aminotransferazy
Aminotransferazy to grupa enzymów biorących udział w procesach transaminacji, czyli przenoszenia grup aminowych pomiędzy aminokwasami a kwasami α-ketokarboksylowymi. Najważniejsze klinicznie aminotransferazy to aminotransferaza alaninowa (ALT) i aminotransferaza asparaginianowa (AST), które stanowią podstawowe markery uszkodzenia wątroby.
ALT występuje głównie w hepatocytach, podczas gdy AST jest obecna w wielu tkankach, w tym w wątrobie, mięśniu sercowym, mięśniach szkieletowych, nerkach i mózgu. Wzrost stężenia tych enzymów w surowicy krwi jest czułym wskaźnikiem uszkodzenia komórek, w których są one zlokalizowane, co pozwala na wykorzystanie ich jako biomarkerów diagnostycznych.
Podwyższony poziom aminotransferaz może wskazywać na choroby wątroby (wirusowe zapalenie wątroby, alkoholową chorobę wątroby, niealkoholową stłuszczeniową chorobę wątroby, toksyczne uszkodzenie wątroby), choroby mięśni (miopatie, rabdomioliza), zawał mięśnia sercowego oraz inne stany chorobowe. Stosunek AST/ALT (współczynnik de Ritisa) może być pomocny w różnicowaniu etiologii chorób wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vastan 10 mg
Lek Vastan (symwastatyna) w dawkach 10 mg i 20 mg posiada szereg przeciwwskazań, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na symwastatynę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (65,48 mg w tabletce 10 mg i 130,96 mg w tabletce 20 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Vastan nie powinien być stosowany u pacjentów z aktywną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym, utrzymującym się wzrostem aminotransferaz. Ponadto, lek jest przeciwwskazany w ciąży i okresie karmienia piersią ze względu na ryzyko teratogenności i przenikania do mleka matki. Wskazane jest także unikanie jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, nelfinawir, erytromycyna) oraz lekami takimi jak gemfibrozyl, cyklosporyna i danazol, ze względu na znaczne zwiększenie ryzyka miopatii i rabdomiolizy.
adherencja terapeutyczna, aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, choroba wątroby, cyklosporyna, danazol, dawkowanie leku, erytromycyna, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, hiperlipidemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karmienie piersią, ketokonazol, klarytromycyna, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, miopatia, nadwrażliwość, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, polipragmazja, rabdomioliza, symwastatyna, tabletka powlekana, wiek podeszły, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zaranta 20 mg
Lek Zaranta, zawierający rozuwastatynę wapniową, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub laktozę jednowodną (obecna w ilościach od 43,5 mg w dawce 5 mg do 348,0 mg w dawce 40 mg), czynna choroba wątroby (aminotransferazy >3x GGN), ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), miopatia, a także przy jednoczesnym stosowaniu sofosbuwiru/welpataswiru/woksylaprewiru lub cyklosporyny. Terapia jest przeciwwskazana u kobiet w ciąży, karmiących oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji ze względu na ryzyko teratogenności. Dodatkowo, dawki 30 mg i 40 mg nie powinny być stosowane u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami nerek (klirens <60 ml/min), niedoczynnością tarczycy, genetycznymi chorobami mięśni, wcześniejszymi objawami miopatii po statynach lub fibratach, nadużywających alkoholu, pacjentów pochodzenia azjatyckiego oraz przy jednoczesnym stosowaniu fibratów, ze względu na zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
Przed rozpoczęciem terapii Zarantą konieczna jest szczegółowa ocena stanu zdrowia pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji wątroby i nerek oraz wywiadu dotyczącego chorób mięśni i stosowanych leków. W przypadku pacjentów z nietolerancją laktozy należy uwzględnić zawartość laktozy jednowodnej w tabletkach, która wzrasta wraz z dawką (od 43,5 mg w dawce 5 mg do 348,0 mg w dawce 40 mg). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów azjatyckiego pochodzenia ze względu na zwiększoną ekspozycję na rozuwastatynę. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) nie zaleca się stosowania dawek 30 mg i 40 mg, natomiast u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami (klirens <30 ml/min) terapia jest całkowicie przeciwwskazana. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu.
aminotransferazy, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, działanie teratogenne, fibraty, genetyczne choroby mięśni, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, lek immunosupresyjny, miopatia, nadwrażliwość, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, pochodzenie azjatyckie, rabdomioliza, rozuwastatyna wapniowa, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosuvastatin/Ezetimib Zentiva 20 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Rosuvastatin/Ezetimib Zentiva, zawierający rozuwastatynę w dawkach 5 mg, 10 mg lub 20 mg oraz ezetymib 10 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi, w których działania niepożądane miały przeważnie łagodny i przemijający charakter. W badaniach klinicznych odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosił poniżej 4%. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są: zwiększona aktywność aminotransferaz (AST, ALT), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, nudności, bóle brzucha, biegunka, wzdęcia) oraz bóle mięśniowe, przy czym rzadko dochodzi do poważniejszych powikłań takich jak miopatia czy rabdomioliza. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest zgodnie z MedDRA, m.in. trombocytopenia i leukopenia (rzadko), cukrzyca typu 2 (często), depresja i bezsenność (niezbyt często), a także reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy (rzadko). Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne interakcje farmakodynamiczne między rozuwastatyną a ezetymibem, które mogą nasilać działania niepożądane, zwłaszcza dotyczące układu mięśniowego i wątroby.
aminotransferazy, białkomocz, ból brzucha, ból mięśniowy, cukrzyca typu 2, ezetymib, ginekomastia, hematuria, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, interakcja farmakodynamiczna, kinaza kreatynowa, leukopenia, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, rozuwastatyna, rozuwastatyna z ezetymibem, trombocytopenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pemetrexed Eugia 500 mg
Pemetreksed, stosowany w terapii onkologicznej, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które obejmują przede wszystkim mielosupresję manifestującą się jako neutropenia, leukopenia, niedokrwistość oraz trombocytopenia, występujące bardzo często (≥1/10). Toksyczność żołądkowo-jelitowa, w tym zapalenie jamy ustnej, nudności, wymioty i biegunka, również występuje często, wpływając na stan odżywienia i komfort pacjenta. Nefrotoksyczność objawia się zmniejszeniem klirensu kreatyniny i wzrostem stężenia kreatyniny we krwi (≥1/10), co wymaga monitorowania funkcji nerek. Ponadto, często obserwuje się wzrost aktywności aminotransferaz (ALT, AST), wskazujący na uszkodzenie wątroby, a także reakcje skórne, takie jak wysypka i łysienie. Rzadkie, ale poważne powikłania to zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica rozpływna naskórka oraz wstrząs anafilaktyczny, które stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, działania niepożądane produktów leczniczych, gorączka neutropeniczna, incydent naczyniowo-mózgowy, jadłowstręt, klirens kreatyniny, krwotok wewnątrzczaszkowy, martwica cewek nerkowych, martwica rozpływna naskórka, mielosupresja, nefrogenna moczówka prosta, nefrotoksyczność, neuropatia czuciowa, neuropatia ruchowa, neutropenia, pancytopenia, pęcherzowe zapalenie skóry, pemetreksed, pemfigoid, perforacja jelit, sepsa, toksyczna martwica naskórka, toksyczność żołądkowo-jelitowa, trombocytopenia, udar niedokrwienny, wstrząs anafilaktyczny, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Miglustat Accord 100 mg
Dane przedkliniczne miglustatu wskazują na istotne działania niepożądane obserwowane w badaniach na zwierzętach, w tym zmniejszenie masy ciała, biegunkę oraz uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego manifestujące się nadżerkami i owrzodzeniami. W dawkach porównywalnych lub umiarkowanie wyższych niż kliniczne zaobserwowano zmiany w narządach limfatycznych, aktywności aminotransferaz, wakuolizację tarczycy i trzustki, zaćmę, nefropatię oraz zmiany w mięśniu sercowym u szczurów. Szczególną uwagę zwraca hiperplazja komórek Leydiga i gruczolaki jąder u samców szczurów w dawkach 30-180 mg/kg mc./dobę, przy czym efekt ten nie wykazywał zależności od dawki i jest prawdopodobnie specyficzny dla gatunku. W badaniach na myszach (dawki 210-840/500 mg/kg mc./dobę) odnotowano zwiększoną częstość zapalnych i hiperplastycznych zmian w jelicie grubym oraz statystycznie istotny wzrost nowotworów jelita grubego przy najwyższej dawce, co może mieć ograniczone znaczenie kliniczne ze względu na wysokie dawki stosowane w badaniach (od 8 do 33 razy większe niż u ludzi). Miglustat nie wykazuje działania mutagennego ani klastogennego w standardowych testach genotoksyczności.
aminotransferazy, astenozoospermia, badania toksykologiczne, biegunka, dystocja, działanie mutagenne, ekspozycja układowa, genotoksyczność, gruczolak, hiperplazja komórek śródmiąższowych jądra, komórki Leydiga, narządy limfatyczne, nefropatia, niepłodność męska, oligospermia, przeżywalność zarodka, strata poimplantacyjna, teratozoospermia, toksyczność leku, toksyczność przewlekła, uszkodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, wakuolizacja, zaburzenia laktacji, zaćma, zanik kanalików nasiennych, zmiany hiperplastyczne, zmniejszenie masy ciała - Leksykon substancji czynnych
Etenzamid – Działania niepożądane
Etenzamid, stosowany w preparacie Etopiryna w dawce 100 mg wraz z kwasem acetylosalicylowym (300 mg) i kofeiną (50 mg), wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych obejmujących różne układy organizmu. Szczególnie istotne są zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość, niedokrwistość (w tym hemolityczna u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej), leukopenia, agranulocytoza oraz eozynopenia. Etenzamid wydłuża czas krwawienia i czas protrombinowy, co zwiększa ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia lub poddawanych zabiegom chirurgicznym. Ponadto, mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, od wysypki i pokrzywki po obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli i wstrząs anafilaktyczny, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.
agranulocytoza, aminotransferazy, białkomocz, choroba wrzodowa, czas krwawienia, czas protrombinowy, dyspepsja, enzymy wątrobowe, eozynopenia, etenzamid, fosfataza alkaliczna, gorączka reumatyczna, kwas acetylosalicylowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwica komórek wątrobowych, nadciśnienie tętnicze, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie żołądka, reakcja nadwrażliwości, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, stężenie bilirubiny, szumy uszne, toczeń rumieniowaty układowy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia krzepnięcia, zgaga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvastatin Medical Valley 40 mg
Atorvastatin Medical Valley, zawierający atorwastatynę w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg oraz 80 mg, jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA stosowanym w terapii hiperlipidemii. Analiza danych klinicznych obejmująca 16 066 pacjentów przez średnio 53 tygodnie wykazała, że 5,2% pacjentów przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu mięśniowo-szkieletowego (bóle mięśni, stawów, skurcze mięśni) oraz zaburzeń metabolicznych, w tym hiperglikemii. Istotne klinicznie podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a zwiększenie kinazy kreatynowej (>3x GGN) u 2,5%, co jest zgodne z profilem innych statyn. Rzadkie, ale poważne działania obejmują miopatię, zapalenie mięśni, rabdomiolizę oraz zaburzenia wątroby, takie jak zapalenie wątroby i cholestaza.
aminotransferazy, anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia, miopatia, miopatia martwicza, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Inegy 10 mg + 10 mg
Lek Inegy, zawierający ezetymib i symwastatynę, jest wskazany w leczeniu zaburzeń lipidowych, jednak jego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Bezwzględnie nie powinien być podawany pacjentom z nadwrażliwością na składniki leku, kobietom w ciąży i karmiącym piersią ze względu na ryzyko wad rozwojowych płodu. Przeciwwskazaniem jest także aktywna choroba wątroby lub utrzymujące się, niewyjaśnione podwyższenie aminotransferaz. Należy monitorować funkcję wątroby przed i w trakcie terapii. Tabletki zawierają laktozę jednowodną w ilościach od 58,2 mg (dawka 10 mg + 10 mg) do 535,8 mg (dawka 10 mg + 80 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
aminotransferazy, androgen syntetyczny, antybiotyk makrolidowy, czynna choroba wątroby, ezetymib i symwastatyna, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunosupresant, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakologiczna, laktoza jednowodna, leczenie hipolipemizujące, lek hipolipemizujący, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwwirusowy, lomitapid, miopatia, nadwrażliwość, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, zaburzenie lipidowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Storvas CRT 80 mg
Atorwastatyna, substancja czynna leku Storvas CRT, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, czynna chorobą wątroby (w tym ostrą i przewlekłą z uszkodzeniem miąższu), a także przy trwale podwyższonej aktywności aminotransferaz przekraczającej 3-krotnie górną granicę normy. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji ze względu na ryzyko teratogenności. Ponadto, stosowanie atorwastatyny jest zabronione w skojarzeniu z lekami przeciwwirusowymi zawierającymi glekaprewir i pibrentaswir, co może prowadzić do znacznego wzrostu stężenia atorwastatyny i ryzyka miopatii oraz rabdomiolizy. Preparat zawiera laktozę jednowodną (np. 306,8 mg w tabletce 80 mg) oraz sód (22,4 mg w tabletce 80 mg), co wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją laktozy lub na diecie niskosodowej.
aminotransferazy, antybiotyki makrolidowe, atorwastatyna, biosynteza cholesterolu, blokery kanału wapniowego, choroba wątroby, cyklosporyna, dziedziczne choroby mięśni, fibraty, glekaprewir z pibrentaswirem, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, inhibitory reduktazy HMG-CoA, klarytromycyna, laktoza jednowodna, leki przeciwgrzybicze, leki przeciwgrzybicze azolowe, nadciśnienie oporne na leczenie, nadwrażliwość na leki, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, rabdomioliza, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenia czynności nerek, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bloxazoc 23,75 mg
Metoprolol bursztynian (Bloxazoc) wykazuje profil działań niepożądanych u około 10% pacjentów, z częstością i nasileniem zależnymi od dawki. Najistotniejsze działania niepożądane dotyczą układu sercowo-naczyniowego, w tym bradykardii, kołatania serca, przemijającego nasilenia niewydolności serca oraz ryzyka wstrząsu kardiogennego u pacjentów po ostrym zawale mięśnia sercowego. Bardzo często obserwowana jest małopłytkowość (≥1/10), co wymaga regularnej kontroli morfologii krwi. W zakresie układu nerwowego często występują zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, koszmary senne, zaburzenia pamięci, dezorientacja, omamy, nerwowość i niepokój (≥1/100 do <1/10). U pacjentów z astmą metoprolol może wywoływać skurcz oskrzeli (≥1/1 000 do <1/100), co stanowi poważne zagrożenie. Dodatkowo, częstość występowania działań niepożądanych obejmuje nudności, bóle brzucha, wymioty, biegunkę, zaparcia oraz suchość błon śluzowych jamy ustnej (≥1/1 000 do <1/100).
aminotransferazy, astma, ból brzucha, bradykardia, depresja, dezorientacja, duszność wysiłkowa, kołatanie serca, koszmary senne, kurcz mięśni, łuszczyca, małopłytkowość, metoprolol bursztynian, morfologia krwi, nadwrażliwość na światło, niewydolność serca, nudności, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezje, skurcz oskrzeli, szumy uszne, wstrząs kardiogenny, zaburzenia koncentracji, zaburzenia libido, zaburzenia pamięci, zaburzenia rytmu serca, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie wątroby, zgorzel - Leksykon substancji czynnych
Ryfampicyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ryfampicyna wymaga ścisłego nadzoru pulmonologicznego lub specjalistycznego podczas całego leczenia, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania czynności wątroby. Przed rozpoczęciem terapii należy wykonać oznaczenia enzymów wątrobowych, bilirubiny, kreatyniny oraz morfologię krwi z liczbą płytek, z wyjątkiem dzieci bez powikłań. Szczególną uwagę zwraca się na preparat Rifamazid (ryfampicyna + izoniazyd), gdzie badania czynności wątroby są kluczowe. U pacjentów z zaburzeniami wątroby zaleca się kontrolę aminotransferaz (AST, ALT) przed leczeniem, co tydzień przez pierwsze 2 tygodnie, a następnie co 2 tygodnie przez kolejne 6 tygodni. W przypadku objawów hepatotoksyczności (gorączka, wymioty, żółtaczka) lek należy odstawić i rozważyć alternatywną terapię, a przy ponownym podaniu ryfampicyny – codzienną kontrolę parametrów wątrobowych.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, bilirubina, choroba układu krążenia, cukrzyca, enzymy wątrobowe, fosfataza zasadowa, gruźlica, hiperbilirubinemia, hormony nadnerczy, hormony tarczycy, izoniazyd, morfologia krwi, neuropatia, płytki krwi, porfiria, pulmonolog, rifamazid, Rifampicyna TZF, ryfampicyna, uszkodzenie wątroby, witamina D, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Flutamid – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Rozpoczęcie terapii flutamidem wymaga ścisłej kontroli specjalistycznej ze względu na ryzyko hepatotoksyczności. Przed leczeniem należy oznaczyć poziom aminotransferaz w surowicy; terapia jest przeciwwskazana przy ich stężeniu 2-3-krotnie przekraczającym górną granicę normy. Monitorowanie czynności wątroby powinno odbywać się co miesiąc przez pierwsze 4 miesiące, a następnie regularnie, zwłaszcza przy pojawieniu się objawów takich jak świąd, żółtaczka, ciemny mocz czy ból w prawym podżebrzu. W przypadku 2-3-krotnego wzrostu aminotransferaz lub klinicznie potwierdzonego uszkodzenia wątroby, leczenie należy przerwać lub zmniejszyć dawkę. Flutamid może powodować również methemoglobinemię i niedokrwistość hemolityczną, szczególnie u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G-6-P) oraz u palaczy, co wymaga monitorowania stężenia methemoglobiny.
agoniści LHRH, agonista LHRH, aminotransferazy, antygen PSA, dławica piersiowa, encefalopatia wątrobowa, flutamid, ginekomastia, gruczolak komórek śródmiąższowych jąder, hepatotoksyczność, martwica wątroby, methemoglobinemia, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór laktazy, niedokrwistość hemolityczna, nietolerancja galaktozy, niewydolność krążenia, niewydolność wątroby, rak gruczołów sutkowych, rak piersi, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zakrzep z zatorami, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atorvastatin Bluefish AB 60 mg
Atorvastatin Bluefish AB, dostępny w dawkach 10 mg, 20 mg, 30 mg, 40 mg, 60 mg oraz 80 mg, zawiera atorwastatynę w postaci trójwodnej soli wapniowej. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, której zawartość w tabletkach wynosi od 53,80 mg (10 mg dawka) do 430,40 mg (80 mg dawka). Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub utrzymującym się, niewyjaśnionym wzrostem aminotransferaz przekraczającym 3-krotną górną granicę normy. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi zawierającymi glekaprewir i pibrentaswir, które mogą zwiększać ryzyko hepatotoksyczności i rabdomiolizy.
aminotransferazy, atorwastatyna, biosynteza cholesterolu, choroba wątroby, glekaprewir z pibrentaswirem, laktoza jednowodna, leki przeciwwirusowe, nadwrażliwość na leki, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, rabdomioliza, statyny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Tyzanidyna – Przeciwwskazania stosowania
Tyzanidyna, stosowana w leczeniu spastyczności mięśni, posiada bezwzględne przeciwwskazania obejmujące ciężkie zaburzenia czynności wątroby oraz trwałe zwiększenie aktywności aminotransferaz powyżej trzykrotnej górnej granicy normy, co wskazuje na ryzyko hepatotoksyczności. Ponadto, jednoczesne stosowanie tyzanidyny z silnymi inhibitorami CYP1A2, takimi jak fluwoksamina i cyprofloksacyna, jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia leku w osoczu i ciężkiego niedociśnienia tętniczego. Nadwrażliwość na tyzanidynę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę zawartą w preparatach Sirdalud, Tizagelan i Tizanor, również stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do terapii.
aminotransferazy, cyprofloksacyna, cytochrom P450, działanie niepożądane, fluorochinolony, fluwoksamina, hepatotoksyczność, inhibitor CYP1A2, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, parametry wątrobowe, Sirdalud, Sirdalud MR, spastyczność mięśni, stężenie leku w osoczu, Tizagelan, Tizanor, tyzanidyna, zaburzenia depresyjne, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pravator 40 mg
Prawastatyna sodowa, substancja czynna preparatu Pravator dostępnego w dawkach 20 mg i 40 mg, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na lek lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (124,9 mg w dawce 20 mg i 249,8 mg w dawce 40 mg). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także czynna choroba wątroby oraz utrzymujące się, niewyjaśnione podwyższenie aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy, ze względu na ryzyko kumulacji leku, hepatotoksyczności oraz nieprzewidywalnej farmakokinetyki. Ponadto, stosowanie prawastatyny jest zakazane u kobiet w ciąży i karmiących piersią z uwagi na potencjalne ryzyko teratogenności oraz przenikanie leku do mleka matki.
aminotransferazy, ciąża, czynna choroba wątroby, farmakokinetyka i farmakodynamika, hepatotoksyczność, laktoza bezwodna, miopatia, nadwrażliwość na prawastatynę, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, Pravator, prawastatyna sodowa, statyna, synteza cholesterolu, teratogenność, upośledzona funkcja wątroby, wątroba, zaburzenia lipidowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Crosuvo Plus 40 mg + 10 mg
Lek Crosuvo Plus, łączący rozuwastatynę i ezetymib, jest wskazany w terapii zaburzeń lipidowych, jednak jego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Preparat jest przeciwwskazany we wszystkich dawkach (5 mg + 10 mg, 10 mg + 10 mg, 20 mg + 10 mg, 40 mg + 10 mg) u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, aktywną chorobą wątroby lub aminotransferazami przekraczającymi 3-krotnie GGN, w ciąży i laktacji, przy ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), miopatii oraz podczas jednoczesnego stosowania sofosbuwiru z welpataswirem i woksylaprewirem lub cyklosporyny. Dodatkowo, najwyższa dawka 40 mg + 10 mg jest przeciwwskazana u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens <60 ml/min), niedoczynnością tarczycy, dziedzicznymi chorobami mięśni, wcześniejszymi objawami miopatii po statynach lub fibratach, nadużywających alkoholu, pochodzenia azjatyckiego oraz przy jednoczesnym stosowaniu fibratów ze względu na ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
aminotransferazy, choroba wątroby, cyklosporyna, działanie teratogenne, ezetymib, fibrat, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, lek immunosupresyjny, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, rabdomioliza, rozuwastatyna, sofosbuwir, statyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie lipidowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Isoprinosine 50 mg/ml
Produkt leczniczy Isoprinosine (50 mg/ml, syrop) wykazuje profil działań niepożądanych o zróżnicowanej częstości występowania, z najczęstszym efektem ubocznym w postaci przemijającego zwiększenia stężenia kwasu moczowego w surowicy krwi i moczu, które zazwyczaj pozostają w granicach normy i powracają do wartości wyjściowych kilka dni po zakończeniu terapii. Inne często obserwowane działania niepożądane obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (wymioty, nudności, dyskomfort w nadbrzuszu – często; biegunka, zaparcie – niezbyt często), zmęczenie i złe samopoczucie (często), a także zmiany w parametrach biochemicznych krwi, takie jak zwiększone stężenie mocznika oraz aktywność aminotransferaz i fosfatazy zasadowej (często), co może wskazywać na wpływ leku na funkcje wątroby i nerek. Reakcje skórne, takie jak świąd i wysypka, występują często, natomiast rumień i pokrzywka mają częstość nieznaną. Dolegliwości neurologiczne, w tym ból głowy i zawroty głowy, są zgłaszane z różną częstością, podobnie jak zaburzenia snu i bóle stawów.
aminotransferazy, bezpieczeństwo farmakoterapii, ból nadbrzusza, charakterystyka produktu leczniczego, dyskomfort w nadbrzuszu, fosfataza zasadowa, hiperurykemia, Isoprinosine, klasyfikacja MedDRA, kwas moczowy, kwas moczowy w moczu, kwas moczowy w surowicy, mocznik we krwi, monitorowanie działań niepożądanych, obrzęk naczynioruchowy, profil bezpieczeństwa leku, reakcja anafilaktyczna, wielomocz, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia skórne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rosufy 10 mg
Rozuwastatyna (Rosufy) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na lek lub substancje pomocnicze, aktywną chorobą wątroby (w tym trwałym, niewyjaśnionym wzrostem aminotransferaz przekraczającym 3-krotnie górną granicę normy), ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), istniejącą miopatią, jednoczesnym stosowaniem cyklosporyny, ciążą, karmieniem piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji. Dawka 40 mg jest szczególnie przeciwwskazana u pacjentów z czynnikami predysponującymi do miopatii lub rabdomiolizy, takimi jak umiarkowane zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min), niedoczynność tarczycy, genetyczne choroby mięśni, wcześniejsze uszkodzenie mięśni po statynach lub fibratach, nadużywanie alkoholu, interakcje lekowe, pochodzenie azjatyckie oraz jednoczesne stosowanie fibratów. Produkt zawiera laktozę jednowodną w dawkach od 96,79 mg (10 mg) do 193,57 mg (20 mg), co wymaga ostrożności u pacjentów z nietolerancją galaktozy lub niedoborem laktazy.
aminotransferazy, choroby mięśni, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dysfagia, działanie teratogenne, fibraty, hepatotoksyczność, inhibitory proteazy HIV, inhibitory reduktazy HMG-CoA, interakcje lekowe, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, leki przeciwgrzybicze, miopatia, nadwrażliwość na lek, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, próby wątrobowe, rabdomioliza, rozuwastatyna, statyny, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Atorvastatin Teva Pharmaceuticals Polska 20 mg
Przedawkowanie atorwastatyny (Atorvox) stanowi poważne zagrożenie kliniczne, wymagające natychmiastowej interwencji i monitorowania. Lek dostępny jest w dawkach 10 mg, 20 mg oraz 40 mg, a brak specyficznego antidotum wymusza stosowanie standardowych procedur leczenia przedawkowania statyn. Kluczowe jest leczenie objawowe oraz podtrzymujące funkcje życiowe, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT), kinazy kreatynowej (CK), parametrów nerkowych (kreatynina, mocznik, GFR, mioglobinuria), elektrolitów (zwłaszcza potasu) oraz równowagi kwasowo-zasadowej. Hemodializa jest nieskuteczna ze względu na wysokie powinowactwo atorwastatyny do białek osocza, co ogranicza eliminację leku z organizmu.
aminotransferazy, atorwastatyna, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka atorwastatyny, gazometria krwi, gospodarka elektrolitowa, hemodializa, hiperkaliemia, interakcja lekowa, kinaza kreatynowa, kreatynina, mioglobinuria, nefrotoksyczność, powinowactwo do białek osocza, rabdomioliza, równowaga kwasowo-zasadowa, statyna, układ mięśniowy, wskaźnik filtracji kłębuszkowej - Leksykon leków
Przedawkowanie – Rosuvastatin Krka 20 mg
Przedawkowanie rozuwastatyny, dostępnej w dawkach od 5 mg do 40 mg, może skutkować poważnymi powikłaniami, takimi jak zaburzenia funkcji wątroby (podwyższenie enzymów wątrobowych: AST, ALT, bilirubina, fosfataza alkaliczna), miopatia i rabdomioliza z podwyższonym poziomem kinazy kreatynowej (CK), a także wtórne zaburzenia funkcji nerek (kreatynina, mocznik, GFR). Objawy żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka) oraz zaburzenia neurologiczne (bóle głowy, zawroty, parestezje) również mogą wystąpić. Monitorowanie kliniczne i biochemiczne jest kluczowe, ze szczególnym uwzględnieniem parametrów wątroby, CK oraz funkcji nerek, a intensywność obserwacji powinna być dostosowana do nasilenia objawów i dawki przedawkowania. W przypadku ciężkich powikłań, takich jak rabdomioliza czy uszkodzenie wątroby, wskazana jest hospitalizacja na oddziale intensywnej terapii.
aktywność kinazy kreatynowej, aminotransferazy, biegunka, bilirubina, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowy, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, funkcja nerek, hemodializa, kinaza kreatynowa, kreatynina, miopatia, mocznik, nudności i wymioty, objaw miopatii, parametr biochemiczny wątroby, parametr funkcji wątroby, parametr nerkowy, parestezja, powikłanie nerkowe, rabdomioliza, rozuwastatyna, statyna, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie wątroby, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zawrót głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosufy 20 mg
Rozuwastatyna (Rosufa) wykazuje profil działań niepożądanych głównie łagodnych i przemijających, z koniecznością przerwania terapii u mniej niż 4% pacjentów w badaniach klinicznych. Częstość działań niepożądanych jest zależna od dawki, z wyższym ryzykiem przy dawce 40 mg. Najczęściej obserwowane działania obejmują bóle mięśni, zaparcia, nudności, bóle głowy oraz zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej i aminotransferaz wątrobowych. Rzadziej występują miopatia, rabdomioliza, zapalenie trzustki, reakcje alergiczne, zaburzenia psychiczne (depresja, zaburzenia snu), a także proteinuria i hematuria. W populacji pediatrycznej zaobserwowano częstsze zwiększenie kinazy kreatyniny >10 x GGN oraz objawy mięśniowe po wysiłku fizycznym.
aminotransferazy, aminotransferazy wątrobowe, ból mięśni, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, polineuropatia, postępująca choroba nerek, proteinuria, rabdomioliza, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, upośledzenie pamięci, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół podobny do tocznia, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abiraterone Fresenius Kabi 250 mg
Abiraterone Fresenius Kabi, zawierający octan abirateronu w dawce 250 mg, jest stosowany w leczeniu zaawansowanego raka gruczołu krokowego. Analiza danych z badań klinicznych fazy 3 wykazała, że najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to obrzęk obwodowy (23% vs 17% placebo), hipokaliemia (18% vs 8%), nadciśnienie tętnicze (22% vs 16%), zakażenia dróg moczowych oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT i/lub AspAT). Działania niepożądane stopnia 3 i 4 wg CTCAE obejmowały hipokaliemię (6% vs 1%), nadciśnienie (7% vs 5%) oraz obrzęk obwodowy (1% vs 1%). Występowały również poważne powikłania, takie jak choroby serca, hepatotoksyczność, złamania i alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych. Ryzyko działań niepożądanych było wyższe u pacjentów wrażliwych na hormony, z gorszym statusem ECOG (≥2) oraz u osób w wieku ≥75 lat. Jednoczesne stosowanie kortykosteroidów zmniejsza częstość i nasilenie efektów mineralokortykosteroidowych.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aminotransferazy, analog LHRH, arytmia, biegunka, bilirubina, cukrzyca, dławica piersiowa, dysfunkcja lewej komory, efekt mineralokortykosteroidowy, frakcja wyrzutowa, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, incydent mózgowo-naczyniowy, krwiomocz, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niestrawność, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk obwodowy, octan abirateronu, osteoporoza, posocznica, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, supresja androgenowa, tachykardia, wirusowe zapalenie wątroby, wodobrzusze, wydłużenie odstępu QT, zakażenie dróg moczowych, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, złamania - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosuvastatin Medical Valley 10 mg
Rozuwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazuje profil działań niepożądanych zależny od dawki, z ryzykiem wzrostu przy dawkach powyżej 20 mg, a szczególnie 40 mg. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu mięśniowo-szkieletowego (ból mięśni, miopatia, rabdomioliza) oraz przewodu pokarmowego (zaparcia, nudności, ból brzucha). Wzrost aktywności kinazy kreatynowej, zwykle łagodny i przemijający, wymaga przerwania terapii przy wartości >5 x GGN. Rzadziej obserwuje się immunozależną miopatię martwiczą, zespół toczniopodobny, choroby ścięgien, a także podwyższenie aminotransferaz, żółtaczkę i zapalenie wątroby, szczególnie przy dawce 40 mg. Proteinuria kanalikowa występuje u <1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i u około 3% przy 40 mg, zwykle ustępując mimo kontynuacji leczenia. W badaniu u dzieci i młodzieży zaobserwowano częstsze zwiększenie kinazy kreatyniny >10 x GGN oraz objawy mięśniowe po wysiłku, jednak profil bezpieczeństwa był zbliżony do dorosłych.
aminotransferazy, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, choroba ścięgien, cukrzyca, DRESS, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, neuropatia obwodowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, świąd, wysypka, zaburzenia pamięci, zaburzenia seksualne, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy, zerwanie mięśnia, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atorvastatin Genoptim 80 mg
Atorvastatin Genoptim, dostępny w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg oraz 80 mg w formie tabletek powlekanych, zawiera atorwastatynę wapniową jako substancję czynną. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na atorwastatynę lub substancje pomocnicze, u osób z czynną chorobą wątroby oraz przy trwale podwyższonej aktywności aminotransferaz przekraczającej 3-krotność górnej granicy normy (GGN). Ponadto, stosowanie atorwastatyny jest bezwzględnie przeciwwskazane w okresie ciąży, karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi zawierającymi glekaprewir z pibrentaswirem stosowanymi w terapii wirusowego zapalenia wątroby typu C, ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia atorwastatyny i powikłań miopatycznych, w tym rabdomiolizy.
aminotransferazy, atorwastatyna, czynna choroba wątroby, dyspnea, enzymy wątrobowe, glekaprewir z pibrentaswirem, górna granica normy, hepatotoksyczność, miopatia, nadwrażliwość na substancję czynną, przeciwwskazanie, rabdomioliza, reakcja alergiczna, stężenie lipidów, substancja czynna, terapia statynami, uszkodzenie hepatocytów, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pentasa
Produkt Pentasa (1 g/100 ml, zawiesina doodbytnicza) wymaga ścisłego nadzoru medycznego ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym reakcji nadwrażliwości i toksycznych zespołów skórnych (SCAR) takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). U pacjentów z historią działań niepożądanych po sulfasalazynie konieczna jest szczególna obserwacja pod kątem reakcji krzyżowych. W trakcie terapii należy natychmiast przerwać leczenie przy wystąpieniu ostrych objawów nietolerancji, takich jak skurczowe lub ostry ból brzucha, gorączka, silny ból głowy, rozległa wysypka skórna z towarzyszącym świądem. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, gdzie konieczne jest monitorowanie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz stężenia kreatyniny i badania moczu, zwłaszcza na początku terapii. Mesalazyna jest przeciwwskazana u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności nerek, a w trakcie leczenia należy unikać jednoczesnego stosowania innych leków nefrotoksycznych lub zwiększyć częstotliwość kontroli parametrów nerkowych.
6-merkaptopuryna, aminotransferazy, astma oskrzelowa, azatiopryna, badanie moczu, ciężkie skórne działania niepożądane, działanie nefrotoksyczne, kamica układu moczowego, kreatynina w surowicy, mesalazyna, nadwrażliwość serca, ostry ból brzucha, rozmaz krwi obwodowej, skurczowy ból brzucha, sulfasalazyna, tioguanina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wysypka skórna, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie składu krwi, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Apo-Atorva 30 mg
Atorwastatyna (Apo-Atorva) wykazuje profil działań niepożądanych potwierdzony na podstawie badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych średnio przez 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie leczonej atorwastatyną versus 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, takie jak bóle mięśni, stawów i kończyn, skurcze mięśni oraz obrzęki stawów. Istotne klinicznie zwiększenie aktywności aminotransferaz (>3 razy górna granica normy – GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a zwiększenie kinazy kreatynowej (CK) >3 razy GGN u 2,5%, z czego 0,4% miało wzrost CK >10 razy GGN. Rzadkie, ale poważne działania obejmują miopatię, zapalenie mięśni, rabdomiolizę oraz zapalenie ścięgien, a także immunozależną miopatię martwiczą o częstości nieznanej. W populacji pediatrycznej (249 dzieci i młodzieży) obserwowano podobny profil działań niepożądanych, jednak dane dotyczące długoterminowego bezpieczeństwa są ograniczone.
aminotransferazy, anafilaksja, atorwastatyna, biegunka, ból brzucha, ból w klatce piersiowej, cholestaza, dyspepsja, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, parestezja, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, zapalenie mięśni, zapalenie ścięgien, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Crestor 10 mg
Rozuwastatyna (Crestor) w dawkach 10 mg i 20 mg posiada liczne przeciwwskazania, które należy starannie ocenić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze (tabletki zawierają laktozę: 91,3 mg w dawce 10 mg i 182,6 mg w dawce 20 mg), czynną chorobę wątroby z aminotransferazami przekraczającymi 3-krotnie GGN, ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), miopatię, a także stosowanie cyklosporyny i leków przeciwwirusowych (sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir). Dawkę 40 mg rozuwastatyny należy unikać u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami nerek (klirens <60 ml/min), niedoczynnością tarczycy, nadużywających alkoholu, pochodzących z Azji oraz u osób stosujących fibraty ze względu na zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Ponadto lek jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży, karmiących oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji.
aminotransferazy, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, działanie niepożądane, fibraty, górna granica normy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, miopatia, nadwrażliwość na substancje, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, profil bezpieczeństwa, rabdomioliza, rozuwastatyna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, tabletka powlekana, toksyczność mięśniowa, toksyczność wątrobowa, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Storvas CRT
Stosowanie atorwastatyny (Storvas CRT) wymaga monitorowania funkcji wątroby, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności aminotransferaz. W przypadku ich wzrostu powyżej 3-krotnej górnej granicy normy (GGN) konieczne jest zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby oraz u osób regularnie spożywających alkohol, ze względu na ryzyko nasilenia hepatotoksyczności. W badaniu SPARCL wykazano zwiększone ryzyko udarów krwotocznych u pacjentów bez choroby niedokrwiennej serca, którzy niedawno przebyli udar mózgowy lub TIA i stosowali atorwastatynę w dawce 80 mg, zwłaszcza u osób z wywiadem udaru krwotocznego lub zawału lakunarnego. W takich przypadkach stosunek korzyści do ryzyka wymaga indywidualnej oceny.
aminotransferazy, ból mięśniowy, choroba niedokrwienna serca, czynność wątroby, górna granica normy, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, miastenia, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, osłabienie mięśni proksymalnych, ostra niewydolność nerek, przejściowy napad niedokrwienny, rabdomioliza, udar krwotoczny, udar mózgu, udar niedokrwienny, uszkodzenie wątroby, zapalenie mięśni, zawał lakunarny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Grofibrat M 267 mg
Fenofibrat mikronizowany, stosowany w terapii dyslipidemii, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych obejmujący różne układy i narządy. Najczęściej obserwuje się zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka i wzdęcia. Istotnym klinicznie powikłaniem jest zapalenie trzustki, którego częstość w badaniu FIELD wyniosła 0,8% w grupie fenofibratu w porównaniu do 0,5% w grupie placebo (p=0,031). Fenofibrat może również powodować wzrost aktywności aminotransferaz oraz ryzyko kamicy żółciowej i jej powikłań. W zakresie układu mięśniowo-szkieletowego notuje się mialgie, zapalenie mięśni, skurcze i osłabienie mięśni, a także potencjalnie zagrażającą życiu rabdomiolizę. Ponadto, lek zwiększa ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, w tym zatorowości płucnej (1,1% vs 0,7%, p=0,022) oraz zakrzepicy żył głębokich (1,4% vs 1,0%, p=0,074), co może być związane ze wzrostem stężenia homocysteiny o średnio 6,5 μmol/l.
aminotransferazy, badanie FIELD, fenofibrat mikronizowany, fotosensytyzacja, Grofibrat M, homocysteina, kamica żółciowa, kolka żółciowa, mialgia, miopatia, niedokrwistość, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, zakrzepica żył głębokich, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie mięśni, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivaxar 2,5 mg
Rywaroksaban, stosowany doustnie w dawce 2,5 mg, jest lekiem przeciwzakrzepowym o dobrze udokumentowanym profilu bezpieczeństwa, potwierdzonym w 13 badaniach klinicznych fazy III obejmujących 53103 pacjentów. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, z częstością 4,5% dla krwawień z nosa oraz 3,8% dla krwotoków z przewodu pokarmowego. Odsetek krwawień różni się w zależności od wskazania terapeutycznego, wahając się od 6,8% u pacjentów po aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego do 28 na 100 pacjentolat u osób z migotaniem przedsionków. Ryzyko krwawień jest szczególnie podwyższone u pacjentów z niekontrolowanym ciężkim nadciśnieniem tętniczym oraz u tych stosujących jednocześnie leki wpływające na hemostazę. Krwawienia mogą prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej, manifestującej się objawami takimi jak osłabienie, bladość, zawroty głowy, a w cięższych przypadkach do niedokrwienia mięśnia sercowego.
aloplastyka stawu, aminotransferazy, antagonista witaminy K, cholestaza, dławica piersiowa, hemostaza, hipoperfuzja, hipowolemia, krwawienie domięśniowe, krwawienie miesiączkowe, krwawienie z błon śluzowych, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok podspojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok z odbytnicy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadpłytkowość, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, powikłanie krwotoczne, profilaktyka udaru, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wylew krwi do stawu, zapalenie wątroby, zatorowość obwodowa, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Rosutrox 5 mg
Przedawkowanie rozuwastatyny (substancji czynnej leku Rosutrox) wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, jednak brak jest standaryzowanego protokołu postępowania. Kluczowe jest monitorowanie funkcji wątroby (aktywność aminotransferaz ALT, AST) oraz kinazy kreatynowej (CK), gdyż ich podwyższenie może wskazywać na uszkodzenie hepatocytów lub rozwijającą się rabdomiolizę. Objawy przedawkowania obejmują m.in. mialgię, osłabienie mięśniowe, rabdomiolizę (CK >10× GGN), ostrą niewydolność nerek, zaburzenia żołądkowo-jelitowe i neurologiczne. Hemodializa jest nieskuteczna w eliminacji rozuwastatyny z uwagi na wysokie wiązanie leku z białkami osocza i nie powinna być rutynowo stosowana, chyba że pojawią się wskazania takie jak ostra niewydolność nerek.
aminotransferazy, diureza, enzymy wątrobowe, funkcja nerek, GFR, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemodializa, hepatocyty, kinaza kreatynowa, kreatynina, mialgia, mioglobina, mioglobinuria, mocznik, ostra niewydolność nerek, parametry wątrobowe, parestezje, przedawkowanie rozuwastatyny, rabdomioliza, Rosutrox, rozuwastatyna, statyny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Simvasterol 20 mg
Symwastatyna zawarta w preparacie Simvasterol wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w dużych, długoterminowych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4 444). W badaniu HPS stosowanie dawki 40 mg/dobę przez średnio 5 lat nie różniło się istotnie pod względem działań niepożądanych w porównaniu z placebo, z częstością miopatii poniżej 0,1% oraz podwyższeniem aminotransferaz (>3× ULN) u 0,21% pacjentów. Wysoka dawka 80 mg/dobę wiązała się z istotnie wyższym ryzykiem miopatii (1,0% vs 0,02% przy 20 mg/dobę). Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży z heterozygotyczną hipercholesterolemią był podobny do placebo, jednak długoterminowy wpływ na rozwój fizyczny i płciowy pozostaje nieznany.
aminotransferazy, anafilaksja, działanie niepożądane, eozynofilia, fotowrażliwość, ginekomastia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, zaburzenia funkcji poznawcze, zapalenie naczyń, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Apo-Atorva 10 mg
Stosowanie atorwastatyny wapniowej (Apo-Atorva) jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, aktywną chorobą wątroby oraz przy utrzymującym się, niewyjaśnionym wzroście aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy. Leku nie należy stosować w okresie ciąży i laktacji ze względu na potencjalne działanie teratogenne i przenikanie do mleka matki. Ponadto, przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie Apo-Atorva z lekami przeciwwirusowymi zawierającymi glekaprewir i pibrentaswir, stosowanymi w terapii WZW typu C, ze względu na ryzyko toksycznego wzrostu stężenia atorwastatyny w osoczu. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji podczas terapii.
aminotransferazy, atorwastatyna wapniowa, cytochrom P450 3A4, czynna choroba wątroby, działanie niepożądane, działanie teratogenne, glekaprewir z pibrentaswirem, lek przeciwwirusowy, metoda antykoncepcji, nadwrażliwość na atorwastatynę, niedoczynność tarczycy, obrzęk naczynioruchowy, tabletka powlekana, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia mięśniowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lipanthyl Supra 215 mg 215 mg
Fenofibrat, stosowany w terapii dyslipidemii, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Najczęściej obserwuje się objawy żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia) oraz wzrost aktywności aminotransferaz (częstość ≥1/100, <1/10), co wymaga regularnej kontroli funkcji wątroby. Istotne jest zwrócenie uwagi na ryzyko zapalenia trzustki, które w badaniu FIELD wystąpiło u 0,8% pacjentów leczonych fenofibratem w porównaniu do 0,5% w grupie placebo (p=0,031). Ponadto, fenofibrat może indukować zaburzenia mięśniowe (mialgie, zapalenie mięśni, skurcze, osłabienie) oraz rzadkie, ale poważne przypadki rabdomiolizy. W trakcie terapii obserwuje się także zwiększone ryzyko zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, w tym zatorowości płucnej (1,1% vs 0,7%, p=0,022) i zakrzepicy żył głębokich (1,4% vs 1,0%, p=0,074), co może być powiązane ze wzrostem stężenia homocysteiny o średnio 6,5 µmol/l.
aminotransferazy, badanie FIELD, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca typu 2, dysfagia, fenofibrat, homocysteina, kamica żółciowa, kolka żółciowa, kreatynina, Lipanthyl Supra, miopatia, mocznik, monitorowanie funkcji wątroby, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, ostra niewydolność nerek, powikłania kamicy żółciowej, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, włóknienie płuc, zakrzepica żył głębokich, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Interakcje leku – Klacid 250 mg/5 ml
Klarytromycyna jest silnym inhibitorem izoenzymu CYP3A cytochromu P450, co prowadzi do licznych interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez ten enzym. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie klarytromycyny z lekami takimi jak astemizol, cyzapryd, domperydon, pimozyd, terfenadyna (ryzyko wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes), alkaloidami sporyszu (ergotamina, dihydroergotamina – ryzyko ostrego zatrucia i niedokrwienia), doustnym midazolamem (7-krotne zwiększenie AUC), statynami metabolizowanymi przez CYP3A4 (lowastatyna, symwastatyna – ryzyko rabdomiolizy), lomitapidem (znaczny wzrost aminotransferaz) oraz tikagrelorem, iwabradyną i ranolazyną. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, efawirenz, fenytoina) obniżają stężenie klarytromycyny, co może osłabić jej skuteczność, natomiast rytonawir znacząco zwiększa jej stężenia (Cmax o 31%, Cmin o 182%, AUC o 77%), wymagając redukcji dawki u pacjentów z niewydolnością nerek.
alkaloidy sporyszu, aminotransferazy, antagonista wapnia, bradyarytmia, CYP3A4, częstoskurcz komorowy, digoksyna, doustne leki przeciwzakrzepowe, doustny lek przeciwcukrzycowy, działania niepożądane, etrawiryna, flukonazol, hipoglikemia, inhibitor fosfodiesterazy, izoenzym CYP3A, kompleks Mycobacterium avium, kortykosteroid, kwasica mleczanowa, lek przeciwarytmiczny, migotanie komór, miopatia, Mycobacterium avium, ośrodkowy układ nerwowy, rabdomioliza, rytonawir, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zatrucie alkaloidami - Leksykon leków
Działania niepożądane – Calipra 80 mg
Atorwastatyna, substancja czynna Calipra 80 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów, z czego 8755 otrzymywało atorwastatynę, a 7311 placebo. Średni czas terapii wynosił 53 tygodnie, a odsetek przerwań leczenia z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% dla atorwastatyny. Najczęściej obserwowanymi zaburzeniami były przemijające, mało nasilone podwyższenia aktywności aminotransferaz (klinicznie istotne u 0,8% pacjentów, przekraczające 3-krotność GGN) oraz wzrost aktywności kinazy kreatynowej (CK) powyżej 3-krotności GGN u 2,5% pacjentów, z 0,4% przypadków przekraczających 10-krotność GGN. Profil działań niepożądanych u pacjentów pediatrycznych (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi w postaci zakażeń, bez istotnego wpływu na rozwój i dojrzewanie płciowe. Istotnym ryzykiem jest zwiększone ryzyko rozwoju cukrzycy, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak glikemia na czczo ≥ 5,6 mmol/L, BMI > 30 kg/m², podwyższone trójglicerydy czy nadciśnienie tętnicze.
aminotransferazy, anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, cukrzyca, ginekomastia, glukoza we krwi, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, toczeń układowy, toksyczna nekroliza naskórka, trójglicerydy, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Relanium 5 mg
Stosowanie diazepamu w dawce 5 mg, dostępnego w postaci tabletek Relanium, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych obejmujących różne układy i narządy. Najczęściej obserwuje się zmęczenie, senność oraz osłabienie siły mięśniowej, które są dawkozależne i zwykle ustępują po adaptacji organizmu. Wśród działań niepożądanych o nieznanej częstości występowania wymienia się m.in. zaburzenia psychiczne (splątanie, depresja, reakcje paradoksalne takie jak pobudzenie czy agresja), zaburzenia układu nerwowego (niezborność ruchów, drżenia, niepamięć następcza), zaburzenia serca (niewydolność, arytmie), a także ryzyko uzależnienia psychicznego i fizycznego przy długotrwałym stosowaniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji paradoksalnych, które są częstsze u dzieci i osób starszych, oraz na możliwość wystąpienia zespołu odstawienia po nagłym przerwaniu terapii.
agranulocytoza, aminotransferazy, arytmia, ataksja, benzodiazepiny, depresja oddechowa, diazepam, diplopia, dyzartria, fosfataza zasadowa, hipersaliwacja, kserostomia, niedociśnienie, niepamięć następcza, nietrzymanie moczu, niewydolność serca, osłabienie siły mięśniowej, reakcja paradoksalna, splątanie, spłycenie emocjonalne, środki uspokajające, uzależnienie psychiczne, zatrzymanie moczu, zespół odstawienia, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Teicoplanin AptaPharma 200 mg
Teikoplanina w postaci proszku i rozpuszczalnika do roztworu do wstrzykiwań/infuzji (dawki 200 mg i 400 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według częstości występowania. Najczęstsze działania obejmują leukopenię, małopłytkowość, eozynofilię oraz reakcje anafilaktyczne, wstrząs anafilaktyczny i zespół czerwonego człowieka. Rzadziej obserwuje się poważne reakcje skórne, takie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy oraz obrzęk naczynioruchowy. Dodatkowo, teikoplanina może powodować ototoksyczność, objawiającą się głuchotą, szumami usznymi i zaburzeniami przedsionkowymi. Zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, neutropenia i pancytopenia, występują niezbyt często, natomiast zapalenie żył i zakrzepowe zapalenie żył mają częstość nieznaną. W miejscu podania mogą pojawić się ból, gorączka, ropień oraz dreszcze.
agranulocytoza, aminotransferazy, Clostridioides difficile, drgawki, eozynofilia, fosfataza zasadowa, kreatynina, leukopenia, małopłytkowość, nadkażenie, nefrotoksyczność, neutropenia, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ototoksyczność, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szumy uszne, teikoplanina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia przedsionkowe, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żył, zespół czerwonego człowieka, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Autoimmunologiczne zapalenie wątroby – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Autoimmunologiczne zapalenie wątroby (AIH) jest przewlekłą chorobą charakteryzującą się immunologicznym uszkodzeniem miąższu wątroby, które bez leczenia prowadzi do 10-letniego przeżycia na poziomie około 50%, natomiast terapia zwiększa je powyżej 90%. Kluczowymi czynnikami prognostycznymi są obecność marskości wątroby (10-letnie przeżycie bez przeszczepu wynosi 94% u pacjentów bez marskości, 79% u z wyrównaną marskością i 44% u z niewyrównaną marskością), wiek rozpoznania (gorsze rokowanie u pacjentów <18 lat), obecność przeciwciał SLA/LP oraz poziomy trójglicerydów (TG ≤0,95 mmol/L wiąże się z gorszym przeżyciem, HR=3,79, 95% CI: 1,53-9,42). Wczesna odpowiedź biochemiczna, definiowana normalizacją aminotransferaz i IgG, jest kluczowa dla dobrego rokowania, a niekompletna normalizacja ALT po 6 miesiącach koreluje z gorszymi wynikami. Dodatkowo, poziomy ferrytyny i IgG w surowicy stanowią predyktory odpowiedzi na leczenie, co może ułatwić stratifikację ryzyka i decyzje terapeutyczne.
aminotransferazy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, hipergammaglobulinemia, homeostaza żelaza, immunoglobulina G, inhibitory kalcyneuryny, marskość niewyrównana, marskość wątroby, marskość wyrównana, nadciśnienie wrotne, niewydolność wątroby, pomiar sztywności wątroby, progresja włóknienia, przeszczepienie wątroby, standaryzowany współczynnik umieralności, testy wątrobowe, transplantacja - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rosuvastatin/Ezetimib Zentiva 20 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Rosuvastatin/Ezetimib Zentiva, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne lub pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (243,89 mg w dawce 5 mg + 10 mg; 238,39 mg w dawce 10 mg + 10 mg; 228,29 mg w dawce 20 mg + 10 mg). Nie należy go stosować u osób z czynną chorobą wątroby, niewyjaśnionym trwałym wzrostem aminotransferaz lub gdy ich aktywność przekracza 3-krotnie górną granicę normy, a także u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min). Lek jest przeciwwskazany w ciąży, podczas karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji. Ponadto, stosowanie jest zabronione u pacjentów z rozpoznaną miopatią oraz przy jednoczesnym stosowaniu sofosbuwiru/welpataswiru/woksylaprewiru lub cyklosporyny ze względu na ryzyko miopatii i rabdomiolizy wynikające z interakcji farmakokinetycznych.
aminotransferazy, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cyklosporyna, cytochrom P450, czynna choroba wątroby, działanie teratogenne, dziedziczne choroby mięśni, fibraty, hepatotoksyczność, inhibitory reduktazy HMG-CoA, interakcje farmakokinetyczne, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, leki immunosupresyjne, miopatia, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, rabdomioliza, rozuwastatyna i ezetymib, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności tarczycy, zakażenie HCV, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kwikaton 50 mg
Profil bezpieczeństwa wildagliptyny (substancji czynnej leku Kwikaton) w dawce 50 mg raz na dobę został oceniony na podstawie danych klinicznych od 3784 pacjentów, w tym 2264 w monoterapii i 1520 w terapii skojarzonej. Działania niepożądane miały przeważnie łagodny i przemijający charakter, nie wymagały przerwania leczenia, a ich częstość nie była zależna od wieku, etniczności, czasu terapii ani dawki. Zaburzenia czynności wątroby, w tym zapalenie wątroby, występowały rzadko i zazwyczaj bezobjawowo, z powrotem parametrów wątrobowych do normy po odstawieniu leku. Podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT lub AspAT) przekraczające 3× górną granicę normy obserwowano u 0,2% pacjentów przy dawce 50 mg raz na dobę oraz 0,3% przy dawce 50 mg dwa razy na dobę, bez objawów klinicznych cholestazy czy żółtaczki.
AlAT, aminotransferazy, AspAT, cholestaza, enzymy wątrobowe, górna granica normy, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, monoterapia, obrzęk naczynioruchowy, podwyższona aktywność AlAT, terapia skojarzona, wildagliptyna, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia układu immunologicznego, zapalenie wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzapine APC 5 mg
Olanzapine APC, zawierający olanzapinę w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane (≥1%) są zaburzenia metaboliczne, takie jak zwiększenie masy ciała, podwyższone stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów oraz cukromocz i zwiększony apetyt. W zakresie hematologicznym występują eozynofilia, leukopenia i neutropenia, a neurologicznie senność, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm i dyskineza. Dodatkowo notuje się niedociśnienie ortostatyczne, działanie przeciwcholinergiczne, przemijające podwyższenie aminotransferaz wątrobowych, wysypkę, astenie, zmęczenie i gorączkę. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się wzrost aktywności fosfatazy zasadowej, gamma-glutamylotransferazy, kwasu moczowego oraz fosfokinazy kreatyninowej, a także obrzęki. Działania te wymagają systematycznego monitorowania, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, z zaburzeniami wątroby, cukrzycą lub chorobami układu krążenia.
akatyzja, aminotransferazy, choroba Parkinsona, choroby sercowo-naczyniowe, cukrzyca typu 2, dna moczanowa, dyskineza, efekt antycholinergiczny, eozynofilia, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, glukozuria, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipotensja ortostatyczna, kinaza kreatynowa, kserostomia, leukopenia, miopatia, mlekotok, neutropenia, olanzapina, parkinsonizm, przyrost masy ciała, retencja moczu, senność, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia widzenia, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ezehron Duo 20 mg + 10 mg
Ezehron Duo to lek łączący rozuwastatynę wapniową i ezetymib, dostępny w dawkach 5 mg + 10 mg, 10 mg + 10 mg oraz 20 mg + 10 mg. Profil bezpieczeństwa wynika z działania obu substancji oraz ich interakcji. Najczęstsze działania niepożądane u pacjentów z hipercholesterolemią to zwiększona aktywność aminotransferaz, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz bóle mięśniowe. Rozuwastatyna, szczególnie w dawkach powyżej 20 mg, może powodować miopatię, zapalenie mięśni, a rzadko rabdomiolizę z ryzykiem ostrej niewydolności nerek. Wzrost kinazy kreatynowej (CK) powyżej 5-krotności górnej granicy normy (GGN) wymaga przerwania terapii. Ezetymib w monoterapii i w skojarzeniu ze statynami wykazuje podobny profil działań niepożądanych jak placebo, z niskim odsetkiem istotnego wzrostu CK (>10 x GGN) i aminotransferaz (≥3 x GGN). Białkomocz, głównie kanalikowy, występuje u <1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg rozuwastatyny i u około 3% przy dawce 40 mg, zwykle ustępuje samoistnie i nie wiąże się z progresją choroby nerek.
aminotransferazy, białkomocz, ból mięśni, cukrzyca, ezetymib, ginekomastia, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, martwicza miopatia immunologiczna, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezje, polineuropatia, rabdomioliza, rozuwastatyna wapniowa, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, zaburzenia ścięgien, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Inozyna – Działania niepożądane
Inozyna pranobeks, będąca kompleksem inozyny i 4-acetamidobenzoesanu 2-hydroksypropylodimetyloamoniowego w stosunku molarnym 1:3, jest stosowana w wielu preparatach leczniczych (np. Akvir, Groprinosin). Najczęstszym działaniem niepożądanym jest istotne, ale zazwyczaj przemijające, zwiększenie stężenia kwasu moczowego w surowicy i moczu (≥1/10), które powraca do normy po zakończeniu terapii. Inne często obserwowane działania obejmują bóle głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, dyskomfort i bóle w nadbrzuszu, świąd i wysypkę, bóle stawów oraz zmęczenie i złe samopoczucie (częstość ≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują nerwowość, senność, bezsenność, biegunka i zaparcia (≥1/1000 do <1/100). W badaniach laboratoryjnych często obserwuje się podwyższone stężenie mocznika, aminotransferaz i fosfatazy zasadowej we krwi, co może wskazywać na umiarkowany wpływ na funkcję wątroby.
aminotransferazy, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból stawów, dna moczanowa, dyskomfort w nadbrzuszu, fosfataza zasadowa, hiperurykemia, inozyna pranobeks, kamica nerkowa, kwas moczowy, mocznik, nadwrażliwość, nerwowość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień, senność, wielomocz, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zaparcia, zawroty głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Romazic 40 mg
Rozuwastatyna (Romazic), jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, jest skutecznym lekiem w terapii zaburzeń lipidowych, jednak jej stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, aktywną chorobą wątroby (aminotransferazy >3-krotna górna granica normy), ciężkimi zaburzeniami funkcji nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), miopatią, a także u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji. Ponadto, jednoczesne stosowanie cyklosporyny jest przeciwwskazane ze względu na istotne interakcje farmakologiczne. Szczególną ostrożność należy zachować przy dawce 40 mg, która jest związana z wyższym ryzykiem miopatii i rabdomiolizy, zwłaszcza u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min), niedoczynnością tarczycy, genetycznymi chorobami mięśni, wcześniejszym uszkodzeniem mięśni po statynach lub fibratach, nadużywaniem alkoholu, a także u pacjentów pochodzenia azjatyckiego oraz przy jednoczesnym stosowaniu fibratów.
aminotransferazy, choroba mięśni, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, fibrat, hepatotoksyczność, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakologiczna, klirens kreatyniny, miopatia, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, rabdomioliza, Romazic, rozuwastatyna, statyny, stężenie leku w osoczu, synteza cholesterolu, uszkodzenie mięśni, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia funkcji nerek, zaburzenia lipidowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy