Działania niepożądane atorwastatyny

Atorwastatyna, substancja czynna produktu leczniczego Calipra 80 mg, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA (statyny), może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Profil bezpieczeństwa został ustalony na podstawie obszernych badań klinicznych z udziałem 16 066 pacjentów (8755 otrzymujących atorwastatynę i 7311 otrzymujących placebo) oraz danych z okresu porejestracyjnego. Średni okres stosowania badanego leku wynosił 53 tygodnie, a odsetek pacjentów przerywających przyjmowanie leku wyniósł 5,2% w przypadku atorwastatyny i 4,0% w przypadku placebo.¹

Bezpieczeństwo kliniczne i znaczenie farmakologiczne działań niepożądanych

Podczas terapii atorwastatyną obserwuje się niekiedy podwyższoną aktywność aminotransferaz w surowicy. Zaburzenia te są zwykle mało nasilone, przemijające i zazwyczaj nie wymagają przerwania leczenia. Klinicznie istotne zwiększenie aktywności aminotransferaz (przekraczające trzykrotność górnej granicy normy – GGN) stwierdzono u 0,8% pacjentów. Zmiany te wykazują zależność od dawki leku i są całkowicie odwracalne po zakończeniu terapii.²

Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy powyżej trzykrotności GGN odnotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących atorwastatynę, co jest wynikiem porównywalnym z danymi dla innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Aktywność przekraczająca dziesięciokrotność GGN stwierdzano u 0,4% pacjentów otrzymujących atorwastatynę.³

Niepożądane efekty u pacjentów pediatrycznych

Profil działań niepożądanych atorwastatyny u pacjentów pediatrycznych w wieku od 10 do 17 lat jest zasadniczo podobny do obserwowanego w grupie otrzymującej placebo. Najczęstszym działaniem niepożądanym w tej grupie wiekowej, niezależnie od oceny przyczynowości, były zakażenia. W trzyletnim badaniu dotyczącym wpływu na dojrzewanie i rozwój, obejmującym ocenę dojrzałości płciowej według skali Tannera oraz pomiary wzrostu i masy ciała, nie stwierdzono istotnego klinicznie wpływu atorwastatyny na rozwój i dojrzewanie płciowe młodych pacjentów.⁴

Baza danych bezpieczeństwa klinicznego atorwastatyny obejmuje informacje od 520 pacjentów pediatrycznych, w tym 7 pacjentów poniżej 6 lat, 121 pacjentów w wieku 6-9 lat oraz 392 pacjentów w wieku 10-17 lat. Zgodnie z dostępnymi danymi, częstość występowania, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci jest podobne do tych obserwowanych u dorosłych pacjentów.⁵

Ryzyko rozwoju cukrzycy

Jednym z istotnych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem atorwastatyny, podobnie jak innych statyn, jest zwiększone ryzyko rozwoju cukrzycy. Częstość występowania tego powikłania zależy od obecności lub braku czynników ryzyka, takich jak: ^{30 kg/m², zwiększone stężenie trójglicerydów, nadciśnienie w wywiadzie).”>6}

• Stężenie glukozy we krwi na czczo ≥ 5,6 mmol/L
• BMI > 30 kg/m²
• Zwiększone stężenie trójglicerydów
• Nadciśnienie tętnicze w wywiadzie

Szczegółowa klasyfikacja działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono dokładny profil działań niepożądanych atorwastatyny, sklasyfikowany według częstości występowania i układów narządów:⁷

Monitorowanie działań niepożądanych i kontrola bezpieczeństwa

Pacjenci przyjmujący atorwastatynę powinni być regularnie monitorowani pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, ze szczególnym uwzględnieniem parametrów funkcji wątroby oraz aktywności kinazy kreatynowej w surowicy. W przypadku wystąpienia objawów wskazujących na uszkodzenie mięśni, zwłaszcza gdy towarzyszą im zwiększone wartości CK, należy rozważyć modyfikację terapii.⁸

Działania niepożądane specyficzne dla grupy statyn

Oprócz działań niepożądanych specyficznych dla atorwastatyny, w przypadku niektórych statyn zaobserwowano także następujące działania niepożądane:⁹

• Zaburzenia seksualne – różne dysfunkcje w sferze seksualnej
• Depresja – zaburzenia nastroju o różnym nasileniu
• Śródmiąższowa choroba płuc – rzadkie przypadki patologii tkanki płucnej, opisywane szczególnie podczas długotrwałego stosowania statyn
• Immunozależna miopatia martwicza – rzadka postać uszkodzenia mięśni o podłożu autoimmunologicznym¹⁰

Zgłaszanie działań niepożądanych

Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania leku po jego wprowadzeniu do obrotu ma kluczowe znaczenie dla oceny stosunku korzyści do ryzyka. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.¹¹

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:¹²

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, PL-02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹³