aminotransferazy
Aminotransferazy to grupa enzymów biorących udział w procesach transaminacji, czyli przenoszenia grup aminowych pomiędzy aminokwasami a kwasami α-ketokarboksylowymi. Najważniejsze klinicznie aminotransferazy to aminotransferaza alaninowa (ALT) i aminotransferaza asparaginianowa (AST), które stanowią podstawowe markery uszkodzenia wątroby.
ALT występuje głównie w hepatocytach, podczas gdy AST jest obecna w wielu tkankach, w tym w wątrobie, mięśniu sercowym, mięśniach szkieletowych, nerkach i mózgu. Wzrost stężenia tych enzymów w surowicy krwi jest czułym wskaźnikiem uszkodzenia komórek, w których są one zlokalizowane, co pozwala na wykorzystanie ich jako biomarkerów diagnostycznych.
Podwyższony poziom aminotransferaz może wskazywać na choroby wątroby (wirusowe zapalenie wątroby, alkoholową chorobę wątroby, niealkoholową stłuszczeniową chorobę wątroby, toksyczne uszkodzenie wątroby), choroby mięśni (miopatie, rabdomioliza), zawał mięśnia sercowego oraz inne stany chorobowe. Stosunek AST/ALT (współczynnik de Ritisa) może być pomocny w różnicowaniu etiologii chorób wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Moxifloxacin MSN 400 mg
Moksyfloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk, posiada liczne przeciwwskazania wymagające uwagi klinicznej. Bezwzględnie nie powinna być stosowana u pacjentów z nadwrażliwością na moksyfloksacynę lub inne chinolony oraz na składniki pomocnicze, w tym laktozę (223,665 mg/tabletkę). Lek jest przeciwwskazany u osób poniżej 18. roku życia ze względu na ryzyko działań niepożądanych układu mięśniowo-szkieletowego, a także w ciąży i podczas karmienia piersią z powodu potencjalnego ryzyka dla płodu i noworodka. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami kardiologicznymi, takimi jak wrodzone lub nabyte wydłużenie odstępu QT, hipokaliemia, bradykardia, niewydolność serca ze zmniejszoną frakcją wyrzutową lewej komory oraz objawowe zaburzenia rytmu serca, a także przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT.
aminotransferazy, arytmia, bradykardia, chinolony, ciąża, fluorochinolony, hipokaliemia, interakcja lekowa, karmienie piersią, klasyfikacja Child-Pugh, laktoza jednowodna, moksyfloksacyna, Moxifloxacin MSN, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, reakcja krzyżowa, tendinopatia, układ mięśniowo-szkieletowy, wrodzone wydłużenie odstępu QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia kardiologiczne, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mitomycin Accord 40 mg
Mitomycin Accord (40 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującą mielosupresją, która dotyka do 65% pacjentów i manifestuje się leukopenią oraz małopłytkowością, zwiększając ryzyko krwawień i zakażeń. Do bardzo częstych objawów należą nudności i wymioty, a także powikłania żołądkowo-jelitowe takie jak zapalenie błon śluzowych, biegunka i jadłowstręt, które mogą pogarszać stan odżywienia. Istotne klinicznie są również powikłania narządowe, w tym śródmiąższowe zapalenie płuc (występujące u około 10% pacjentów), nefrotoksyczność objawiająca się niewydolnością nerek, podwyższonym stężeniem kreatyniny oraz glomerulopatią, a także rzadkie, ale ciężkie zespoły hemolityczno-mocznicowe (HUS) i mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna (MAHA). Hepatotoksyczność, choć rzadka, może objawiać się niewydolnością wątroby, podwyższonymi aminotransferazami, żółtaczką oraz chorobą żylno-okluzyjną wątroby.
aminotransferazy, antybiotyk antracyklinowy, choroba żylno-okluzyjna płuc, choroba żylno-okluzyjna wątroby, erytrodyzestezja podeszwowo-dłoniowa, glomerulopatia, hepatotoksyczność, jadłowstręt, kontaktowe zapalenie skóry, kreatynina, łysienie, małopłytkowość, martwica tkanek, mielosupresja, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, mitomycyna, nadciśnienie płucne, nefrotoksyczność, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, osutka, posocznica, reakcja alergiczna, śródmiąższowe zapalenie płuc, szpik kostny, wysypka alergiczna, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie tkanki podskórnej, zespół hemolityczno-mocznicowy, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atoris 30 mg
Lek Atoris zawiera atorwastatynę wapniową w dawkach 30 mg, 60 mg oraz 80 mg w formie tabletek powlekanych, z zawartością laktozy jednowodnej odpowiednio 175 mg, 350 mg i 467 mg. Bezwzględne przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, aktywną chorobę wątroby (w tym ostre wirusowe, alkoholowe i autoimmunologiczne zapalenie wątroby), niewyjaśnione podwyższenie aminotransferaz przekraczające 3-krotną górną granicę normy, ciążę, karmienie piersią oraz kobiety w wieku rozrodczym niestosujące skutecznej antykoncepcji. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami przeciwwirusowymi zawierającymi glekaprewir i pibrentaswir jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko hepatotoksyczności. Pacjenci z rzadkimi zaburzeniami metabolizmu laktozy powinni być świadomi obecności laktozy w preparacie.
alkoholowe zapalenie wątroby, aminotransferazy, atorwastatyna wapniowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba wątroby, ezetymib, fibrat, glekaprewir z pibrentaswirem, hepatotoksyczność, kwas nikotynowy, laktaza, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na atorwastatynę, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, statyna, terapia hipolipemizująca, wirusowe zapalenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żywica jonowymienna - Leksykon substancji czynnych
Omega-3 kwasy estry etylowe – Działania niepożądane
Omega-3 kwasy estry etylowe, substancja czynna preparatu Omacor, wykazują szeroki profil działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do najczęstszych (≥1/100 do <1/10) należą zaburzenia serca, takie jak migotanie przedsionków, oraz liczne dolegliwości żołądkowo-jelitowe, w tym wzdęcia, ból brzucha, zaparcia, biegunka, niestrawność, odbijanie, refluks, nudności i wymioty. Niezbyt często (≥1/1000 do ≤1/100) obserwuje się hiperglikemię, zaostrzenie dny moczanowej, zawroty głowy, zaburzenia smaku, bóle głowy, niedociśnienie, krwawienia z nosa, krwawienia z przewodu pokarmowego oraz wysypkę. Rzadko (>1/10000 do ≤1/1000) występują reakcje nadwrażliwości, zaburzenia czynności wątroby z podwyższeniem aminotransferaz (ALT, AST) oraz pokrzywka. Częstość występowania świądu pozostaje nieznana.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, anemia, dna moczanowa, hiperglikemia, krwawe wymioty, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, leki przeciwzakrzepowe, migotanie przedsionków, nadwrażliwość, niedociśnienie, omega-3 kwasy estry etylowe, pokrzywka, powikłania zakrzepowo-zatorowe, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, smolec, uszkodzenie hepatocytów, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia smaku, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dimethyl fumarate Reddy
Leczenie fumaranem dimetylu wymaga regularnego monitorowania parametrów nerkowych (stężenie kreatyniny, azotu mocznikowego, badanie ogólne moczu) przed rozpoczęciem terapii, po 3 i 6 miesiącach oraz następnie co 6-12 miesięcy. Konieczne jest także systematyczne oznaczanie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz bilirubiny całkowitej, ze względu na ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby (wzrost enzymów ≥3-krotnie i bilirubiny ≥2-krotnie powyżej GGN). Monitorowanie liczby limfocytów jest kluczowe, gdyż limfopenia (<0,5 × 10⁹/l) stanowi przeciwwskazanie do rozpoczęcia leczenia, a utrzymująca się przez ponad 6 miesięcy ciężka limfopenia wymaga przerwania terapii z powodu ryzyka postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML). W przypadku umiarkowanej limfopenii (≥0,5 do <0,8 × 10⁹/l) należy ponownie ocenić stosunek korzyści do ryzyka.
aminotransferazy, białkomocz, bilirubina całkowita, ciężka limfopenia, cukromocz, enzymy wątrobowe, fosfataza zasadowa, fosfaturia, fumaran dimetylu, hiperaminoacyduria, hipofosfatemia, kwas acetylosalicylowy, leczenie immunomodulacyjne, leczenie immunosupresyjne, limfocytopenia, limfopenia, morfologia krwi, nagłe zaczerwienienie skóry, natalizumab, obrzęk naczynioruchowy, osteomalacja hipofosfatemiczna, płyn mózgowo-rdzeniowy, pokrzywka, polekowe uszkodzenie wątroby, półpasiec oczny, półpasiec rozsiany, półpasiec uszny, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, reakcja anafilaktyczna, reakcja łańcuchowa polimerazy, reakcja nadwrażliwości, rezonans magnetyczny, stwardnienie rozsiane, wirus Johna Cunninghama, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie opon mózgowych, zespół Fanconiego, złamania przeciążeniowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Milukante 4 mg
Montelukast w dawce 4 mg (tabletki do rozgryzania i żucia, Milukante) był oceniany w licznych badaniach klinicznych obejmujących około 4000 dorosłych (≥15 lat, 10 mg), 1750 dzieci 6-14 lat (5 mg), 851 dzieci 2-5 lat oraz 1038 dzieci 6 miesięcy do 5 lat z astmą sporadyczną (4 mg). Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były: ból głowy u dorosłych, ból brzucha u dzieci 6-14 lat oraz wzmożone pragnienie u dzieci 2-5 lat. Długotrwałe stosowanie (do 2 lat u dorosłych, do 12 miesięcy u dzieci) nie wykazało zmiany profilu bezpieczeństwa. Po wprowadzeniu do obrotu odnotowano działania niepożądane o różnej częstości, m.in. zakażenia górnych dróg oddechowych (bardzo często ≥1/10), biegunka, nudności, wymioty, gorączka i wysypka (często ≥1/100 do <1/10), a także reakcje nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne i neurologiczne (niezbyt często ≥1/1000 do <1/100) oraz rzadkie przypadki zespołu Churga-Straussa i zapalenia wątroby (bardzo rzadko <1/10 000).
aminotransferazy, anafilaksja, astma, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, bóle mięśni, bóle stawów, depresja, dezorientacja, eozynofilia płucna, gorączka, hipoestezja, kołatanie serca, koszmary senne, krwawienie z nosa, kurcze mięśni, montelukast, myśli samobójcze, nadpobudliwość psychoruchowa, napady drgawkowe, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, parestezja, pokrzywka, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, senność, skłonność do krwawień, somnambulizm, suchość jamy ustnej, świąd, tabletki do rozgryzania i żucia, uszkodzenie wątroby, wymioty, wysypka, wzmożone pragnienie, zaburzenia psychiczne, zaburzenia wątroby, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Churga-Straussa - Leksykon leków
Działania niepożądane – AKVIR FORTE o smaku malinowym 500 mg/5 ml
Podczas terapii inozyną pranobeksem w formie syropu AKVIR FORTE (100 mg/ml inozyny pranobeksu w kompleksie z 4-acetamidobenzoesanem 2-hydroksypropylodimetyloamoniowym w stosunku molarnym 1:3) obserwuje się liczne działania niepożądane, z których najczęściej występują zaburzenia układu immunologicznego (obrzęk naczynioruchowy, nadwrażliwość, pokrzywka, reakcje anafilaktyczne) o nieznanej częstości, a także objawy ze strony układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy, senność, bezsenność), przewodu pokarmowego (wymioty, nudności, dyskomfort i ból w nadbrzuszu, biegunka, zaparcia), skóry (świąd, wysypka, rumień), mięśniowo-szkieletowego (ból stawów), nerek (wielomocz) oraz ogólne (zmęczenie, złe samopoczucie). Częstość występowania tych działań mieści się w zakresie ≥1/100 do <1/10, z wyjątkiem działań immunologicznych, które zgłaszane są po wprowadzeniu leku do obrotu i mają nieznaną częstość. W trakcie leczenia obserwuje się również przemijające, zazwyczaj mieszczące się w granicach normy, zwiększenie stężenia kwasu moczowego w surowicy i moczu, które normalizuje się po zakończeniu terapii.
4-acetamidobenzoesan, aminotransferazy, biegunka, ból głowy, ból stawów, dyskomfort w nadbrzuszu, fosfataza zasadowa, inozyna pranobeks, klasyfikacja MedDRA, kwas moczowy, mocznik, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parahydroksybenzoesan, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień, świąd, układ immunologiczny, układ nerwowy, wielomocz, wymioty, zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia nerek, zaburzenia psychiczne, zaburzenia skóry, zaburzenia żołądka i jelit, zaparcie, zawroty głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ezetimibe Aurovitas 10 mg
Przed zastosowaniem leku Ezetimibe Aurovitas (ezetimib 10 mg) konieczna jest szczegółowa ocena przeciwwskazań, aby zapewnić bezpieczeństwo farmakoterapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na ezetimib lub substancje pomocnicze, w tym 62 mg laktozy jednowodnej w każdej tabletce, co wyklucza pacjentów z nietolerancją laktozy. Szczególną uwagę należy zwrócić na terapię skojarzoną ze statynami, gdzie przeciwwskazaniem jest czynna choroba wątroby oraz niewyjaśnione, utrzymujące się podwyższenie aminotransferaz, ze względu na ryzyko hepatotoksyczności. Kobiety w ciąży i karmiące piersią nie powinny stosować ezetimibu w połączeniu ze statynami z uwagi na potencjalne ryzyko dla płodu i niemowlęcia.
aminotransferazy, choroba wątroby, ciąża i laktacja, ezetimib, hepatotoksyczność, hiperlipidemia, inhibitory reduktazy HMG-CoA, laktoza jednowodna, nadwrażliwość, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, parametry wątrobowe, statyny, terapia skojarzona, uszkodzenie wątroby, zaburzenia czynności wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Roxiper 20 mg + 8 mg + 2,5 mg
Lek Roxiper, będący preparatem złożonym zawierającym rozuwastatynę, peryndopryl oraz indapamid, posiada liczne przeciwwskazania wynikające z właściwości poszczególnych składników. Stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na rozuwastatynę, peryndopryl lub indapamid, a także u osób z czynną chorobą wątroby, miopatią, encefalopatią wątrobową, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, hipokaliemią oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Dodatkowo, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, istotnym obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych, ciężkimi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min oraz 30-60 ml/min dla dawek Roxiper 10 mg/8 mg/2,5 mg i 20 mg/8 mg/2,5 mg), a także u osób stosujących określone leki przeciwwirusowe (sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), cyklosporynę, aliskiren (u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m²) oraz sakubitryl z walsartanem (konieczne 36-godzinne odstępy). Przeciwwskazania obejmują również pacjentów poddawanych dializoterapii oraz z nieleczoną, niewyrównaną niewydolnością serca.
W trakcie kwalifikacji do terapii Roxiperem konieczna jest szczegółowa ocena funkcji nerek i wątroby oraz monitorowanie elektrolitów, ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na dobór dawki u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek, gdzie stosowanie wyższych dawek zawierających peryndopryl 8 mg i indapamid 2,5 mg jest przeciwwskazane. Ponadto, ze względu na ryzyko nasilenia miopatii i potencjalnych interakcji farmakologicznych, stosowanie leku wymaga ostrożności u pacjentów z historią chorób mięśni oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków immunosupresyjnych i przeciwwirusowych. Wskazane jest unikanie Roxipera u pacjentów z nadwrażliwością na substancje pomocnicze oraz w przypadku procedur pozaustrojowych kontaktu krwi z powierzchniami o ujemnym ładunku elektrycznym. Kompleksowy wywiad i monitorowanie kliniczne są kluczowe dla bezpiecznego stosowania preparatu.
aminotransferazy, choroba wątroby, cyklosporyna, dializoterapia, encefalopatia wątrobowa, hipokaliemia, indapamid, inhibitor ACE, klirens kreatyniny, lek immunosupresyjny, lek przeciwwirusowy, miopatia, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, peryndopryl, rozuwastatyna, sakubitryl, sofosbuwir, substancja pomocnicza, sulfonamidy, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zwężenie tętnic nerkowych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cordarone
Amiodaron w postaci roztworu do wstrzykiwań (Cordarone 50 mg/ml) wymaga podawania wyłącznie na oddziale intensywnej terapii z ciągłym monitorowaniem EKG i ciśnienia tętniczego, preferencyjnie przez dostęp centralny. Dożylne wstrzyknięcie amiodaronu, dawka około 5 mg/kg masy ciała, powinno trwać minimum 3 minuty i jest zarezerwowane dla sytuacji nagłych, gdy inne leki są nieskuteczne. Powtórne podanie możliwe jest po minimum 15 minutach, a dalsze dawki należy podawać w formie infuzji. Amiodaron powoduje charakterystyczne wydłużenie odstępu QT w EKG, jednak rzadko wywołuje torsade de pointes. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu z sofosbuwirem ze względu na ryzyko bradykardii i bloku serca, wymagające intensywnego monitorowania przez pierwsze 48 godzin hospitalizacji oraz codziennej obserwacji przez 2 tygodnie.
aminotransferazy, amiodaron, antagoniści kanałów wapniowych, beta-adrenolityki, bradykardia, centralny dostęp żylny, duszność, hipokaliemia, infuzja dożylna, migotanie komór, neuropatia nerwu wzrokowego, niedociśnienie, nieproduktywny kaszel, niewydolność komórek wątrobowych, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, oddział intensywnej terapii, pęcherzowe zapalenie skóry, reakcja polekowa z eozynofilią, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, sofosbuwir, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia hemodynamiczne, zapalenie nerwu wzrokowego, zapaść krążeniowa, zespół ostrej niewydolności oddechowej dorosłych, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Montelukast – Działania niepożądane
Montelukast, stosowany w terapii astmy oraz sezonowego alergicznego nieżytu nosa, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący różnorodne działania niepożądane o zróżnicowanej częstości występowania. Najczęściej obserwuje się bóle głowy i bóle brzucha u dorosłych oraz dzieci, a także biegunki i wysypki u najmłodszych pacjentów. W badaniach klinicznych odnotowano częste podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz wysypki skórne. Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, oraz bardzo rzadko zapalenie wątroby o różnej etiologii. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne zespoły, takie jak zespół Churga-Strauss (CSS) z eozynofilią i zapaleniem naczyń, zwłaszcza u pacjentów redukujących dawkę kortykosteroidów doustnych.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, aminotransferazy, anafilaksja, astma, astma oskrzelowa, bezsenność, biegunka, ból mięśni, ból stawów, depresja, drgawki, działanie przeciwzapalne, eozynofilia, eozynofilia płucna, hipoestezja, kołatanie serca, kortykosteroidy doustne, koszmary senne, krwawienie z nosa, kurcz mięśnia, myśli samobójcze, nacieki eozynofilowe, nadpobudliwość psychoruchowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, somnambulizm, trombocytopenia, wymioty, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenia psychiczne, zaburzenia snu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Churga-Strauss - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rosuvastatin + Ezetimibe RAFARM 10 mg + 10 mg
Preparat Rosuvastatin + Ezetimibe RAFARM, dostępny w dawkach 5 mg + 10 mg, 10 mg + 10 mg oraz 20 mg + 10 mg, łączy dwie substancje czynne wpływające na gospodarkę lipidową. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do stosowania są: nadwrażliwość na rozuwastatynę, ezetymib lub substancje pomocnicze (w tym laktozę jednowodną w ilości 238,69 mg w dawce 10 mg + 10 mg), czynna choroba wątroby, trwałe i niewyjaśnione podwyższenie aminotransferaz przekraczające 3-krotnie górną granicę normy, ciąża, okres karmienia piersią oraz brak skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym. Ponadto lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), miopatią oraz przy jednoczesnym stosowaniu cyklosporyny ze względu na ryzyko kumulacji i nasilenia działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony układu mięśniowego.
aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, gospodarka lipidowa, inhibitor proteazy HIV, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, leczenie hipolipemizujące, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, miopatia, nadwrażliwość na rozuwastatynę, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, rabdomioliza, rozuwastatyna ezetymib, substancja pomocnicza, toksyczność mięśniowa, układ mięśniowy, zaburzenie mięśniowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Micafungin Zentiva
Mykafungina, stosowana w terapii przeciwgrzybiczej, wymaga szczegółowego monitorowania funkcji wątroby ze względu na potencjalne ryzyko hepatotoksyczności. Dane przedkliniczne wskazują na rozwój ognisk zmienionych hepatocytów oraz nowotworów wątrobowokomórkowych u szczurów przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej u ludzi. W trakcie leczenia obserwowano istotne podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz bilirubiny całkowitej, przekraczające trzykrotnie górną granicę normy, a w skrajnych przypadkach zapalenie lub niewydolność wątroby prowadzącą do zgonu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, przewlekłymi chorobami wątroby o charakterze przednowotworowym, a także u dzieci poniżej 1 roku życia, u których ryzyko uszkodzenia wątroby jest zwiększone. W przypadku utrzymującego się wzrostu AlAT/AspAT zaleca się wczesne przerwanie terapii.
aktywność AlAT AspAT, aminotransferazy, bilirubina całkowita, choroba wątroby noworodków, czynność wątroby, hepatotoksyczność mykafunginy, itrakonazol, lek hepatotoksyczny, marskość wątroby, nefrotoksyczność, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nifedypina, nowotwór wątrobowokomórkowy, ogniska zmienionych hepatocytów, ostra hemoliza śródnaczyniowa, reakcja anafilaktyczna, syrolimus, toksyczna nekroliza naskórka, wirusowe zapalenie wątroby, włóknienie wątroby, wrodzony niedobór enzymatyczny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie wątroby, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca reakcja skórna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rosuvastatin/Ezetimibe Teva 10 mg + 10 mg
Lek Rosuvastatin/Ezetimibe Teva dostępny jest w trzech dawkach: 5 mg + 10 mg, 10 mg + 10 mg oraz 20 mg + 10 mg, zawierających odpowiednio 243,89 mg, 238,69 mg i 228,29 mg laktozy jednowodnej oraz niewielkie ilości sodu (0,243 mg w dawce 10 mg + 10 mg). Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do stosowania preparatu są: nadwrażliwość na rozuwastatynę, ezetymib lub substancje pomocnicze, aktywna choroba wątroby lub trwałe, niewyjaśnione podwyższenie aminotransferaz powyżej 3-krotnej normy, ciąża, karmienie piersią oraz brak skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym. Ponadto lek jest przeciwwskazany u pacjentów z klirensem kreatyniny <30 ml/min, z rozpoznaną miopatią oraz przy jednoczesnym stosowaniu cyklosporyny ze względu na ryzyko kumulacji i poważnych działań niepożądanych, takich jak rabdomioliza.
aminotransferazy, choroba wątroby, ciężkie zaburzenia nerek, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, cytochrom P450, fibraty, gemfibrozyl, hiperglikemia, inhibitor proteazy, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, rabdomioliza, rozuwastatyna i ezetymib, rozwój płodu, terapia hipolipemizująca, toksyczny wpływ na mięśnie, umiarkowane zaburzenia nerek, uszkodzenie mięśni szkieletowych, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Imipenem + Cylastatyna Ranbaxy
Decyzja o zastosowaniu imipenemem z cylastatyną (Imipenem + Cylastatyna Ranbaxy) powinna uwzględniać ciężkość infekcji, profil oporności drobnoustrojów oraz ryzyko selekcji szczepów opornych na karbapenemy. Przed terapią konieczne jest zebranie szczegółowego wywiadu alergicznego, zwłaszcza w kierunku nadwrażliwości na beta-laktamy, gdyż istnieje ryzyko ciężkich reakcji anafilaktycznych. Monitorowanie funkcji wątroby jest wskazane ze względu na potencjalną hepatotoksyczność, a u pacjentów z chorobami wątroby należy szczególnie kontrolować parametry wątrobowe, mimo że nie wymaga to modyfikacji dawkowania. W trakcie leczenia możliwe jest uzyskanie dodatniego testu Coombsa. Imipenem z cylastatyną nie jest zalecany do leczenia zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych oraz zakażeń skóry i tkanek miękkich bez potwierdzonej wrażliwości patogenów. W przypadku zakażeń MRSA lub Pseudomonas aeruginosa wskazane może być skojarzenie z lekami przeciw tym patogenom.
aminotransferazy, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk karbapenemowy, Clostridium difficile, drgawki, hemodializa, hepatotoksyczność, imipenem z cylastatyną, klirens kreatyniny, kwas walproinowy, mioklonia, MRSA, niewydolność nerek, ośrodkowy układ nerwowy, piorunujące zapalenie wątroby, poantybiotykowe zapalenie okrężnicy, Pseudomonas aeruginosa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, spektrum przeciwbakteryjne, stan splątania, szczepy oporne na karbapenemy, test Coombsa, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuvit D3 15000 IU/ml
Ibuvit D3 Kids w formie kropli doustnych zawiera 15 000 IU/ml cholekalcyferolu i jest stosowany zgodnie z zaleceniami, przy czym działania niepożądane są rzadkie i zwykle związane z nadwrażliwością lub przedawkowaniem witaminy D. Przedawkowanie prowadzi do hiperwitaminozy D, charakteryzującej się hiperkalcemią, która może powodować poważne powikłania, takie jak zaburzenia rytmu serca, odkładanie się złogów wapnia w tkankach miękkich, nadciśnienie tętnicze oraz uszkodzenia nerek i wątroby. Objawy kliniczne obejmują m.in. bóle głowy, letarg, zaburzenia psychiczne (depresja, obniżone libido), objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, zapalenie trzustki), a także bóle mięśniowo-szkieletowe i zmiany skórne. Częstość występowania działań niepożądanych jest nieznana, co podkreśla konieczność monitorowania pacjentów pod kątem objawów toksyczności witaminy D.
aminotransferazy, arytmia, cholekalcyferol, depresja, glikokortykosteroid, hipercholesterolemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D, kalcytonina, kamica nerkowa, mocznica, nadciśnienie tętnicze, personel medyczny, światłowstręt, witamina D, zaburzenia psychotyczne, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, złogi wapnia, zwapnienie tkanek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tatica 500 mg
Abirateron octan (Tatica) jest stosowany w leczeniu zaawansowanego raka gruczołu krokowego i dostępny w dawkach 250 mg oraz 500 mg. Profil bezpieczeństwa leku opiera się na danych z badań klinicznych fazy 3, gdzie najczęściej obserwowano działania niepożądane takie jak obrzęk obwodowy (23%), hipokaliemia (18%), nadciśnienie tętnicze (22%), infekcje dróg moczowych oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT i/lub AspAT). Działania mineralokortykosteroidowe, w tym nadciśnienie, hipokaliemia i zastój płynów, występowały istotnie częściej w grupie leczonej abirateronem w porównaniu do placebo (odpowiednio 18% vs. 8%, 22% vs. 16%, 23% vs. 17%). Ciężkie działania niepożądane stopnia 3 i 4 wg CTCAE obejmowały hipokaliemię (6%), nadciśnienie (7%) oraz obrzęk obwodowy (1%). Współstosowanie kortykosteroidów zmniejsza częstość i nasilenie tych działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wyjściowym statusem ECOG 2 oraz u osób w wieku ≥75 lat, u których obserwowano większą częstość i nasilenie działań niepożądanych.
abirateron, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aminotransferazy, analog LHRH, dusznica bolesna, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, incydent mózgowo-naczyniowy, infekcja dróg moczowych, krwiomocz, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadostre zapalenie wątroby, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, ostra niewydolność wątroby, posocznica, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, supresja androgenowa, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Symwastatyna – Działania niepożądane
Symwastatyna, inhibitor HMG-CoA reduktazy, jest skutecznym lekiem hipolipemizującym stosowanym w leczeniu hipercholesterolemii, którego profil bezpieczeństwa został potwierdzony w dużych badaniach klinicznych (HPS, 20 536 pacjentów; 4S, 4 444 pacjentów). Najpoważniejszymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, w tym miopatia i rabdomioliza, definiowane przez wzrost aktywności kinazy kreatynowej (CK) ≥10x górnej granicy normy (GGN). Miopatia występuje rzadko (<0,1% przy dawce 40 mg/dobę), ale ryzyko wzrasta do 1,0% przy dawce 80 mg/dobę. Immunozależna miopatia martwicza (IMNM) to rzadkie, autoimmunologiczne powikłanie, które wymaga leczenia immunosupresyjnego. Symwastatyna może także powodować tendinopatię, zaburzenia funkcji wątroby (wzrost aminotransferaz >3x GGN u 0,21% pacjentów na 40 mg), objawy neuropsychiatryczne, zaburzenia metaboliczne (wzrost HbA1c i glukozy na czczo), a także rzadkie reakcje alergiczne i śródmiąższową chorobę płuc.
aminotransferazy, biosynteza cholesterolu, eozynofilia, ginekomastia, glukoza w surowicy, hemoglobina glikowana, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, HMG-CoA reduktaza, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, polimialgia reumatyczna, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, trombocytopenia, zaburzenia erekcji, zaburzenia poznawcze, zapalenie naczyń, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny, zmiany liszajowate - Leksykon substancji czynnych
Kwas tolfenamowy – Interakcje
Kwas tolfenamowy, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), może wywoływać działania niepożądane obejmujące śródmiąższowe i kłębuszkowe zapalenie nerek, martwicę rdzenia nerki oraz zespół nerczycowy. Charakterystyka produktu leczniczego Migea (200 mg kwasu tolfenamowego) wskazuje na możliwość przemijającego wzrostu aktywności aminotransferaz, bilirubiny, kreatyniny oraz azotu mocznikowego, co sugeruje potencjalne zaburzenia funkcji wątroby i nerek. Brak jest jednak szczegółowych danych dotyczących specyficznych interakcji kwasu tolfenamowego, dlatego należy opierać się na ogólnych właściwościach NLPZ przy ocenie ryzyka farmakologicznego.
aminotransferazy, bilirubina, działania niepożądane przewodu pokarmowego, działanie nefrotoksyczne, funkcja wątroby, kłębuszkowe zapalenie nerek, kreatynina i azot mocznikowy, kwas tolfenamowy, lek hepatotoksyczny, lek nefrotoksyczny, martwica rdzenia nerki, Migea, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, śródmiąższowe zapalenie nerek, uszkodzenie wątroby, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Topotecanum Accord 1 mg/ml
Przedawkowanie Topotecanum Accord, zarówno w formie dożylnej, jak i doustnej, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, z dawkami przekraczającymi odpowiednio 10-krotnie (i.v.) i 5-krotnie (p.o.) zalecane wartości terapeutyczne. Klinicznie manifestuje się przede wszystkim mielosupresją, objawiającą się neutropenią, trombocytopenią i anemią, co zwiększa ryzyko infekcji i krwawień. Dodatkowo obserwuje się zapalenie błon śluzowych (mukozytis, stomatitis, enteropatia) oraz podwyższoną aktywność enzymów wątrobowych (ALT, AST) przy dawkach dożylnych ≥10x zalecanych. Inne działania niepożądane, takie jak nudności, wymioty, biegunka, zmęczenie i łysienie, występują z większym nasileniem.
aminotransferazy, anemia, czynnik wzrostu kolonii granulocytów, działanie cytotoksyczne, enteropatia, enzymy wątrobowe, interwencja medyczna, komórki progenitorowe, leczenie przeciwbólowe, mielosupresja, mukozytis, neutropenia, owrzodzenie, podanie dożylne, przedawkowanie topotekanu, stomatitis, transfuzja krwi, trombocytopenia, uszkodzenie hepatocytów, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Leflunomide Orion 20 mg
Leflunomide Orion, zawierający 20 mg leflunomidu w tabletkach powlekanych, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących różne układy organizmu. Najczęściej obserwuje się zaburzenia hematologiczne, w tym leukopenię (liczba leukocytów > 2 x 10⁹/L) oraz rzadziej pancytopenię i agranulocytozę, co wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków mielotoksycznych. Często występują również podwyższenia parametrów wątrobowych (aminotransferazy, gamma-GT, fosfataza zasadowa, bilirubina), które mogą prowadzić do zapalenia wątroby, żółtaczki, a w bardzo rzadkich przypadkach do ciężkiego uszkodzenia wątroby, w tym niewydolności i ostrej martwicy. Działania niepożądane dermatologiczne obejmują częste łagodne objawy, takie jak wysypka, świąd i suchość skóry, ale także bardzo rzadkie, zagrażające życiu reakcje, np. zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Ponadto, leflunomid może indukować zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (zapalenie okrężnicy, biegunka, nudności) oraz neurologiczne (parestezje, neuropatia obwodowa).
agranulocytoza, aminotransferazy, bilirubina, DRESS, eozynofilia, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hiperlipidemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipourykemia, kinaza kreatynowa, kolagenowe zapalenie okrężnicy, leflunomid, leukopenia, limfocytowe zapalenie okrężnicy, łuszczyca krostkowa, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra martwica wątroby, pancytopenia, parestezja, posocznica, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie pochewek ścięgien, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atrox 40 40 mg
Atrox 40 mg zawiera atorwastatynę (41,36 mg atorwastatyny wapniowej) i jest stosowany w terapii hiperlipidemii. Profil bezpieczeństwa leku został potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów, gdzie 5,2% przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to reakcje alergiczne, hiperglikemia, bóle głowy, bóle mięśni i stawów, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, wzdęcia, nudności, biegunka) oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3× GGN u 0,8% pacjentów) i kinazy kreatynowej (>3× GGN u 2,5%, >10× GGN u 0,4%). Rzadkie, ale poważne działania obejmują rabdomiolizę, zapalenie trzustki, niewydolność wątroby oraz reakcje skórne zagrażające życiu (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka).
aminotransferazy, anafilaksja, atorwastatyna, atorwastatyna wapniowa, cholestaza, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, laktoza jednowodna, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie mięśnia, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tulip 80 mg 80 mg
Lek Tulip 80 mg, zawierający atorwastatynę wapniową trójwodną, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym 207,1 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest czynna choroba wątroby lub utrzymujące się, niewyjaśnione podwyższenie aktywności aminotransferaz przekraczające 3-krotnie górną granicę normy (GGN). Ponadto, lek jest przeciwwskazany w okresie ciąży, karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji ze względu na ryzyko teratogenności. Również jednoczesne stosowanie z lekami przeciwwirusowymi zawierającymi glekaprewir i pibrentaswir jest zabronione z powodu ryzyka istotnego wzrostu stężenia atorwastatyny i powikłań miopatycznych.
aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna wapniowa trójwodna, choroba wątroby, cyklosporyna, czynniki predysponujące do miopatii, dziedziczna choroba mięśni, fibraty, gemfibrozyl, glekaprewir z pibrentaswirem, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, leczenie hipolipemizujące, lek przeciwwirusowy, miopatia, nadwrażliwość na atorwastatynę, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, rabdomioliza, terapia hipolipemizująca, toksyczny wpływ na mięśnie, WZW typu C, zaburzenie funkcji nerek, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Pirazynamid – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Pirazynamid, substancja czynna preparatu Pyrazinamid Farmapol, wykazuje znaczną toksyczność już w dawkach terapeutycznych, z nasileniem działań niepożądanych zależnym od wielkości dawki. Przekroczenie dawki 1,5 g/dobę może prowadzić do uszkodzenia wątroby i żółtaczki, natomiast dawka 3,0 g/dobę wiąże się z ryzykiem ostrego żółtego zaniku wątroby, stanowiącego zagrożenie życia. Lek hamuje wydalanie nerkowe kwasu moczowego, co często skutkuje hiperurykemią i może wywołać objawową dnę moczanową. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań diagnostycznych, w tym oznaczenia stężenia kwasu moczowego, bilirubiny całkowitej oraz aktywności enzymów wątrobowych, szczególnie u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby z chorobami wątroby lub nadużywające alkoholu.
aminotransferazy, bilirubina, choroba alkoholowa, choroby płuc, cukrzyca, dna moczanowa, dnawe zapalenie stawów, fosfataza zasadowa, glikemia, gruźlica, hiperurykemia, kwas moczowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostre zapalenie stawów, ostry żółty zanik wątroby, pirazynamid, schorzenie wątroby, toksyczność, urobilinogen, uszkodzenie wątroby, wydalanie nerkowe, zapalenie wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Livazo 1 mg
Przed rozpoczęciem terapii pitawastatyną (Livazo) konieczne jest wykluczenie przeciwwskazań, które mogą zwiększać ryzyko poważnych działań niepożądanych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na pitawastatynę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (63,085 mg w tabletce 1 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Leku nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, aktywną chorobą wątroby oraz trwale podwyższonym stężeniem aminotransferaz przekraczającym trzykrotnie górną granicę normy (GGN). Ponadto, obecność miopatii lub chorób mięśni stanowi przeciwwskazanie ze względu na ryzyko nasilenia objawów miopatii lub rozwoju rabdomiolizy.
aminotransferazy, choroba wątroby, cyklosporyna, działanie teratogenne, górna granica normy, hepatocyty, immunosupresja, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, laktoza jednowodna, leczenie hipolipemizujące, leki hipolipemizujące, miopatia, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, pitawastatyna, proces zapalny, rabdomioliza, rozwój embrionalny, statyny, synteza cholesterolu, uszkodzenie hepatocytów, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Groprinosin 50 mg/ml
Groprinosin (inozyna pranobeks) jest lekiem przeciwwirusowym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, z których najistotniejszym jest bardzo częste (≥1/10) zwiększenie stężenia kwasu moczowego w surowicy i moczu. Zmiany te zwykle mieszczą się w granicach normy i ulegają normalizacji kilka dni po zakończeniu terapii. Często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się także zaburzenia neurologiczne (ból i zawroty głowy), objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, dyskomfort w nadbrzuszu), reakcje skórne (świąd, wysypka), bóle stawów, zmęczenie oraz nieprawidłowości biochemiczne wskazujące na obciążenie wątroby i nerek (zwiększone stężenie mocznika, aminotransferaz i fosfatazy zasadowej). Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) mogą wystąpić zaburzenia snu, biegunka, zaparcia, wielomocz oraz objawy psychiczne, takie jak nerwowość.
aminotransferazy, ból głowy, ból stawów, dna moczanowa, dyskomfort w nadbrzuszu, fosfataza zasadowa, Groprinosin, hiperurykemia, inozyna pranobeks, kamica nerkowa, kwas moczowy, lek przeciwwirusowy, nadwrażliwość, nerwowość, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień, świąd i wysypka, wielomocz, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia snu, zaburzenia wypróżniania, zawroty głowy, zmęczenie - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zaranta 15 mg
Rozuwastatyna (Zaranta) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na lek, czynną chorobą wątroby (w tym trwale podwyższoną aktywnością aminotransferaz powyżej 3-krotnej normy), ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min), miopatią oraz w trakcie jednoczesnego stosowania cyklosporyny lub terapii sofosbuwirem/welpataswirem/woksylaprewirem. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także ciąża, karmienie piersią oraz brak skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym. Dla dawek 30 mg i 40 mg rozuwastatyny dodatkowo przeciwwskazane są umiarkowane zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny < 60 ml/min), niedoczynność tarczycy, genetyczne choroby mięśni, wcześniejsze uszkodzenia mięśni po statynach lub fibratach, nadużywanie alkoholu, pochodzenie azjatyckie oraz jednoczesne stosowanie fibratów ze względu na zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
aminotransferazy, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dyslipidemia, działania niepożądane, fibraty, HCV, hepatotoksyczność, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcje lekowe, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, miopatia, miotoksyczność, nadwrażliwość, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, polipragmazja, rabdomioliza, rozuwastatyna, ryzyko teratogenne, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, statyny, terapia rozuwastatyną, umiarkowane zaburzenia czynności nerek - Leksykon substancji czynnych
Abirateron – Dawkowanie i sposób podawania
Abirateron jest stosowany w terapii przerzutowego, hormonowrażliwego raka gruczołu krokowego (mHSPC) oraz opornego na kastrację raka gruczołu krokowego z przerzutami (mCRPC). Zalecana dawka wynosi 1000 mg raz na dobę, podawana doustnie na czczo (co najmniej 2 godziny po posiłku i 1 godzinę przed kolejnym). W terapii mHSPC stosuje się jednocześnie 5 mg prednizonu lub prednizolonu na dobę, natomiast w mCRPC 10 mg prednizonu lub prednizolonu na dobę. U pacjentów niekastrowanych chirurgicznie konieczne jest kontynuowanie farmakologicznej kastracji analogami LHRH. Monitorowanie pacjentów obejmuje regularne badania aktywności aminotransferaz (co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, następnie co miesiąc), ciśnienia tętniczego, stężenia potasu (utrzymywanego na poziomie ≥ 4,0 mM u pacjentów z hipokaliemią) oraz oceny zastojów płynów, szczególnie u osób z ryzykiem niewydolności serca.
abirateron, aminotransferazy, aminotransferazy wątrobowe, analog LHRH, ciśnienie tętnicze, hepatotoksyczność, hipokaliemia, kastracja farmakologiczna, klasyfikacja Child-Pugh, mineralokortykosteroidy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca zastoinowa, obrzęk, prednizon, rak gruczołu krokowego oporny na kastrację, rak hormonowrażliwy gruczołu krokowego, stężenie potasu, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Grofibrat S
Fenofibrat mikronizowany (Grofibrat S 160 mg) stosowany w leczeniu zaburzeń lipidowych wymaga wstępnej oceny i leczenia wtórnych przyczyn hiperlipidemii, takich jak niekontrolowana cukrzyca typu 2, niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, dysproteinemia, choroby wątroby z zastojem żółci, farmakoterapia wpływająca na metabolizm lipidów oraz alkoholizm. Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet przyjmujących doustne estrogeny, ze względu na ryzyko wtórnej hiperlipidemii. Monitorowanie funkcji wątroby jest kluczowe – aminotransferazy powinny być kontrolowane co 3 miesiące przez pierwszy rok terapii, a leczenie należy przerwać, jeśli AspAT i AlAT przekroczą 3-krotność górnej granicy normy lub pojawią się objawy zapalenia wątroby. Fenofibrat może również indukować zapalenie trzustki, szczególnie u pacjentów z ciężką hipertrójglicerydemią lub kamicą żółciową.
aminotransferazy, choroby sercowo-naczyniowe, cukrzyca typu 2, dysproteinemia, enzymy wątrobowe, fenofibrat mikronizowany, hipertrójglicerydemia, hipoalbuminemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kamienie żółciowe, kinaza kreatynowa, kreatynina, mieszana dyslipidemia, miotoksyczność, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, rabdomioliza, uszkodzenie nerek, wtórna hiperlipidemia, zaburzenia lipidowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zespół nerczycowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Carboplatin Pfizer 10 mg/ml
Przedawkowanie karboplatyny (Carboplatin Pfizer, 10 mg/ml) stanowi stan zagrożenia życia, charakteryzujący się nasileniem typowych działań toksycznych leku, w tym ciężką mielosupresją prowadzącą do pancytopenii, opornymi na leczenie nudnościami i wymiotami, poważnymi neurotoksycznymi objawami oraz toksycznym uszkodzeniem narządów zmysłów, w tym ryzykiem utraty wzroku przy dawkach przekraczających zalecane. Dodatkowo obserwuje się niewydolność wątroby (wzrost aminotransferaz, zaburzenia krzepnięcia, żółtaczka) oraz niewydolność nerek (wzrost kreatyniny, mocznika, oliguria/anuria). Rzadziej występują biegunka i wypadanie włosów. Brak specyficznego antidotum wymusza leczenie objawowe i podtrzymujące, z możliwością zastosowania hemodializy jedynie do 3 godzin po podaniu leku ze względu na szybkie wiązanie platyny z białkami osocza.
aminotransferazy, bilirubina, cytostatyk, czynnik wzrostu kolonii granulocytów, funkcja nerek, funkcja wątroby, G-CSF, GFR, hemodializa, karboplatyna, leczenie nerkozastępcze, mielosupresja, mocznik, morfologia krwi obwodowej, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, odwodnienie, pancytopenia, stężenie kreatyniny, supresja szpiku kostnego, szumy uszne, transfuzja koncentratu krwinek czerwonych, utrata słuchu, utrata wzroku, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia widzenia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Neosine 500 mg
Inozyna pranobeksu, substancja czynna leku Neosine, wykazuje szereg działań niepożądanych, z których najistotniejszym i najczęściej obserwowanym jest znaczące zwiększenie stężenia kwasu moczowego w surowicy i moczu. Efekt ten jest stale obecny podczas terapii i ustępuje samoistnie kilka dni po jej zakończeniu. W trakcie długotrwałego stosowania (≥3 miesiące) częstość występowania działań niepożądanych wynosi powyżej 1% i obejmuje nudności (z wymiotami lub bez), bóle w nadbrzuszu, podwyższenie aktywności aminotransferaz, fosfatazy zasadowej lub azotu mocznikowego (BUN), świąd, wysypkę, bóle głowy, zawroty głowy, zmęczenie, złe samopoczucie oraz bóle stawów. Rzadziej (<1%) obserwuje się biegunki, zaparcia, nerwowość, zaburzenia snu oraz wielomocz, co może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych.
aminotransferazy, azot mocznikowy, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, bóle stawowe, dna moczanowa, działanie niepożądane, farmakoterapia, fosfataza zasadowa, inozyna pranobeksu, kamica nerkowa, kwas moczowy, nerwowość, niewydolność nerek, nudności, parametry wątrobowe, perystaltyka jelit, poliuria, senność, świąd, układ nerwowy, wymioty, wysypka skórna, zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia skórne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaparcie, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atorvastatin Bluefish AB
Stosowanie Atorvastatin Bluefish AB wymaga regularnego monitorowania czynności wątroby oraz aktywności kinazy kreatynowej (CK), szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka takimi jak choroby wątroby, spożywanie alkoholu, zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy czy wcześniejsze uszkodzenia mięśni. W przypadku wzrostu aminotransferaz powyżej 3-krotnej wartości górnej granicy normy (GGN) lub CK powyżej 5-krotnej GGN, konieczne jest zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów po udarze mózgu lub TIA, zwłaszcza przy dawce 80 mg, ze względu na zwiększone ryzyko udarów krwotocznych. Ryzyko rabdomiolizy wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4, leków przeciwgrzybiczych azolowych, makrolidów, inhibitorów proteazy HIV oraz kwasu fusydowego, którego stosowanie wymaga przerwania terapii statynami na czas leczenia i 7 dni po zakończeniu.
aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, dziedziczna nietolerancja galaktozy, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, lek przeciwgrzybiczny azolowy, mięsień szkieletowy, mioglobinemia, mioglobinuria, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, pochodna kwasu fibrynowego, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, udar krwotoczny, udar mózgu, zaburzenia czynności wątroby, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Abiraterone Glenmark 250 mg
Abiraterone Glenmark jest wskazany do leczenia przerzutowego raka gruczołu krokowego, zarówno hormonowrażliwego (mHSPC), jak i opornego na kastrację (mCRPC), w skojarzeniu z glikokortykosteroidami (5 mg prednizonu/prednizolonu na dobę w mHSPC oraz 10 mg w mCRPC). Standardowa dawka wynosi 1000 mg (cztery tabletki po 250 mg) podawana raz dziennie na pusty żołądek, co najmniej 2 godziny po posiłku i bez jedzenia przez kolejną godzinę, aby uniknąć zwiększenia ogólnoustrojowego narażenia na abirateron. U pacjentów bez kastracji chirurgicznej konieczne jest kontynuowanie farmakologicznej kastracji analogami LHRH. Monitorowanie obejmuje aktywność aminotransferaz (co 2 tygodnie przez 3 miesiące, potem co miesiąc), ciśnienie tętnicze, stężenie potasu (utrzymywane ≥ 4,0 mM) oraz objawy zastoju płynów (comiesięcznie), z intensyfikacją kontroli u pacjentów z ryzykiem niewydolności serca.
abirateron, AlAT, aminotransferazy, analog LHRH, AspAT, ciśnienie tętnicze, ekspozycja ogólnoustrojowa, glikokortykosteroid, hepatotoksyczność, hipokaliemia, hormon luteinizujący, kastracja chirurgiczna, kastracja farmakologiczna, mineralokortykosteroidy, nadciśnienie tętnicze, prednizolon, prednizon, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego oporny na kastrację, skala Child-Pugh, stężenie potasu, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Omacor
Omacor, zawierający estry etylowe kwasów omega-3 (1000 mg na kapsułkę, w tym 460 mg EPA i 380 mg DHA), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu krążenia lub czynnikami ryzyka, ze względu na dawkozależne zwiększenie ryzyka migotania przedsionków, szczególnie przy dawce 4 g/dobę. Lek jest przeciwwskazany u osób z alergią na ryby oraz niezalecany u dzieci i pacjentów powyżej 70 lat z powodu ograniczonych danych klinicznych. Omacor może wydłużać czas krwawienia, co wymaga monitorowania u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe oraz u osób z podwyższonym ryzykiem krwotoków, np. po urazach czy przed zabiegami chirurgicznymi. W trakcie terapii obserwuje się zmniejszenie produkcji tromboksanu A2, bez istotnego wpływu na inne czynniki krzepnięcia.
AlAT, aminotransferazy, AspAT, choroba układu krążenia, D-alfa-tokoferol, endogenna hipertriglicerydemia, estry etylowe kwasów omega-3, fibrat, hipertriglicerydemia, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na ryby, niekontrolowana cukrzyca, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, parametry krzepnięcia, terapia skojarzona, tromboksan A2, wydłużenie czasu krwawienia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clofarabine Accord 1 mg/ml
Klofarabina, antymetabolit nukleozydu puryn z grupy leków przeciwnowotworowych (ATC: L01BB06), jest stosowana głównie w leczeniu opornej lub nawrotowej ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) u pacjentów pediatrycznych. Mechanizm działania obejmuje hamowanie polimerazy DNA α, reduktazy rybonukleotydowej oraz indukcję apoptozy przez uszkodzenie błony mitochondriów. Po wewnątrzkomórkowej fosforylacji do aktywnego trifosforanu klofarabina wykazuje wysokie powinowactwo do enzymów docelowych i zwiększoną oporność na degradację metaboliczną. W badaniach klinicznych dawka maksymalna tolerowana ustalona została na 52 mg/m²/dobę podawanej w infuzji dożylnej przez 5 dni, powtarzanej co 2-6 tygodni. W badaniu II fazy u 61 pacjentów pediatrycznych z nawrotem lub oporną ALL uzyskano ogólną remisję (CR + CRp) u 20% pacjentów, z medianą czasu trwania remisji 32 tygodnie i medianą przeżycia 69,5 tygodnia. Najczęstsze działania niepożądane ograniczające dawkę to hiperbilirubinemia, podwyższone aminotransferazy i wysypka grudkowo-plamkowa, obserwowane przy dawce 70 mg/m²/dobę.
aminotransferazy, apoptoza, błona mitochondrialna, cytochrom C, czynnik proapoptotyczny, deaminaza adenozynowa, fosforylacja, hiperbilirubinemia, HSCT, immunofenotyp ALL, kinaza deoksycytydynowa, klasyfikacja francusko-amerykańsko-angielska, komórki hematologiczne, komórki T, model mysi, ostra białaczka limfoblastyczna, polimeraza DNA alfa, reduktaza rybonukleotydowa, remisja całkowita, remisja częściowa, szpik kostny M1, trifosforan deoksyrybonukleozydu, wysypka grudkowo-plamkowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bepanthen Plus (50 mg + 5 mg)/g
Bepanthen Plus w kremie zawiera dwie substancje czynne: dekspantenol (50 mg/g) oraz chlorheksydynę chlorowodorek (5 mg/g). Dekspantenol, będący prowitaminy B5, wykazuje wysoką tolerancję i nie powoduje objawów toksyczności ani hiperwitaminozy nawet przy wysokich dawkach. Natomiast chlorheksydyna może indukować wzrost aktywności aminotransferaz w surowicy, co sugeruje potencjalne uszkodzenie wątroby przy przedawkowaniu. Miejscowe przedawkowanie objawia się głównie podrażnieniem skóry, zwłaszcza przy zbyt częstej aplikacji na tę samą powierzchnię lub stosowaniu na rozległe obszary skóry, co jest niezalecane ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Suvardio Plus 10 mg + 10 mg
Lek Suvardio Plus, zawierający rozuwastatynę w dawkach 5 mg, 10 mg lub 20 mg oraz ezetymib 10 mg, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa opartym na danych klinicznych obu substancji czynnych. Działania niepożądane są zwykle łagodne i przemijające, a odsetek przerwania terapii z ich powodu jest niski (<4%). Najczęstsze działania niepożądane to zwiększona aktywność aminotransferaz, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz bóle mięśniowe. Występują także rzadkie przypadki trombocytopenii, reakcji nadwrażliwości (w tym obrzęku naczynioruchowego), cukrzycy zależnej od dawki rozuwastatyny, a także miopatii i rabdomiolizy. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów w podeszłym wieku (>65 lat), z niewydolnością nerek lub wątroby, niedoczynnością tarczycy, wcześniejszymi epizodami miopatii, nadużywających alkoholu oraz przyjmujących leki wchodzące w interakcje z rozuwastatyną lub ezetymibem.
