żywienie pozajelitowe
Żywienie pozajelitowe (inaczej żywienie parenteralne) to forma terapii żywieniowej polegająca na dostarczaniu pacjentowi niezbędnych składników odżywczych bezpośrednio do układu krwionośnego, z pominięciem przewodu pokarmowego. Jest to metoda stosowana u pacjentów, u których odżywianie drogą przewodu pokarmowego jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane.
Wskazania do żywienia pozajelitowego obejmują: rozległe resekcje jelita cienkiego, niedrożność przewodu pokarmowego, ciężkie zapalenie trzustki, zespół krótkiego jelita, niewydolność jelit oraz stany przed- i pooperacyjne. Terapia może być prowadzona jako całkowite żywienie pozajelitowe (TPN) lub jako uzupełnienie żywienia dojelitowego.
Mieszaniny do żywienia pozajelitowego zawierają aminokwasy, glukozę, emulsje tłuszczowe, elektrolity, pierwiastki śladowe, witaminy oraz wodę. Mogą być podawane przez dostęp obwodowy (żyły kończyn górnych) lub centralny (najczęściej żyła główna górna), w zależności od przewidywanego czasu terapii i osmolarności preparatu.
Podczas prowadzenia żywienia pozajelitowego kluczowe jest monitorowanie parametrów biochemicznych, stanu nawodnienia i gospodarki elektrolitowej pacjenta oraz zapobieganie powikłaniom, takim jak zakażenia odcewnikowe, zaburzenia metaboliczne czy zespół ponownego odżywienia. Zgodnie z aktualnymi wytycznymi, jeśli tylko przewód pokarmowy jest sprawny, preferowane jest żywienie dojelitowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – SmofKabiven extra Nitrogen EF –
SmofKabiven extra Nitrogen EF to trójkomorowa emulsja do infuzji dożylnych, stosowana w żywieniu pozajelitowym, zawierająca aminokwasy (33,1–166 g), azot (5,3–26,5 g), glukozę bezwodną (42,8–214 g) oraz emulsję tłuszczową (14,6–73 g) w opakowaniach o objętości od 506 ml do 2531 ml. Całkowita wartość energetyczna preparatu waha się od 450 kcal (1,9 MJ) do 2250 kcal (9,4 MJ). Ze względu na brak działania na ośrodkowy układ nerwowy, preparat nie wpływa na funkcje poznawcze ani zdolności psychomotoryczne, co przekłada się na nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Produkt jest przeznaczony do stosowania w warunkach szpitalnych lub kontrolowanego środowiska domowego, a jego podawanie wymaga infuzji dożylnej, często z użyciem pompy infuzyjnej.
aminokwas, aminokwasy egzogenne, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, funkcja poznawcza, funkcja psychomotoryczna, infuzja dożylna, kwas omega-3, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, ośrodkowy układ nerwowy, pompa infuzyjna, roztwór aminokwasów, triglicerydy o średniej długości łańcucha, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Kalium chloratum 15% Kabi 150 mg/ml
Kalium chloratum 15% Kabi to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, zawierający 150 mg/ml chlorku potasu, co odpowiada 2 mmol jonów potasu na mililitr. Preparat jest wskazany do leczenia niedoboru potasu u pacjentów, u których doustna suplementacja jest niewystarczająca lub niemożliwa, np. w ciężkiej hipokaliemii, zaburzeniach połykania, niewydolności narządów wewnętrznych, czy w okresie okołooperacyjnym. Produkt dostępny jest w ampułkach o pojemnościach 5 ml (10 mmol K+), 10 ml (20 mmol K+) oraz 20 ml (40 mmol K+), charakteryzuje się wysoką osmolarnością (4000 mosm/l) i pH w zakresie 4,5–7,0.
działania niepożądane, elektrolity we krwi, hiperkaliemia, hipokaliemia, jony potasu, Kalium chloratum, koncentrat do roztworu, niedobór potasu, niewydolność narządów, okno terapeutyczne, okres okołooperacyjny, roztwór do infuzji, suplementacja potasu, zaburzenia połykania, zaburzenia wchłaniania, zatrzymanie akcji serca, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Ergokalcyferol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ergokalcyferol (witamina D₂) jest składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego Vitalipid N Adult oraz Vitalipid N Infant, występując odpowiednio w stężeniach 0,5 μg/ml (20 IU) i 1,0 μg/ml (40 IU). Substancja ta znajduje się w fazie olejowej sterylnych koncentratów do sporządzania emulsji typu olej w wodzie, co zapewnia jej odpowiednią biodostępność i stabilność podczas infuzji. Właściwości fizykochemiczne obu preparatów są zbliżone, z osmolalnością około 300 mOsm/kg wody oraz pH około 8. Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa ergokalcyferolu są ograniczone, a ocena ryzyka opiera się głównie na doświadczeniach klinicznych z długotrwałego stosowania tych preparatów.
all-rac-α-tokoferol, biodostępność, działanie niepożądane, działanie teratogenne, emulsja do infuzji, ergokalcyferol, faza olejowa, fitomenadion, osmolalność, preparat pediatryczny, retynol, sterylny koncentrat, Vitalipid N Adult, Vitalipid N Infant, witamina A, witamina rozpuszczalna w tłuszczach, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Kwas octowy – Wskazania do stosowania
Kwas octowy jest składnikiem kilku preparatów leczniczych o zróżnicowanym zastosowaniu klinicznym. W żywieniu pozajelitowym stosowany jest w roztworze Aminomix 1 Novum, zawierającym 4,50 g kwasu octowego lodowatego na 1000 ml (75 mmol/l jonów octanowych), przeznaczonym dla pacjentów dorosłych i dzieci powyżej 2 roku życia, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe lub niewystarczające. W dermatologii kwas octowy w stężeniach 2,0-3,2% (Artemisol) oraz 4% (Delacet) wykorzystywany jest w leczeniu wszawicy głowowej, działając na zewnętrzną osłonkę gnid i formy dorosłe pasożyta. Preparaty te stosuje się wyłącznie zewnętrznie na skórę owłosionej głowy, z zachowaniem ostrożności i po wykluczeniu przeciwwskazań.
błona śluzowa szyjki macicy, całkowite usunięcie macicy, choroby pasożytnicze, ektropion, erytroplazja, ginekolog, gnidy, jony octanowe, kwas octowy, nabłonek szyjki macicy, nadżerka rzekoma, nalewka piołunowo-wrotyczowa, pasożyt, przeciwwskazania do żywienia, szyjka macicy, wszawica głowowa, zmiany szyjki macicy, żyły centralne, żyły obwodowe, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Sodu diwodorofosforan – Interakcje
Sodu diwodorofosforan, stosowany w preparatach doodbytniczych i dożylnych, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne, szczególnie z lekami modyfikującymi gospodarkę elektrolitową, takimi jak leki blokujące kanały wapniowe, diuretyki oraz preparaty litu. Interakcje te mogą prowadzić do zaburzeń elektrolitowych, w tym hiperfosfatemii, hipokalcemii, hipokaliemii, hipernatremii oraz kwasicy. Szczególnie istotna jest interakcja z litem, gdzie hipernatremia wywołana przez sodu diwodorofosforan może obniżać stężenie litu w surowicy, zmniejszając skuteczność terapii litowej. W przypadku żywienia pozajelitowego preparatami zawierającymi sodu diwodorofosforan, takimi jak Nutriflex Lipid peri, należy uwzględnić potencjalne interakcje z insuliną, heparyną oraz pochodnymi kumaryny, które mogą wpływać na metabolizm lipidów, lipolizę oraz działanie przeciwzakrzepowe, odpowiednio. Monitorowanie parametrów krzepnięcia i elektrolitów jest kluczowe u pacjentów poddawanych tym terapiom.
acenokumarol, alkohol etylowy, antagonista witaminy K, arytmia serca, blokery kanałów wapniowych, diuretyk, dysfagia, gospodarka węglowodanowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperfosfatemia, hipernatremia, hipokalcemia, hipokaliemia, insulina, klirens triglicerydów, kwasica, lek moczopędny, lipaza lipoproteinowa, lipoliza osoczowa, olej sojowy, parametry krzepnięcia krwi, pochodna kumaryny, preparat litu, sodu diwodorofosforan, stężenie litu, terapia litowa, warfaryna, witamina K1, zaburzenie elektrolitowe, zaparcie, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Celiakia – Leczenie
Celiakia jest przewlekłą chorobą autoimmunologiczną, w której jedynym skutecznym leczeniem jest ścisła, dożywotnia dieta bezglutenowa eliminująca pszenicę, jęczmień, żyto oraz ich pochodne. Dieta ta pozwala na regenerację kosmków jelitowych i przywrócenie prawidłowego wchłaniania składników odżywczych, co u dzieci następuje zwykle w ciągu 3-6 miesięcy, a u dorosłych nawet do 2 lat. Monitorowanie leczenia obejmuje coroczne wizyty kontrolne, badania serologiczne przeciwciał specyficznych dla celiakii oraz w razie potrzeby biopsję jelita cienkiego. Suplementacja niedoborów mikro- i makroelementów (m.in. żelazo, witaminy B12, D, K, kwas foliowy, cynk, miedź) powinna być prowadzona pod nadzorem specjalistów. W przypadku opryszczkowatego zapalenia skóry stosuje się dapson (50-100 mg/dobę) jako leczenie uzupełniające do diety bezglutenowej.
autologiczny przeszczep komórek macierzystych, azatiopryna, biopsja jelita cienkiego, błona śluzowa jelita cienkiego, budezonid, celiakia, celiakia oporna na leczenie, dapson, dieta bezglutenowa, inhibitor transglutaminazy tkankowej, kladrybina, kosmki jelitowe, limfocyty śródnabłonkowe, mesalazyna, niedobór składników odżywczych, opryszczkowate zapalenie skóry, przeciwciało monoklonalne, przepuszczalność jelitowa, regeneracja kosmków jelitowych, suplementacja parenteralna, terapia enzymatyczna, terapia immunomodulacyjna, terapia poznawczo-behawioralna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dysport 300 jednostek kompleksu neurotoksyny Clostridium botulinum typu A/fiolkę
Przedawkowanie preparatu Dysport, zawierającego neurotoksynę Clostridium botulinum typu A, prowadzi do nadmiernej blokady przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, co może skutkować uogólnionym osłabieniem mięśniowym, dysfagią, dysfonią oraz w najcięższych przypadkach porażeniem mięśni oddechowych z ryzykiem niewydolności oddechowej. Objawy mogą pojawić się z opóźnieniem nawet do kilku tygodni po ekspozycji, co wymaga przedłużonej obserwacji pacjenta. Przedawkowanie może nastąpić przez podanie zbyt dużej dawki, przypadkowe zakłucie lub połknięcie preparatu, a toksyna może przeniknąć do krwiobiegu, wywołując ogólnoustrojowe powikłania. Warto zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z chorobami nerwowo-mięśniowymi, zaburzeniami oddychania lub połykania oraz stosujących leki miorelaksacyjne, u których ryzyko powikłań jest znacznie podwyższone.
dysfagia, dysfonia, Dysport, lek miorelaksacyjny, miastenia gravis, mięsień krtani, neurotoksyna botulinowa, neurotoksyna Clostridium botulinum typu A, niewydolność oddechowa, paraliż mięśni oddechowych, porażenie nerwowo-mięśniowe, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, wentylacja mechaniczna, zaburzenie głosu, zaburzenie połykania, zatrucie doustne, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aminomix 1 Novum –
Aminomix 1 Novum to dwukomorowy roztwór do infuzji przeznaczony do żywienia pozajelitowego dorosłych oraz dzieci powyżej 2 lat, stosowany w sytuacjach niemożności żywienia doustnego, niewystarczającego żywienia dojelitowego lub przeciwwskazań do żywienia dojelitowego (np. niedrożność przewodu pokarmowego, ciężkie zapalenie trzustki). Preparat dostarcza kompletny zestaw składników odżywczych: 50 g aminokwasów (8 g azotu), 220 g glukozy jednowodnej (odpowiadającej glukozie bezwodnej), elektrolity (Na+ 50 mmol/l, K+ 30 mmol/l, Ca++ 2 mmol/l, Mg++ 3 mmol/l, Zn++ 0,04 mmol/l, Cl- 64 mmol/l, octan 75 mmol/l, glicerofosforan 15 mmol/l) oraz płyny, zapewniając całkowitą wartość energetyczną 1000 kcal/1000 ml, w tym 800 kcal energii pozabiałkowej. Preparat charakteryzuje się wysoką osmolalnością 1826-2018 mOsm/kg wody i osmolarnością 1779 mOsm/l, co klasyfikuje go jako roztwór hipertoniczny wymagający podawania dożylnie przez cewnik centralny.
aminokwasy, cewnik centralny, kwasy tłuszczowe, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność jelit, osmolalność, osmolarność, pierwiastki śladowe, równowaga wodno-elektrolitowa, roztwór aminokwasów, roztwór do infuzji, roztwór hipertoniczny, roztwór węglowodanów, suplementacja witamin, synteza białek, worek dwukomorowy, zaburzenia połykania, zapalenie trzustki, żyły obwodowe, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy – Wskazania do stosowania
Olej sojowy oczyszczony (Soiae oleum raffinatum) jest istotnym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, dostarczającym około 9 kcal/g tłuszczu energii oraz niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), w tym kwasu linolowego (omega-6) i α-linolenowego (omega-3). Stanowi podstawę wielu preparatów, zarówno samodzielnie, jak i w połączeniu z innymi olejami (np. MCT, olej z oliwek, olej rybi), co pozwala na optymalizację profilu kwasów tłuszczowych i dostosowanie do potrzeb metabolicznych pacjentów. Energia pochodząca z tłuszczów w tych emulsjach stanowi zwykle 30-50% całkowitej wartości energetycznej, co umożliwia właściwy bilans z węglowodanami i białkami. Wskazania do stosowania obejmują pacjentów z niewydolnością przewodu pokarmowego, przeciwwskazaniami do żywienia doustnego lub dojelitowego, stany kataboliczne o różnym nasileniu, niedobory NNKT, a także żywienie noworodków, wcześniaków, pacjentów chirurgicznych i onkologicznych.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zwyrodnieniowa stawów, emulsja tłuszczowa, kacheksja, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, niedobór NNKT, niedożywienie, niedrożność przewodu pokarmowego, niezbędne kwasy tłuszczowe, ostra niewydolność jelit, profil kwasów tłuszczowych, przetoka przewodu pokarmowego, stan kataboliczny, terapia żywieniowa, triglicerydy MCT, wcześniaki, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia wchłaniania tłuszczów, zapalenie trzustki, zespół jelita drażliwego, zespół krótkiego jelita, żywienie pozajelitowe, żywienie wcześniaków - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lipoflex special –
Lipoflex special to emulsja do infuzji przeznaczona do żywienia pozajelitowego u pacjentów z umiarkowanym lub ciężkim katabolizmem, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparat dostarcza kompleksowe wsparcie żywieniowe, zawierając aminokwasy (56 g/1000 ml), węglowodany (144 g/1000 ml) oraz tłuszcze (40 g/1000 ml), co odpowiada łącznie 4945 kJ (1180 kcal) energii na 1000 ml, z czego 4005 kJ (955 kcal) stanowi energia niebiałkowa. Produkt jest dostępny w różnych objętościach (625 ml, 1000 ml, 1250 ml, 1875 ml), co pozwala na indywidualne dostosowanie podaży składników odżywczych. Osmolalność emulsji wynosi 2115 mOsm/kg, a pH mieści się w zakresie 5,0-6,0. Preparat jest wskazany dla dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 2. roku życia, z wyłączeniem dzieci młodszych.
aminokwas, choroba przewlekła, choroba przewodu pokarmowego, dysfagia, egzogenne kwasy tłuszczowe, elektrolit, infuzja dożylna, katabolizm, niedokrwienie jelit, niedożywienie, niedrożność przewodu pokarmowego, olej sojowy, osmolalność, pacjent onkologiczny, terapia żywieniowa, triglicerydy średniołańcuchowe, uraz, zabieg operacyjny, zapalenie trzustki, zespół krótkiego jelita, zespół złego wchłaniania, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Kobalt – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kobalt w produkcie leczniczym Pediaven G20 występuje w postaci kobaltu chlorku sześciowodnego w ilości 0,61 mg na 1000 ml roztworu do infuzji, co odpowiada 150 µg czystego kobaltu. Dawka ta mieści się w zakresie fizjologicznego zapotrzebowania organizmu i jest stosowana jako element terapii zastępczej w żywieniu pozajelitowym, uzupełniając niedobory tego mikroelementu. Produkt charakteryzuje się osmolarnością około 1400 mOsm/l oraz pH 4,8-5,5, co zapewnia stabilność kobaltu i innych mikroelementów. Roztwór jest podawany dożylnie, co gwarantuje bezpośrednią biodostępność pierwiastka.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – ClinOleic 20% –
Emulsja do infuzji ClinOleic 20% zawiera 20 g na 100 ml oleju z oliwek i oleju sojowego, dostarczając 2000 kcal/l oraz 4 g niezbędnych kwasów tłuszczowych na 100 ml. Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży, preparat nie powinien być stosowany w tym okresie, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne ryzyko i nie ma dostępnych alternatyw. Podobne ograniczenia dotyczą kobiet karmiących piersią, gdzie brak jest danych o przenikaniu składników do mleka i wpływie na dziecko, co wymaga rozważenia przerwania karmienia lub zastosowania alternatywnych metod żywienia.
- Leksykon substancji czynnych
Kwas alfa-linolenowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas alfa-linolenowy (ALA), niezbędny kwas tłuszczowy omega-3 stosowany w preparatach do żywienia pozajelitowego, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi na zwierzętach (psy, króliki, myszy). Testowano dawki dożylne do 6 g tłuszczów/kg masy ciała u psów oraz 4,6 g/kg u królików, znacznie przekraczające dawki kliniczne (2-3-krotność maksymalnych dawek u ludzi). Pomimo 29- i 353-krotnego przekroczenia zalecanej prędkości infuzji, nie zaobserwowano istotnych objawów toksyczności, uszkodzeń narządów ani zmian biochemicznych. Badania reprodukcyjne z użyciem emulsji Lipidem (zawierającej dwukrotnie więcej triglicerydów omega-3) nie wykazały działania embriotoksycznego ani teratogennego, a także nie stwierdzono wpływu na płodność przy dawce 2 g lipidów/kg/dobę przez 12 dni u królików. Brak jest danych dotyczących mutagenności i kancerogenności, co jest uzasadnione naturalnym pochodzeniem ALA i jego rolą w fizjologicznym metabolizmie.
badanie genotoksyczności, badanie kancerogenności, badanie toksyczności, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, kwas alfa-linolenowy, kwas tłuszczowy omega-3, Lipidem, Lipofundin MCT/LCT, triglicerydy długołańcuchowe omega-6, triglicerydy kwasów omega-3, upośledzenie płodności, uszkodzenie wątroby, właściwość uczulająca, wpływ na płodność, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Omegaflex special bez elektrolitów
Omegaflex special bez elektrolitów to trzykomorowa emulsja do infuzji dożylnej, przeznaczona do kompletnego żywienia pozajelitowego, zawierająca aminokwasy, glukozę oraz tłuszcze, w tym kwasy omega-3. Produkt dostępny jest w objętościach 625 ml, 1000 ml, 1250 ml i 1875 ml, dostarczając odpowiednio: aminokwasy od 35,0 g do 105,1 g, azot od 5 g do 15 g, glukozę od 90 g do 270 g oraz tłuszcze od 25 g do 75 g. Wartość energetyczna waha się od 740 kcal (3090 kJ) do 2215 kcal (9265 kJ) w zależności od objętości. Preparat charakteryzuje się osmolalnością 1840 mOsm/kg, pH 5,0-6,0 oraz wymaga aseptycznego wymieszania zawartości komór przed podaniem, co skutkuje powstaniem jednolitej emulsji typu olej w wodzie.
alanina, alanylo-glutamina, aminokwas, arginina, emulsja do infuzji dożylnej, emulsja mlecznobiała, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, fosfolipidy, glicerol, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas cytrynowy, kwas glutaminowy, kwas tłuszczowy omega-3, leucyna, lizyna, metionina, mikroelement, oleinian sodu, olej sojowy, osmolalność, osmolarność, pierwiastek śladowy, prolina, roztwór aminokwasów, seryna, tokoferol, treonina, triglicerydy kwasów omega-3, triglicerydy kwasów tłuszczowych, tryptofan, walina, wodorotlenek sodu, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Kalium chloratum WZF 15% 150 mg/ml
Kalium chloratum WZF 15% to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji zawierający 150 mg/ml potasu chlorku, stosowany głównie w leczeniu hipokaliemii, zwłaszcza gdy doustna suplementacja potasu jest niemożliwa. Preparat jest wskazany do szybkiego wyrównania poziomu potasu w organizmie, co jest kluczowe w zapobieganiu poważnym zaburzeniom rytmu serca, osłabieniu mięśni oraz innym objawom wynikającym z niedoboru potasu. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w terapii zatrucia glikozydami naparstnicy, gdzie uzupełnienie potasu przeciwdziała nasileniu toksyczności glikozydów i stabilizuje błony komórkowe kardiomiocytów. Kalium chloratum WZF 15% jest także używany jako dodatek elektrolitowy w płynach infuzyjnych podczas terapii nawadniającej i żywienia pozajelitowego, umożliwiając precyzyjne dostosowanie dawki potasu do indywidualnych potrzeb pacjenta.
chlorek potasu, hipokaliemia, koncentrat do sporządzania roztworu, monitorowanie poziomu elektrolitów, niedobór potasu, osłabienie mięśni, podrażnienie naczyń żylnych, równowaga elektrolitowa, suplementacja potasu, terapia nawadniająca, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej, zaburzenia rytmu serca, zatrucie glikozydami naparstnicy, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Flexbumin 200 g/l 200 g/l
Flexbumin 200 g/l to roztwór do infuzji zawierający 20% białka całkowitego, z czego co najmniej 95% stanowi albumina ludzka, o stężeniu 200 g/l. Produkt jest hiperonkotyczny, co umożliwia skuteczne podnoszenie ciśnienia onkotycznego w osoczu. Dostępny jest w opakowaniach 50 ml (10 g albuminy) oraz 100 ml (20 g albuminy). Roztwór zawiera również substancje pomocnicze: chlorek sodu (4,3 g/l), sód kaprylan (2,7 g/l), sód acetylotryptofanian (4,3 g/l) oraz wodę do wstrzykiwań, z całkowitą zawartością jonów sodowych w zakresie 130-160 mmol/l. Preparat jest przejrzysty, o zabarwieniu od bezbarwnego do zielonego, i przeznaczony do podawania dożylnego, z możliwością rozcieńczenia wyłącznie roztworami izoosmotycznymi (5% glukoza lub 0,9% NaCl). Rozcieńczanie wodą do wstrzykiwań jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko hemolizy. Nie należy mieszać Flexbumin z pełną krwią, koncentratem krwinek czerwonych, hydrolizatami białkowymi ani roztworami zawierającymi alkohol, aby uniknąć wytrącania białek.
9%, albumina ludzka, białko całkowite, chlorek sodu, ciśnienie onkotyczne, droga dożylna, hemoliza, hydrolizat białkowy, jon sodowy, kaprylan sodu, koncentrat krwinek czerwonych, krew pełna, niestabilność białka, niezgodność farmaceutyczna, osocze krwi, roztwór chlorku sodu 0, roztwór do infuzji, roztwór glukozy 5%, roztwór hiperonkotyczny, środek antyseptyczny, substancja pomocnicza, woda do wstrzykiwań, wytrącanie białek, zanieczyszczenie roztworu, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Velafax 75 mg
Wenlafaksyna, będąca inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), powinna być stosowana w okresie ciąży jedynie wtedy, gdy korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania wenlafaksyny u kobiet ciężarnych są ograniczone, a badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję. Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie leku w III trymestrze ciąży, które może prowadzić do objawów odstawienia u noworodka, takich jak drażliwość, drżenie, hipotonia, nieustający płacz oraz trudności ze ssaniem i snem, pojawiające się zwykle w ciągu pierwszych 24 godzin życia. Ponadto, istnieje zwiększone ryzyko zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka (PPHN) oraz krwotoku poporodowego, zwłaszcza przy ekspozycji na SNRI lub SSRI w miesiącu przed porodem. Wenlafaksyna i jej aktywny metabolit przenikają do mleka kobiecego, co może powodować u niemowląt objawy takie jak płacz, drażliwość i zaburzenia rytmu snu, a także zespół odstawienny po zaprzestaniu karmienia piersią.
anorgazmia, drażliwość noworodka, drżenie u noworodka, działanie serotoninergiczne, hipotonia mięśniowa, krwotok maciczny, krwotok poporodowy, menorrhagia, nadciśnienie płucne noworodka, O-demetylowenlafaksyna, obniżone libido, PPHN, SNRI, SSRI, trymestr ciąży, wenlafaksyna, zespół odstawienny, zespół odstawienny noworodka, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Nutryelt Pediatric –
NUTRYELT PEDIATRIC to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, przeznaczony do żywienia dożylnego pacjentów pediatrycznych, w tym wcześniaków, noworodków, niemowląt oraz dzieci powyżej 12. miesiąca życia. Preparat dostarcza kluczowe pierwiastki śladowe niezbędne do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania organizmu, takie jak cynk (15,30 µmol/10 ml, 1000 μg/10 ml), miedź (3,15 µmol/10 ml, 200 μg/10 ml), mangan (0,091 µmol/10 ml, 5 μg/10 ml), jod (0,079 µmol/10 ml, 10 μg/10 ml) oraz selen (0,253 µmol/10 ml, 20 μg/10 ml). Związki te występują w formach zapewniających wysoką biodostępność, m.in. glukonian cynku i miedzi, jodek potasu oraz selenin sodu. Preparat charakteryzuje się niską osmolarnością (15 mosmol/l), pH 2,7-3,3 oraz gęstością 1,0, co umożliwia podawanie zarówno przez żyły obwodowe, jak i centralne po odpowiednim rozcieńczeniu.
całkowite żywienie pozajelitowe, choroba zapalna jelit, glukonian cynku, glukonian manganu, glukonian miedzi, hormon tarczycy, jodek potasu, krwinka czerwona, niemowlę, noworodek, pierwiastek śladowy, roztwór do infuzji, selenin sodu, stan kataboliczny, układ odpornościowy, wcześniak, zaburzenie wchłaniania, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie dożylne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Biotrakson 2 g
Dawkowanie ceftriaksonu (Biotrakson) jest ściśle uzależnione od rodzaju i ciężkości zakażenia, masy ciała pacjenta oraz funkcji wątroby i nerek. U dorosłych i młodzieży ≥50 kg dawki wahają się od 1 do 4 g na dobę, podawane zwykle raz na dobę, z możliwością podania dwukrotnego (co 12 godzin) przy dawkach >2 g/dobę. Wskazania takie jak pozaszpitalne zapalenie płuc, zakażenia jamy brzusznej czy powikłane zakażenia dróg moczowych wymagają 1-2 g/dobę, natomiast cięższe infekcje, np. bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub wsierdzia, wymagają dawek do 4 g/dobę. U dzieci dawki są obliczane wg masy ciała: 50-100 mg/kg mc. (maksymalnie 4 g/dobę), z wyższymi dawkami w ciężkich zakażeniach i bakteryjnym zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych (80-100 mg/kg mc.). W przypadku noworodków i niemowląt dawki dożylne ≥50 mg/kg podaje się w formie infuzji, a u noworodków dawki dożylne należy podawać powoli (>60 min) ze względu na ryzyko encefalopatii bilirubinowej.
bakteriemia, bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, bakteryjne zapalenie wsierdzia, ceftriakson, dializa otrzewnowa, encefalopatia bilirubinowa, eradykacja bakterii, hemodializa, infuzja dożylna, kiła, kiła układu nerwowego, klirens kreatyniny, neutropenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, ostre zapalenie ucha środkowego, powikłane zakażenie dróg moczowych, pozaszpitalne zapalenie płuc, profilaktyka przedoperacyjna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rozsiana borelioza, roztwór Hartmanna, roztwór Ringera, rzeżączka, schyłkowa niewydolność nerek, szpitalne zapalenie płuc, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie kości i stawów, zakażenie skóry i tkanek miękkich, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Aminosteril N-Hepa 8% –
AMINOSTERIL N-HEPA 8% to roztwór do infuzji dożylnej zawierający 80 g/l aminokwasów, w tym L-izoleucynę (10,40 g/l), L-leucynę (13,09 g/l), L-lizynę (6,88 g/l), L-metioninę (1,10 g/l), N-acetylo-L-cysteinę (0,52 g/l), L-fenyloalaninę (0,88 g/l), L-treoninę (4,40 g/l), L-tryptofan (0,70 g/l), L-walinę (10,08 g/l), L-argininę (10,72 g/l), L-histydynę (2,80 g/l), glicynę (5,82 g/l), L-alaninę (4,64 g/l), L-prolinę (5,73 g/l) oraz L-serynę (2,24 g/l). Zawartość azotu wynosi 12,90 g/l, a wartość energetyczna 1340 kJ/l (320 kcal/l). Roztwór ma pH 5,7-6,3, osmolarność około 770 mOsm/l oraz kwasowość 12-25 mmol NaOH/l. Produkt jest sterylny, bezbarwny i przeznaczony do jednorazowego użytku, pakowany w butelki 500 ml z bezbarwnego szkła. Po otwarciu należy go zużyć natychmiast, a niezużytą zawartość usunąć, aby uniknąć ryzyka zakażenia mikrobiologicznego.
aminokwas, azot, emulsja tłuszczowa, glicyna, kwasowość roztworu, L-alanina, L-arginina, L-fenyloalanina, L-histydyna, L-izoleucyna, L-leucyna, L-metionina, L-prolina, L-seryna, L-treonina, L-tryptofan, L-walina, N-acetylo-L-cysteina, niezgodność farmaceutyczna, octan L-lizyny, osmolarność, podanie dożylne, równowaga elektrolitowa, roztwór do infuzji, substancja pomocnicza, warunek aseptyczny, zgodność farmaceutyczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Prolina – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Prolina, jako aminokwas obecny w preparatach do żywienia pozajelitowego, wymaga ostrożnego stosowania u kobiet w ciąży i podczas laktacji ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących jej bezpieczeństwa w tych okresach. Nie przeprowadzono kompleksowych badań na zwierzętach oceniających wpływ proliny na reprodukcję, a większość charakterystyk produktów podkreśla brak danych dotyczących wpływu na płodność. Podawanie preparatów zawierających prolinę w ciąży jest możliwe jedynie po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka i wyłącznie w sytuacjach klinicznie uzasadnionych. Niektóre produkty, takie jak Finomel czy Nutrineal PD4 (1,1% roztwór aminokwasów), mają szczególne ograniczenia lub przeciwwskazania do stosowania w ciąży i laktacji. W przypadku laktacji aminokwasy, w tym prolina, przenikają do mleka kobiecego, jednak w dawkach leczniczych nie przewiduje się negatywnego wpływu na noworodka, choć karmienie piersią podczas żywienia pozajelitowego nie jest zalecane.
aminokwas, Aminomix, Aminoplasmal, charakterystyka produktu leczniczego, ciąża, emulsja, Finomel, karmienie piersią, laktacja, lęk, mleko ludzkie, noworodek, Nutrineal, Olimel, płodność, prolina, reprodukcja, roztwór aminokwasów, roztwór do infuzji, toksyczność, tolerancja leku, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Fosfolipidy jaja – Wskazania do stosowania
Fosfolipidy jaja stanowią kluczowy składnik emulgujący w preparatach do żywienia pozajelitowego, takich jak Omegaven, umożliwiając stabilne rozproszenie lipidów w roztworze wodnym i bezpieczne podanie dożylne. W emulsji Omegaven fosfolipidy jaja występują w stężeniu 1,2 g/100 ml, co zapewnia odpowiednią stabilność fizykochemiczną emulsji o pH 7,5–8,7, kwasowości poniżej 1 mmol HCl/l oraz osmolalności 308–376 mOsm/kg wody. Preparat zawiera również 10 g/100 ml wysoko oczyszczonego oleju rybiego, dostarczającego EPA (1,25–2,82 g/100 ml) i DHA (1,44–3,09 g/100 ml), a także przeciwutleniacz dl-α-tokoferol (0,015–0,0296 g/100 ml) i glicerol (2,5 g/100 ml), co łącznie zapewnia wartość energetyczną 470 kJ/100 ml (112 kcal/100 ml).
Wskazaniem do stosowania preparatów zawierających fosfolipidy jaja jest żywienie pozajelitowe u pacjentów z niemożnością, niewystarczalnością lub przeciwwskazaniami do żywienia doustnego lub dojelitowego, zwłaszcza gdy konieczne jest uzupełnienie długołańcuchowych kwasów omega-3 (EPA i DHA). Lekarz powinien uwzględnić specyficzne potrzeby pacjenta, w tym zapotrzebowanie energetyczne i odżywcze, przy doborze preparatu. Stabilność i właściwości fizykochemiczne emulsji, takie jak pH, kwasowość i osmolalność, są istotne dla bezpieczeństwa podania dożylnego i skuteczności terapii żywieniowej.
D,L-α-tokoferol, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosfolipid jaja, glicerol, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, olej rybny, osmolalność, parametr fizykochemiczny, podanie dożylne, przeciwutleniacz, zapotrzebowanie energetyczne, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Olimel N9E
OLIMEL N9E to emulsja do infuzji o wysokiej zawartości azotu, dostarczana w trójkomorowym worku zawierającym roztwór glukozy z wapniem, emulsję tłuszczową oraz roztwór aminokwasów z elektrolitami. Preparat nie jest zalecany dla dzieci poniżej 2 lat ze względu na nieodpowiedni skład i objętość. Dawkowanie u dorosłych zależy od indywidualnego wydatku energetycznego, stanu klinicznego, masy ciała oraz zdolności metabolizowania składników. Średnie dobowe zapotrzebowanie wynosi: azot 0,16-0,35 g/kg mc (1-2 g aminokwasów/kg), energia 20-40 kcal/kg mc oraz płyny 20-40 ml/kg mc lub 1-1,5 ml/kcal. Maksymalna dawka dobowa OLIMEL N9E to 35 ml/kg mc, co odpowiada 2,0 g aminokwasów/kg, 3,9 g glukozy/kg, 1,4 g tłuszczów/kg, 1,2 mmol sodu/kg i 1,1 mmol potasu/kg. Przykładowo, dla pacjenta 70 kg maksymalna dawka wynosi 2450 ml, dostarczając 140 g aminokwasów, 270 g glukozy, 98 g tłuszczów oraz 2622 kcal całkowitej energii.
dawka dobowa, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, energia niebiałkowa, katabolizm, OLIMEL N9E, podaż aminokwasów, populacja pediatryczna, roztwór aminokwasów z elektrolitami, roztwór glukozy z wapniem, składniki odżywcze, stan odżywienia, stężenie aminokwasów, stężenie glukozy, stężenie magnezu, szybkość infuzji, trójkomorowy worek, wartość energetyczna, worek trójkomorowy, wydatek energetyczny, zapotrzebowanie na azot, zapotrzebowanie na płyny, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Chlorek wapnia – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chlorek wapnia dwuwodny jest szeroko stosowany w preparatach medycznych, zwłaszcza w roztworach do hemodializy, hemofiltracji i hemodiafiltracji, gdzie stężenie jonów Ca²⁺ jest ściśle kontrolowane i dostosowane do fizjologicznych potrzeb pacjenta. W analizowanych produktach, takich jak Accusol 35 (1,75 mmol/l Ca²⁺), Accusol 35 Potassium 2 mmol/l i 4 mmol/l (również 1,75 mmol/l Ca²⁺), multiBic (1,5 mmol/l Ca²⁺) oraz Aminomix 1 Novum (2 mmol/l Ca²⁺), stężenia wapnia mieszczą się w zakresie fizjologicznym. Brak jest istotnych danych przedklinicznych wykraczających poza informacje zawarte w charakterystykach produktów leczniczych, co wynika z dobrze poznanego profilu bezpieczeństwa chlorku wapnia jako naturalnego składnika organizmu oraz ścisłej regulacji homeostazy wapnia.
aminokwasy, badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, chlorek wapnia dwuwodny, dane przedkliniczne, działanie toksyczne, hemofiltracja i hemodiafiltracja, homeostaza, roztwór do hemodializy, roztwór do infuzji, skład elektrolitowy, stężenie jonów wapnia, terapia nerkozastępcza, węglowodany i elektrolity, związek nieorganiczny, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Lizyna bezwodna – Działania niepożądane
Lizyna bezwodna, obecna w produktach do żywienia pozajelitowego takich jak Kabiven Peripheral (3,4–5,6 g lizyny bezwodnej w postaci chlorowodorku lizyny na worek), jest związana z szeregiem działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą układu naczyniowego. Szczególnie istotne jest ryzyko zakrzepowego zapalenia żył, zwłaszcza przy podawaniu dożylnym obwodowym roztworów hipertonicznych, co może prowadzić do powikłań takich jak zakrzepica żył głębokich czy zatorowość płucna. Niezbyt częste działania niepożądane obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, nudności, wymioty), neurologiczne (bóle głowy), ogólne (gorączka, dreszcze, zmęczenie) oraz naczyniowe (niedociśnienie i nadciśnienie tętnicze). Bardzo rzadko obserwuje się hemolizę, retikulocytozę, reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksję), przyspieszony oddech, podwyższenie enzymów wątrobowych oraz priapizm.
anemia, anemia hemolityczna, ból brzucha, ból głowy, chlorowodorek lizyny, dreszcze, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, gorączka, hemoliza, hepatomegalia, hiperlipidemia, hipotensja, Kabiven Peripheral, leukopenia, lizyna bezwodna, naciek tłuszczu, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, nudności, obrzęk krtani, podwyższona temperatura ciała, pokrzywka, priapizm, przyspieszony oddech, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, roztwór hipertoniczny, skurcz oskrzeli, śpiączka, splenomegalia, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenia krzepnięcia krwi, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zatorowość płucna, zespół przedawkowania tłuszczu, żółtaczka, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nephrotect
Nephrotect to roztwór do infuzji aminokwasów stosowany w żywieniu pozajelitowym, o stężeniu 10% (0,1 g/ml), zawierający 100 g/l aminokwasów i 16,3 g/l azotu, co odpowiada wartości energetycznej 1600 kJ/l (400 kcal/l). Preparat charakteryzuje się zbilansowanym składem aminokwasów, w tym aminokwasów rozgałęzionych (L-izoleucyna 5,80 g/l, L-leucyna 12,80 g/l, L-walina 8,70 g/l), zasadowych (L-lizyna 12,00 g/l, L-arginina 8,20 g/l, L-histydyna 9,80 g/l), zawierających siarkę (L-metionina 2,00 g/l, N-acetylo-L-cysteina odpowiadająca 0,40 g L-cysteiny/l), aromatycznych (L-fenyloalanina 3,50 g/l, L-tyrozyna 0,60 g/l, N-glicylo-L-tyrozyna 3,16 g/l) oraz innych aminokwasów (np. L-treonina 8,20 g/l, L-tryptofan 3,00 g/l). Formuła preparatu zapewnia odpowiednie wsparcie metaboliczne bez ryzyka działań niepożądanych przy prawidłowym stosowaniu.
acetylocysteina, alanina, aminokwasy aromatyczne, aminokwasy rozgałęzione, aminokwasy siarkowe, aminokwasy zasadowe, arginina, działanie niepożądane, fenyloalanina, glicylotyrozyna, glicyna, histydyna, izoleucyna, kompozycja aminokwasów, leucyna, metionina, octan lizyny, personel medyczny, profil bezpieczeństwa, prolina, roztwór do infuzji, seryna, stosunek korzyści do ryzyka, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wartość energetyczna, zawartość azotu, żywienie pozajelitowe