Działania niepożądane leku Neoparin Multi

Enoksaparyna sodowa, substancja czynna preparatu Neoparin Multi 10 000 j.m. (100 mg)/ml, została przebadana u ponad 15 000 pacjentów w różnorodnych badaniach klinicznych. Profil bezpieczeństwa opracowano na podstawie obserwacji pacjentów otrzymujących lek w ramach profilaktyki zakrzepicy żył głębokich po zabiegach chirurgicznych, leczenia zakrzepicy żył głębokich powikłanej lub niepowikłanej zatorowością płucną, niestabilnej dławicy piersiowej oraz zawału mięśnia sercowego.¹

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych enoksaparyny w badaniach klinicznych należały krwotoki, małopłytkowość i trombocytoza. Podczas przedłużonego leczenia zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej u pacjentów z aktywną chorobą nowotworową profil bezpieczeństwa enoksaparyny jest podobny do obserwowanego w standardowym leczeniu tych schorzeń.²

Schemat dawkowania enoksaparyny sodowej różnił się w zależności od wskazania. W profilaktyce zakrzepicy żył głębokich po operacjach lub u unieruchomionych pacjentów z ostrymi schorzeniami stosowano dawkę 4000 j.m. (40 mg) podskórnie raz na dobę. W leczeniu zakrzepicy żył głębokich powikłanej bądź niepowikłanej zatorowością płucną pacjenci otrzymywali 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin lub 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) podskórnie raz na dobę. Schematy dawkowania dla leczenia niestabilnej dławicy piersiowej, zawału mięśnia sercowego bez załamka Q oraz świeżego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST również były zróżnicowane.³

Warto odnotować raportowane przypadki ostrej uogólnionej osutki krostkowej związanej z leczeniem enoksaparyną.⁴

Częstość występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana następująco: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (<1/10 000); częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).⁵

Szczegółowy opis działań niepożądanych

Ciężkie krwotoki

Do poważnych powikłań krwotocznych dochodzi u nie więcej niż 4,2% pacjentów po zabiegach chirurgicznych. Niektóre z tych przypadków zakończyły się zgonem. Powikłania krwotoczne u pacjentów chirurgicznych uznawano za poważne, jeśli krwotok spowodował istotne zdarzenie kliniczne lub gdy towarzyszył mu spadek poziomu hemoglobiny o ≥2 g/dl lub konieczne było przetoczenie 2 lub więcej jednostek produktów krwiopochodnych. Krwotoki zaotrzewnowe i wewnątrzczaszkowe zawsze klasyfikowano jako poważne.⁶

Ryzyko krwotoku może wzrosnąć przy obecności następujących czynników: zmiany organiczne powodujące krwawienie, procedury inwazyjne lub jednoczesne stosowanie produktów leczniczych zaburzających hemostazę.⁷

Małopłytkowość immunoalergiczna

Odnotowano rzadkie przypadki małopłytkowości immunoalergicznej z zakrzepicą, które w niektórych sytuacjach mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zawał narządu lub niedokrwienie kończyny.⁸

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

* działania niepożądane zgłoszone w okresie po zarejestrowaniu produktu leczniczego zawierającego enoksaparynę sodową⁹

Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Krwotoki są najczęściej zgłaszanym powikłaniem terapii enoksaparyną. Obejmują one zarówno drobne wynaczynienia, jak i poważne krwawienia, które mogą zagrozić życiu pacjenta. Występowanie krwawień jest ściśle związane z dawką enoksaparyny oraz stosowaniem równoczesnym innych leków wpływających na hemostazę. Szczególnie niebezpieczne są krwotoki zaotrzewnowe i wewnątrzczaszkowe, które zawsze klasyfikuje się jako poważne powikłania.¹⁰

Małopłytkowość i trombocytoza to istotne powikłania hematologiczne związane ze stosowaniem enoksaparyny. Szczególnie groźna jest małopłytkowość immunoalergiczna z zakrzepicą, która w niektórych przypadkach może prowadzić do niedokrwienia narządów lub kończyn.¹¹

Zaburzenia wątroby

Bardzo często obserwuje się zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (głównie aminotransferaz) do poziomu przekraczającego trzykrotność górnej granicy normy. Rzadziej występuje uszkodzenie komórek wątroby, a w sporadycznych przypadkach cholestatyczne uszkodzenie wątroby.^{3 razy powyżej górnej granicy normy) […] Niezbyt często: Uszkodzenie komórek wątroby* […] Rzadko: Cholestatyczne uszkodzenie wątroby*”>12}

Zaburzenia skóry

W miejscu wstrzyknięcia enoksaparyny mogą wystąpić różnorodne reakcje skórne, takie jak krwiak, ból, obrzęk czy stan zapalny. Rzadziej obserwuje się poważniejsze powikłania, w tym martwicę skóry w miejscu wstrzyknięcia. Zapalenie naczyń skóry oraz martwica skóry są rzadkimi, ale poważnymi powikłaniami.¹³

Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGRP) jest rzadkim, ale znaczącym powikłaniem dermatologicznym zgłaszanym w związku z leczeniem enoksaparyną.¹⁴

Zaburzenia układu nerwowego i naczyniowego

Szczególnie niebezpiecznym, choć rzadko występującym powikłaniem jest krwiak okołordzeniowy lub krwiak w kanale kręgowym. Powikłanie to może skutkować deficytami neurologicznymi o różnym nasileniu, włącznie z długotrwałym lub trwałym porażeniem.¹⁵

Inne istotne działania niepożądane

Osteoporoza może wystąpić po długotrwałym leczeniu (ponad 3 miesiące) enoksaparyną, co jest istotne szczególnie u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka tej choroby.¹⁶

Hiperkaliemia jest rzadkim powikłaniem metabolicznym, na które należy zwrócić szczególną uwagę u pacjentów z czynnikami predysponującymi do zaburzeń gospodarki elektrolitowej.¹⁷