Działania niepożądane
Okteva 30 mg
Oktreotyd, substancja czynna produktu Okteva, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, bóle brzucha, nudności, zaparcia, gazy) występującymi bardzo często (≥1/10). Często obserwuje się także bóle głowy, kamicę żółciową (15-30% pacjentów przy długotrwałym leczeniu podskórnym, w porównaniu do 5-20% w populacji ogólnej w wieku 40-60 lat), hiperglikemię, zaburzenia czynności tarczycy (zmniejszenie aktywności TSH, całkowitej i wolnej T4), a także reakcje w miejscu wstrzyknięcia. Rzadziej występują niedrożność przewodu pokarmowego, zapalenie pęcherzyka żółciowego, błotko żółciowe, hipoglikemia, osłabienie, zwiększenie aktywności aminotransferaz, świąd, wysypka, duszność, bradykardia i tachykardia. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego mogą ustępować wraz z kontynuacją terapii, a kamienie żółciowe zwykle przebiegają bezobjawowo, wymagając leczenia jedynie w przypadku objawowej kamicy.
- Profil bezpieczeństwa leku Okteva
- Działania niepożądane zidentyfikowane w badaniach klinicznych
- Działania niepożądane zgłaszane po wprowadzeniu produktu do obrotu
- Szczegółowe opisy wybranych działań niepożądanych
- Objawy związane z pęcherzykiem żółciowym
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Nadwrażliwość i reakcje anafilaktyczne
- Reakcje w miejscu wstrzyknięcia
- Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
- Enzymy trzustkowe i zapalenie trzustki
- Zaburzenia serca
- Małopłytkowość
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Profil bezpieczeństwa leku Okteva
Profil bezpieczeństwa oktreotydu, substancji czynnej produktu leczniczego Okteva, charakteryzuje się szeregiem działań niepożądanych, które mogą wystąpić podczas terapii. Do najczęstszych kategorii działań niepożądanych zgłaszanych podczas leczenia oktreotydem należą zaburzenia żołądka i jelit, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia wątroby i dróg żółciowych oraz zaburzenia metabolizmu i odżywiania.1
Badania kliniczne wykazały, że pacjenci najczęściej zgłaszali: biegunkę, bóle brzucha, nudności, wzdęcia, bóle głowy, kamicę żółciową, hiperglikemię i zaparcia. Często występowały również zawroty głowy, miejscowy ból, błotko żółciowe, zaburzenia czynności tarczycy (w tym zmniejszenie aktywności hormonu pobudzającego tarczycę (TSH), zmniejszenie całkowitej T4 i wolnej T4), luźne stolce, zaburzenia tolerancji glukozy, wymioty, osłabienie i hipoglikemia.2
Działania niepożądane zidentyfikowane w badaniach klinicznych
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane obserwowane podczas badań klinicznych z zastosowaniem oktreotydu. Częstość występowania określono według następujących kategorii: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100).3
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka, bóle brzucha, nudności, zaparcia, gazy | Bardzo często |
| Niestrawność, wymioty, wzdęcia, stolce tłuszczowe, luźne stolce, odbarwienie kału | Często | |
| Niedrożność przewodu pokarmowego (rzadko) | Rzadko | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle głowy | Bardzo często |
| Zawroty głowy | Często | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niedoczynność tarczycy, zaburzenia czynności tarczycy (np. zmniejszenie aktywności TSH, zmniejszenie całkowitej T4 oraz zmniejszenie stężenia wolnej T4) | Często |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Kamica żółciowa | Bardzo często |
| Zapalenie pęcherzyka żółciowego, błotko żółciowe, hiperbilirubinemia | Często | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperglikemia | Bardzo często |
| Hipoglikemia, zaburzenia tolerancji glukozy, brak łaknienia | Często | |
| Odwodnienie | Niezbyt często | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Reakcje w miejscu wstrzyknięcia | Bardzo często |
| Osłabienie | Często | |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie aktywności aminotransferaz | Często |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd, wysypka, łysienie | Często |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Duszność | Często |
| Zaburzenia serca | Bradykardia | Często |
| Tachykardia | Niezbyt często |
Działania niepożądane zgłaszane po wprowadzeniu produktu do obrotu
Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu zgłaszano spontanicznie dodatkowe działania niepożądane. Ustalenie rzeczywistej częstości występowania tych zdarzeń oraz związku przyczynowego z ekspozycją na oktreotyd nie zawsze jest możliwe ze względu na dobrowolne raportowanie.4
| Układ/narząd | Działanie niepożądane zgłaszane spontanicznie |
|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Anafilaksja, reakcje alergiczne/nadwrażliwość |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Pokrzywka |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Ostre zapalenie trzustki, ostre zapalenie wątroby bez zastoju żółci, cholestatyczne zapalenie wątroby, zastój żółci, żółtaczka, żółtaczka cholestatyczna |
| Zaburzenia serca | Arytmia |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej, zwiększenie aktywności gamma glutamylotransferazy |
Szczegółowe opisy wybranych działań niepożądanych
Objawy związane z pęcherzykiem żółciowym
Analogi somatostatyny, do których należy oktreotyd, hamują kurczliwość pęcherzyka żółciowego i zmniejszają wydzielanie żółci. Skutkiem tego mechanizmu mogą być nieprawidłowości w funkcjonowaniu pęcherzyka żółciowego lub powstawanie błotka żółciowego. U 15-30% pacjentów leczonych długotrwale oktreotydem podawanym podskórnie obserwowano powstawanie kamieni żółciowych, podczas gdy w populacji ogólnej w wieku 40-60 lat częstość występowania kamicy żółciowej wynosi około 5-20%.5
Długotrwałe podawanie wstrzyknięć oktreotydu o przedłużonym uwalnianiu u pacjentów z akromegalią lub hormonalnie czynnymi guzami żołądka, jelit i trzustki nie zwiększa częstości tworzenia się kamieni żółciowych w porównaniu z leczeniem podskórnym. Powstające kamienie żółciowe zwykle nie wywołują objawów klinicznych. W przypadku kamicy objawowej należy zastosować leczenie polegające na rozpuszczaniu kamieni przy użyciu kwasów żółciowych lub interwencję chirurgiczną.6
Zaburzenia żołądka i jelit
W rzadkich przypadkach objawy niepożądane dotyczące przewodu pokarmowego mogą przypominać ostrą niedrożność przewodu pokarmowego. Charakteryzują się one postępującym rozdęciem brzucha, silnym bólem w nadbrzuszu, tkliwością brzucha i obroną mięśniową. Obserwacje kliniczne wskazują, że częstość występowania działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego zmniejsza się wraz z kontynuacją leczenia.7
Nadwrażliwość i reakcje anafilaktyczne
W okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu odnotowano przypadki reakcji nadwrażliwości oraz reakcji alergicznych. Najczęściej dotyczyły one skóry, rzadziej obejmowały usta i drogi oddechowe. Odnotowano także pojedyncze przypadki wstrząsu anafilaktycznego, będącego stanem zagrożenia życia.8
Reakcje w miejscu wstrzyknięcia
U pacjentów otrzymujących wstrzyknięcia oktreotydu o przedłużonym uwalnianiu często zgłaszano reakcje w miejscu wstrzyknięcia, w tym ból, zaczerwienienie, krwotok, świąd, obrzęk lub stwardnienie. Reakcje te miały zazwyczaj charakter łagodny i w większości przypadków nie wymagały interwencji klinicznej.9
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
Choć długotrwałe leczenie oktreotydem może zwiększać wydzielanie tłuszczu w kale, nie ma dowodów wskazujących, że terapia ta prowadzi do niedoborów odżywiania z powodu zaburzeń wchłaniania pokarmów.10
Enzymy trzustkowe i zapalenie trzustki
Bardzo rzadko obserwowano ostre zapalenie trzustki, występujące w pierwszych godzinach lub dniach podawania oktreotydu podskórnie. Stan ten ustępował po zaprzestaniu podawania leku. Ponadto, u pacjentów leczonych długotrwale oktreotydem podawanym podskórnie obserwowano zapalenie trzustki wywołane kamicą żółciową.11
Zaburzenia serca
Bradykardia stanowi częste niepożądane działanie analogów somatostatyny. Zarówno u pacjentów z akromegalią, jak i z rakowiakami, obserwowano zmiany w EKG, takie jak wydłużenie odstępu QT, zmiany osi serca, wczesną repolaryzację, niski woltaż, zmiany załamka R, przejście załamka R w S, wczesną progresję załamków R oraz niespecyficzne zmiany odcinka ST-T. Nie udowodniono jednak bezpośredniego związku tych zmian ze stosowaniem oktreotydu, ponieważ u wielu z tych pacjentów występowały współistniejące choroby serca, które same mogą być przyczyną takich zmian.12
Małopłytkowość
Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki małopłytkowości, zwłaszcza podczas leczenia oktreotydem podawanym dożylnie u pacjentów z marskością wątroby oraz podczas leczenia wstrzyknięciami oktreotydu o przedłużonym uwalnianiu. Zaburzenie to ma charakter odwracalny po przerwaniu leczenia.13
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Istotne znaczenie dla ciągłego monitorowania bezpieczeństwa leku ma zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu. Umożliwia to kontynuację oceny stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:14
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za produkt leczniczy.15
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania