Działania niepożądane
Syntarpen 2 g

Preparat Syntarpen zawiera 2 g kloksacyliny sodowej w fiolce oraz 50,5 mg sodu na gram produktu i jest stosowany w formie roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje szeroki zakres działań niepożądanych, które mogą dotyczyć układu krwiotwórczego (np. eozynofilia, leukopenia, neutropenia, małopłytkowość, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna), układu immunologicznego (reakcje alergiczne natychmiastowe i opóźnione, w tym obrzęk naczynioruchowy, skurcz krtani, zapaść naczyniowa, choroba posurowicza), układu nerwowego (neurotoksyczność manifestująca się pobudzeniem, sennością, dezorientacją, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek), przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty, rzekomobłoniaste zapalenie jelit), wątroby (podwyższone aminotransferazy, żółtaczka cholestatyczna), skóry (wysypki, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka) oraz nerek (bezmocz, śródmiąższowe zapalenie nerek). Częstość występowania większości działań niepożądanych jest bardzo rzadka, z wyjątkiem biegunki, która występuje często. Monitorowanie parametrów hematologicznych, wątrobowych i nerkowych jest wskazane, szczególnie u pacjentów z grup ryzyka lub przy długotrwałej terapii.

Działania niepożądane leku Syntarpen 2 g

Syntarpen to preparat zawierający kloksacylinę sodową, który występuje w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Każda fiolka zawiera 2 g substancji czynnej, a ponadto 50,5 mg sodu na każdy gram produktu. Podczas stosowania tego antybiotyku beta-laktamowego może wystąpić szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania.1

Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania leku Syntarpen jest kluczowe dla zapewnienia właściwego stosunku korzyści do ryzyka terapii. Działania niepożądane związane ze stosowaniem kloksacyliny sodowej mogą dotyczyć wielu układów organizmu, a ich częstość występowania klasyfikuje się według standardowej nomenklatury medycznej.2

Układy organizmu dotknięte działaniami niepożądanymi

Działania niepożądane leku Syntarpen mogą obejmować różne układy organizmu, od zaburzeń hematologicznych, poprzez reakcje immunologiczne, aż po dolegliwości ze strony układu nerwowego, pokarmowego, wątroby, skóry oraz nerek. Profil bezpieczeństwa tego leku wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarza prowadzącego, zwłaszcza u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka.3

Hematologiczne działania niepożądane

Podczas stosowania kloksacyliny sodowej mogą wystąpić zaburzenia dotyczące krwi i układu chłonnego. Są one klasyfikowane jako bardzo rzadkie, jednak ze względu na ich potencjalną ciężkość wymagają szczególnej uwagi. Do takich zaburzeń należą: przemijająca eozynofilia, leukopenia, neutropenia, zaburzenia czynności płytek krwi, małopłytkowość, agranulocytoza, zahamowanie czynności szpiku kostnego oraz niedokrwistość hemolityczna. Zmiany te mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, dlatego konieczne jest monitorowanie parametrów hematologicznych podczas terapii.4

Reakcje nadwrażliwości

Bardzo rzadko, lecz z istotnym znaczeniem klinicznym, mogą wystąpić reakcje immunologiczne w odpowiedzi na podanie kloksacyliny. Wyróżnia się dwa typy tych reakcji: natychmiastowe reakcje alergiczne oraz opóźnione reakcje alergiczne. Reakcje natychmiastowe mogą manifestować się jako obrzęk naczynioruchowy, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego, a nawet zapaść naczyniowa, która w skrajnych przypadkach może prowadzić do zgonu. Reakcje opóźnione, pojawiające się od 48 godzin do 2-4 tygodni po rozpoczęciu leczenia, obejmują objawy takie jak gorączka, złe samopoczucie, bóle mięśniowe i stawowe, bóle brzucha, różnorodne wysypki skórne, objawy choroby posurowiczej czy alergiczne zapalenie naczyń.5

Szczególnie narażeni na wystąpienie reakcji nadwrażliwości są pacjenci z wieloma alergiami w wywiadzie, z astmą, katarem siennym lub pokrzywką, zwłaszcza gdy otrzymują duże dawki leku podawanego parenteralnie. Wystąpienie reakcji uczuleniowej stanowi bezwzględne wskazanie do natychmiastowego odstawienia leku.6

Neurotoksyczność

Bardzo rzadko podczas stosowania Syntarpenu mogą pojawić się objawy neurotoksyczności, które obejmują przemijającą nadmierną ruchliwość, pobudzenie, niepokój, senność, stan dezorientacji i/lub zawroty głowy. Te zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego występują przede wszystkim u pacjentów z niewydolnością nerek, którzy otrzymują wysokie dawki kloksacyliny. W przypadku ich wystąpienia należy rozważyć modyfikację dawkowania lub przerwanie terapii.7

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Wśród działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego najczęściej (klasyfikowane jako „często”) występuje biegunka. Do bardzo rzadkich zaburzeń żołądkowo-jelitowych zalicza się nudności, wymioty, rzekomobłoniaste zapalenie jelit (potencjalnie ciężkie powikłanie antybiotykoterapii), zapalenie jamy ustnej oraz czarny język włochaty. Te objawy wymagają konsultacji lekarskiej i mogą stanowić wskazanie do modyfikacji leczenia.8

Hepatotoksyczność

Bardzo rzadko podczas terapii kloksacyliną może dojść do zaburzeń wątroby i dróg żółciowych, manifestujących się podwyższoną aktywnością aminotransferaz, a w pojedynczych przypadkach może wystąpić żółtaczka cholestatyczna lub zapalenie wątroby. Co istotne, objawy te zwykle ustępują po odstawieniu leku. Monitorowanie parametrów wątrobowych może być wskazane u pacjentów długotrwale przyjmujących lek lub z chorobami wątroby w wywiadzie.9

Reakcje skórne

Skórne działania niepożądane kloksacyliny mogą manifestować się w różnorodny sposób – od łagodnych wysypek, poprzez świąd i pokrzywkę, aż po ciężkie, zagrażające życiu reakcje dermatologiczne. Do tych ostatnich zaliczamy: rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczną nekrolizę naskórka (zespół Lyella) oraz pęcherzowe złuszczające zapalenie skóry. Pojawienie się pokrzywki bezpośrednio po podaniu leku sugeruje reakcję alergiczną i wymaga natychmiastowego przerwania terapii. Należy pamiętać, że wysypki skórne mogą pojawić się również z opóźnieniem, od 48 godzin do 2-4 tygodni po rozpoczęciu leczenia.10

Nefrotoksyczność

Bardzo rzadko podczas terapii Syntarpenem mogą wystąpić zaburzenia ze strony nerek i dróg moczowych, takie jak bezmocz, śródmiąższowe zapalenie nerek oraz zaburzenia czynności kanalików nerkowych. Typowymi objawami tych powikłań są wysypka, gorączka, eozynofilia, krwiomocz i białkomocz. Te działania niepożądane występują najczęściej u pacjentów otrzymujących wysokie dawki leku i/lub z istniejącymi wcześniej zaburzeniami czynności nerek. Po odstawieniu leku objawy te zwykle ustępują.11

Reakcje miejscowe i ogólne

Wśród działań niepożądanych dotyczących miejsca podania i objawów ogólnych należy wymienić rzadko występujące zaczerwienienie skóry w miejscu wstrzyknięcia lub zakrzepowe zapalenie żył. Bardzo rzadko mogą pojawić się objawy ogólne, takie jak gorączka, ból i zawroty głowy, które ustępują po odstawieniu leku.12

Zestawienie działań niepożądanych leku Syntarpen 2 g

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych obserwowanych podczas stosowania kloksacyliny sodowej, wraz z częstością ich występowania oraz opisem klinicznym:

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis kliniczny
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Przemijająca eozynofilia Bardzo rzadko Zwiększona liczba eozynofili we krwi, zazwyczaj ustępuje po zakończeniu leczenia
Leukopenia Bardzo rzadko Zmniejszenie liczby leukocytów we krwi
Neutropenia Bardzo rzadko Zmniejszenie liczby neutrofili, zwiększa ryzyko infekcji
Zaburzenia czynności płytek krwi Bardzo rzadko Nieprawidłowa funkcja płytek, może skutkować zaburzeniami krzepnięcia
Małopłytkowość Bardzo rzadko Zmniejszenie liczby płytek krwi, może prowadzić do krwawień
Agranulocytoza Bardzo rzadko Skrajne zmniejszenie liczby granulocytów, stan zagrażający życiu
Niedokrwistość hemolityczna Bardzo rzadko Rozpad krwinek czerwonych prowadzący do anemii
Zaburzenia układu immunologicznego Obrzęk naczynioruchowy Bardzo rzadko Natychmiastowa reakcja alergiczna z obrzękiem twarzy, warg, języka lub gardła
Skurcz krtani Bardzo rzadko Natychmiastowa reakcja alergiczna mogąca prowadzić do niewydolności oddechowej
Skurcz oskrzeli Bardzo rzadko Natychmiastowa reakcja alergiczna manifestująca się trudnościami w oddychaniu
Spadek ciśnienia tętniczego Bardzo rzadko Reakcja natychmiastowa prowadząca do hipotensji
Zapaść naczyniowa Bardzo rzadko Ciężka reakcja alergiczna zagrażająca życiu
Gorączka, złe samopoczucie, bóle mięśni i stawów Bardzo rzadko Objawy opóźnionej reakcji alergicznej, 48h do 2-4 tygodni po rozpoczęciu leczenia
Choroba posurowicza Bardzo rzadko Opóźniona reakcja z gorączką, wysypką, bólami stawów, powiększeniem węzłów chłonnych
Alergiczne zapalenie naczyń Bardzo rzadko Zapalenie i uszkodzenie ścian naczyń krwionośnych w mechanizmie immunologicznym
Zaburzenia układu nerwowego Nadmierna ruchliwość Bardzo rzadko Objaw neurotoksyczności, głównie u pacjentów z niewydolnością nerek
Pobudzenie Bardzo rzadko Objaw neurotoksyczności związany z wysokimi dawkami leku
Niepokój Bardzo rzadko Objaw neurotoksyczności, szczególnie przy zaburzeniach funkcji nerek
Senność Bardzo rzadko Objaw neurotoksyczności związany z wysokimi dawkami leku
Stan dezorientacji i/lub zawroty głowy Bardzo rzadko Objaw neurotoksyczności, głównie u pacjentów z niewydolnością nerek
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka Często Najczęstsze działanie niepożądane ze strony przewodu pokarmowego
Nudności Bardzo rzadko Dolegliwość żołądkowo-jelitowa, może wpływać na przyjmowanie leku
Wymioty Bardzo rzadko Reakcja żołądkowo-jelitowa mogąca prowadzić do odwodnienia
Rzekomobłoniaste zapalenie jelit Bardzo rzadko Poważne powikłanie antybiotykoterapii związane z Clostridioides difficile
Zapalenie jamy ustnej, czarny język włochaty Bardzo rzadko Zaburzenia mikroflory jamy ustnej prowadzące do zmian śluzówkowych
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Podwyższona aktywność aminotransferaz Bardzo rzadko Laboratoryjny wskaźnik uszkodzenia wątroby, ustępuje po odstawieniu leku
Żółtaczka cholestatyczna, zapalenie wątroby Bardzo rzadko Poważne powikłania wątrobowe, ustępują po odstawieniu leku
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka, świąd, pokrzywka Bardzo rzadko Łagodniejsze reakcje skórne, mogą być oznaką nadwrażliwości
Rumień wielopostaciowy Bardzo rzadko Poważna reakcja skórna z charakterystycznymi zmianami tarczowatymi
Zespół Stevensa-Johnsona Bardzo rzadko Ciężka reakcja skórna z pęcherzami i martwicą naskórka, stan zagrażający życiu
Toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella) Bardzo rzadko Najcięższa reakcja skórna z rozległą martwicą naskórka, wysoką śmiertelnością
Pęcherzowe złuszczające zapalenie skóry Bardzo rzadko Ciężka reakcja skórna z pęcherzami i złuszczaniem naskórka
Opóźnione reakcje skórne Bardzo rzadko Pojawiające się 48h do 2-4 tygodni po rozpoczęciu leczenia
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Bezmocz Bardzo rzadko Brak wydzielania moczu, stan zagrażający życiu
Śródmiąższowe zapalenie nerek Bardzo rzadko Zapalenie tkanki śródmiąższowej nerek, często o podłożu alergicznym
Zaburzenia czynności kanalików nerkowych Bardzo rzadko Objawami są wysypka, gorączka, eozynofilia, krwiomocz, białkomocz
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Zaczerwienienie skóry w miejscu podania Rzadko Miejscowa reakcja w miejscu wstrzyknięcia leku
Zakrzepowe zapalenie żył Rzadko Zapalenie żyły z tworzeniem zakrzepu, związane z podaniem dożylnym
Gorączka, ból i zawroty głowy Bardzo rzadko Ogólnoustrojowe reakcje, ustępują po odstawieniu leku

Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania Syntarpenu

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe znaczenie ma zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Takie postępowanie umożliwia ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Profesjonalny personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.13

Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Telefon: + 48 22 49 21 301
  • Faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za produkt leczniczy.14

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl