Działania niepożądane leku Grofibrat S

Fenofibrat mikronizowany, będący substancją czynną preparatu Grofibrat S (215 mg), może wywoływać szereg działań niepożądanych, które zostały zidentyfikowane zarówno w czasie badań klinicznych kontrolowanych placebo, jak i w okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu. Najczęściej raportowane działania niepożądane dotyczą zaburzeń trawiennych, żołądkowych lub jelitowych.¹

Działania niepożądane zidentyfikowane w badaniach klinicznych

Poniżej przedstawiono działania niepożądane obserwowane podczas badań klinicznych kontrolowanych placebo, w których uczestniczyło 2344 pacjentów. Częstość ich występowania została określona zgodnie z klasyfikacją przyjętą dla działań niepożądanych.²

* Badanie FIELD wykazało istotne statystycznie zwiększenie częstości występowania zapalenia trzustki u pacjentów przyjmujących fenofibrat (0,8%) w porównaniu z grupą placebo (0,5%), przy p=0,031.³

** W badaniu FIELD odnotowano średnie zwiększenie stężenia homocysteiny we krwi o 6,5 μmol/l u pacjentów leczonych fenofibratem. Efekt ten był przemijający po zakończeniu terapii. Zwiększenie ryzyka wystąpienia zdarzeń zakrzepowo-zatorowych może wiązać się ze zwiększonym stężeniem homocysteiny, choć kliniczne znaczenie tego zjawiska nie zostało w pełni wyjaśnione.⁴

Zdarzenia zakrzepowo-zatorowe w badaniu FIELD

W badaniu FIELD zaobserwowano znamienne statystycznie zwiększenie częstości występowania zatorowości płucnej – 1,1% w grupie otrzymującej fenofibrat w porównaniu do 0,7% w grupie placebo (p=0,022). Odnotowano również nieznamienne statystycznie zwiększenie częstości występowania zakrzepicy żył głębokich: 1,4% (67/4895 pacjentów) w grupie fenofibratu w porównaniu do 1,0% (48/4900 pacjentów) w grupie placebo (p=0,074).⁵

Działania niepożądane raportowane po wprowadzeniu produktu do obrotu

Poza działaniami niepożądanymi zgłaszanymi w trakcie badań klinicznych, po wprowadzeniu produktu leczniczego Grofibrat S do obrotu zaobserwowano dodatkowe spontanicznie raportowane działania niepożądane. Dla tych zdarzeń nie można precyzyjnie określić częstości występowania i zostały one zakwalifikowane jako „częstość nieznana”.⁶

• Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia: Śródmiąższowa choroba płuc – jest to proces zapalny obejmujący przestrzeń śródmiąższową płuc, mogący prowadzić do włóknienia płuc i zaburzeń oddechowych.⁷
• Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: Rabdomioliza – jest to poważne powikłanie charakteryzujące się rozpadem mięśni prążkowanych i uwolnieniem mioglobiny do krwiobiegu, co może prowadzić do ostrej niewydolności nerek.⁸
• Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: Żółtaczka oraz powikłania kamicy żółciowej, takie jak zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie dróg żółciowych, kolka żółciowa – wskazujące na potencjalną hepatotoksyczność leku oraz jego wpływ na układ żółciowy.⁹
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: Ciężkie reakcje skórne, w tym rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona oraz toksyczna nekroliza naskórka – są to potencjalnie zagrażające życiu reakcje, charakteryzujące się rozległymi zmianami skórnymi i błon śluzowych.¹⁰
• Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: Zmęczenie – objaw niespecyficzny, który może towarzyszyć różnym zaburzeniom metabolicznym wywołanym przez lek.¹¹

Szczegółowe omówienie wybranych działań niepożądanych

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Przyjmowanie fenofibratu może prowadzić do zwiększenia aktywności aminotransferaz, co może sugerować uszkodzenie hepatocytów. Jest to działanie niepożądane występujące często. Długotrwałe przyjmowanie leku może również predysponować do rozwoju kamicy żółciowej (działanie niezbyt częste) wskutek zwiększonego wydzielania cholesterolu przez wątrobę do żółci. W rzadkich przypadkach może rozwinąć się zapalenie wątroby.¹²

Powikłania kamicy żółciowej, takie jak zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie dróg żółciowych czy kolka żółciowa, mogą wystąpić jako konsekwencja istnienia złogów w drogach żółciowych. Wskazane jest monitorowanie czynności wątroby, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka chorób wątroby.¹³

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Fenofibrat może powodować różnorodne zaburzenia mięśni, w tym mialgie (bóle mięśniowe), zapalenie mięśni, skurcze oraz osłabienie mięśni. Są to działania niepożądane występujące często. W rzadkich przypadkach może rozwinąć się rabdomioliza – poważne powikłanie charakteryzujące się rozpadem mięśni prążkowanych i uwolnieniem mioglobiny do krwiobiegu, co może prowadzić do ostrej niewydolności nerek.¹⁴

Ciężkie reakcje skórne

Podczas stosowania fenofibratu zgłaszano ciężkie reakcje skórne, takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona oraz toksyczna nekroliza naskórka. Są to potencjalnie zagrażające życiu reakcje nadwrażliwości, charakteryzujące się rozległymi zmianami skórnymi i błon śluzowych, wysoką gorączką i złym stanem ogólnym. W przypadku wystąpienia pierwszych objawów takich reakcji (wysypka postępująca, zmiany na błonach śluzowych, gorączka) należy natychmiast przerwać stosowanie leku i skontaktować się z lekarzem.¹⁵

Zaburzenia żołądka i jelit

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych podczas stosowania fenofibratu należą zaburzenia trawienne, żołądkowe lub jelitowe, takie jak bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka i wzdęcia. Bardziej poważnym powikłaniem jest zapalenie trzustki, które występuje niezbyt często.¹⁶

W badaniu FIELD zaobserwowano statystycznie istotne zwiększenie liczby przypadków zapalenia trzustki u pacjentów przyjmujących fenofibrat (0,8%) w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo (0,5%), przy p=0,031.¹⁷

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁸

Adres do zgłoszeń:

• Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za produkt leczniczy Grofibrat S.¹⁹