aminotransferazy, astenia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowy, cukrzyca, depresja, enzymy wątrobowe, ezetymib, farmakoterapia, hematuria, hipertriglicerydemia, interakcja farmakodynamiczna, kinaza kreatynowa, mialgia, miopatia, nerwy obwodowe, neutrofile, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezje, płytki krwi, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, rozuwastatyna, triglicerydy, trombocytopenia, zapalenie wątroby, zaparcia, zawroty głowy, zespół rzekomotoczniowy, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Atorvastatin Genoptim 20 mg
Atorvastatin Genoptim, dostępny w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg oraz 80 mg, jest statyną stosowaną w leczeniu hipercholesterolemii pierwotnej (w tym heterozygotycznej i homozygotycznej rodzinnej) oraz hiperlipidemii złożonej typu IIa i IIb. Lek skutecznie obniża stężenia cholesterolu całkowitego, LDL-C, apolipoproteiny B oraz triglicerydów, co przekłada się na redukcję ryzyka sercowo-naczyniowego. Wskazaniem do terapii jest niewystarczająca odpowiedź na dietę i metody niefarmakologiczne. Szczególnie istotne jest stosowanie atorwastatyny u pacjentów z homozygotyczną postacią rodzinnej hipercholesterolemii, zarówno jako terapia podstawowa, jak i dodana do aferezy LDL, w celu zapobiegania powikłaniom sercowo-naczyniowym.
afereza LDL, aminotransferazy, apolipoproteina B, atorwastatyna, cholesterol całkowity, cholesterol LDL, ciśnienie tętnicze, czynnik ryzyka sercowo-naczyniowy, dyslipidemia, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia pierwotna, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, hiperlipidemia złożona, incydent sercowo-naczyniowy, kinaza kreatynowa, lek hipolipemizujący, miopatia, prewencja sercowo-naczyniowa, statyna, terapia dodana, triglicerydy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atorvastatin Teva Pharmaceuticals Polska 40 mg
Lek Atorvox, zawierający atorwastatynę w postaci soli wapniowej, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób z czynną chorobą wątroby lub trwałym, niewyjaśnionym wzrostem aktywności aminotransferaz przekraczającym 3-krotnie górną granicę normy (GGN). Ze względu na metabolizm atorwastatyny w wątrobie, zaburzenia funkcji tego narządu zwiększają ryzyko hepatotoksyczności. Ponadto, stosowanie leku jest bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji, ze względu na potencjalny teratogenny wpływ atorwastatyny i przenikanie substancji do mleka matki. Również jednoczesne stosowanie z lekami przeciwwirusowymi zawierającymi glekaprewir z pibrentaswirem, stosowanymi w terapii WZW typu C, jest przeciwwskazane z powodu ryzyka znacznego wzrostu stężenia atorwastatyny i poważnych działań niepożądanych, takich jak miopatia i rabdomioliza.
aminotransferazy, atorwastatyna, cholesterol, choroba wątroby, ciąża, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, glekaprewir z pibrentaswirem, hepatotoksyczność, karmienie piersią, lek hipolipemizujący, lek przeciwwirusowy, miopatia, nadwrażliwość, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, statyna, terapia atorwastatyną, wirusowe zapalenie wątroby typu C - Leksykon leków
Działania niepożądane – Acarbose Aurovitas 100 mg
Działania niepożądane akarbozy zostały ocenione na podstawie badań klinicznych z udziałem 8595 pacjentów leczonych akarbozą oraz 7278 pacjentów otrzymujących placebo, a także danych z nadzoru po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym gazy, burczenie w brzuchu (częstość bardzo często, ≥ 1/10), biegunka i bóle brzucha (często, ≥ 1/100 do < 1/10). Rzadziej występują nudności, wymioty, niestrawność (niezbyt często, ≥ 1/1000 do < 1/100), a także podniedrożność lub niedrożność jelit (rzadko, ≥ 1/10 000 do < 1/1000). W przypadku ciężkich objawów jelitowych, mimo przestrzegania diety cukrzycowej, zaleca się konsultację lekarską i ewentualne zmniejszenie dawki lub przerwanie terapii. Niedrożność jelit wymaga natychmiastowego odstawienia akarbozy.
aminotransferazy, ból żołądkowo-jelitowy, małopłytkowość, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość, nadwrażliwość na lek, niedrożność jelit, niedrożność jelita, obrzęk, odma pęcherzykowa jelit, ostre zapalenie wątroby, osutka krostkowa, stosunek korzyści do ryzyka, test czynności wątroby, uszkodzenie wątroby, wzdęcie brzucha, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Syntarpen 2 g
Preparat Syntarpen zawiera 2 g kloksacyliny sodowej w fiolce oraz 50,5 mg sodu na gram produktu i jest stosowany w formie roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje szeroki zakres działań niepożądanych, które mogą dotyczyć układu krwiotwórczego (np. eozynofilia, leukopenia, neutropenia, małopłytkowość, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna), układu immunologicznego (reakcje alergiczne natychmiastowe i opóźnione, w tym obrzęk naczynioruchowy, skurcz krtani, zapaść naczyniowa, choroba posurowicza), układu nerwowego (neurotoksyczność manifestująca się pobudzeniem, sennością, dezorientacją, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek), przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty, rzekomobłoniaste zapalenie jelit), wątroby (podwyższone aminotransferazy, żółtaczka cholestatyczna), skóry (wysypki, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka) oraz nerek (bezmocz, śródmiąższowe zapalenie nerek). Częstość występowania większości działań niepożądanych jest bardzo rzadka, z wyjątkiem biegunki, która występuje często. Monitorowanie parametrów hematologicznych, wątrobowych i nerkowych jest wskazane, szczególnie u pacjentów z grup ryzyka lub przy długotrwałej terapii.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferazy, antybiotyk beta-laktamowy, astma, bezmocz, białkomocz, biegunka, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, czarny język włochaty, eozynofilia, katar sienny, kloksacylina sodowa, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość, neurotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pęcherzowe złuszczające zapalenie skóry, płytki krwi, pokrzywka, reakcja alergiczna natychmiastowa, reakcja alergiczna opóźniona, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, szpik kostny, toksyczna nekroliza naskórka, układ chłonny, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie wątroby, zapaść naczyniowa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Neoparin Multi 10 000 j.m. (100 mg)/ml
Enoksaparyna sodowa, stosowana w dawkach profilaktycznych 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę oraz terapeutycznych 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) co 12 godzin lub 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) raz na dobę, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony u ponad 15 000 pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane to krwotoki (w tym poważne, takie jak zaotrzewnowe i wewnątrzczaszkowe), małopłytkowość, trombocytoza oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy. Krwotoki poważne występują u ≤4,2% pacjentów po zabiegach chirurgicznych i mogą prowadzić do zgonu. Rzadkie, ale istotne powikłania hematologiczne obejmują małopłytkowość immunoalergiczną z zakrzepicą, która może skutkować zawałem narządu lub niedokrwieniem kończyny. Profil bezpieczeństwa u pacjentów z aktywną chorobą nowotworową jest porównywalny do standardowych populacji leczonych z powodu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej.
aminotransferazy, enoksaparyna sodowa, enzymy wątrobowe, eozynofilia, hemostaza, hiperkaliemia, krwiak okołordzeniowy, krwiak w kanale kręgowym, krwiak w miejscu wstrzyknięcia, krwotok, krwotok wewnątrzczaszkowy, łysienie, małopłytkowość, małopłytkowość immunoalergiczna z zakrzepicą, martwica skóry, niedokrwienie kończyny, niedokrwistość pokrwotoczna, niestabilna dławica piersiowa, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, trombocytoza, uszkodzenie cholestatyczne wątroby, uszkodzenie wątroby, zakrzepica żył głębokich, zapalenie naczyń skóry, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego