rak płaskonabłonkowy głowy i szyi
Wskazanie

Rak płaskonabłonkowy głowy i szyi (HNSCC – Head and Neck Squamous Cell Carcinoma) to nowotwór złośliwy wywodzący się z nabłonka płaskiego wyścielającego górne drogi oddechowe i pokarmowe. Dotyczy różnych lokalizacji anatomicznych, m.in. jamy ustnej, gardła, krtani, zatok przynosowych i ślinianek. Głównymi czynnikami ryzyka są palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu oraz zakażenie wirusem HPV (szczególnie w przypadku raków ustnej części gardła).

Leczenie zależy od stopnia zaawansowania nowotworu i jego lokalizacji. W terapii stosuje się podejście wielospecjalistyczne, obejmujące chirurgię, radioterapię i chemioterapię. W Polsce w leczeniu HNSCC wykorzystuje się preparaty takie jak: Cisplatyna (Cisplatin-Ebewe), Karboplatyna (Carbomedac), 5-Fluorouracyl (Fluorouracil-Ebewe), Docetaksel (Docetaxel Accord), Paklitaksel (Paclitaxel Kabi). W leczeniu ukierunkowanym molekularnie stosuje się cetuksymab (Erbitux), a w immunoterapii pembrolizumab (Keytruda) oraz niwolumab (Opdivo).

Leczenie systemowe może być stosowane jako: terapia indukcyjna przed leczeniem miejscowym, leczenie jednoczasowe z radioterapią (radiochemioterapia), leczenie paliatywne w przypadku choroby nawrotowej lub przerzutowej. Schematy zawierające pochodne platyny stanowią podstawę chemioterapii w HNSCC.

Największe trudności w leczeniu pacjentów z rakiem płaskonabłonkowym głowy i szyi obejmują: późne rozpoznanie (często w zaawansowanym stadium), znaczące upośledzenie funkcji fizjologicznych po leczeniu (mowy, połykania, oddychania), wysokie ryzyko nawrotów miejscowych, ograniczone możliwości leczenia w przypadku nawrotu, szczególnie po wcześniejszej radioterapii. Istotnym wyzwaniem jest również toksyczność leczenia skojarzonego, prowadząca do zaburzeń odżywiania, przewlekłego bólu oraz znacznego pogorszenia jakości życia pacjentów.

Coraz większą rolę odgrywa immunoterapia, szczególnie u pacjentów z nawrotami po leczeniu pochodnymi platyny oraz u chorych z wysoką ekspresją PD-L1. Obiecujące wyniki przynosi również łączenie różnych strategii terapeutycznych oraz badania nad biomarkerami pozwalającymi na dobór optymalnego leczenia dla konkretnego pacjenta.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 24.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl