Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Zahron

Podczas stosowania rozuwastatyny (Zahron) konieczne jest przestrzeganie określonych środków ostrożności z uwagi na możliwe działania niepożądane. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje o potencjalnych zagrożeniach związanych z terapią oraz zalecane postępowanie, mające na celu minimalizację ryzyka powikłań u pacjentów przyjmujących ten lek.¹

Działanie na nerki

U pacjentów leczonych dużymi dawkami rozuwastatyny, szczególnie dawką 40 mg, obserwowano przemijające lub sporadyczne występowanie proteinurii o charakterze głównie kanalikowym, wykrywanej przy użyciu testów paskowych. Nie stwierdzono, by proteinuria poprzedzała wystąpienie ostrej lub postępującej choroby nerek. Niemniej jednak częstość poważnych działań niepożądanych dotyczących nerek jest większa przy stosowaniu dawki 40 mg. W przypadku pacjentów leczonych tą dawką zaleca się rozważenie oceny czynności nerek podczas rutynowej kontroli.²

Działanie na mięśnie

Stosowanie produktu Zahron, zwłaszcza w dawkach przekraczających 20 mg, może wywoływać działania niepożądane na mięśnie szkieletowe, takie jak bóle mięśni, miopatia oraz rzadziej rabdomioliza. Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu ezetymibu i inhibitora reduktazy HMG-CoA, gdyż zgłaszano bardzo rzadkie przypadki rabdomiolizy po zastosowaniu takiego skojarzenia. Nie można wykluczyć interakcji farmakodynamicznej pomiędzy tymi lekami.³

Zaobserwowano przypadki, w których statyny wywoływały miastenię de novo lub nasilały już istniejącą miastenię bądź miastenię oczną. W przypadku nasilenia objawów miastenii, należy przerwać stosowanie produktu Zahron. Odnotowano nawroty choroby po ponownym włączeniu tej samej lub innej statyny.⁴

Częstość zgłaszania rabdomiolizy związanej z rozuwastatyną w doświadczeniach po wprowadzeniu leku do obrotu jest większa po dawce 40 mg w porównaniu z mniejszymi dawkami.⁵

Pomiar aktywności kinazy kreatynowej

Przy interpretacji wyników badania aktywności kinazy kreatynowej (CK) należy uwzględnić następujące zasady:

• Nie należy wykonywać oznaczenia CK po intensywnym wysiłku fizycznym ani w przypadku innych możliwych przyczyn zwiększenia aktywności CK, ponieważ może to zakłócić interpretację wyników⁶
• Jeśli przed rozpoczęciem leczenia stwierdzono znacznie zwiększoną aktywność CK (>5 x GGN), po 5-7 dniach należy wykonać badanie kontrolneCzynniki ryzyka miopatii – środki ostrożności przed rozpoczęciem leczenia

  Produkt Zahron, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, należy stosować ostrożnie u pacjentów z czynnikami predysponującymi do wystąpienia miopatii lub rabdomiolizy.⁹

  Do czynników tych zalicza się:

  • Zaburzenia czynności nerek – u pacjentów z niewydolnością nerek może dochodzić do kumulacji leku z powodu zmniejszonego klirensu nerkowego¹⁰
  • Niedoczynność tarczycy – może predysponować do miopatii poprzez zmieniony metabolizm lipidów¹¹
  • Genetycznie uwarunkowane choroby mięśni u pacjenta lub członków jego rodziny – mogą zwiększać podatność na uszkodzenie mięśni¹²
  • Wcześniejsze uszkodzenie mięśni po zastosowaniu innego inhibitora reduktazy HMG-CoA lub leku z grupy fibratów¹³
  • Nadużywanie alkoholu – może osłabiać funkcję mięśni i zwiększać ryzyko miopatii¹⁴
  • Wiek >70 lat – u osób starszych występuje zwiększone ryzyko miopatii¹⁶
  • Jednoczesne stosowanie leków z grupy fibratów¹⁷

  U pacjentów z wymienionymi czynnikami ryzyka należy dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka leczenia, a w trakcie terapii zaleca się ścisłą obserwację pacjenta. Jeśli aktywność CK jest znacznie zwiększona (>5 x GGN) przed rozpoczęciem leczenia, nie należy rozpoczynać terapii.^{Monitorowanie pacjenta w trakcie leczenia}

  Pacjentów należy poinformować o konieczności natychmiastowego zgłoszenia lekarzowi występowania niewyjaśnionych bólów mięśni, osłabienia siły mięśniowej lub skurczów mięśni, szczególnie jeśli towarzyszą im złe samopoczucie lub gorączka. U takich pacjentów należy wykonać badanie aktywności kinazy kreatynowej.¹⁹

  Należy przerwać leczenie jeśli:

  • Aktywność CK jest znacząco zwiększona (>5 x GGN)²¹

  Po ustąpieniu objawów klinicznych i normalizacji aktywności CK można rozważyć ponowne zastosowanie produktu Zahron lub innego inhibitora reduktazy HMG-CoA w najmniejszej dawce, przy ścisłej kontroli pacjenta. Przy braku objawów klinicznych rutynowa kontrola aktywności CK nie jest konieczna.²²

  Immunozależna miopatia martwicza (IMNM)

  Podczas przyjmowania lub po zakończeniu leczenia statynami, w tym rozuwastatyną, bardzo rzadko zgłaszano martwiczą miopatię o podłożu immunologicznym (IMNM). Klinicznie IMNM charakteryzuje się osłabieniem mięśni proksymalnych i zwiększeniem aktywności kinazy kreatynowej w surowicy, które utrzymują się pomimo zaprzestania leczenia statynami.²³

  Interakcje lekowe wpływające na ryzyko miopatii

  Dane z badań klinicznych nie wskazują na zwiększone działanie rozuwastatyny na mięśnie szkieletowe podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami. Jednak u pacjentów leczonych jednocześnie innymi inhibitorami reduktazy HMG-CoA, pochodnymi kwasu fibrynowego (w tym gemfibrozylem), cyklosporyną, kwasem nikotynowym, lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli, inhibitorami proteazy oraz antybiotykami makrolidowymi obserwowano zwiększoną częstość występowania zapalenia mięśni i miopatii.²⁴

  Gemfibrozyl stosowany jednocześnie z inhibitorami reduktazy HMG-CoA zwiększa ryzyko miopatii, dlatego nie zaleca się jednoczesnego stosowania gemfibrozylu i produktu Zahron. Przed zastosowaniem skojarzenia fibratów lub kwasu nikotynowego z produktem Zahron należy dokładnie rozważyć korzyści ze zmiany stężenia lipidów w stosunku do ryzyka.²⁵

  Jednoczesne stosowanie produktu Zahron w dawce 40 mg oraz leków z grupy fibratów jest przeciwwskazane.²⁶

  Jednoczesne stosowanie z kwasem fusydowym

  Produktu Zahron nie wolno stosować jednocześnie z kwasem fusydowym podawanym ogólnoustrojowo, ani w ciągu 7 dni od zakończenia leczenia kwasem fusydowym. U pacjentów, u których ogólnoustrojowe podawanie kwasu fusydowego jest konieczne, należy przerwać leczenie statynami na cały okres terapii kwasem fusydowym.²⁷

  Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy (w tym niektórych zakończonych zgonem) wśród pacjentów leczonych skojarzeniem kwasu fusydowego i statyn. Pacjentowi należy zalecić natychmiastowe zgłoszenie się do lekarza w przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów osłabienia, bólu lub tkliwości mięśni.²⁸

  Leczenie statyną można wznowić po upływie siedmiu dni od podania ostatniej dawki kwasu fusydowego. W wyjątkowych przypadkach, gdy konieczne jest długotrwałe podawanie ogólnoustrojowe kwasu fusydowego (np. przy leczeniu ciężkich zakażeń), jednoczesne stosowanie produktu Zahron i kwasu fusydowego można rozważyć wyłącznie indywidualnie i pod ścisłym nadzorem lekarza.²⁹

  Przeciwwskazania do stosowania ze względu na ryzyko rabdomiolizy

  Nie należy stosować produktu Zahron, jeśli u pacjenta występują ostre, ciężkie objawy mogące wskazywać na miopatię lub usposabiające do wystąpienia wtórnej niewydolności nerek na skutek rabdomiolizy, takie jak:

  • Sepsa
  • Niedociśnienie
  • Rozległy zabieg chirurgiczny
  • Uraz
  • Ciężkie zaburzenia metaboliczne, wewnątrzwydzielnicze i elektrolitowe
  • Niekontrolowana padaczka³⁰

  Działanie na czynność wątroby

  Zahron, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, powinien być stosowany ostrożnie u pacjentów nadużywających alkoholu i/lub mających w wywiadzie chorobę wątroby. Zaleca się wykonanie badań czynności wątroby:

  • Przed rozpoczęciem leczenia
  • 3 miesiące po rozpoczęciu leczenia

  Leczenie należy przerwać lub zmniejszyć dawkę produktu Zahron, jeśli aktywność aminotransferaz w surowicy jest ponad 3-krotnie większa niż górna granica normy. Częstość występowania ciężkich działań niepożądanych dotyczących wątroby (głównie zwiększenie aktywności aminotransferaz) po wprowadzeniu leku do obrotu, jest większa po dawce 40 mg.³¹

