Specjalne ostrzeżenia
Abirateron Aristo

Abirateron, stosowany w terapii zaawansowanego raka gruczołu krokowego, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko nadciśnienia tętniczego, hipokaliemii oraz zastoju płynów, wynikających z hamowania enzymu CYP17 i wzrostu stężeń mineralokortykosteroidów. Terapia powinna być prowadzona z jednoczesnym podawaniem kortykosteroidów, które ograniczają wydzielanie ACTH i zmniejszają częstość działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, niewydolnością serca (klasy III/IV wg NYHA), frakcją wyrzutową lewej komory <50%, arytmiami oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Monitorowanie parametrów obejmuje ciśnienie tętnicze, stężenie potasu w osoczu oraz objawy zastoinowej niewydolności serca co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a następnie co miesiąc. W przypadku hipokaliemii konieczne jest także monitorowanie EKG ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Abirateron Aristo

Stosowanie abirateronu wymaga zachowania szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne działania niepożądane oraz konieczność regularnego monitorowania parametrów klinicznych. Poniżej przedstawiono najważniejsze kwestie dotyczące bezpieczeństwa i zasady postępowania podczas terapii tym lekiem.1

Zaburzenia związane z nadmiarem mineralokortykosteroidów

Abirateron może powodować nadciśnienie tętnicze, hipokaliemię i zastój płynów wskutek zwiększenia stężeń mineralokortykosteroidów, co wynika z mechanizmu hamowania CYP17. Jednoczesne podawanie kortykosteroidu hamuje wydzielanie hormonu adrenokortykotropowego (ACTH), co zmniejsza częstość i nasilenie tych działań niepożądanych.2

Należy zachować szczególną ostrożność podczas leczenia pacjentów, u których istniejące schorzenia współtowarzyszące mogą ulec pogorszeniu w wyniku:3

Stosowanie u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi

Abirateron należy stosować z ostrożnością u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi w wywiadzie. Należy zaznaczyć, że badania kliniczne fazy 3 nie obejmowały pacjentów z:4

  • Niepoddającym się leczeniu nadciśnieniem tętniczym
  • Istotną klinicznie chorobą serca
  • Potwierdzoną zawałem mięśnia sercowego lub tętniczymi zdarzeniami zakrzepowymi w okresie ostatnich 6 miesięcy
  • Ciężką lub niestabilną dusznicą bolesną
  • Niewydolnością serca klasy III lub IV wg NYHA (badanie 301) lub klasy II do IV (badania 3011 i 302)
  • Frakcją wyrzutową serca <50%

Z badań 3011 i 302 wykluczono również pacjentów z migotaniem przedsionków lub innymi arytmiami komorowymi wymagającymi leczenia. Nie określono bezpieczeństwa stosowania abirateronu u pacjentów z frakcją wyrzutową lewej komory (LVEF) <50% lub niewydolnością serca klasy III lub IV wg NYHA (badanie 301) lub klasy II do IV (badania 3011 i 302).5

Ocena kardiologiczna i monitorowanie pacjentów podczas leczenia

Przed rozpoczęciem leczenia u pacjentów z istotnym ryzykiem zastoinowej niewydolności serca (np. niewydolność serca w wywiadzie, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze lub wcześniejsze zdarzenia sercowe, takie jak choroba niedokrwienna serca) należy rozważyć wykonanie badań oceniających czynność serca, takich jak echokardiografia.6

Przed rozpoczęciem terapii abirateronem konieczne jest:7

Podczas terapii abirateronem należy prowadzić regularne monitorowanie:8

  • Ciśnienia krwi – co 2 tygodnie przez 3 miesiące, następnie co miesiąc
  • Stężenia potasu w osoczu – co 2 tygodnie przez 3 miesiące, następnie co miesiąc
  • Zastoju płynów (przyrost masy ciała, obrzęki obwodowe) – co 2 tygodnie przez 3 miesiące, następnie co miesiąc
  • Innych objawów przedmiotowych i podmiotowych zastoinowej niewydolności serca

W przypadku wykrycia nieprawidłowości należy je odpowiednio korygować. U pacjentów z hipokaliemią podczas leczenia abirateronem obserwowano przypadki wydłużenia odstępu QT, co wymaga monitorowania elektrokardiograficznego.9

Czynność serca należy oceniać zgodnie ze wskazaniami klinicznymi i w razie znacznego pogorszenia rozważyć odstawienie leczenia abirateronem.10

Hepatotoksyczność i zaburzenia czynności wątroby

W kontrolowanych badaniach klinicznych obserwowano znaczące zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, prowadzące do przerwania leczenia lub modyfikacji dawki.11

Zalecenia dotyczące monitorowania czynności wątroby:12

  • Ocena aktywności aminotransferaz w surowicy przed rozpoczęciem leczenia
  • Monitoring co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące leczenia
  • Następnie monitoring co miesiąc

W przypadku wystąpienia klinicznych objawów podmiotowych i przedmiotowych wskazujących na hepatotoksyczność, należy natychmiast dokonać pomiaru aktywności aminotransferaz w surowicy.13

Postępowanie w przypadku zwiększonej aktywności enzymów wątrobowych:14

  • Jeśli aktywność AlAT lub AspAT zwiększy się ponad 5-krotnie powyżej górnej granicy normy (GGN):
    • Natychmiast przerwać leczenie
    • Szczegółowo monitorować czynność wątroby
    • Leczenie można wznowić w zmniejszonej dawce tylko po powrocie testów czynnościowych wątroby do wartości wyjściowych
  • W przypadku ciężkiej hepatotoksyczności (aktywność AlAT lub AspAT zwiększona ponad 20 razy powyżej GGN):
    • Natychmiast przerwać leczenie
    • Nie należy ponownie rozpoczynać terapii abirateronem

Pacjenci z czynnym lub objawowym wirusowym zapaleniem wątroby byli wykluczeni z badań klinicznych, dlatego brak jest danych potwierdzających zasadność stosowania abirateronu w tej populacji.15

Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa klinicznego i skuteczności wielokrotnych dawek abirateronu octanu u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B lub C wg Child-Pugh). Stosowanie abirateronu powinno być ostrożnie ocenione u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, jedynie gdy korzyści wyraźnie przeważają nad ryzykiem. Abirateron nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.16

Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano rzadkie przypadki ostrej niewydolności wątroby i nadostrego zapalenia wątroby, niektóre zakończone zgonem.17

Stosowanie kortykosteroidów

Odstawianie kortykosteroidów: Zaleca się zachowanie ostrożności i obserwację pacjentów w kierunku występowania objawów niewydolności nadnerczy podczas odstawiania prednizonu lub prednizolonu. Jeśli stosowanie abirateronu jest kontynuowane po zaprzestaniu podawania kortykosteroidów, pacjentów należy monitorować pod kątem objawów nadmiaru mineralokortykosteroidów.18

Sytuacje stresogenne: U pacjentów stosujących prednizon lub prednizolon, którzy są narażeni na wyjątkowy stres, może być wskazane zwiększenie dawki kortykosteroidów przed, w trakcie i po sytuacji stresogennej.19

Inne istotne ostrzeżenia

Gęstość kości

U mężczyzn z zaawansowanym rakiem gruczołu krokowego z przerzutami może wystąpić zmniejszenie gęstości kości. Stosowanie abirateronu w skojarzeniu z glikokortykosteroidami może nasilić to działanie.20

Kontrola glikemii

Hiperglikemia: Stosowanie glikokortykosteroidów może nasilać hiperglikemię, dlatego u pacjentów z cukrzycą należy często badać stężenie glukozy we krwi.21

Hipoglikemia: Zgłaszano przypadki hipoglikemii po podaniu abirateronu z prednizonem i (lub) prednizolonem pacjentom z istniejącą wcześniej cukrzycą, otrzymującym pioglitazon lub repaglinid. Z tego powodu u pacjentów z cukrzycą konieczne jest monitorowanie stężenia cukru we krwi.22

Wcześniejsze stosowanie ketokonazolu

U pacjentów, którzy wcześniej stosowali ketokonazol w leczeniu raka gruczołu krokowego, można spodziewać się słabszej odpowiedzi na terapię abirateronem.23

Stosowanie podczas chemioterapii

Bezpieczeństwo i skuteczność abirateronu stosowanego jednocześnie z cytotoksyczną chemioterapią nie zostały określone.24

Nietolerancja substancji pomocniczych

Laktoza: Produkt leczniczy zawiera laktozę i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.25

Sód: Produkt leczniczy zawiera ponad 23,2 mg sodu w dawce czterech tabletek 250 mg, co odpowiada 1,2% zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych.26

Wpływ na mięśnie szkieletowe

U pacjentów leczonych abirateronem zgłaszano przypadki miopatii i rabdomiolizy. Większość przypadków wystąpiła w ciągu pierwszych 6 miesięcy leczenia, a po odstawieniu abirateronu rabdomioliza ustępowała. Należy zachować ostrożność u pacjentów leczonych jednocześnie produktami leczniczymi związanymi z występowaniem miopatii i/lub rabdomiolizy.27

Inne potencjalne działania niepożądane

U mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego z przerzutami, w tym u pacjentów przyjmujących abirateron, mogą wystąpić niedokrwistość i zaburzenia czynności seksualnych.28

Interakcje z innymi produktami leczniczymi

Ze względu na ryzyko zmniejszenia ekspozycji na abirateron należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów CYP3A4, chyba że nie istnieje alternatywne leczenie.29

Skojarzenie z Ra-223

Leczenie abirateronem i prednizonem/prednizolonem w skojarzeniu z Ra-223 jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko złamań i tendencję do zwiększonej śmiertelności u pacjentów bezobjawowych lub z łagodnymi objawami raka gruczołu krokowego.30

Zaleca się, aby kolejna terapia Ra-223 nie była rozpoczynana przez co najmniej 5 dni po ostatnim podaniu abirateronu w skojarzeniu z prednizonem/prednizolonem.31

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl