Właściwości farmakokinetyczne
Abirateron Aristo 250 mg

Abirateron octan, po podaniu doustnym na czczo, osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w około 2 godziny, a jego biodostępność jest silnie zależna od obecności pokarmu – podanie z jedzeniem może zwiększyć AUC nawet 10-krotnie i Cmax 17-krotnie, co jest związane z zawartością tłuszczu w posiłku. Ze względu na dużą zmienność ekspozycji farmakokinetycznej, zaleca się przyjmowanie leku co najmniej 1 godzinę przed lub 2 godziny po posiłku, tabletki należy połykać w całości i popijać wodą. Abirateron wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (99,8%) oraz dużą objętość dystrybucji (~5630 l). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, obejmując sulfuryzację, hydroksylację i utlenianie, a okres półtrwania wynosi około 15 godzin. Wydalanie odbywa się głównie z kałem (88% dawki), z niewielkim udziałem moczu (5%).

Właściwości farmakokinetyczne abirateronu

Właściwości farmakokinetyczne abirateronu i abirateronu octanu zostały dokładnie zbadane po podaniu abirateronu octanu u różnych grup osób: zdrowych ochotników, pacjentów z zaawansowanym rakiem gruczołu krokowego z przerzutami oraz u osób bez raka z zaburzeniami czynności wątroby i nerek. Należy podkreślić, że abirateronu octan jest szybko przekształcany w organizmie do abirateronu, który działa jako inhibitor biosyntezy androgenów.1

Wchłanianie

Po doustnym podaniu abirateronu octanu na czczo, czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu wynosi około 2 godziny. Badania wykazały, że przyjmowanie leku z pokarmem znacząco wpływa na jego biodostępność. Podanie abirateronu octanu z jedzeniem w porównaniu do podawania na czczo skutkuje nawet 10-krotnym zwiększeniem całkowitego wpływu abirateronu na organizm (AUC) oraz 17-krotnym zwiększeniem maksymalnego stężenia leku w osoczu (Cmax). Efekt ten jest zależny od zawartości tłuszczu w spożywanym posiłku.2

Ze względu na dużą zmienność ekspozycji leku wynikającą z różnorodności zawartości i składu posiłków, abirateronu nie wolno przyjmować razem z pokarmem. Zaleca się przyjmowanie leku co najmniej jedną godzinę przed lub co najmniej dwie godziny po posiłku. Tabletki należy połykać w całości i popijać wodą.3

Dystrybucja

Abirateron charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza. Badania z użyciem znakowanego izotopowo ¹⁴C-abirateronu wykazały, że lek w 99,8% wiąże się z ludzkimi białkami osocza. Pozorna objętość dystrybucji wynosi około 5 630 l, co wskazuje na znaczną dystrybucję abirateronu w tkankach obwodowych.4

Metabolizm

Abirateronu octan po podaniu doustnym ulega hydrolizie do abirateronu, który następnie podlega dalszym przemianom metabolicznym. Procesy metaboliczne obejmują głównie sulfuryzację, hydroksylację i utlenianie, zachodzące przede wszystkim w wątrobie. Większość krążącej promieniotwórczości (około 92%) po podaniu znakowanego izotopowo abirateronu octanu jest wykrywana w postaci metabolitów abirateronu.5

Spośród 15 wykrytych metabolitów, dwa główne – siarczan abirateronu i siarczan N-tlenku abirateronu – stanowią każdy około 43% całkowitej promieniotwórczości.6

Eliminacja

Na podstawie badań przeprowadzonych u zdrowych osób, średni okres półtrwania abirateronu w osoczu wynosi około 15 godzin. Po doustnym podaniu dawki 1 000 mg znakowanego izotopowo ¹⁴C-abirateronu octanu, lek jest wydalany głównie z kałem – około 88% dawki promieniotwórczej znajduje się w kale, a tylko około 5% w moczu.7

Większość składników wykrytych w kale stanowi niezmieniony abirateronu octan (około 55% podanej dawki) i abirateron (około 22% podanej dawki).8

Farmakokinetyka w populacjach szczególnych

Zaburzenia czynności wątroby

Farmakokinetyka abirateronu octanu była badana u osób z istniejącymi wcześniej zaburzeniami czynności wątroby o różnym nasileniu. U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa Child-Pugh A) całkowite narażenie organizmu na abirateron po pojedynczym doustnym podaniu dawki 1 000 mg zwiększało się o 11% w porównaniu do osób zdrowych. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa Child-Pugh B) narażenie zwiększało się o 260%.9

Średni okres półtrwania abirateronu ulegał wydłużeniu do około 18 godzin u osób z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby i do około 19 godzin u osób z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby.10

W oddzielnym badaniu oceniano farmakokinetykę abirateronu u osób z ciężkimi zaburzeniami wątroby (klasa Child-Pugh C) w porównaniu do osób z prawidłową czynnością wątroby. Wykazano, że AUC abirateronu zwiększyła się o około 600%, a wolna frakcja leku zwiększyła się o 80% u osób z ciężkimi zaburzeniami wątroby.11

Na podstawie przeprowadzonych badań farmakokinetycznych ustalono, że:

  • Nie jest konieczne dostosowywanie dawki u pacjentów z występującymi wcześniej łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby.
  • Zastosowanie abirateronu octanu należy rozważnie ocenić u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, u których korzyści powinny jasno przeważać nad ryzykiem.
  • Nie należy stosować abirateronu octanu u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.

12

U pacjentów, u których wystąpi hepatotoksyczność podczas leczenia abirateronem, może być konieczne zawieszenie leczenia lub dostosowanie dawki.13

Zaburzenia czynności nerek

Porównano farmakokinetykę abirateronu octanu u pacjentów z krańcowym stadium choroby nerek, stabilnych na hemodializie, z dopasowaną grupą kontrolną osób z prawidłową czynnością nerek. Badania wykazały, że całkowite narażenie organizmu na abirateron po pojedynczym doustnym podaniu dawki 1000 mg nie zwiększyło się u dializowanych pacjentów z krańcowym stadium choroby nerek.14

Na podstawie uzyskanych wyników ustalono, że:

  • Nie jest konieczne zmniejszanie podawanej dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, w tym z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek.
  • Ze względu na brak danych klinicznych u pacjentów z rakiem gruczołu krokowego i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, należy zachować ostrożność podczas leczenia tych pacjentów.

15

Właściwości farmakokinetyczne abirateronu w różnych grupach pacjentów
Grupa pacjentów Zmiana narażenia (AUC) Zmiana Cmax T½ (godziny) Zalecenia dotyczące dawkowania
Osoby zdrowe (na czczo) Wartość odniesienia Wartość odniesienia ~15 Standardowa dawka
Podanie z pokarmem ↑ do 10-krotne ↑ do 17-krotne Nie podawać z pokarmem
Łagodne zaburzenia wątroby (Child-Pugh A) ↑ o 11% ~18 Bez modyfikacji dawki
Umiarkowane zaburzenia wątroby (Child-Pugh B) ↑ o 260% ~19 Stosować ostrożnie, ocenić korzyść/ryzyko
Ciężkie zaburzenia wątroby (Child-Pugh C) ↑ o 600% Przeciwwskazane
Krańcowe stadium choroby nerek (na hemodializie) Bez zwiększenia Bez modyfikacji dawki
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl