Przeciwwskazania stosowania
L-histydyna

L-histydyna, aminokwas endogenny stosowany w żywieniu pozajelitowym, ma szereg przeciwwskazań wynikających zarówno z jej właściwości, jak i ogólnych zasad stosowania preparatów aminokwasowych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na L-histydynę lub inne składniki preparatu oraz wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, które mogą prowadzić do pogorszenia stanu klinicznego. Preparaty z L-histydyną nie powinny być stosowane u pacjentów z niestabilnym stanem krążeniowym (wstrząs), niedotlenieniem komórkowym, obrzękiem płuc oraz istotnymi zaburzeniami elektrolitowymi, takimi jak hiponatremia, hiperkaliemia czy hiperkalcemia (szczególnie w przypadku preparatu Ketosteril). Ponadto przeciwwskazaniem jest przewodnienie oraz kwasica metaboliczna. Preparaty Aminomel nie są zalecane u dzieci poniżej 2 roku życia ze względu na nieodpowiedni skład aminokwasów.

Przeciwwskazania stosowania L-histydyny

L-histydyna jest aminokwasem endogennym, który wchodzi w skład wielu preparatów do żywienia pozajelitowego i innych produktów leczniczych. Przeciwwskazania jej stosowania wynikają z właściwości samej substancji, jak również z ogólnych przeciwwskazań do stosowania preparatów, w których skład wchodzi. 1 2

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania L-histydyny, podobnie jak w przypadku innych substancji leczniczych, jest znana nadwrażliwość na tę substancję czynną. Dotyczy to zarówno produktów zawierających L-histydynę jako składnik aktywny, jak również nadwrażliwości na pozostałe składniki preparatu lub elementy opakowania. 3 4

Wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów

Kluczowym przeciwwskazaniem stosowania preparatów zawierających L-histydynę są wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów. W takich przypadkach podawanie aminokwasów, w tym L-histydyny, może doprowadzić do nasilenia objawów choroby metabolicznej i pogorszenia stanu klinicznego pacjenta. 5 6 7 8

Zaburzenia hemodynamiczne i metaboliczne

Preparaty zawierające L-histydynę są przeciwwskazane w przypadku pacjentów z niestabilnym stanem krążeniowym z zagrożeniem życia (wstrząs). W takich sytuacjach priorytetem jest stabilizacja stanu hemodynamicznego pacjenta przed rozpoczęciem żywienia aminokwasami. 9 10

Przeciwwskazaniem jest również niedotlenienie komórkowe, które uniemożliwia prawidłowe wykorzystanie aminokwasów w procesach metabolicznych organizmu. 11 12 13

Obrzęk płuc i zaburzenia elektrolitowe

Obrzęk płuc stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających L-histydynę, ponieważ dodatkowe obciążenie płynowe może pogorszyć wymianę gazową i stan kliniczny pacjenta. 14 15

Istotnie zwiększone stężenie elektrolitów w osoczu, takich jak sód, potas lub magnez, również stanowi przeciwwskazanie do stosowania preparatów z L-histydyną, zwłaszcza tych, które zawierają elektrolity. Podanie takich preparatów może nasilić istniejące zaburzenia elektrolitowe. 16 17

Niewydolność narządowa

L-histydyna i preparaty ją zawierające powinny być stosowane z ostrożnością lub mogą być przeciwwskazane u pacjentów z niewydolnością różnych narządów. Dotyczy to w szczególności:

  • Ciężkich zaburzeń czynności wątroby
  • Ciężkiej mocznicy, zwłaszcza gdy nie ma dostępu do urządzeń dializacyjnych
  • Niewydolności nerek
  • Niewyrównanej niewydolności krążenia

18 19 20

Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej i wodno-elektrolitowej

Preparaty zawierające L-histydynę nie powinny być stosowane u pacjentów z kwasicą metaboliczną, ponieważ mogą pogorszyć istniejące zaburzenia. 21 22 23

Przeciwwskazaniami do stosowania preparatów z L-histydyną są również:

  • Przewodnienie – nadmiar płynów w organizmie może ulec nasileniu po podaniu roztworów dożylnych, w tym preparatów z aminokwasami
  • Hiponatremia – niskie stężenie sodu w surowicy krwi
  • Hiperkaliemia – podwyższone stężenie potasu w surowicy krwi

24 25 26

Hiperkalcemia

W przypadku preparatu Ketosteril, który zawiera L-histydynę, przeciwwskazaniem jest również hiperkalcemia (podwyższone stężenie wapnia w surowicy krwi). Jest to związane z dużą zawartością wapnia w tym preparacie, który może nasilić istniejącą hiperkalcemię. 27

Przeciwwskazania wiekowe

W przypadku niektórych preparatów zawierających L-histydynę istnieją ograniczenia wiekowe. Na przykład, preparaty Aminomel nie powinny być stosowane do żywienia pozajelitowego dzieci poniżej 2 roku życia. Wynika to z faktu, że skład aminokwasów tych preparatów nie spełnia wymagań stawianych produktom przeznaczonym dla tej grupy wiekowej. 28 29

Sytuacje wymagające szczególnej uwagi

Indywidualny dobór dawki

Chociaż nie są to bezwzględne przeciwwskazania, preparaty zawierające L-histydynę wymagają indywidualnego doboru dawki w przypadku następujących stanów:

  • Niewydolność wątroby
  • Niewydolność nerek
  • Niewydolność nadnerczy
  • Niewydolność serca
  • Niewydolność płuc

30 31

W powyższych przypadkach, mimo braku bezwzględnych przeciwwskazań, lekarz powinien dokładnie ocenić stan kliniczny pacjenta i dostosować dawkowanie preparatu zawierającego L-histydynę do indywidualnych potrzeb metabolicznych i wydolności narządowej pacjenta. W niektórych przypadkach może być konieczne całkowite odstąpienie od podawania tego typu preparatów.

Zaburzenia metabolizmu aminokwasów

Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie L-histydyny u pacjentów z nieprawidłowym metabolizmem aminokwasów, nawet jeśli nie jest to zaburzenie wrodzone. W takich przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki lub zastosowanie preparatów o zmodyfikowanym składzie aminokwasów. 32 33

W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek objawów nietolerancji lub nieprawidłowej odpowiedzi na podanie preparatów zawierających L-histydynę, należy natychmiast przerwać ich stosowanie i zweryfikować przyczynę. Może być konieczna ponowna ocena wskazań do stosowania aminokwasów i wybór alternatywnego schematu leczenia żywieniowego.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl