Grofibrat S
Tabletki powlekane, 215 mg
Produkt leczniczy zawiera 215 mg mikronizowanego fenofibratu oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Stosowany jest jako dodatek do diety oraz innych terapii niefarmakologicznych, takich jak ćwiczenia fizyczne czy utrata masy ciała. Lek przeznaczony jest do leczenia ciężkiej hipertrójglicerydemii z niskim stężeniem cholesterolu HDL lub bez. Może być także stosowany w mieszanej hiperlipidemii, zwłaszcza gdy stosowanie statyn jest przeciwwskazane lub nie jest tolerowane.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Podczas terapii fenofibratem w postaci Grofibrat S, zaleca się rozpoczęcie leczenia u dorosłych dawką 160 mg/dobę, którą można zwiększyć do 215 mg/dobę w zależności od odpowiedzi klinicznej. Bezpośrednia zamiana z Grofibrat M 267 mg na Grofibrat S 215 mg jest możliwa bez konieczności modyfikacji dawki. U pacjentów ≥65 lat standardowe dawkowanie pozostaje bez zmian, o ile eGFR wynosi ≥60 ml/min/1,73 m². W przypadku eGFR 30-59 ml/min/1,73 m² dawka fenofibratu nie powinna przekraczać 100 mg standardowego lub 67 mg zmikronizowanego fenofibratu na dobę, z koniecznością regularnego monitorowania funkcji nerek. Stosowanie fenofibratu jest przeciwwskazane przy eGFR <30 ml/min/1,73 m², a leczenie należy przerwać, jeśli podczas terapii dojdzie do trwałego spadku poniżej tej wartości.
Fenofibrat (Grofibrat S) nie jest zalecany u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby ze względu na brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Nie ustalono również bezpieczeństwa stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia. Tabletki należy przyjmować w całości podczas posiłku, co zapewnia optymalną biodostępność. Kluczowe jest systematyczne monitorowanie stężeń lipidów oraz funkcji nerek (eGFR) w trakcie terapii, aby ocenić skuteczność leczenia i zapobiec powikłaniom nefrotoksycznym. W przypadku braku zadowalającej odpowiedzi po około 3 miesiącach terapii, należy rozważyć zmianę lub uzupełnienie leczenia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Grofibrat S 215 mg
biodostępność substancji czynnej, ciężka niewydolność nerek, EGFR, fenofibrat, fenofibrat zmikronizowany, Grofibrat M, Grofibrat S, monitorowanie funkcji nerek, odpowiedź terapeutyczna, parametry lipidowe, stężenie lipidów w surowicy, tabletka powlekana, terapia fenofibratem, upośledzona czynność nerek, współczynnik przesączania kłębuszkowego, wywiad medyczny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby -
Działania niepożądane
Fenofibrat mikronizowany (215 mg, preparat Grofibrat S) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, potwierdzonych zarówno w badaniach klinicznych (n=2344), jak i w okresie postmarketingowym. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia). Często występują także podwyższenie aktywności aminotransferaz, co wskazuje na potencjalne uszkodzenie hepatocytów, oraz zaburzenia mięśniowe (mialgie, zapalenie mięśni, skurcze, osłabienie). Rzadziej notowano zapalenie trzustki (0,8% vs 0,5% placebo, p=0,031), kamicę żółciową, zapalenie wątroby, a także poważne reakcje skórne, takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka. W badaniu FIELD odnotowano istotne statystycznie zwiększenie ryzyka zatorowości płucnej (1,1% vs 0,7%, p=0,022) oraz tendencję do wzrostu zakrzepicy żył głębokich (1,4% vs 1,0%, p=0,074), co może być związane ze wzrostem stężenia homocysteiny o średnio 6,5 μmol/l.
Poza działaniami zgłaszanymi w badaniach klinicznych, w okresie po wprowadzeniu Grofibratu S do obrotu odnotowano dodatkowe, częstości nieznane działania niepożądane, takie jak śródmiąższowa choroba płuc, rabdomioliza prowadząca do ostrej niewydolności nerek, oraz powikłania kamicy żółciowej (zapalenie pęcherzyka, dróg żółciowych, kolka). Ze względu na ryzyko ciężkich reakcji skórnych i potencjalnej hepatotoksyczności, zaleca się regularne monitorowanie czynności wątroby oraz natychmiastowe przerwanie terapii przy pierwszych objawach nadwrażliwości skórnej. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych jest kluczowe dla dalszej oceny bezpieczeństwa leku i powinno być kierowane do odpowiednich organów nadzoru farmakologicznego.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Grofibrat S 215 mg
aminotransferazy, biegunka, ból brzucha, ból mięśniowy, choroba zakrzepowo-zatorowa, fenofibrat mikronizowany, hemoglobina, hepatotoksyczność, homocysteina, kamica żółciowa, kolka żółciowa, krwinki białe, mialgia, nadwrażliwość na światło, nadwrażliwość skóry, nudności, osłabienie mięśni, ostra niewydolność nerek, powikłania kamicy żółciowej, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, wymioty, wzdęcia, zaburzenia funkcji seksualnych, zaburzenie trawienne, zakrzepica żył głębokich, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie mięśni, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka -
Profil bezpieczeństwa leku
Fenofibrat (Grofibrat S) jest przeciwwskazany u kobiet karmiących oraz pacjentów z niewydolnością wątroby, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i potencjalne ryzyko dla noworodka oraz pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. U pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek konieczne jest zmniejszenie dawki oraz monitorowanie funkcji nerek, natomiast w ciężkiej niewydolności nerek stosowanie jest przeciwwskazane. U osób powyżej 70. roku życia zaleca się ostrożność i monitorowanie ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych ze strony mięśni, mimo że nie wymaga się zmiany dawki.
Grofibrat S nie wpływa istotnie na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, co pozwala na jego stosowanie w tych sytuacjach. W przypadku spożywania alkoholu zaleca się ostrożność, gdyż duże ilości alkoholu mogą zwiększać ryzyko toksyczności mięśniowej, mimo braku bezpośrednich danych o interakcji. Podsumowując, stosowanie fenofibratu wymaga indywidualnej oceny ryzyka, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby, seniorów oraz kobiet karmiących piersią.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Grofibrat S 215 mg
-
Przeciwwskazania
Fenofibrat mikronizowany w dawce 215 mg (Grofibrat S) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (298,91 mg/tabletkę), co jest istotne u osób z nietolerancją tego cukru. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują niewydolność wątroby (w tym marskość żółciową i inne zaburzenia funkcji hepatocytów), choroby pęcherzyka żółciowego (kamica, przewlekłe zapalenie), ciężką niewydolność nerek z eGFR <30 ml/min/1,73 m² oraz przewlekłe i ostre zapalenie trzustki (z wyjątkiem ostrego zapalenia wywołanego ciężką hipertrójglicerydemią). Ponadto, fenofibrat jest przeciwwskazany u pacjentów z historią reakcji fototoksycznych lub uczulenia na światło podczas terapii fibratami lub ketoprofenem.
W przypadku umiarkowanych zaburzeń czynności nerek zaleca się ostrożność i rozważenie modyfikacji dawki lub alternatywnych terapii. Łączenie fenofibratu ze statynami zwiększa ryzyko miopatii, co wymaga monitorowania kinazy kreatynowej. U osób starszych, zwłaszcza z upośledzoną funkcją nerek lub wątroby, wskazane jest rozpoczynanie leczenia od niższych dawek i ścisłe monitorowanie parametrów biochemicznych. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję, gdyż lek jest przeciwwskazany w ciąży. Przed wdrożeniem terapii konieczne jest wykonanie badań funkcji wątroby i nerek oraz dokładny wywiad, a także regularne monitorowanie pacjenta w celu wczesnego wykrycia działań niepożądanych i dostosowania leczenia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Grofibrat S 215 mg
choroba pęcherzyka żółciowego, dysfunkcja hepatocytów, dyslipidemia, EGFR, fenofibrat mikronizowany, fibraty, fotoalergia, hipertrójglicerydemia, inhibitor HMG-CoA reduktazy, kamica żółciowa, ketoprofen, kinaza kreatynowa, laktoza jednowodna, marskość wątroby, miopatia, miotoksyczność, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostre zapalenie trzustki, przewlekłe zapalenie trzustki, reakcja fototoksyczna, statyna, tabletka powlekana, zaburzenia czynności nerek, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy -
Specjalne ostrzeżenia
Fenofibrat mikronizowany (Grofibrat S, 215 mg) wymaga szczególnej ostrożności w terapii hiperlipidemii, zwłaszcza u pacjentów z wtórnymi przyczynami zaburzeń lipidowych, takimi jak niekontrolowana cukrzyca typu 2, niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, dysproteinemia, choroby wątroby z zastojem żółci czy alkoholizm. U kobiet stosujących estrogeny doustnie należy rozróżnić hiperlipidemię pierwotną od wtórnej. Monitorowanie funkcji wątroby jest kluczowe, z oznaczaniem aminotransferaz co 3 miesiące przez pierwszy rok terapii, a leczenie należy przerwać, gdy AspAT i AlAT przekroczą 3-krotność górnej granicy normy lub pojawią się objawy zapalenia wątroby. Fenofibrat może indukować zapalenie trzustki, szczególnie przy utrzymującej się ciężkiej hipertrójglicerydemii, toksycznym działaniu na komórki trzustki lub tworzeniu złogów żółciowych, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku przy objawach ostrego zapalenia trzustki.
Ryzyko miopatii i rabdomiolizy jest zwiększone u pacjentów powyżej 70. roku życia, z hipoalbuminemią, niewydolnością nerek (eGFR 30-59 ml/min/1,73 m²), niedoczynnością tarczycy, skłonnościami do chorób mięśni oraz przy spożywaniu alkoholu. Objawy takie jak bóle mięśni, zapalenie, kurcze, osłabienie oraz wzrost kinazy kreatynowej powyżej 5-krotności normy wymagają przerwania terapii. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu fenofibratu z innymi fibratami lub statynami, stosując terapię skojarzoną tylko u pacjentów z ciężką dyslipidemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, z regularnym monitorowaniem miotoksyczności. Fenofibrat jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności nerek, a u pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością nerek wymaga dostosowania dawki. W trakcie terapii obserwowano przemijające zwiększenie stężenia kreatyniny, które stabilizuje się lub wraca do normy po odstawieniu leku; leczenie należy przerwać, jeśli kreatynina wzrośnie o 50% powyżej górnej granicy normy. Grofibrat S zawiera 298,91 mg laktozy jednowodnej na tabletkę i jest przeciwwskazany u pacjentów z nietolerancją galaktozy.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Grofibrat S
AlAT, aminotransferazy, AspAT, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca typu 2, dyslipidemia mieszana, dysproteinemia, fenofibrat, hiperlipidemia, hipertrójglicerydemia, hipoalbuminemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kamica dróg żółciowych, kinaza kreatynowa, kreatynina, leki hipolipemizujące, miopatia, miotoksyczność, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, rabdomioliza, statyna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zespół nerczycowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka -
Właściwości farmakodynamiczne
Fenofibrat, będący pochodną kwasu fibrynowego z grupy fibratów (kod ATC: C10 AB 05), działa poprzez aktywację receptorów jądrowych PPARα, co prowadzi do istotnych zmian w metabolizmie lipidów. Mechanizm ten zwiększa lipolizę i eliminację triglicerydów, aktywuje lipazę lipoproteinową, zmniejsza produkcję apolipoproteiny CIII oraz zwiększa syntezę apolipoprotein AI i AII. W efekcie dochodzi do obniżenia stężenia cholesterolu LDL i VLDL oraz wzrostu HDL, a także redukcji aterogennych, małych i gęstych cząstek LDL. Klinicznie obserwuje się obniżenie cholesterolu całkowitego o 20-25%, trójglicerydów o 40-55%, wzrost HDL o 10-30% oraz redukcję LDL o 20-35% u pacjentów z hipercholesterolemią, co przekłada się na poprawę wskaźników ryzyka miażdżycy, takich jak stosunki cholesterolu całkowitego do HDL, LDL do HDL oraz ApoB do ApoAI.
Fenofibrat wykazuje również działania plejotropowe, w tym obniżenie stężenia fibrynogenu, lipoproteiny(a) oraz białka C-reaktywnego (CRP), co wskazuje na jego wpływ na stan zapalny. Ponadto zwiększa wydalanie kwasu moczowego, redukując jego stężenie w surowicy o około 25%. Lek posiada właściwości przeciwagregacyjne na płytki krwi, hamując ich agregację indukowaną przez ADP, kwas arachidonowy i adrenalinę, co może stanowić dodatkowy mechanizm kardioprotekcyjny niezależny od działania hipolipemizującego. Mimo korzystnego wpływu na profil lipidowy i zmniejszenie złogów pozanaczyniowych, takich jak żółtaki ścięgniste, nie wykazano dotychczas, aby fenofibrat obniżał całkowitą śmiertelność w pierwotnej i wtórnej profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Grofibrat S 215 mg
adenozynodifosforan, agregacja płytek, apolipoproteina AI i AII, apolipoproteina B, apolipoproteina CIII, białko C-reaktywne, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, cholesterol VLDL, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, dyslipidemia, działanie hipolipemizujące, działanie kardioprotekcyjne, działanie plejotropowe, działanie przeciwagregacyjne, fibrat, fibrynogen, gospodarka lipidowa, hipercholesterolemia, klirens LDL, kwas arachidonowy, kwas fibrynowy, kwas moczowy, lek hipolipemizujący, lipaza lipoproteinowa, lipoliza, lipoproteina HDL, lipoproteina(a), małe gęste cząstki LDL, marker stanu zapalnego, miażdżyca, profil lipidowy, profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych, receptor PPARα, ryzyko sercowo-naczyniowe, stosunek ApoB do ApoAI, trójgliceryd, żółtak ścięgnisty -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Grofibrat S, zawierający 215 mg fenofibratu mikronizowanego, nie wykazuje istotnego wpływu na zdolności psychomotoryczne, co potwierdza brak zaburzeń koncentracji, wydłużenia czasu reakcji czy senności podczas terapii. Produkt dostępny jest w formie tabletek powlekanych o wymiarach około 17 mm na 9 mm, zawierających również 298,91 mg laktozy jednowodnej jako substancji pomocniczej. Brak negatywnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn oznacza, że pacjenci mogą kontynuować aktywność zawodową i codzienne funkcjonowanie bez konieczności wprowadzania ograniczeń. Lekarz powinien poinformować pacjenta o tym fakcie, co może zwiększyć adherencję do leczenia i zmniejszyć obawy związane z terapią.
W praktyce klinicznej zaleca się, aby lekarz monitorował ewentualne indywidualne reakcje na lek, zwłaszcza w początkowym okresie terapii, oraz uwzględniał potencjalny wpływ innych stosowanych leków na zdolność prowadzenia pojazdów. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w wieku podeszłym, u których funkcje psychomotoryczne mogą być obniżone niezależnie od stosowania fenofibratu. Dokumentowanie informacji przekazanych pacjentowi o braku wpływu Grofibrat S na zdolności psychomotoryczne stanowi element należytej staranności lekarskiej i może mieć znaczenie w kontekście ewentualnych roszczeń związanych z bezpieczeństwem w ruchu drogowym.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Grofibrat S 215 mg
adherencja do leczenia, charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, fenofibrat mikronizowany, funkcje psychomotoryczne, Grofibrat S, laktoza jednowodna, lek hipolipemizujący, nietolerancja laktozy, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, zdolność prowadzenia pojazdów, zdolność psychomotoryczna -
Wskazania do stosowania
Grofibrat S, zawierający 215 mg mikronizowanego fenofibratu, jest lekiem hipolipemizującym stosowanym jako uzupełnienie diety i metod niefarmakologicznych u pacjentów z zaburzeniami lipidowymi. Wskazania do stosowania obejmują ciężką hipertrójglicerydemię, zwłaszcza z niskim stężeniem cholesterolu HDL, oraz mieszaną hiperlipidemię u pacjentów z przeciwwskazaniami lub nietolerancją statyn. Terapia fenofibratem powinna być integralną częścią kompleksowego postępowania, mającego na celu normalizację profilu lipidowego, obejmującego dietę niskotłuszczową, regularną aktywność fizyczną oraz redukcję masy ciała u osób z nadwagą lub otyłością.
Przy kwalifikacji do leczenia należy uwzględnić obecność 298,91 mg laktozy jednowodnej w tabletce, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Grofibrat S jest dostępny w formie pomarańczowych, owalnych tabletek powlekanych o wymiarach około 17×9 mm, z wytłoczonym napisem „215”. Lek stanowi alternatywę terapeutyczną dla statyn, szczególnie u pacjentów z ciężką hipertrójglicerydemią i/lub niskim HDL, gdzie konieczne jest skuteczne obniżenie poziomu trójglicerydów i poprawa profilu lipidowego. Zaleca się stosowanie leku wyłącznie w połączeniu z modyfikacjami stylu życia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Grofibrat S 215 mg
cholesterol HDL, działania niepożądane, fenofibrat mikronizowany, hipertrójglicerydemia, laktoza jednowodna, lek hipolipemizujący, mieszana hiperlipidemia, nietolerancja laktozy, nietolerancja leków, otyłość, profil lipidowy, statyny, tabletki powlekane, trójglicerydy, zaburzenia gospodarki lipidowej, zaburzenia lipidowe