Dawkowanie i sposób podawania
Abirateron

Abirateron jest stosowany w terapii przerzutowego, hormonowrażliwego raka gruczołu krokowego (mHSPC) oraz opornego na kastrację raka gruczołu krokowego z przerzutami (mCRPC). Zalecana dawka wynosi 1000 mg raz na dobę, podawana doustnie na czczo (co najmniej 2 godziny po posiłku i 1 godzinę przed kolejnym). W terapii mHSPC stosuje się jednocześnie 5 mg prednizonu lub prednizolonu na dobę, natomiast w mCRPC 10 mg prednizonu lub prednizolonu na dobę. U pacjentów niekastrowanych chirurgicznie konieczne jest kontynuowanie farmakologicznej kastracji analogami LHRH. Monitorowanie pacjentów obejmuje regularne badania aktywności aminotransferaz (co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, następnie co miesiąc), ciśnienia tętniczego, stężenia potasu (utrzymywanego na poziomie ≥ 4,0 mM u pacjentów z hipokaliemią) oraz oceny zastojów płynów, szczególnie u osób z ryzykiem niewydolności serca.

Dawkowanie i sposób podawania substancji abirateron

Abirateron jest lekiem stosowanym w leczeniu przerzutowego, hormonowrażliwego raka gruczołu krokowego (mHSPC) oraz opornego na kastrację raka gruczołu krokowego z przerzutami (mCRPC). Produkt leczniczy zawierający abirateron powinien być przepisywany przez lekarza z odpowiednią specjalizacją.1 2

Standardowe dawkowanie

Zalecana dawka abirateronu wynosi 1000 mg podawana jednorazowo raz na dobę. W zależności od postaci leku, może to oznaczać przyjmowanie:3 4 5

  • dwóch tabletek po 500 mg
  • czterech tabletek po 250 mg
  • jednej tabletki po 1000 mg (dla wybranych postaci leku)

6

Jednoczesne stosowanie prednizonu lub prednizolonu

Abirateron należy stosować w skojarzeniu z kortykosteroidami w następujących dawkach:7

  • W leczeniu mHSPC (przerzutowy, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego) – 5 mg prednizonu lub prednizolonu na dobę
  • W leczeniu mCRPC (przerzutowy rak gruczołu krokowego oporny na kastrację) – 10 mg prednizonu lub prednizolonu na dobę

8

U pacjentów niekastrowanych chirurgicznie należy w trakcie leczenia kontynuować farmakologiczną kastrację analogami hormonu uwalniającego hormon luteinizujący (LHRH).9

Sposób podawania

Abirateron podaje się doustnie. Kluczowe jest, aby lek był przyjmowany na pusty żołądek, ponieważ przyjmowanie go z pokarmem znacząco zwiększa całkowite narażenie organizmu na abirateron.10 11

Zaleca się następujący sposób przyjmowania leku:

  • Tabletki należy przyjmować co najmniej dwie godziny po posiłku
  • Nie należy spożywać posiłków przez co najmniej jedną godzinę po przyjęciu leku
  • Tabletki należy połykać w całości, popijając wodą

12

Niektóre preparaty mogą mieć nieco inne zalecenia dotyczące czasu przyjmowania leku względem posiłków, np. Abiraterone Zentiva należy przyjmować co najmniej godzinę przed lub co najmniej dwie godziny po posiłku.13

Zalecane monitorowanie pacjenta

Pacjenci przyjmujący abirateron powinni być regularnie monitorowani w zakresie następujących parametrów:14 15

  • Aktywność aminotransferaz w surowicy – przed rozpoczęciem leczenia, co dwa tygodnie przez pierwsze trzy miesiące leczenia, a następnie co miesiąc
  • Ciśnienie tętnicze krwi – co miesiąc
  • Stężenie potasu w surowicy – co miesiąc
  • Zastój płynów – co miesiąc

16

U pacjentów z istotnym ryzykiem zastoinowej niewydolności serca monitorowanie powinno być częstsze – co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące terapii, a następnie co miesiąc.17

U pacjentów z występującą wcześniej <a href="/tag/hipokaliemia/” title=”hipokaliemia” class=”to-tag” data-termid=”18864″>hipokaliemią lub z hipokaliemią, która rozwinęła się w trakcie leczenia abirateronem, należy utrzymywać stężenie potasu na poziomie ≥ 4,0 mM.18

Postępowanie w przypadku toksyczności

W przypadku wystąpienia objawów toksyczności stopnia ≥ 3, w tym nadciśnienia, hipokaliemii, obrzęku i innych działań niezwiązanych z mineralokortykosteroidami:19

  • Należy natychmiast wstrzymać leczenie
  • Wdrożyć odpowiednie postępowanie medyczne
  • Nie wznawiać leczenia abirateronem, aż nasilenie objawów zmniejszy się do stopnia 1. lub wartości wyjściowych

20

W przypadku pominięcia dawki dobowej, zarówno abirateronu, jak i prednizonu lub prednizolonu, należy wznowić leczenie zwykle stosowaną dawką dobową następnego dnia.21

Postępowanie w przypadku hepatotoksyczności

Hepatotoksyczność jest poważnym działaniem niepożądanym wymagającym szczególnej uwagi podczas stosowania abirateronu. Należy postępować według poniższych zaleceń:22

  • Umiarkowana hepatotoksyczność (aktywność AlAT lub AspAT zwiększona >5x powyżej GGN):
    • Natychmiast wstrzymać leczenie
    • Po powrocie wyników badań czynnościowych wątroby do wartości wyjściowych można wznowić leczenie w zmniejszonej dawce 500 mg raz na dobę
    • U pacjentów, u których wznowiono leczenie, należy badać aktywność aminotransferaz w surowicy przynajmniej co dwa tygodnie przez trzy miesiące, a następnie co miesiąc
    • W razie nawrotu hepatotoksyczności podczas stosowania zmniejszonej dawki 500 mg na dobę, należy przerwać leczenie
  • Ciężka hepatotoksyczność (aktywność AlAT lub AspAT zwiększona >20x powyżej GGN):
    • Należy przerwać leczenie i nie rozpoczynać go ponownie

23

Dostosowanie dawki w specjalnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Zalecenia dotyczące dawkowania
Zaburzenia czynności wątroby
  • Łagodne zaburzenia (klasa A wg Child-Pugh): nie jest konieczne dostosowanie dawki
  • Umiarkowane zaburzenia (klasa B wg Child-Pugh): brak konkretnych zaleceń dotyczących dostosowania dawki; zastosowanie abirateronu należy rozważnie ocenić, korzyści powinny wyraźnie przeważać nad możliwym ryzykiem
  • Ciężkie zaburzenia (klasa C wg Child-Pugh): nie należy stosować abirateronu
Zaburzenia czynności nerek
  • Nie jest konieczne dostosowanie dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
  • Brak danych klinicznych u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek – należy zachować ostrożność
Dzieci i młodzież Nie istnieje odpowiednie zastosowanie abirateronu w populacji dzieci i młodzieży

24 25 26

Szczegółowa tabela dawkowania abirateronu

Wskazanie/Sytuacja kliniczna Dawka abirateronu Dawka prednizonu/prednizolonu Sposób podawania Uwagi
Standardowe dawkowanie w leczeniu mHSPC 1000 mg raz na dobę 5 mg raz na dobę Na czczo (≥2h po posiłku i ≥1h przed kolejnym posiłkiem) Kontynuacja farmakologicznej kastracji analogami LHRH u pacjentów niekastrowanych chirurgicznie
Standardowe dawkowanie w leczeniu mCRPC 1000 mg raz na dobę 10 mg raz na dobę Kontynuacja farmakologicznej kastracji analogami LHRH u pacjentów niekastrowanych chirurgicznie
Po wystąpieniu hepatotoksyczności (AlAT/AspAT >5x GGN), po normalizacji parametrów 500 mg raz na dobę Bez zmian (5 mg lub 10 mg w zależności od wskazania) Jak przy standardowym dawkowaniu Konieczne monitorowanie aminotransferaz co 2 tygodnie przez 3 miesiące, później co miesiąc
Ciężka hepatotoksyczność (AlAT/AspAT >20x GGN) Całkowite przerwanie leczenia Nie należy ponownie rozpoczynać leczenia
Toksyczność stopnia ≥3 (nadciśnienie, hipokaliemia, obrzęki i inne działania niezwiązane z mineralokortykosteroidami) Wstrzymanie leczenia do czasu poprawy do stopnia 1. lub wartości wyjściowych Bez zmian Jak przy standardowym dawkowaniu po wznowieniu Konieczne wdrożenie odpowiedniego postępowania medycznego
Pominięcie dawki dobowej Kontynuacja zwykłej dawki dobowej następnego dnia (bez podwajania dawki) Jak przy standardowym dawkowaniu Dotyczy zarówno abirateronu jak i prednizonu/prednizolonu
Łagodne zaburzenia czynności wątroby (klasa A wg Child-Pugh) 1000 mg raz na dobę (bez modyfikacji) Bez zmian Jak przy standardowym dawkowaniu Nie jest konieczne dostosowanie dawki
Umiarkowane zaburzenia czynności wątroby (klasa B wg Child-Pugh) Brak konkretnych zaleceń dotyczących dawkowania Stosować ostrożnie, korzyści muszą przeważać nad ryzykiem
Ciężkie zaburzenia czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh) Przeciwwskazane Nie należy stosować abirateronu
Zaburzenia czynności nerek (dowolnego stopnia) 1000 mg raz na dobę (bez modyfikacji) Bez zmian Jak przy standardowym dawkowaniu W ciężkich zaburzeniach czynności nerek zachować ostrożność

27 28 29

Zasady monitorowania pacjenta podczas leczenia abirateronem

Regularne monitorowanie pacjenta podczas leczenia abirateronem jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii oraz wczesnego wykrycia potencjalnych działań niepożądanych.30

Monitorowanie parametrów wątrobowych:

  • Aktywność aminotransferaz w surowicy (AlAT, AspAT) – przed rozpoczęciem leczenia, co dwa tygodnie przez pierwsze trzy miesiące leczenia, a następnie co miesiąc
  • Częstsze badania (co dwa tygodnie przez trzy miesiące) po wznowieniu leczenia po epizodzie hepatotoksyczności

31

Monitorowanie zaburzeń równowagi elektrolitowej i układu krążenia:

  • Ciśnienie tętnicze krwi – co miesiąc
  • Stężenie potasu w surowicy – co miesiąc
  • Zastój płynów – co miesiąc
  • U pacjentów z istotnym ryzykiem zastoinowej niewydolności serca – co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a następnie co miesiąc

32

Szczególne zalecenia dotyczące monitorowania stężenia potasu:

  • U pacjentów z wcześniejszą hipokaliemią lub u których hipokaliemia rozwija się podczas leczenia, należy utrzymywać stężenie potasu na poziomie ≥ 4,0 mM

33

Szczególne populacje pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby:

U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B wg Child-Pugh) wykazano około 4-krotne zwiększenie całkowitego wpływu abirateronu na organizm po jednorazowej dawce doustnej 1000 mg abirateronu octanu.34

  • Łagodne zaburzenia (klasa A wg Child-Pugh) – nie jest konieczne dostosowanie dawki
  • Umiarkowane zaburzenia (klasa B wg Child-Pugh) – brak konkretnych zaleceń dotyczących dawkowania, należy stosować lek z ostrożnością, korzyści powinny wyraźnie przeważać nad ryzykiem
  • Ciężkie zaburzenia (klasa C wg Child-Pugh) – abirateron jest przeciwwskazany

35

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek:

  • Nie jest konieczne dostosowanie dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
  • Brak jest danych klinicznych u pacjentów z rakiem gruczołu krokowego i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek – należy zachować ostrożność

36

Dzieci i młodzież:

  • Nie istnieje odpowiednie zastosowanie abirateronu w populacji dzieci i młodzieży

37

Postępowanie przy pominięciu dawki

W przypadku pominięcia dawki dobowej, zarówno abirateronu, jak i prednizonu lub prednizolonu, należy wznowić leczenie zwykle stosowaną dawką dobową następnego dnia. Nie należy przyjmować podwójnej dawki w celu uzupełnienia pominiętej dawki.38

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl