Właściwości farmakodynamiczne
L-histydyna

Farmakodynamika L-histydyny

L-histydyna to aminokwas odgrywający istotną rolę w metabolizmie białek. Jest ona częścią składową roztworów do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminomel 10E, Aminomel 12,5E, Aminosteril N-Hepa 8%, Ketosteril, Vamin 18 Electrolyte-Free oraz Vaminolact. L-histydyna, jako jeden z aminokwasów wchodzących w skład białek, jest substratem do syntezy białek w organizmie i uczestniczy w różnorodnych procesach biochemicznych i fizjologicznych.¹²

Rola w metabolizmie białek

L-histydyna, podobnie jak inne aminokwasy podawane w postaci roztworów do infuzji, jest wykorzystywana przez tkanki do syntezy białek ustrojowych. Aminokwasy wchodzące w skład białek obecnych w pożywieniu, w tym L-histydyna, są metabolizowane w organizmie, a ich nadmiar ulega licznym procesom metabolicznym. Badania wykazały, że infuzje aminokwasów, w tym L-histydyny, wywołują efekt termogenny.³

W produktach do żywienia pozajelitowego L-histydyna stanowi jeden z niezbędnych składników, który w połączeniu z innymi aminokwasami zapewnia organizmowi odpowiednią podaż azotu. Czyste roztwory aminokwasów, zawierające L-histydynę, stosowane są w żywieniu pozajelitowym łącznie ze składnikami będącymi źródłem energii, elektrolitami i odpowiednią podażą płynów, co ma na celu utrzymanie lub poprawę stanu odżywienia organizmu lub ograniczenie strat substancji odżywczych.⁴⁵

Zastosowanie w żywieniu parenteralnym

L-histydyna występuje w różnych stężeniach w roztworach do żywienia pozajelitowego, dostosowanych do specyficznych potrzeb pacjentów. W przypadku preparatu Aminomel 10E stężenie L-histydyny wynosi 3,30 g/1000 ml roztworu, a w Aminomel 12,5E – 4,13 g/1000 ml. Z kolei w produkcie Aminosteril N-Hepa 8%, który jest przeznaczony dla pacjentów z niewydolnością wątroby, L-histydyna występuje w stężeniu 2,80 g/1000 ml.⁶⁷⁸

W preparacie Vamin 18 Electrolyte–Free, L-histydyna stanowi 6,8 g/1000 ml roztworu, podczas gdy w Vaminolact, który został opracowany w oparciu o skład mleka kobiecego, jej stężenie wynosi 2,1 g/1000 ml.⁹¹⁰

Specjalistyczne preparaty z L-histydyną

Szczególnie warto zwrócić uwagę na preparat Ketosteril, który zawiera 38 mg L-histydyny w jednej tabletce powlekanej. Jest on stosowany w terapii żywieniowej w przewlekłej chorobie nerek, umożliwiając dostarczenie niezbędnych aminokwasów przy jednoczesnym minimalizowaniu podaży azotu. L-histydyna, jako składnik tego preparatu, uczestniczy w specyficznym mechanizmie działania Ketosterilu, w którym keto- i hydroksyanalogi ulegają transaminacji do odpowiednich niezbędnych aminokwasów poprzez pobranie azotu z nie-niezbędnych aminokwasów, co zmniejsza wytwarzanie mocznika przez powtórne użycie grup aminowych.¹¹¹²

Znaczenie w różnych stanach klinicznych

W preparacie Aminosteril N-Hepa 8%, przeznaczonym dla pacjentów z niewydolnością wątroby, L-histydyna stanowi jeden ze składników specjalnie opracowanego składu aminokwasów, który ma na celu przeciwdziałanie zaburzeniom równowagi aminokwasów występującym w tym schorzeniu. U pacjentów z niewydolnością wątroby obserwuje się zwiększone stężenia amoniaku w osoczu, ciężkie zaburzenia równowagi składu aminokwasów w osoczu krwi oraz zwiększony katabolizm. Uważa się, że połączenie tych czynników oraz wynikające z tego zmiany w mózgu to główna przyczyna encefalopatii wątrobowej i śpiączki wątrobowej.¹³

Z kolei w produkcie Vaminolact, którego skład aminokwasów został dobrany na podstawie składu mleka kobiecego, L-histydyna jest zaliczana do niezbędnych aminokwasów. Preparat ten dostarcza aminokwasy potrzebne do wzrostu i rozwoju niemowląt i dzieci, przy czym L-histydyna, podobnie jak inne składniki, poza właściwościami odżywczymi nie wykazuje specyficznych działań farmakodynamicznych, gdy jest podawana w postaci roztworu z zalecaną szybkością infuzji.¹⁴

Optymalne wykorzystanie L-histydyny

Dla optymalnego wykorzystania L-histydyny, podobnie jak innych aminokwasów, konieczne jest podanie odpowiedniej ilości wysokoenergetycznych węglowodanów (najlepiej glukozy) i tłuszczów. Takie połączenie zapewnia efektywne wykorzystanie aminokwasów do syntezy białek ustrojowych, zamiast ich wykorzystania jako źródła energii.¹⁵¹⁶

Stężenia L-histydyny w produktach leczniczych

Poniższa tabela przedstawia zawartość L-histydyny w poszczególnych produktach leczniczych na podstawie danych z charakterystyk produktów leczniczych:

Podsumowanie właściwości farmakodynamicznych

L-histydyna, jako składnik preparatów do żywienia pozajelitowego, pełni przede wszystkim funkcję odżywczą jako substrat do syntezy białek ustrojowych. W zależności od preparatu i jego przeznaczenia, stężenie L-histydyny jest odpowiednio dostosowane do potrzeb pacjentów w różnych stanach klinicznych. Ważne jest, aby dla optymalnego wykorzystania L-histydyny i innych aminokwasów, podawać je wraz z odpowiednią ilością źródeł energii, takich jak glukoza i tłuszcze.¹⁷¹⁸