Działania niepożądane
Simvasterol 20 mg
Symwastatyna zawarta w preparacie Simvasterol wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w dużych, długoterminowych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4 444). W badaniu HPS stosowanie dawki 40 mg/dobę przez średnio 5 lat nie różniło się istotnie pod względem działań niepożądanych w porównaniu z placebo, z częstością miopatii poniżej 0,1% oraz podwyższeniem aminotransferaz (>3× ULN) u 0,21% pacjentów. Wysoka dawka 80 mg/dobę wiązała się z istotnie wyższym ryzykiem miopatii (1,0% vs 0,02% przy 20 mg/dobę). Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży z heterozygotyczną hipercholesterolemią był podobny do placebo, jednak długoterminowy wpływ na rozwój fizyczny i płciowy pozostaje nieznany.
Działania niepożądane leku Simvasterol
Kompleksowa ocena bezpieczeństwa stosowania symwastatyny zawartej w preparacie Simvasterol opiera się na danych z szeroko zakrojonych, długoterminowych, kontrolowanych placebo badań klinicznych, w tym badania HPS (Heart Protection Study) z udziałem 20 536 pacjentów oraz badania 4S (Scandinavian Simvastatin Survival Study) obejmującego 4444 pacjentów. Profil bezpieczeństwa leku został szczegółowo udokumentowany w trakcie wieloletnich obserwacji klinicznych.1
Istotne obserwacje z kluczowych badań klinicznych
W badaniu HPS, w którym porównywano grupę pacjentów leczonych symwastatyną w dawce 40 mg na dobę (n=10 269) z grupą otrzymującą placebo (n=10 267), parametry bezpieczeństwa były porównywalne w obu grupach w okresie średnio 5 lat obserwacji. Wskaźniki przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych były podobne: 4,8% w grupie leczonej symwastatyną wobec 5,1% w grupie placebo. Częstość występowania miopatii była poniżej 0,1% u pacjentów leczonych symwastatyną w dawce 40 mg. Zwiększenie aktywności aminotransferaz (>3× powyżej górnej granicy normy, potwierdzone powtórnym badaniem) wystąpiło u 0,21% pacjentów (n=21) leczonych symwastatyną w dawce 40 mg, w porównaniu do 0,09% pacjentów (n=9) otrzymujących placebo.<sup data-drug="Simvasterol" data-section="Działania niepożądane" title="W badaniu HPS (patrz punkt 5.1), w którym uczestniczyło 20 536 pacjentów leczonych symwastatyną w dawce 40 mg na dobę (n = 10 269) lub placebo (n = 10 267), parametry bezpieczeństwa były porównywalne wśród pacjentów przyjmujących symwastatynę lub placebo, przez okres wynoszący średnio 5 lat obserwacji. Wskaźniki przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych były w tych grupach porównywalne (4,8% w grupie pacjentów leczonych symwastatyną, w porównaniu z 5,1% w grupie placebo). Częstość występowania miopatii była poniżej 0,1% (2
Należy zwrócić uwagę, że w badaniu klinicznym wykazano zwiększoną częstość występowania miopatii u pacjentów leczonych symwastatyną w dawce 80 mg na dobę (1,0%) w porównaniu z pacjentami przyjmującymi dawkę 20 mg na dobę (0,02%).3
Dzieci i młodzież
W 48-tygodniowym badaniu z udziałem dzieci i młodzieży (chłopców w fazie II i powyżej według skali Tannera oraz dziewcząt, u których minął co najmniej jeden rok od pierwszej miesiączki) w wieku 10-17 lat z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną (n=175), profil bezpieczeństwa i tolerancji w grupie leczonej symwastatyną był na ogół podobny do profilu w grupie leczonej placebo. Warto podkreślić, że długotrwały wpływ leku na dojrzewanie fizyczne, umysłowe i płciowe jest nadal nieznany, a dane z jednorocznego okresu leczenia są ograniczone.4
Szczegółowa klasyfikacja działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono działania niepożądane według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1000, <1/100), rzadko (≥1/10 000, <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000), nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Simvasterol" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych uszeregowano zgodnie z następującą klasyfikacją: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1000, <1/100), rzadko (≥1/10 000, <1/1000), bardzo rzadko (5
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość | Rzadko | Zmniejszenie stężenia hemoglobiny i liczby erytrocytów |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Anafilaksja | Bardzo rzadko | Ostra reakcja alergiczna o charakterze uogólnionym |
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Bardzo rzadko | Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu |
| Depresja | Częstość nieznana | Obniżenie nastroju i utrata zainteresowań | |
| Zaburzenia snu, w tym koszmary senne | Częstość nieznana | Raportowane dla różnych statyn | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Rzadko | Dyskomfort odczuwany w różnych częściach głowy |
| Parestezje | Rzadko | Nieprawidłowe odczucia, takie jak mrowienie, drętwienie | |
| Zawroty głowy | Rzadko | Uczucie wirowania lub niestabilności | |
| Neuropatia obwodowa | Rzadko | Uszkodzenie nerwów obwodowych | |
| Zaburzenia pamięci | Bardzo rzadko | Upośledzenie zdolności zapamiętywania lub przypominania | |
| Zaburzenia oka | Niewyraźne widzenie | Rzadko | Pogorszenie ostrości widzenia |
| Zaburzenia widzenia | Rzadko | Inne nieprawidłowości w percepcji wzrokowej | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Śródmiąższowa choroba płuc | Częstość nieznana | Stan zapalny tkanki płucnej, niezwiązany z infekcją |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcia | Rzadko | Rzadkie oddawanie stolca lub trudności z defekacją |
| Bóle brzucha | Rzadko | Dyskomfort lub ból w jamie brzusznej | |
| Wzdęcia z oddawaniem wiatrów | Rzadko | Nadmierne gromadzenie gazów w przewodzie pokarmowym | |
| Niestrawność | Rzadko | Dyskomfort w górnej części brzucha | |
| Biegunka | Rzadko | Częste oddawanie luźnych lub wodnistych stolców | |
| Nudności | Rzadko | Nieprzyjemne uczucie dyskomfortu w żołądku z tendencją do wymiotów | |
| Wymioty | Rzadko | Gwałtowne wydalenie treści żołądkowej przez usta | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby i/lub żółtaczka | Rzadko | Proces zapalny wątroby i/lub żółte zabarwienie skóry i błon śluzowych |
| Niewydolność wątroby | Bardzo rzadko | Poważne zaburzenie funkcji wątroby, może mieć skutek śmiertelny | |
| Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | Rzadko | Podwyższenie wartości ALT, AST, GGTP, fosfatazy alkalicznej | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Rzadko | Zmiany skórne o różnym charakterze |
| Świąd | Rzadko | Nieprzyjemne uczucie prowokujące do drapania skóry | |
| Łysienie | Rzadko | Wypadanie włosów | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Miopatia (w tym zapalenie mięśni) | Rzadko | Choroba mięśni, często z ich osłabieniem |
| Rabdomioliza z ostrą niewydolnością nerek lub bez | Rzadko | Rozpad komórek mięśniowych, mogący prowadzić do uszkodzenia nerek | |
| Bóle mięśniowe | Rzadko | Dyskomfort lub ból w mięśniach | |
| Kurcze mięśni | Rzadko | Nagłe, mimowolne skurcze mięśni | |
| Immunozależna miopatia martwicza (IMNM) | Częstość nieznana | Autoimmunologiczne uszkodzenie mięśni z osłabieniem mięśni proksymalnych i podwyższoną aktywnością kinazy kreatynowej | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Zaburzenia erekcji | Częstość nieznana | Niemożność osiągnięcia lub utrzymania erekcji |
| Ginekomastia | Bardzo rzadko | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn | |
| Zaburzenia ogólne | Astenia | Rzadko | Ogólne osłabienie, zmęczenie |
| Zaburzenia metaboliczne | Cukrzyca | Częstość nieznana | Ryzyko zależy od obecności czynników predysponujących (glikemia na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², podwyższone triglicerydy, nadciśnienie) |
Specjalne ostrzeżenia dotyczące poszczególnych działań niepożądanych
Miopatia i rabdomioliza
Jednym z najistotniejszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem symwastatyny jest miopatia, która może prowadzić do rabdomiolizy – potencjalnie zagrażającego życiu stanu polegającego na rozpadzie komórek mięśniowych. W badaniach klinicznych wykazano zależność między dawką symwastatyny a ryzykiem rozwoju miopatii – przy dawce 80 mg na dobę częstość występowania miopatii wynosiła 1,0%, podczas gdy przy dawce 20 mg na dobę tylko 0,02%.6
Szczególną uwagę należy zwrócić na immunozależną miopatię martwiczą (IMNM), którą zgłaszano bardzo rzadko. Jest to autoimmunologiczna miopatia charakteryzująca się:
- osłabieniem mięśni proksymalnych
- zwiększoną aktywnością kinazy kreatynowej w surowicy, utrzymującą się mimo przerwania leczenia statynami
- bioptat mięśnia wykazuje martwiczą miopatię bez istotnego zapalenia
- poprawą stanu po zastosowaniu leków immunosupresyjnych7
Zaburzenia wątroby
W rzadkich przypadkach stosowanie symwastatyny może prowadzić do zaburzeń funkcji wątroby, manifestujących się jako:
- zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy (ALT, AST, GGTP)
- zapalenie wątroby
- żółtaczka
- w bardzo rzadkich przypadkach – niewydolność wątroby (z potencjalnie śmiertelnym przebiegiem)8
Zaburzenia poznawcze
W okresie porejestracyjnym zgłaszano rzadkie przypadki zaburzeń funkcji poznawczych u pacjentów przyjmujących statyny, w tym symwastatynę. Obserwowane problemy obejmowały:
- utratę pamięci
- osłabienie pamięci
- amnezję
- zaburzenia pamięci
- splątanie
Zgłaszane problemy były na ogół łagodne i ustępowały po przerwaniu leczenia statyną. Obserwowano zmienny czas od wystąpienia objawów (od 1 dnia do kilku lat) i ich ustąpienia (mediana 3 tygodnie).9
Zespół nadwrażliwości
W rzadkich przypadkach opisywano zespół nadwrażliwości, przebiegający z jednym lub więcej z następujących objawów:
- obrzęk naczynioruchowy
- zespół toczniopodobny
- bóle mięśni typu reumatoidalnego
- zapalenie mięśni i skóry
- zapalenie naczyń
- małopłytkowość
- eozynofilia
- podwyższone OB
- zapalenie stawów i bóle stawów
- pokrzywka
- nadwrażliwość na światło
- gorączka
- uderzenia gorąca
- duszność
- złe samopoczucie10
Zaburzenia metaboliczne
U pacjentów przyjmujących statyny, w tym symwastatynę, zgłaszano przypadki:
- wzrostu stężenia HbA1c
- wzrostu stężenia glukozy w surowicy na czczo
- rozwoju cukrzycy – częstość zależy od obecności czynników ryzyka (poziom glukozy we krwi na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów, nadciśnienie w wywiadzie)30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów, nadciśnienie w wywiad).”>11
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania