczas stosowania metforminy. Zaburzenia te mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych u pacjentów, szczególnie na początku leczenia. W pojedynczych przypadkach obserwowano zapalenie trzustki, które może stanowić poważne powikłanie terapii.17
Zagrożenia dermatologiczne
Stosowanie GluaMetu może wiązać się z wystąpieniem reakcji skórnych, które w rzadkich przypadkach mogą być poważne. Szczególnie istotne są złuszczające i pęcherzowe zmiany skórne, w tym pemfigoid pęcherzowy, które mogą wymagać natychmiastowego odstawienia leku i intensywnego leczenia. Również obrzęk naczynioruchowy jest poważnym działaniem niepożądanym, potencjalnie zagrażającym życiu pacjenta.18
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
tel.: +48 22 49 21 301
faks: +48 22 49 21 309
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.19
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania