Przedawkowanie
L-histydyna

L-histydyna, obecna w preparatach do żywienia pozajelitowego takich jak Aminomel 10E, Aminomel 12,5E, Aminosteril N-Hepa 8%, Ketosteril, Vamin 18 Electrolyte-Free (6,8 g/l) oraz Vaminolact (2,1 g/l), może ulec przedawkowaniu głównie w wyniku nieprawidłowego dawkowania lub zbyt szybkiej infuzji. Szczególnie narażeni są pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, u których metabolizm i wydalanie aminokwasów jest upośledzone. Przedawkowanie manifestuje się objawami takimi jak nudności, wymioty, hiperwolemia, zaburzenia elektrolitowe (hiperkaliemia, hiperkalcemia, hipermagnezemia), kwasica, azotemia oraz zakrzepowe zapalenie żył. W preparacie Ketosteril, zawierającym 38 mg L-histydyny na tabletkę, nie odnotowano dotychczas objawów przedawkowania.

Przedawkowanie L-histydyny

L-histydyna to aminokwas obecny w szeregu preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminomel 10E, Aminomel 12,5E, Aminosteril N-Hepa 8%, Ketosteril, Vamin 18 Electrolyte-Free oraz Vaminolact. W zależności od preparatu, zawartość L-histydyny waha się od 2,1 g/l w przypadku Vaminolact do 6,8 g/l w przypadku Vamin 18 Electrolyte-Free.123456

Mechanizmy przedawkowania

Przedawkowanie L-histydyny najczęściej występuje w kontekście nieprawidłowego stosowania preparatów zawierających ten aminokwas, szczególnie w przypadku nieodpowiedniego dawkowania lub zbyt szybkiej infuzji. Problem ten może być szczególnie istotny u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, którzy mają ograniczoną zdolność do metabolizowania i wydalania aminokwasów.78

W przypadku preparatów Aminomel 10E i Aminomel 12,5E przedawkowanie L-histydyny wiąże się z ogólnym przedawkowaniem roztworu aminokwasów, co może prowadzić do kompleksowych zaburzeń metabolicznych i fizjologicznych.9

Objawy kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie L-histydyny, jako składnika roztworów aminokwasów, manifestuje się szeregiem objawów klinicznych. W przypadku preparatów Aminomel, przedawkowanie może prowadzić do reakcji nietolerancji, zatrucia aminokwasami, hiperwolemi, przewodnienia, zaburzeń elektrolitowych, kwasicy i/lub azotemii.1011

W przypadku preparatu Aminosteril N-Hepa 8%, który jest przeznaczony dla pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, przedawkowanie może nasilać istniejące dysfunkcje metaboliczne.12

W przypadku preparatów Vamin 18 Electrolyte-Free i Vaminolact, przedawkowanie manifestuje się głównie zwiększonym ryzykiem wystąpienia nudności, wymiotów, uderzeń gorąca i pocenia.1314

Interesujące jest, że w przypadku preparatu Ketosteril, który zawiera stosunkowo niewielką ilość L-histydyny (38 mg na tabletkę), nie zaobserwowano dotychczas objawów przedawkowania.15

Powikłania związane z przedawkowaniem

W przypadku przedawkowania roztworów zawierających L-histydynę, należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia następujących powikłań:

  • Przeciążenie płynami – może prowadzić do obrzęków obwodowych i/lub płuc, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami wydalania sodu przez nerki
  • Zaburzenia elektrolitowe – w tym hiperkaliemia (przy nadmiernej ilości potasu), hiperkalcemia (przy nadmiernej ilości wapnia) i hipermagnezemia (przy nadmiernej ilości magnezu)
  • Zakrzepowe zapalenie żył – szczególnie gdy produkt jest podawany do żył obwodowych z szybkością większą niż zalecana

161718

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania L-histydyny, jako składnika roztworów aminokwasów, postępowanie obejmuje:

  1. Natychmiastowe przerwanie infuzji – jest to kluczowy pierwszy krok w przypadku podejrzenia przedawkowania
  2. Zmniejszenie szybkości infuzji – w przypadkach mniej nasilonych objawów można rozważyć kontynuację infuzji z mniejszą szybkością
  3. Wdrożenie procedur ratunkowych – w zależności od stanu klinicznego pacjenta
  4. Środki korygujące zaistniałe zaburzenia – takie jak wyrównanie zaburzeń elektrolitowych, kwasowo-zasadowych i gospodarki wodnej

1920212223

Należy podkreślić, że nie istnieje specyficzne antidotum do zastosowania w przypadku przedawkowania L-histydyny.2425

Czynniki ryzyka przedawkowania

Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia objawów przedawkowania L-histydyny to:

  • Zaburzenia czynności wątroby – upośledzona zdolność do metabolizowania aminokwasów
  • Niewydolność nerek – ograniczona zdolność do wydalania aminokwasów i ich metabolitów
  • Nieprawidłowa szybkość infuzji – zbyt szybkie podawanie roztworów aminokwasów
  • Nieprawidłowe dawkowanie – przekroczenie zalecanych dawek

2627282930

Tabela objawów przedawkowania

Kategoria objawów Objawy kliniczne Preparaty, w których raportowano Uwagi
Objawy żołądkowo-jelitowe Nudności Aminomel 10E, Aminomel 12,5E, Aminosteril N-Hepa 8%, Vamin 18 Electrolyte-Free Jeden z najwcześniejszych i najczęstszych objawów przedawkowania
Wymioty Aminomel 10E, Aminomel 12,5E, Aminosteril N-Hepa 8%, Vamin 18 Electrolyte-Free, Vaminolact Występują przy znacznym przedawkowaniu lub zbyt szybkiej infuzji
Dreszcze Aminomel 10E, Aminomel 12,5E, Aminosteril N-Hepa 8% Często towarzyszą innym objawom nietolerancji
Objawy skórne i naczyniowe Uderzenia gorąca Vaminolact Szczególnie obserwowane przy zbyt szybkiej infuzji
Pocenie Vamin 18 Electrolyte-Free, Vaminolact Może być jednym z pierwszych objawów nietolerancji
Zaburzenia nerkowe Zwiększone wydalanie aminokwasów przez nerki Aminomel 10E, Aminomel 12,5E, Aminosteril N-Hepa 8% Prowadzi do utraty cennych składników odżywczych
Azotemia Aminomel 10E, Aminomel 12,5E Zwiększone stężenie związków azotowych we krwi
Zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej Hiperwolemia/Przeciążenie płynami Aminomel 10E, Aminomel 12,5E Może prowadzić do obrzęków obwodowych i/lub płucnych
Hiperkaliemia Aminomel 10E, Aminomel 12,5E Szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek
Hiperkalcemia Aminomel 10E, Aminomel 12,5E Przy nadmiernej podaży wapnia
Hipermagnezemia Aminomel 10E, Aminomel 12,5E Przy nadmiernej podaży magnezu
Zaburzenia metaboliczne Zatrucie aminokwasami Aminomel 10E, Aminomel 12,5E Wynik kumulacji aminokwasów i ich metabolitów
Kwasica Aminomel 10E, Aminomel 12,5E Zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej
Powikłania naczyniowe Zakrzepowe zapalenie żył Vamin 18 Electrolyte-Free Przy podawaniu do żył obwodowych z szybkością większą niż zalecana

Tabela przedstawia objawy związane z przedawkowaniem roztworów zawierających L-histydynę. Należy zauważyć, że objawy te są związane z przedawkowaniem całego preparatu, nie tylko samej L-histydyny.31323334

Monitorowanie i zapobieganie przedawkowaniu

Zapobieganie przedawkowaniu L-histydyny, jako składnika roztworów aminokwasów do żywienia pozajelitowego, opiera się na następujących zasadach:

  1. Przestrzeganie zalecanych dawek – stosowanie preparatów zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego
  2. Kontrola szybkości infuzji – podawanie roztworów z zalecaną szybkością
  3. Monitorowanie stanu pacjenta – regularna ocena kliniczna pod kątem objawów nietolerancji
  4. Dostosowanie dawkowania do stanu klinicznego – szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek
  5. Kontrola równowagi wodno-elektrolitowej – regularne monitorowanie parametrów biochemicznych

353637

W przypadku konieczności podawania wysokich dawek aminokwasów, zaleca się ścisłe monitorowanie parametrów biochemicznych, w tym stężenia elektrolitów, parametrów funkcji wątroby i nerek oraz stanu nawodnienia pacjenta.38

Wnioski kliniczne

Przedawkowanie L-histydyny, jako składnika roztworów aminokwasów do żywienia pozajelitowego, jest zjawiskiem rzadkim, jeśli preparaty są stosowane zgodnie z zaleceniami. Jednak w przypadku wystąpienia przedawkowania, objawy kliniczne mogą być różnorodne i zależą od rodzaju preparatu, dawki i stanu klinicznego pacjenta.39

W przypadku podejrzenia przedawkowania, kluczowe jest natychmiastowe przerwanie infuzji i wdrożenie odpowiedniego postępowania objawowego. Brak jest specyficznego antidotum do zastosowania w przedawkowaniu, dlatego leczenie opiera się na korygowaniu zaistniałych zaburzeń.4041

Należy podkreślić, że ryzyko przedawkowania jest szczególnie wysokie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, dlatego u tych pacjentów należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania preparatów zawierających L-histydynę.42

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl