Działania niepożądane
Etiagen XR 400 mg
Etiagen XR zawiera kwetiapinę fumaranu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu dostępnych w dawkach 50 mg, 150 mg, 200 mg, 300 mg i 400 mg. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmują senność, zawroty głowy, ból głowy, suchość w ustach, objawy odstawienia, wzrost stężenia trójglicerydów i cholesterolu LDL, spadek cholesterolu HDL, zwiększenie masy ciała, obniżenie hemoglobiny oraz objawy pozapiramidowe. Wśród poważnych działań niepożądanych odnotowano ciężkie reakcje skórne (SCAR) takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka oraz DRESS. Ponadto, stosowanie kwetiapiny wiąże się z ryzykiem wydłużenia odstępu QT, komorowych zaburzeń rytmu, nagłych zgonów, zatrzymania akcji serca oraz torsade de pointes. Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane u dzieci i młodzieży (10-17 lat), gdzie obserwuje się częstsze występowanie hiperprolaktynemii, nasilenia łaknienia, objawów pozapiramidowych, wzrostu ciśnienia tętniczego oraz wymiotów.
- Działania niepożądane leku Etiagen XR
- Najczęściej występujące działania niepożądane
- Klasyfikacja działań niepożądanych
- Ciężkie działania niepożądane
- Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku Etiagen XR
- Dodatkowe informacje o bezpieczeństwie stosowania leku Etiagen XR
- ciężka depresja
- epizod dużej depresji w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
- epizod maniakalny w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
- schizofrenia
- zaburzenie afektywne dwubiegunowe
- zapobieganie nawrotom epizodu depresji w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym
- zapobieganie nawrotom epizodu manii w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym
Działania niepożądane leku Etiagen XR
Etiagen XR jest produktem leczniczym zawierającym substancję czynną kwetiapinę w postaci kwetiapiny fumaranu, dostępnym w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 50 mg, 150 mg, 200 mg, 300 mg i 400 mg. Podczas stosowania kwetiapiny mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, które personel medyczny powinien dokładnie znać i monitorować.1
Najczęściej występujące działania niepożądane
Do najczęściej obserwowanych działań niepożądanych (występujących u co najmniej 10% pacjentów) należą: senność, zawroty głowy, ból głowy, suchość w ustach, objawy związane z odstawieniem, wzrost stężenia trójglicerydów w osoczu, wzrost stężenia cholesterolu całkowitego (głównie frakcji LDL), spadek stężenia cholesterolu HDL, zwiększenie masy ciała, zmniejszenie stężenia hemoglobiny oraz objawy pozapiramidowe.2
Klasyfikacja działań niepożądanych
Działania niepożądane związane z leczeniem kwetiapiną zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującym schematem:3
- Bardzo często: ≥1/10 (więcej niż 1 przypadek na 10 pacjentów)
- Często: ≥1/100 do <1/10 (więcej niż 1 przypadek na 100 pacjentów, ale mniej niż 1 na 10)
- Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (więcej niż 1 przypadek na 1000 pacjentów, ale mniej niż 1 na 100)
- Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (więcej niż 1 przypadek na 10 000 pacjentów, ale mniej niż 1 na 1000)
- Bardzo rzadko: <1/10 000 (mniej niż 1 przypadek na 10 000 pacjentów)
- Częstość nieznana: (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Ciężkie działania niepożądane
W trakcie leczenia kwetiapiną notowano przypadki ciężkich skórnych działań niepożądanych (SCAR – severe cutaneous adverse reactions), takich jak:4
- Zespół Stevensa-Johnsona (SJS) – ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja skórna charakteryzująca się pęcherzami, złuszczaniem naskórka i zajęciem błon śluzowych
- Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) – najcięższa postać reakcji skórnej, prowadząca do rozległego złuszczania naskórka
- Wysypka z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS) – ciężka reakcja nadwrażliwości obejmująca wysypkę, gorączkę, powiększenie węzłów chłonnych i zajęcie narządów wewnętrznych
Podczas stosowania leków z grupy neuroleptyków, do której należy kwetiapina, opisywano również przypadki:5
- Wydłużenia odstępu QT w zapisie EKG – zaburzenie przewodzenia elektrycznego w sercu mogące prowadzić do groźnych arytmii
- Komorowych zaburzeń rytmu – nieprawidłowości w rytmie pracy serca pochodzące z komór serca
- Nagłych, niewyjaśnionych zgonów
- Zatrzymania akcji serca
- Wielokształtnego częstoskurczu komorowego (torsade de pointes) – szczególnie niebezpieczny rodzaj arytmii
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Należy zwrócić szczególną uwagę na działania niepożądane występujące u dzieci i młodzieży (w wieku 10-17 lat), które mogą pojawiać się z większą częstością niż u dorosłych lub w ogóle nie występować w populacji dorosłych.6
Działania niepożądane występujące częściej u dzieci i młodzieży niż u dorosłych obejmują:7
- Bardzo często: zwiększenie stężenia prolaktyny, nasilenie łaknienia, objawy pozapiramidowe, wzrost ciśnienia tętniczego krwi, wymioty
- Często: omdlenia, zapalenie błony śluzowej nosa, rozdrażnienie
Szczegółowa tabela działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku Etiagen XR
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działania niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Bardzo często | Obniżenie stężenia hemoglobiny | Zmniejszenie ilości hemoglobiny we krwi, co może prowadzić do objawów anemii |
| Często | Leukopenia, obniżenie liczby neutrofilów, zwiększenie liczby eozynofilów | Zmniejszenie ogólnej liczby białych krwinek, spadek liczby neutrofilów (typ białych krwinek) oraz wzrost liczby eozynofilów (komórki biorące udział w reakcjach alergicznych) | |
| Niezbyt często | Neutropenia, trombocytopenia, niedokrwistość, spadek liczby płytek krwi | Znaczące zmniejszenie liczby neutrofilów, niedobór płytek krwi i niedobór czerwonych krwinek | |
| Rzadko | Agranulocytoza | Ciężki niedobór granulocytów (rodzaj białych krwinek), co zwiększa podatność na infekcje | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Niezbyt często | Nadwrażliwość (w tym skórne reakcje alergiczne) | Reakcje alergiczne objawiające się głównie zmianami skórnymi |
| Bardzo rzadko | Reakcje anafilaktyczne | Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje alergiczne | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Często | Hiperprolaktynemia, obniżenie stężenia całkowitego T4, obniżenie stężenia wolnego T4, spadek całkowitego stężenia T3, wzrost stężenia TSH | Zaburzenia gospodarki hormonalnej dotyczące prolaktyny i hormonów tarczycy |
| Bardzo rzadko | Nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego | Zaburzenia wydzielania wazopresyny, co może wpływać na gospodarkę wodną organizmu | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Bardzo często | Zwiększenie stężenia triglicerydów w surowicy, zwiększenie stężenia cholesterolu całkowitego (głównie frakcji LDL), zmniejszenie stężenia frakcji HDL cholesterolu, zwiększenie masy ciała | Zaburzenia gospodarki lipidowej prowadzące do dyslipidemii oraz przyrost masy ciała |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Przykre sny i koszmary senne, myśli i zachowania samobójcze | Problemy ze snem oraz niebezpieczne myśli i tendencje autodestrukcyjne |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Zawroty głowy, senność, bóle głowy, objawy pozapiramidowe | Neurologiczne objawy niepożądane, w tym zaburzenia ruchowe (drżenia, sztywność, niepokój ruchowy) |
| Zaburzenia oka | Często | Zaburzenie ostrości wzroku | Problemy z widzeniem, niewyraźne widzenie |
| Zaburzenia serca | Często | Tachykardia, kołatania serca | Przyspieszony rytm serca, odczuwalne bicie serca |
| Zaburzenia naczyniowe | Często | Ortostatyczne spadki ciśnienia tętniczego | Obniżenie ciśnienia krwi przy zmianie pozycji ciała z leżącej na stojącą |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Często | Duszność | Uczucie braku powietrza, trudności w oddychaniu |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Suchość w ustach, zaparcia, niestrawność, wymioty | Problemy z przewodem pokarmowym wpływające na komfort pacjenta |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Często | Zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy krwi | Podwyższone wartości enzymów wątrobowych wskazujące na potencjalne uszkodzenie wątroby |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Rzadko | Obrzęk naczynioruchowy | Nagły obrzęk skóry, błon śluzowych i tkanek podskórnych |
| Bardzo rzadko | Zespół Stevensa-Johnsona | Ciężka reakcja skórna z pęcherzami i złuszczaniem naskórka | |
| Częstość nieznana | Toksyczno-rozpływna martwica naskórka, rumień wielopostaciowy, wysypka z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS) | Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bardzo rzadko | Rabdomioliza | Rozpad mięśni prążkowanych mogący prowadzić do uszkodzenia nerek |
| Zaburzenia serca/układu nerwowego (dodatkowe) | Częstość nieznana | Kardiomiopatia, zapalenie mięśnia sercowego, udar mózgu | Poważne zaburzenia dotyczące serca i mózgu |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Niezbyt często | Zaburzenia czynności seksualnych, priapizm, mlekotok, obrzęk piersi, zaburzenia miesiączkowania | Problemy dotyczące funkcji płciowych i hormonalnych, w tym długotrwałe, bolesne wzwody, wydzielanie mleka, powiększenie piersi i nieregularne miesiączki |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Bardzo często | Objawy odstawienia | Zespół objawów występujących po zaprzestaniu leczenia, obejmujących bezsenność, nudności, bóle głowy, biegunkę, wymioty i drażliwość |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania (dodatkowe) | Często | Łagodna postać astenii, obrzęk obwodowy, drażliwość, gorączka | Uczucie osłabienia, gromadzenie się płynu w kończynach, problemy z samopoczuciem i podwyższona temperatura ciała |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niezbyt często | Zatrzymanie moczu | Trudności z oddawaniem moczu lub niemożność całkowitego opróżnienia pęcherza |
Dodatkowe informacje o bezpieczeństwie stosowania leku Etiagen XR
Specyficzne działania niepożądane u dzieci i młodzieży
W populacji pediatrycznej (wiek 10-17 lat) obserwuje się te same działania niepożądane, co u dorosłych, jednak niektóre występują ze zwiększoną częstością lub są specyficzne dla tej grupy wiekowej.8
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działania niepożądane | Charakterystyka u dzieci i młodzieży |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia endokrynologiczne | Bardzo często | Zwiększenie stężenia prolaktyny | Może prowadzić do zaburzeń wzrostu, opóźnienia dojrzewania płciowego, powiększenia piersi u chłopców |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Bardzo często | Nasilenie łaknienia | Znaczny wzrost apetytu prowadzący do przyrostu masy ciała |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Objawy pozapiramidowe | Młodsi pacjenci są bardziej podatni na zaburzenia ruchowe, drżenia, dystonię i akatyzję |
| Zaburzenia naczyniowe | Bardzo często | Wzrost ciśnienia tętniczego krwi | Podwyższone wartości ciśnienia w porównaniu z poziomem bazowym |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Wymioty | Częstsze niż u dorosłych |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Omdlenia | Nagła, krótkotrwała utrata przytomności |
| Zaburzenia układu oddechowego | Często | Zapalenie błony śluzowej nosa | Objawy podobne do przeziębienia, zatkany nos |
| Zaburzenia ogólne | Często | Rozdrażnienie | Zmienność nastroju, nadmierna reakcja na bodźce |
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Ze względu na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych, w tym zagrażających życiu, konieczne jest dokładne monitorowanie stanu pacjentów przyjmujących kwetiapinę. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu, istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.9
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:10
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Telefon: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.11
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania