Przedawkowanie
Paracetamol Teva 1000 mg

Przedawkowanie paracetamolu stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, prowadzące do nieodwracalnej martwicy hepatocytów, niewydolności wątroby, kwasicy metabolicznej oraz encefalopatii, a w konsekwencji do zgonu. Dawka toksyczna u dorosłych wynosi około 6 g lub więcej w pojedynczej dawce, natomiast u dzieci 140 mg/kg masy ciała. Szczególnie narażone na ciężkie powikłania są grupy pacjentów z zaburzeniami metabolizmu leku, w tym osoby w podeszłym wieku, małe dzieci, pacjenci z chorobami wątroby, przewlekle nadużywający alkoholu, z niedoborem glutationu (np. w przebiegu przewlekłego niedożywienia, mukowiscydozy, zakażenia HIV) oraz przyjmujący leki indukujące enzymy mikrosomalne (karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, ziele dziurawca). Wczesne objawy przedawkowania (0-24 h) są niespecyficzne i obejmują nudności, wymioty, jadłowstręt i bóle brzucha, natomiast wzrost aktywności aminotransferaz i innych parametrów biochemicznych pojawia się w fazie drugiej (24-48 h). Maksymalne nasilenie uszkodzenia wątroby obserwuje się w 4-6 dniu od przedawkowania.

Pobierz ChPL PDF Paracetamol Teva – Tabletki – 1000 mg
  1. Przedawkowanie paracetamolu
  2. Grupy szczególnego ryzyka
  3. Dawki toksyczne
  4. Objawy przedawkowania
  5. Postępowanie w przedawkowaniu
    1. Diagnostyka
    2. Leczenie
  6. Konsekwencje przedawkowania
    1. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. ból
  2. gorączka
Substancja czynna
  1. paracetamol
Kategoria leku
  1. leki przeciwbólowe
  2. leki przeciwgorączkowe

Przedawkowanie paracetamolu

Przedawkowanie paracetamolu stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, które może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia wątroby, a w konsekwencji nawet do zgonu pacjenta. Szczególnie istotne jest szybkie rozpoznanie objawów przedawkowania oraz wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego. 1

Grupy szczególnego ryzyka

Istnieją określone grupy pacjentów, u których ryzyko poważnych powikłań po przedawkowaniu paracetamolu jest znacząco wyższe. Do grup tych należą: 2

  • Osoby w podeszłym wieku – ze względu na zmienione parametry farmakokinetyczne leku
  • Małe dzieci – z uwagi na niedojrzałe układy enzymatyczne
  • Pacjenci z chorobami wątroby – z powodu ograniczonej zdolności metabolizowania paracetamolu
  • Osoby przewlekle nadużywające alkoholu – alkohol modyfikuje metabolizm paracetamolu
  • Pacjenci z niedoborem glutationu – występującym w przypadkach:
    • Przewlekłego niedożywienia
    • Mukowiscydozy
    • Zakażenia HIV
    • Wyniszczenia organizmu
  • Pacjenci przyjmujący leki indukujące enzymy, takie jak:
    • Karbamazepina
    • Fenobarbital
    • Fenytoina
    • Prymidon
    • Ryfampicyna
    • Ziele dziurawca

W wymienionych grupach pacjentów przedawkowanie paracetamolu niesie ze sobą szczególnie wysokie ryzyko i może zakończyć się zgonem. 3

Dawki toksyczne

W przypadku paracetamolu za dawkę toksyczną, która może prowadzić do poważnego uszkodzenia wątroby, uważa się: 4

  • Dorośli: około 6 g lub więcej w pojedynczej dawce
  • Dzieci: 140 mg/kg masy ciała w pojedynczej dawce

Przyjęcie dawek w powyższych ilościach może prowadzić do martwicy komórek wątroby, która może być całkowicie nieodwracalna, a w konsekwencji powodować niewydolność wątroby, kwasicę metaboliczną i encefalopatię. 5

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania paracetamolu zazwyczaj rozwijają się w ciągu pierwszych 24 godzin od zażycia leku. Istotne jest to, że początkowe objawy mogą być niespecyficzne i nie odzwierciedlać faktycznego nasilenia przedawkowania ani ryzyka uszkodzenia narządów. 6