  U pacjentów z wtórną hipercholesterolemią spowodowaną niedoczynnością tarczycy lub zespołem nerczycowym, przed rozpoczęciem leczenia produktem Zahron należy zastosować odpowiednie leczenie choroby podstawowej.³²

  Różnice rasowe w farmakokinetyce leku

  W badaniach farmakokinetycznych wykazano zwiększoną ekspozycję na rozuwastatynę u pacjentów pochodzenia azjatyckiego w porównaniu z pacjentami rasy kaukaskiej. Należy uwzględnić te różnice przy ustalaniu dawkowania.³³

  Stosowanie z inhibitorami proteazy

  U pacjentów przyjmujących rozuwastatynę jednocześnie z różnymi inhibitorami proteaz w skojarzeniu z rytonawirem obserwowano zwiększoną ekspozycję ogólnoustrojową na rozuwastatynę. Przy rozpoczynaniu leczenia i zwiększaniu dawki rozuwastatyny u pacjentów leczonych inhibitorami proteaz należy rozważyć zarówno korzyści ze zmniejszenia stężeń lipidów, jak i ryzyko związane z możliwością zwiększenia stężenia rozuwastatyny w osoczu. Nie zaleca się równoczesnego stosowania rozuwastatyny z niektórymi inhibitorami proteazy, chyba że dawkowanie rozuwastatyny zostanie odpowiednio dostosowane.³⁴

  Śródmiąższowa choroba płuc

  W rzadkich przypadkach, szczególnie podczas długotrwałego leczenia statynami, zgłaszano występowanie śródmiąższowej choroby płuc. Typowe objawy mogą obejmować:

  • Duszność
  • Suchy kaszel
  • Pogorszenie ogólnego stanu zdrowia (zmęczenie, utrata masy ciała, gorączka)

  W przypadku podejrzenia rozwoju śródmiąższowej choroby płuc u pacjenta, należy przerwać leczenie statynami.³⁵

  Wpływ na ryzyko rozwoju cukrzycy

  Dane naukowe wskazują, że statyny mogą powodować zwiększenie stężenia glukozy we krwi, a u niektórych pacjentów z wysokim ryzykiem rozwoju cukrzycy mogą wywoływać hiperglikemię wymagającą odpowiedniego leczenia. Ryzyko to nie powinno jednak stanowić przyczyny przerwania leczenia statynami, ponieważ korzyści wynikające ze zmniejszenia ryzyka wystąpienia zaburzeń naczyniowych przewyższają to ryzyko.³⁶

  Pacjenci z grupy ryzyka rozwoju cukrzycy (stężenie glukozy na czczo 5,6 do 6,9 mmol/L, BMI>30 kg/m², zwiększone stężenie trójglicerydów, nadciśnienie) powinni być monitorowani zarówno klinicznie, jak i biochemicznie zgodnie z wytycznymi krajowymi.³⁸

  Ciężkie skórne reakcje niepożądane

  W trakcie stosowania rozuwastatyny zgłaszano występowanie ciężkich skórnych działań niepożądanych, w tym zespołu Stevensa-Johnsona (SJS) i reakcji polekowej z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), które mogą zagrażać życiu lub prowadzić do zgonu. Przepisując lek, należy poinformować pacjenta o przedmiotowych i podmiotowych objawach ciężkich reakcji skórnych oraz uważnie go obserwować w trakcie leczenia.³⁹

  Jeśli objawy wskazują na wystąpienie tych reakcji, należy natychmiast przerwać stosowanie leku Zahron i rozważyć alternatywne leczenie. Jeśli u pacjenta wystąpiła ciężka reakcja, taka jak SJS lub DRESS podczas stosowania leku Zahron, nie należy nigdy ponownie stosować tego leku u tego pacjenta.⁴⁰

  Stosowanie u dzieci i młodzieży

  Ocena wpływu leczenia rozuwastatyną u dzieci w wieku 6-17 lat na wzrost, masę ciała, indeks BMI i rozwój drugorzędowych cech płciowych jest ograniczona do 2 lat obserwacji. W badaniach klinicznych nie wykryto wpływu na te parametry po dwóch latach stosowania.⁴¹

  W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży przyjmującej rozuwastatynę przez 52 tygodnie obserwowano częściej niż u dorosłych wzrost aktywności kinazy kreatyniny >10 x GGN oraz objawy mięśniowe po ćwiczeniach lub zwiększonej aktywności fizycznej.^{Informacje dotyczące substancji pomocniczych}

  Zahron zawiera laktozę, dlatego nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.⁴³

  Produkt zawiera żółcień chinolinową, lak (E 104), która może powodować reakcje alergiczne.⁴⁴

  Każda tabletka Zahron 5 mg zawiera 45,72 mg laktozy jednowodnej oraz 0,0011 mg żółcieni chinolinowej, lak (E 104).⁴⁵