Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Atorvastatin Bluefish AB

Stosowanie produktu leczniczego Atorvastatin Bluefish AB wymaga zachowania szeregu specjalnych środków ostrożności oraz regularnego monitorowania pacjenta, ze względu na potencjalne zagrożenia związane z jego stosowaniem. Poniżej przedstawiono szczegółowe zalecenia dotyczące bezpiecznego stosowania leku.¹

Zaburzenia czynności wątroby

Regularne monitorowanie czynności wątroby jest konieczne zarówno przed rozpoczęciem leczenia, jak i okresowo w trakcie terapii produktem Atorvastatin Bluefish AB. W przypadku wystąpienia objawów przedmiotowych lub podmiotowych sugerujących uszkodzenie wątroby, należy niezwłocznie wykonać badania kontrolne czynności wątroby. Pacjenci ze zwiększoną aktywnością aminotransferaz powinni pozostawać pod ścisłą obserwacją do momentu normalizacji parametrów.²

Jeżeli zwiększenie aktywności aminotransferaz utrzymuje się powyżej trzykrotnej wartości górnej granicy normy (GGN), zaleca się zmniejszenie dawki lub całkowite odstawienie produktu Atorvastatin Bluefish AB. Szczególną ostrożność należy zachować podczas podawania leku pacjentom spożywającym znaczne ilości alkoholu oraz osobom z chorobami wątroby w wywiadzie.³

Ryzyko udarów krwotocznych – badanie SPARCL

W analizie post-hoc badania SPARCL (Stroke Prevention by Aggressive Reduction in Cholesterol Levels) zaobserwowano częstsze występowanie udarów krwotocznych u pacjentów bez choroby niedokrwiennej serca w wywiadzie, którzy niedawno przebyli udar mózgowy lub przejściowy atak niedokrwienny (TIA), a byli leczeni atorwastatyną w dawce 80 mg w porównaniu z grupą przyjmującą placebo.⁴

Szczególnie wyraźny wzrost ryzyka odnotowano u pacjentów, którzy w momencie rozpoczęcia badania mieli w wywiadzie wcześniejszy udar krwotoczny lub zawał lakunarny. W przypadku pacjentów z wcześniejszym udarem niedokrwiennym lub zawałem lakunarnym w wywiadzie, stosunek ryzyka do korzyści dla stosowania atorwastatyny w dawce 80 mg pozostaje niejednoznaczny. U takich pacjentów przed rozpoczęciem leczenia należy dokładnie przeanalizować potencjalne ryzyko wystąpienia udaru krwotocznego.⁵

Wpływ na mięśnie szkieletowe

Atorwastatyna, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, może w rzadkich przypadkach wywierać niekorzystny wpływ na mięśnie szkieletowe. Efekty te mogą objawiać się bólami mięśniowymi, zapaleniem mięśni oraz miopatią, która w skrajnych przypadkach może prowadzić do rabdomiolizy – stanu potencjalnie zagrażającego życiu.⁶

Rabdomioliza charakteryzuje się znacznym zwiększeniem aktywności kinazy kreatynowej (>10 razy GGN), mioglobinemią i mioglobinurią, które mogą prowadzić do niewydolności nerek. Bardzo rzadko zgłaszano przypadki wystąpienia immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM) podczas leczenia statynami lub po jego zakończeniu. Cechy kliniczne IMNM to utrzymujące się osłabienie mięśni proksymalnych, zwiększona aktywność kinazy kreatynowej utrzymująca się pomimo przerwania leczenia statynami oraz obecność przeciwciał przeciwko reduktazie HMG CoA. Stan ten reaguje na leczenie immunosupresyjne.^{Środki ostrożności przed rozpoczęciem leczenia}

Produkt Atorvastatin Bluefish AB powinien być przepisywany ostrożnie pacjentom z czynnikami predysponującymi do rozwoju rabdomiolizy. Przed rozpoczęciem terapii statynami należy oznaczyć aktywność kinazy kreatynowej (CK) w następujących przypadkach:⁸

• Zaburzenia czynności nerek
• Niedoczynność tarczycy
• Choroby mięśni lub występowanie dziedzicznych chorób mięśni w wywiadzie rodzinnym
• Wcześniejsze uszkodzenie mięśni po stosowaniu statyn lub fibratów
• Choroby wątroby w wywiadzie i/lub spożywanie dużych ilości alkoholu
• U osób w podeszłym wieku (>70 lat) – badanie należy rozważyć w kontekście innych czynników ryzyka predysponujących do rabdomiolizy
• W sytuacjach potencjalnego zwiększenia stężenia leku w osoczu z powodu interakcji lekowych lub u specjalnych grup pacjentów, w tym podgrup genetycznych

⁹

W wymienionych przypadkach należy dokładnie ocenić potencjalne ryzyko i korzyści terapii przed jej rozpoczęciem. Zaleca się również ścisłe monitorowanie objawów klinicznych. Leczenia nie należy rozpoczynać, jeśli wyjściowa aktywność CK jest istotnie podwyższona (>5 razy GGN).^{Pomiar aktywności kinazy kreatynowej}

Aktywności kinazy kreatynowej (CK) nie należy oznaczać po intensywnym wysiłku fizycznym lub gdy występują inne przyczyny mogące podwyższać jej aktywność, ponieważ utrudnia to właściwą interpretację wyników. Jeśli podczas pierwszego oznaczania aktywność CK jest istotnie podwyższona (>5 razy GGN), pomiar należy powtórzyć po 5-7 dniach w celu weryfikacji wyników.^{Monitorowanie podczas terapii}

Pacjent powinien zostać poinstruowany o konieczności natychmiastowego zgłaszania bólów mięśniowych, kurczów lub osłabienia mięśni, szczególnie jeśli towarzyszy im ogólne złe samopoczucie lub gorączka.¹²

Jeśli takie objawy wystąpią podczas leczenia produktem Atorvastatin Bluefish AB, należy oznaczyć aktywność CK. Gdy aktywność jest istotnie podwyższona (>5 razy GGN), leczenie należy przerwać. Jeżeli objawy mięśniowe są nasilone i powodują codzienny dyskomfort, należy rozważyć odstawienie leku nawet przy aktywności CK ≤5 razy GGN.^{Jednoczesne leczenie innymi produktami leczniczymi}

Ryzyko rabdomiolizy znacząco wzrasta podczas jednoczesnego stosowania atorwastatyny z lekami mogącymi zwiększać jej stężenie w osoczu. Do tej grupy należą silne inhibitory CYP3A4 lub inhibitory transportera, takie jak:¹⁵

• Cyklosporyna
• Antybiotyki makrolidowe (telitromycyna, klarytromycyna, erytromycyna)
• Leki przeciwgrzybicze azolowe (ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol)
• Letermowir
• Inhibitory proteazy HIV (rytonawir, lopinawir, atazanawir, indynawir, darunawir, typranawir z rytonawirem)
• Leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu WZW typu C (boceprewir, telaprewir, elbaswir z grazoprewirem, ledypaswir z sofosbuwirem)
• Inne leki (delawirdyna, styrypentol)
• Pochodne kwasu fibrynowego (gemfibrozyl i inne)
• Niacyna
• Ezetymib

¹⁶

W miarę możliwości należy rozważyć zastosowanie alternatywnych leków niewchodzących w interakcje. Jeśli konieczne jest jednoczesne stosowanie wymienionych leków z atorwastatyną, należy dokładnie przeanalizować stosunek korzyści do ryzyka. W przypadku stosowania leków zwiększających stężenie atorwastatyny w osoczu, zaleca się zastosowanie mniejszej dawki maksymalnej atorwastatyny.¹⁷

W przypadku silnych inhibitorów CYP3A4 rekomenduje się zastosowanie mniejszej dawki początkowej atorwastatyny oraz ścisłe monitorowanie kliniczne pacjenta.¹⁸

Jednoczesne stosowanie z kwasem fusydowym

Produktu Atorvastatin Bluefish AB nie wolno podawać jednocześnie z produktami zawierającymi kwas fusydowy działającymi ogólnoustrojowo, ani w okresie 7 dni od zakończenia leczenia kwasem fusydowym. U pacjentów, u których podanie ogólnoustrojowo kwasu fusydowego jest konieczne, leczenie statynami należy przerwać na cały okres terapii kwasem fusydowym.¹⁹

Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy (w tym niektórych zakończonych zgonem) u pacjentów leczonych jednocześnie kwasem fusydowym i statynami. Pacjent powinien zostać poinstruowany, aby w przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów osłabienia, bólu lub tkliwości mięśni niezwłocznie zgłosił się do lekarza.²⁰

Leczenie statynami można wznowić po upływie siedmiu dni od podania ostatniej dawki kwasu fusydowego.²¹

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Badania kliniczne trwające trzy lata nie wykazały istotnego klinicznie wpływu atorwastatyny na wzrost i dojrzewanie płciowe u dzieci i młodzieży. Ocena obejmowała ogólną ocenę dojrzewania i rozwoju, pomiary w skali Tannera oraz pomiary wzrostu i masy ciała.²²

Śródmiąższowa choroba płuc

Podczas leczenia niektórymi statynami, szczególnie w terapii długoterminowej, zgłaszano pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc. Objawy mogą obejmować duszność, nieproduktywny kaszel oraz ogólne pogorszenie stanu zdrowia (zmęczenie, utratę masy ciała i gorączkę). W przypadku podejrzenia śródmiąższowej choroby płuc, należy przerwać leczenie statynami.²³

Ryzyko wystąpienia cukrzycy

Dostępne dane wskazują, że wszystkie leki z grupy statyn mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi. U niektórych pacjentów z wysokim ryzykiem wystąpienia cukrzycy w przyszłości mogą one powodować hiperglikemię o nasileniu wymagającym odpowiedniej opieki diabetologicznej. Korzyść w postaci zmniejszenia ryzyka rozwoju chorób naczyniowych przeważa jednak nad tym ryzykiem, dlatego nie powinno się z tego powodu przerywać leczenia statynami.²⁴

Pacjenci z grupy ryzyka (stężenie glukozy na czczo 5,6-6,9 mmol/l, BMI >30 kg/m², zwiększone stężenie trójglicerydów, nadciśnienie tętnicze) powinni być poddani kontroli klinicznej i biochemicznej zgodnie z obowiązującymi wytycznymi.^{Substancje pomocnicze}

Produkt leczniczy Atorvastatin Bluefish AB zawiera laktozę. Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego leku.²⁶

Należy zwrócić uwagę, że produkt zawiera następujące ilości laktozy jednowodnej w poszczególnych dawkach:

Produkt leczniczy Atorvastatin Bluefish AB zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę we wszystkich dostępnych dawkach (10 mg, 20 mg, 30 mg, 40 mg, 60 mg i 80 mg), co oznacza, że jest uznawany za „wolny od sodu”.²⁷