Czas od przedawkowania Objawy Parametry biochemiczne Uwagi
0-24 godziny (faza początkowa)
  • Nudności
  • Wymioty
  • Jadłowstręt
  • Bladość
  • Bóle brzucha
 Zwykle prawidłowe lub niewielkie odchylenia Pacjent może subiektywnie czuć się lepiej po początkowych objawach, co może mylnie sugerować poprawę stanu klinicznego
24-48 godzin (faza druga)
  • Utrzymujący się łagodny ból brzucha
  • Poprawiające się subiektywne samopoczucie
 Utrzymujący się ból brzucha może być pierwszym sygnałem uszkodzenia wątroby
2-4 dni (faza trzecia)
  • Kliniczne objawy uszkodzenia wątroby
  • Niewydolność wątroby
  • Encefalopatia
 Narastające zaburzenia parametrów wątrobowych Pierwsze kliniczne objawy uszkodzenia wątroby pojawiają się zwykle po 2 dniach
4-6 dni (faza krytyczna)
  • Maksymalne nasilenie objawów uszkodzenia wątroby
  • Śpiączka
  • Możliwy zgon
 Ciężkie zaburzenia czynności wątroby Maksymalne nasilenie objawów występuje po 4-6 dniach od przedawkowania

Oprócz typowych objawów wątrobowych, przedawkowanie paracetamolu może skutkować także innymi poważnymi powikłaniami, takimi jak: 7

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania paracetamolu wymaga natychmiastowego działania i hospitalizacji pacjenta. 8

Diagnostyka

Kluczowym elementem diagnostyki jest oznaczenie stężenia paracetamolu w osoczu. 9

  • Stężenie powinno być mierzone po upływie 4 godzin od zażycia leku lub później
  • Oznaczenia wykonane wcześniej są mało wiarygodne i nie powinny być podstawą decyzji terapeutycznych

Leczenie

Postępowanie w przedawkowaniu paracetamolu obejmuje następujące elementy: 10

  1. Dekontaminacja przewodu pokarmowego – podanie węgla aktywnego należy rozważyć, jeśli od zażycia leku upłynęła mniej niż 1 godzina 11
  2. Podanie swoistego antidotum – N-acetylocysteiny:
    • Można zastosować do 24 godzin po zażyciu paracetamolu
    • Maksymalne działanie ochronne uzyskuje się do 8 godzin po zażyciu
    • Skuteczność antidotum gwałtownie spada po tym czasie
    • Podanie dożylne zgodnie ze schematem dawkowania

    12

  3. Alternatywne leczenie – doustna metionina:
    • Może być odpowiednią alternatywą w przypadku braku wymiotów
    • Szczególnie przydatna na terenach oddalonych od szpitala

    13

  4. Leczenie powikłań – w tym kwasicy metabolicznej wywołanej paracetamolem, gdzie acetylocysteina także wykazuje działanie korzystne 14
  5. Hemodializa – może być rozważona jako metoda zmniejszenia stężenia paracetamolu w osoczu 15
  6. Konsultacje specjalistyczne – w przypadku ciężkich zaburzeń czynności wątroby po 24 godzinach od zażycia, leczenie powinno być przedyskutowane z Krajowym Centrum Informacji Toksykologicznej (KCIT) lub jednostkami zajmującymi się zaburzeniami czynności wątroby 16

Konsekwencje przedawkowania

Ciężkie przedawkowanie paracetamolu może prowadzić do szeregu poważnych powikłań: 17

  • Martwica komórek wątroby – może być nieodwracalna
  • Niewydolność wątroby – stanowi bezpośrednie zagrożenie życia
  • Kwasica metaboliczna – zaburzająca równowagę kwasowo-zasadową organizmu
  • Encefalopatia – manifestująca się zaburzeniami świadomości
  • Śpiączka – w najcięższych przypadkach
  • Zgon – może nastąpić w wyniku powyższych powikłań

Należy podkreślić, że szybkie i właściwe postępowanie terapeutyczne znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia poważnych powikłań i zgonu w przypadku przedawkowania paracetamolu.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl