Interakcje leku
Fluorouracil Accord 50 mg/ml

Fluorouracil Accord (50 mg/ml) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, które mogą prowadzić do zwiększonej toksyczności lub zmniejszenia skuteczności terapii przeciwnowotworowej. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z brywudyną, sorywudyną i ich analogami, które nieodwracalnie hamują dehydrogenazę dihydropirymidynową (DPD), powodując znaczny wzrost ekspozycji na fluorouracyl i potencjalnie śmiertelną toksyczność. W przypadku konieczności terapii przeciwwirusowej zaleca się co najmniej 4-tygodniową przerwę przed rozpoczęciem leczenia fluorouracylem. Interakcje z kwasem folinowym (folinianem wapnia) zwiększają wiązanie fluorouracylu z syntazą tymidylanową, co nasila zarówno skuteczność, jak i toksyczność, w tym ryzyko ciężkiej biegunki, szczególnie przy dawce 600 mg/m² podawanej dożylnie w bolusie raz w tygodniu. Ponadto, fluorouracyl może modulować metabolizm i działanie leków takich jak fenytoina (wymaga monitorowania stężenia i dostosowania dawki), warfaryna (konieczne jest regularne monitorowanie INR), a także wykazuje addytywne lub synergistyczne działania toksyczne z lekami cytostatycznymi, tiazydowymi diuretykami, klozapiną, lewamizolem, cisplatyną i winorelbina, co wymaga ścisłej kontroli klinicznej i często modyfikacji dawkowania.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Fluorouracil Accord (50 mg/ml) może wchodzić w istotne klinicznie interakcje z wieloma lekami, co wymaga szczególnej uwagi podczas planowania terapii. Interakcje te mogą prowadzić do zwiększonej toksyczności fluorouracylu lub zmiany skuteczności terapeutycznej, a w niektórych przypadkach stanowić zagrożenie dla życia pacjenta 1.

Interakcje z analogami nukleozydów

Szczególnie istotna jest interakcja fluorouracylu z brywudyną i sorywudyną oraz ich chemicznie pokrewnymi analogami. Substancje te nieodwracalnie hamują dehydrogenazę dihydropirymidynową (DPD), co powoduje znaczny wzrost ekspozycji na fluorouracyl. Ta interakcja może prowadzić do zwiększonej toksyczności związanej z fluoropirymidyną i potencjalnie zakończyć się zgonem 2.

W przypadku konieczności zastosowania terapii przeciwwirusowej u pacjentów leczonych fluorouracylem, zaleca się wybór alternatywnego leku przeciwwirusowego lub zachowanie co najmniej 4-tygodniowej przerwy pomiędzy podaniem wymienionych analogów nukleozydów a rozpoczęciem terapii fluorouracylem 3.

Jeśli dojdzie do przypadkowego podania analogów nukleozydów hamujących aktywność DPD pacjentom leczonym fluorouracylem, należy natychmiast podjąć skuteczne działania w celu zmniejszenia toksyczności fluorouracylu i zaleca się natychmiastową hospitalizację 4.

Interakcje z lekami cytotoksycznymi

Wiele produktów leczniczych może modulować biochemiczną skuteczność przeciwnowotworową lub toksyczne działanie fluorouracylu. Do najczęściej stosowanych należą metotreksat, metronidazol, kwas folinowy, interferon alfa i allopurynol 5.

W skojarzeniu z innymi substancjami mielosupresyjnymi konieczne jest dostosowanie dawki fluorouracylu. Również jednoczesna lub wcześniej zastosowana radioterapia może wymagać redukcji dawki tego leku 6.

Fluorouracyl nasila działanie innych leków cytostatycznych oraz intensyfikuje efekty leczenia napromienianiem 7.

Interakcja z kwasem folinowym

Kwas folinowy (folinian wapnia) zwiększa wiązanie fluorouracylu z syntazą tymidylanową, co prowadzi do nasilenia zarówno skuteczności jak i toksyczności fluorouracylu 8. W przypadku tej interakcji działania niepożądane mogą być bardziej nasilone, szczególnie może wystąpić ciężka biegunka 9.

Obserwowano występowanie ciężkich, zagrażających życiu biegunek w przypadku podawania fluorouracylu w dawce 600 mg/m² powierzchni ciała (podanie dożylne, bolus raz w tygodniu) w skojarzeniu z kwasem folinowym 10.

Interakcja z lekami przeciwpadaczkowymi

U pacjentów przyjmujących fluorouracyl jednocześnie z fenytoiną należy regularnie monitorować stężenie fenytoiny w osoczu i może zaistnieć konieczność zmniejszenia jej dawki 11. Zgłaszano toksyczność związaną ze zwiększonym stężeniem fenytoiny podczas jednoczesnego stosowania fenytoiny z fluorouracylem lub jego analogami 12.

Przypuszcza się, że mechanizm tej interakcji polega na hamowaniu izoenzymów CYP2C9 lub CYP2C19 przez fluorouracyl 13.

Interakcja z lekami przeciwzakrzepowymi

U pacjentów z ustabilizowanym leczeniem warfaryną, po rozpoczęciu terapii fluorouracylem zgłaszano znaczne wydłużenie czasu protrombinowego i zwiększenie wskaźnika INR (International Normalized Ratio) 14.

U pacjentów przyjmujących fluorouracyl należy regularnie monitorować odpowiednią reakcję przeciwzakrzepową na warfarynę i inne leki zawierające pochodne kumaryny 15.

Interakcje z innymi lekami

Cymetydyna, metronidazol i interferon mogą zwiększać stężenie fluorouracylu w osoczu, co w konsekwencji może nasilać jego toksyczność 16.

Należy unikać jednoczesnego stosowania fluorouracylu z klozapiną ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia agranulocytozy 17.

Zgłoszono zwiększoną częstość występowania zawału mózgu u pacjentów z rakiem jamy ustnej i gardła leczonych 5-fluorouracylem i cisplatyną 18.

U pacjentów otrzymujących cyklofosfamid, metotreksat i fluorouracyl, jednoczesne podawanie tiazydowych leków moczopędnych powodowało bardziej wyraźny spadek liczby granulocytów w porównaniu z pacjentami, którzy nie otrzymywali tiazydów 19.

U pacjentów otrzymujących fluorouracyl w połączeniu z lewamizolem często obserwowano wystąpienie objawów hepatotoksyczności (zwiększona aktywność fosfatazy alkalicznej, aminotransferaz AspAT, AlAT oraz bilirubiny) 20.

U pacjentów z rakiem piersi zastosowanie skojarzonej terapii cyklofosfamidu, metotreksatu, fluorouracylu i tamoksyfenu zwiększało ryzyko wystąpienia zdarzeń zakrzepowo-zatorowych 21.

Podczas jednoczesnego podawania winorelbiny i fluorouracylu/kwasu folinowego może wystąpić poważne, potencjalnie zagrażające życiu zapalenie błony śluzowej jamy ustnej 22.

Należy unikać podawania szczepionek zawierających żywe drobnoustroje pacjentom z obniżoną odpornością leczonym fluorouracylem 23.

Interakcje z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Fluorouracil Accord nie przedstawiono bezpośrednich danych dotyczących interakcji z alkoholem, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego spożywania alkoholu i leczenia fluorouracylem. Alkohol może nasilać działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, które są częstymi efektami ubocznymi terapii fluorouracylem, jak nudności i wymioty. Ponadto, alkohol może wpływać na metabolizm wątrobowy różnych leków, w tym cytostatyków, potencjalnie modyfikując ich skuteczność i toksyczność.

Pacjentom otrzymującym chemioterapię fluorouracylem zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia i przez pewien czas po jego zakończeniu, zgodnie z indywidualnymi zaleceniami lekarza prowadzącego.

Tabela interakcji z Fluorouracil Accord

Lek/Grupa leków Rodzaj interakcji Efekt kliniczny Poziom ważności Zalecenia
Brywudyna, sorywudyna i ich analogi Nieodwracalne hamowanie DPD, zwiększenie ekspozycji na fluorouracyl Znacznie zwiększona toksyczność, potencjalnie śmiertelna Bardzo wysoki Przeciwwskazane; zachować co najmniej 4-tygodniową przerwę
Folinian wapnia (kwas folinowy) Zwiększenie wiązania fluorouracylu z syntazą tymidylanową Zwiększona skuteczność i toksyczność; ciężka biegunka Wysoki Modyfikacja dawki, ścisłe monitorowanie
Fenytoina Hamowanie metabolizmu fenytoiny (CYP2C9/CYP2C19) Zwiększone stężenie fenytoiny, toksyczność fenytoiny Wysoki Regularne monitorowanie stężenia fenytoiny, dostosowanie dawki
Warfaryna i pochodne kumaryny Hamowanie metabolizmu warfaryny Wydłużenie czasu protrombinowego, zwiększenie INR Wysoki Regularne monitorowanie parametrów krzepnięcia
Klozapina Addytywny efekt mielosupresyjny Zwiększone ryzyko agranulocytozy Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania
Cymetydyna, metronidazol, interferon Zmniejszenie klirensu fluorouracylu Zwiększone stężenie fluorouracylu, nasilona toksyczność Średni Monitorowanie, potencjalna redukcja dawki fluorouracylu
Cisplatyna Addytywna neurotoksyczność Zwiększone ryzyko zawału mózgu (u pacjentów z rakiem jamy ustnej i gardła) Średni Ścisłe monitorowanie neurologiczne
Tiazydowe leki moczopędne Nasilenie mielosupresji Bardziej wyraźny spadek liczby granulocytów Średni Monitorowanie parametrów hematologicznych
Lewamizol Addytywna hepatotoksyczność Zwiększona aktywność enzymów wątrobowych, bilirubiny Średni Monitorowanie funkcji wątroby
Cyklofosfamid, metotreksat, tamoksyfen Addytywny wpływ na układ krzepnięcia Zwiększone ryzyko zdarzeń zakrzepowo-zatorowych Średni Monitorowanie pod kątem objawów zakrzepicy
Winorelbina Synergistyczny efekt toksyczny na błony śluzowe Poważne zapalenie błony śluzowej jamy ustnej Wysoki Ścisłe monitorowanie, profilaktyka zapalenia błon śluzowych
Szczepionki zawierające żywe drobnoustroje Osłabiona odpowiedź immunologiczna, ryzyko rozsianej infekcji Potencjalnie ciężkie infekcje Wysoki Unikać podczas leczenia fluorouracylem
Alkohol Nasilenie działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego Zwiększone nudności, wymioty Niski do średniego Zalecane unikanie spożywania alkoholu
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl