Działania niepożądane rozuwastatyny

Rozuwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, może powodować szereg działań niepożądanych, które w większości przypadków mają charakter łagodny i przemijający. Należy podkreślić, że mniej niż 4% pacjentów uczestniczących w kontrolowanych badaniach klinicznych musiało przerwać leczenie z powodu wystąpienia działań niepożądanych.¹

Ogólna charakterystyka profilu bezpieczeństwa

Profil działań niepożądanych rozuwastatyny został opracowany na podstawie danych z badań klinicznych oraz doświadczeń zgromadzonych w toku porejestracyjnego stosowania leku. Ważną obserwacją jest fakt, że częstość występowania działań niepożądanych wydaje się być zależna od zastosowanej dawki leku – im wyższa dawka, tym większe ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.²

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej obserwowanych działań niepożądanych rozuwastatyny należą dolegliwości ze strony układu mięśniowo-szkieletowego, w tym ból mięśni oraz zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak zaparcia, nudności i ból brzucha. Wśród zaburzeń neurologicznych najczęściej obserwuje się bóle głowy i zawroty głowy.³

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Wpływ na układ mięśniowo-szkieletowy

Działania niepożądane dotyczące układu mięśniowo-szkieletowego stanowią istotny problem kliniczny związany ze stosowaniem rozuwastatyny. Obserwuje się tu spektrum zaburzeń – od łagodnych bólów mięśniowych, poprzez miopatię, aż do potencjalnie zagrażającej życiu rabdomiolizy. Ryzyko to jest szczególnie wysokie przy stosowaniu dawek powyżej 20 mg.⁴

U pacjentów leczonych rozuwastatyną obserwuje się zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej zależne od dawki, które w większości przypadków ma charakter łagodny, bezobjawowy i przemijający. W przypadku stwierdzenia znacznego wzrostu aktywności kinazy kreatynowej (>5 x GGN) zaleca się przerwanie leczenia.^{5 x GGN) należy przerwać leczenie (patrz punkt 4.4).”>5}

Do rzadszych, ale istotnych klinicznie zaburzeń mięśniowo-szkieletowych należą: immunozależna miopatia martwicza, zespół toczniopodobny oraz choroby ścięgien, które mogą być powikłane ich zerwaniem.⁶

Wpływ na wątrobę

U niewielkiej liczby pacjentów leczonych rozuwastatyną obserwuje się zwiększenie aktywności aminotransferaz zależne od zastosowanej dawki. Podobnie jak w przypadku innych statyn, zmiany te są zwykle łagodne, bezobjawowe i ustępują samoistnie. Do rzadszych działań niepożądanych ze strony wątroby należą żółtaczka i zapalenie wątroby.⁷

Należy zaznaczyć, że częstość występowania ciężkich działań niepożądanych ze strony wątroby (głównie zwiększenie aktywności aminotransferaz) jest większa po zastosowaniu dawki 40 mg.⁸

Wpływ na nerki

Rozuwastatyna może powodować proteinurię, głównie pochodzenia kanalikowego, stwierdzaną testem paskowym. Częstość występowania tego działania niepożądanego zależy od dawki – przy dawkach 10 lub 20 mg występuje u mniej niż 1% pacjentów, natomiast przy dawce 40 mg u około 3% pacjentów. W większości przypadków proteinuria zmniejsza się lub ustępuje podczas kontynuacji leczenia.⁹

Ważną obserwacją jest brak dowodów wskazujących, aby proteinuria poprzedzała wystąpienie ostrej lub postępującej choroby nerek. U pacjentów leczonych rozuwastatyną obserwuje się również występowanie hematurii, jednak jej częstość jest mała.¹⁰

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

W 52-tygodniowym badaniu klinicznym przeprowadzonym wśród dzieci i młodzieży zaobserwowano, że zwiększenie stężenia kinazy kreatyniny >10 x GGN (górna granica normy) oraz objawy ze strony mięśni występujące po ćwiczeniach lub zwiększonej aktywności fizycznej pojawiały się częściej niż u dorosłych. Poza tym, profil bezpieczeństwa rozuwastatyny w tej grupie wiekowej był zbliżony do profilu bezpieczeństwa u dorosłych pacjentów. ^{10 x GGN (górna granica normy) i objawy ze strony mięśni występujące po ćwiczeniach lub zwiększonej aktywności fizycznej obserwowane były częściej w 52-tygodniowym badaniu klinicznym przeprowadzonym wśród dzieci i młodzieży w porównaniu z osobami dorosłymi (patrz punkt 4.4). Pod innymi względami, profil bezpieczeństwa rozuwastatyny u dzieci i młodzieży był zbliżony do profilu bezpieczeństwa u dorosłych pacjentów.”>11}

Inne istotne działania niepożądane

Do rzadkich, ale istotnych klinicznie działań niepożądanych rozuwastatyny należą również reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona oraz reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS). Rozuwastatyna może także powodować cukrzycę, przy czym ryzyko jej wystąpienia zależy od obecności czynników predysponujących (stężenie glukozy we krwi na czczo ≥5,6 mmol/L, BMI >30 kg/m², podwyższone stężenie triglicerydów we krwi, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie).^{30 kg/m², podwyższone stężenie triglicerydów we krwi, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie).”>12}

Podobnie jak w przypadku innych statyn, rozuwastatyna może powodować zaburzenia seksualne. Obserwowano również pojedyncze przypadki śródmiąższowego zapalenia płuc, szczególnie podczas długotrwałej terapii.¹³

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane rozuwastatyny sklasyfikowane według częstości występowania oraz systemowej klasyfikacji narządów. Częstości występowania działań niepożądanych określono według następującej konwencji: Często (≥1/100 do <1/10); Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); Bardzo rzadko (<1/10 000); Częstość nieznana (nie może zostać określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Rosuvastatin Medical Valley" data-section="Działania niepożądane" title="Na podstawie danych pochodzących z badań klinicznych oraz bogatego doświadczenia zgromadzonego w toku porejestracyjnego stosowania leku, w poniższej tabeli przedstawiono profil działań niepożądanych rozuwastatyny. Działania niepożądane wyszczególnione poniżej zostały sklasyfikowane według częstości ich występowania oraz systemowej klasyfikacji narządów. Częstości występowania działań niepożądanych są określone według następującej konwencji: Często (≥1/100 do <1/10); Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); Bardzo rzadko (14

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi farmakovigilance, po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁵

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku zwiększenia aktywności kinazy kreatynowej powyżej 5-krotności górnej granicy normy, należy przerwać leczenie rozuwastatyną. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów stosujących dawkę 40 mg, u których częstość występowania rabdomiolizy, ciężkich działań niepożądanych ze strony nerek i wątroby jest większa niż przy niższych dawkach.^{5 x GGN) należy przerwać leczenie (patrz punkt 4.4). […] Częstość występowania rabdomiolizy, ciężkich działań niepożądanych ze strony nerek i wątroby (głównie zwiększenie aktywności aminotransferaz) jest większa po dawce 40 mg.”>16}