Dawkowanie i sposób podawania
Fluorouracil Accord 50 mg/ml
Fluorouracil Accord (50 mg/ml) jest lekiem cytotoksycznym stosowanym wyłącznie pod ścisłym nadzorem doświadczonego lekarza, z koniecznością częstego monitorowania pacjentów pod kątem toksyczności hematologicznej (leukocyty ≤ 3500/mm³, płytki ≤ 100000/mm³), przewodu pokarmowego (ciężkie zapalenie jamy ustnej, biegunka, krwawienia) oraz neurologicznej. Dawkowanie jest indywidualizowane w zależności od wskazania, stanu pacjenta i schematu leczenia, obejmując szybkie wstrzyknięcie dożylne (bolus), infuzję dożylną lub ciągły wlew dożylny trwający do kilku dni. Leczenie początkowe powinno odbywać się w warunkach szpitalnych, a dawki należy modyfikować u pacjentów wyniszczonych, po ciężkich zabiegach chirurgicznych, z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek oraz zmniejszoną czynnością szpiku kostnego.
- Dawkowanie produktu Fluorouracil Accord
- Ogólne wytyczne dotyczące dawkowania
- Dawkowanie w różnych wskazaniach onkologicznych
- Rak jelita grubego
- Rak piersi
- Rak żołądka i połączenia żołądkowo-przełykowego
- Rak przełyku
- Rak trzustki
- Rak głowy i szyi
- Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
- Szczegółowa tabela dawkowania fluorouracylu według wskazań
- Zmniejszenie dawki i przerwanie leczenia
Dawkowanie produktu Fluorouracil Accord
Fluorouracil Accord (50 mg/ml roztwór do wstrzykiwań lub infuzji) powinien być stosowany wyłącznie pod ścisłym nadzorem wykwalifikowanego lekarza posiadającego znaczące doświadczenie w terapii cytotoksycznej. Pacjenci podczas leczenia muszą być poddawani częstemu i dokładnemu monitorowaniu, a decyzja o zastosowaniu leku powinna być podejmowana indywidualnie dla każdego pacjenta, z uwzględnieniem potencjalnych korzyści i ryzyka terapii.1
Drogi podania leku
Fluorouracyl można podawać pacjentom na trzy sposoby:2
- Szybkie wstrzyknięcie dożylne (bolus)
- Infuzja dożylna
- Ciągły wlew dożylny (trwający do kilku dni)
Należy pamiętać, że zawsze przed podaniem leku wskazane jest zapoznanie się z obowiązującymi lokalnymi lub międzynarodowymi wytycznymi dotyczącymi stosowania fluorouracylu.3
Ogólne wytyczne dotyczące dawkowania
Dawkowanie 5-fluorouracylu jest zależne od wielu czynników: wybranego schematu leczenia, wskazania do terapii, stanu ogólnego pacjenta oraz wcześniej prowadzonego leczenia. Schematy terapeutyczne różnią się w przypadku stosowania fluorouracylu w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami cytotoksycznymi, a także w przypadku jednoczesnego podawania kwasu folinowego.4
Liczbę cykli terapeutycznych określa lekarz prowadzący, kierując się lokalnymi protokołami leczenia i wytycznymi, a także uwzględniając skuteczność prowadzonej terapii i indywidualną tolerancję pacjenta na leczenie.5
Leczenie początkowe fluorouracylem powinno być zawsze prowadzone w warunkach szpitalnych.6
Wskazania do zmniejszenia dawki
Zmniejszenie dawki fluorouracylu jest zalecane u pacjentów, u których występują następujące objawy:7
- Ciężkie wyniszczenie organizmu
- Stan po ciężkim zabiegu chirurgicznym przebytym w ciągu ostatnich 30 dni
- Zmniejszenie czynności szpiku kostnego
- Zaburzenia czynności wątroby lub nerek
Monitorowanie pacjenta
Pacjenci dorośli oraz w podeszłym wieku otrzymujący fluorouracyl powinni być monitorowani przed każdym podaniem leku w kierunku możliwych objawów toksyczności:8
- Toksyczność hematologiczna – zmniejszenie liczby płytek krwi, leukocytów i granulocytów
- Toksyczność układu pokarmowego – zapalenie jamy ustnej, biegunka, krwawienie z przewodu pokarmowego
- Toksyczność neurologiczna
W przypadku stwierdzenia objawów toksyczności należy rozważyć zmniejszenie dawki lub wstrzymanie podawania leku.
Szczególnej uwagi wymagają objawy toksyczności hematologicznej, takie jak zmniejszona liczba leukocytów (≤ 3500/mm³) i/lub płytek krwi (≤ 100000/mm³), które mogą wymagać przerwania leczenia. Decyzję o wznowieniu terapii podejmuje lekarz, biorąc pod uwagę całokształt sytuacji klinicznej pacjenta.9
Dawkowanie w różnych wskazaniach onkologicznych
Rak jelita grubego
Fluorouracyl jest stosowany w terapii raka okrężnicy i odbytnicy w ramach różnych schematów leczenia. Preferowane jest stosowanie fluorouracylu w połączeniu z kwasem folinowym. Powszechnie stosowane schematy terapeutyczne łączą podawanie fluorouracylu z kwasem folinowym oraz innymi lekami chemioterapeutycznymi, takimi jak:10
- Irinotekan (schematy FOLFIRI i FLIRI)
- Oksaliplatyna (schemat FOLFOX)
- Irinotekan i oksaliplatyna jednocześnie (schemat FOLFIRINOX)
Standardowa dawka fluorouracylu w terapii raka jelita grubego wynosi od 200 do 600 mg/m² powierzchni ciała. Dawkowanie różni się w zależności od sposobu podania (szybkie wstrzyknięcie dożylne lub ciągły wlew dożylny).11
W zależności od zastosowanego schematu leczenia, podawanie fluorouracylu może być powtarzane co tydzień, co dwa tygodnie lub raz na miesiąc. Liczba cykli zależy od przyjętego schematu leczenia oraz od oceny klinicznej opartej na skuteczności terapii i indywidualnej tolerancji pacjenta.12
Rak piersi
W leczeniu raka piersi fluorouracyl jest najczęściej stosowany w terapii skojarzonej z:13
- Cyklofosfamidem i metotreksatem
- Epirubicyną i cyklofosfamidem
- Metotreksatem i leukoworyną (kwasem folinowym)
Standardowa dawka w leczeniu raka piersi wynosi 500-600 mg/m² powierzchni ciała, podawana w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus). W razie potrzeby leczenie jest powtarzane co 3-4 tygodnie.14
W leczeniu uzupełniającym pierwotnego, inwazyjnego raka piersi standardowo stosuje się 6 cykli terapii.15
Rak żołądka i połączenia żołądkowo-przełykowego
W chemioterapii okołooperacyjnej raka żołądka rekomendowany jest schemat ECF, obejmujący zastosowanie epirubicyny, cisplatyny i fluorouracylu. Typowa dawka fluorouracylu w tym schemacie wynosi 200 mg/m² powierzchni ciała na dobę, podawana w ciągłym wlewie dożylnym przez okres 3 tygodni. Standardowo zaleca się 6 cykli leczenia, przy czym dokładna liczba cykli powinna być dostosowana do skuteczności leczenia i tolerancji pacjenta.16
Rak przełyku
W terapii raka przełyku fluorouracyl jest często stosowany w połączeniu z:17
- Cisplatyną
- Cisplatyną i epirubicyną
- Epirubicyną i oksaliplatyną
Dawkowanie w raku przełyku waha się w granicach 200-1000 mg/m² powierzchni ciała na dobę, podawane w ciągłym wlewie dożylnym przez kilka dni, z cyklicznym powtarzaniem w zależności od zastosowanego schematu.18
W przypadku nowotworu dolnej części przełyku zalecana jest chemioterapia okołooperacyjna według schematu ECF (epirubicyna, cisplatyna, fluorouracyl). Standardowa dawka fluorouracylu w tym wskazaniu wynosi 200 mg/m² powierzchni ciała na dobę, podawana w ciągłym wlewie dożylnym przez 3 tygodnie, z cyklicznym powtarzaniem.19
Przy stosowaniu fluorouracylu w skojarzeniu z cisplatyną i radioterapią należy kierować się wytycznymi opisanymi w literaturze fachowej.20
Rak trzustki
W terapii raka trzustki zalecane jest stosowanie fluorouracylu w połączeniu z kwasem folinowym lub gemcytabiną. Dawkowanie waha się w granicach 200-500 mg/m² powierzchni ciała na dobę, podawane we wstrzyknięciu dożylnym (bolus) lub wlewie dożylnym, w zależności od przyjętego schematu leczenia, z cyklicznym powtarzaniem.21
Rak głowy i szyi
W leczeniu nowotworów głowy i szyi rekomendowane jest stosowanie fluorouracylu w połączeniu z cisplatyną lub karboplatyną. Dawkowanie wynosi od 600 do 1200 mg/m² powierzchni ciała na dobę, podawane w ciągłym wlewie dożylnym przez kilka dni, z cyklicznym powtarzaniem w zależności od zastosowanego schematu leczenia.22
W przypadku stosowania fluorouracylu w skojarzeniu z cisplatyną lub karboplatyną jednocześnie z radioterapią, należy odwołać się do aktualnych danych z literatury medycznej.23
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania fluorouracylu. W tej grupie chorych może być konieczne zmniejszenie dawki leku.24
Dzieci i młodzież
Fluorouracil Accord nie jest zalecany do stosowania u dzieci i młodzieży ze względu na niewystarczającą ilość danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania i skuteczności w tej grupie wiekowej.25
Osoby w podeszłym wieku
U osób w podeszłym wieku nie jest zalecane rutynowe dostosowywanie dawki fluorouracylu. Jednakże przy ustalaniu dawkowania należy uwzględnić wszystkie schorzenia współistniejące, które mogą mieć wpływ na metabolizm i tolerancję leku.26
Szczegółowa tabela dawkowania fluorouracylu według wskazań
| Wskazanie | Standardowa dawka | Schemat podawania | Najczęstsze skojarzenia | Liczba cykli |
|---|---|---|---|---|
| Rak jelita grubego | 200-600 mg/m² powierzchni ciała | Bolus lub ciągły wlew dożylny; podawanie co tydzień, co dwa tygodnie lub raz na miesiąc | Kwas folinowy, irinotekan (FOLFIRI), oksaliplatyna (FOLFOX), irinotekan + oksaliplatyna (FOLFIRINOX) | Zależnie od schematu i odpowiedzi na leczenie |
| Rak piersi | 500-600 mg/m² powierzchni ciała | Bolus; powtarzane co 3-4 tygodnie | Cyklofosfamid + metotreksat, epirubicyna + cyklofosfamid, metotreksat + leukoworyna | Standardowo 6 cykli w leczeniu uzupełniającym |
| Rak żołądka i połączenia żołądkowo-przełykowego | 200 mg/m² powierzchni ciała/dobę | Ciągły wlew dożylny przez 3 tygodnie | Epirubicyna + cisplatyna (schemat ECF) | Zalecane 6 cykli |
| Rak przełyku | 200-1000 mg/m² powierzchni ciała/dobę | Ciągły wlew dożylny przez kilka dni | Cisplatyna, cisplatyna + epirubicyna, epirubicyna + oksaliplatyna | Zależnie od schematu i odpowiedzi na leczenie |
| Rak przełyku (dolna część) | 200 mg/m² powierzchni ciała/dobę | Ciągły wlew dożylny przez 3 tygodnie | Epirubicyna + cisplatyna (schemat ECF) | Powtarzane cyklicznie |
| Rak trzustki | 200-500 mg/m² powierzchni ciała/dobę | Bolus lub wlew dożylny | Kwas folinowy lub gemcytabina | Powtarzane cyklicznie |
| Rak głowy i szyi | 600-1200 mg/m² powierzchni ciała/dobę | Ciągły wlew dożylny przez kilka dni | Cisplatyna lub karboplatyna | Powtarzane cyklicznie |
Zmniejszenie dawki i przerwanie leczenia
Należy rozważyć modyfikację dawkowania lub przerwanie terapii fluorouracylem w następujących sytuacjach klinicznych:
- Toksyczność hematologiczna:
- Leukocyty ≤ 3500/mm³
- Płytki krwi ≤ 100000/mm³
- Toksyczność przewodu pokarmowego:
- Ciężkie zapalenie jamy ustnej
- Nasilona biegunka
- Krwawienie z przewodu pokarmowego
- Toksyczność neurologiczna
- Pacjenci wyniszczeni lub po ciężkim zabiegu chirurgicznym w ostatnich 30 dniach
- Zaburzenia czynności wątroby i/lub nerek
Decyzję o wznowieniu terapii podejmuje lekarz prowadzący na podstawie oceny stanu klinicznego pacjenta, po ustąpieniu lub zmniejszeniu nasilenia objawów toksyczności.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania