Działania niepożądane
L-histydyna

L-histydyna, aminokwas endogenny stosowany w żywieniu pozajelitowym oraz terapii chorób nerek, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa, jednak może wywoływać poważne działania niepożądane, zwłaszcza ze strony układu immunologicznego. Najcięższe reakcje anafilaktyczne obejmują objawy takie jak sinica, wstrząs, niedotlenienie, świst krtaniowy, obrzęk i rumień, wymagające natychmiastowej interwencji. Łagodniejsze reakcje nadwrażliwości manifestują się pokrzywką, tachykardią, zaburzeniami ciśnienia, dusznością, wysypką, bólami mięśniowo-szkieletowymi oraz objawami ogólnymi. Ponadto, terapia L-histydyną może prowadzić do zaburzeń metabolicznych, w tym hiperkaliemii, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby, co wymaga regularnego monitorowania elektrolitów. Rzadkie przypadki hiperkalcemii obserwowano u pacjentów z suplementacją witaminą D. Zaburzenia funkcji wątroby, takie jak hiperamonemia, niewydolność, marskość, zwłóknienie, cholestaza, stłuszczenie oraz zapalenie i kamica pęcherzyka żółciowego, również zostały odnotowane, często z przejściowym wzrostem aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT, GGT, ALP) i bilirubiny.

  1. L-histydyna – działania niepożądane
    1. Reakcje nadwrażliwości
    2. Zaburzenia układu oddechowego
    3. Zaburzenia metaboliczne
    4. Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
    5. Zaburzenia nerek i dróg moczowych
    6. Zaburzenia w miejscu podania
    7. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
    8. Zaburzenia parametrów laboratoryjnych
  2. Tabela działań niepożądanych L-histydyny
  3. Ryzyko i bezpieczeństwo stosowania L-histydyny
    1. Grupy zwiększonego ryzyka
    2. Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
    3. Monitorowanie bezpieczeństwa
    4. Kolejne rozdziały

L-histydyna – działania niepożądane

L-histydyna jest aminokwasem endogennym, który odgrywa istotną rolę w syntezie białek oraz wielu procesach metabolicznych organizmu. Jest składnikiem licznych preparatów stosowanych w żywieniu pozajelitowym oraz leczeniu chorób nerek. Pomimo korzystnego profilu bezpieczeństwa, L-histydyna może wiązać się z wystąpieniem działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej.1

Reakcje nadwrażliwości

Najpoważniejsze działania niepożądane związane z L-histydyną dotyczą układu immunologicznego. W produktach zawierających ten aminokwas, jak Aminomel 10E i 12,5E, odnotowano występowanie reakcji nadwrażliwości o różnym nasileniu, włącznie z reakcjami anafilaktycznymi i rzekomoanafilaktycznymi.2

W przebiegu ciężkich reakcji anafilaktycznych mogą wystąpić następujące objawy:3

4

Łagodniejsze reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się jako:5

  • Pokrzywka
  • Ból głowy
  • Zaburzenia kardiologiczne (tachykardia, kołatanie serca)
  • Zaburzenia ciśnienia (niedociśnienie, nadciśnienie)
  • Przekrwienie
  • Duszność i świszczący oddech
  • Zmiany skórne (wysypka, świąd, jeżenie się włosów)
  • Zimne poty
  • Dolegliwości mięśniowo-szkieletowe (bóle stawów, bóle mięśni)
  • Ból i dyskomfort w klatce piersiowej
  • Objawy ogólne (osłabienie, złe samopoczucie, obrzęk obwodowy, gorączka, dreszcze)
  • Zwiększenie częstości oddechów

6

Zaburzenia układu oddechowego

W trakcie terapii preparatami zawierającymi L-histydynę mogą wystąpić zaburzenia oddychania o różnym nasileniu, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.7 Zaburzenia te mogą stanowić element reakcji nadwrażliwości lub występować jako odrębne działanie niepożądane.

Zaburzenia metaboliczne

Podawanie preparatów zawierających L-histydynę może wiązać się z wystąpieniem zaburzeń metabolicznych, szczególnie hiperkaliemii.8 W przypadku pacjentów z zaburzoną funkcją nerek lub wątroby ryzyko to jest szczególnie istotne i wymaga regularnego monitorowania stężenia elektrolitów.

Ponadto, podczas stosowania preparatów zawierających aminokwasy, w tym L-histydynę, obserwowano rzadkie przypadki hiperkalcemii, szczególnie u pacjentów stosujących jednocześnie suplementację witaminą D.9

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

U pacjentów otrzymujących preparaty aminokwasowe, w tym L-histydynę, mogą wystąpić różnorodne zaburzenia funkcji wątroby, w tym:10

11

Dodatkowo, podczas żywienia pozajelitowego z wykorzystaniem roztworów aminokwasów odnotowano przejściowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych.12 Przyczyny tych zaburzeń nie zostały w pełni wyjaśnione, ale przypuszcza się, że mogą być wywołane chorobą podstawową lub zależeć od składu i ilości produktów podawanych w żywieniu pozajelitowym.13

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Terapia preparatami zawierającymi L-histydynę może prowadzić do azotemii, czyli zwiększonego stężenia związków azotowych we krwi.14 Jest to szczególnie istotne u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami funkcji nerek, gdzie konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów nerkowych.

Zaburzenia w miejscu podania

Podobnie jak w przypadku innych hipertonicznych roztworów do infuzji, podczas podawania produktów zawierających L-histydynę do żyły obwodowej mogą wystąpić miejscowe reakcje, takie jak:15

16

Ryzyko zakrzepowego zapalenia żył podczas podawania do żył obwodowych może być zmniejszone poprzez jednoczesne podanie w infuzji preparatów lipidowych, takich jak Intralipid.17

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

W trakcie stosowania preparatów zawierających L-histydynę rzadko mogą wystąpić nudności.18 Objawy te zwykle ustępują po dostosowaniu dawki lub szybkości infuzji.

Zaburzenia parametrów laboratoryjnych

Podczas terapii L-histydyną mogą wystąpić zmiany w parametrach laboratoryjnych wymagające monitorowania:19

20

Tabela działań niepożądanych L-histydyny

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane związane ze stosowaniem L-histydyny jako składnika preparatów do żywienia pozajelitowego i leczenia chorób nerek, wraz z ich opisem i częstotliwością występowania.

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Opis Częstość występowania
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje anafilaktyczne Sinica, wstrząs, niedotlenienie, świst krtaniowy, ucisk w gardle, hiperwentylacja, wymioty, nudności, parestezje w jamie ustnej, ból jamy ustnej i gardła, obrzęk, zaczerwienienie, rumień, bladość Nieznana
Reakcje nadwrażliwości Pokrzywka, ból głowy, tachykardia, kołatanie serca, zmiany ciśnienia, duszność, wysypka, świąd, bóle stawów i mięśni, objawy ogólne Nieznana
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Hiperkaliemia Podwyższony poziom potasu we krwi Nieznana
Zaburzenia układu oddechowego Zaburzenia oddychania Różne formy dysfunkcji oddechowej Nieznana
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Hiperamonemia Zwiększone stężenie amoniaku we krwi Nieznana
Niewydolność wątroby Upośledzenie funkcji wątroby Nieznana
Marskość wątroby Postępujące uszkodzenie miąższu wątroby Nieznana
Zwłóknienie wątroby Nadmierne odkładanie tkanki łącznej w wątrobie Nieznana
Cholestaza Upośledzenie przepływu żółci Nieznana
Stłuszczenie wątroby Nadmierne gromadzenie tłuszczu w komórkach wątroby Nieznana
Zapalenie pęcherzyka żółciowego Stan zapalny pęcherzyka żółciowego Nieznana
Kamica pęcherzyka żółciowego Obecność kamieni w pęcherzyku żółciowym Nieznana
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Azotemia Zwiększone stężenie związków azotowych we krwi Nieznana
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Zator w miejscu podania Zablokowanie naczynia krwionośnego w miejscu infuzji Nieznana
Zakrzepowe zapalenie żyły Stan zapalny żyły z tworzeniem się zakrzepów Częste przy podawaniu do żył obwodowych
Ból w miejscu podania Dolegliwości bólowe w miejscu wkłucia Nieznana
Rumień w miejscu podania Zaczerwienienie skóry w miejscu infuzji Nieznana
Zwiększona ciepłota w miejscu podania Podwyższona temperatura w miejscu wkłucia Nieznana
Obrzęk w miejscu podania Opuchlizna tkanek w miejscu infuzji Nieznana
Stwardnienie w miejscu podania Utwardzenie tkanki w miejscu wkłucia Nieznana
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe Nudności Nieprzyjemne uczucie w żołądku z chęcią wymiotowania Rzadko
Badania diagnostyczne Zwiększenie stężenia bilirubiny Podwyższony poziom bilirubiny we krwi Nieznana
Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Podwyższone wartości enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT, GGT, ALP) Nieznana

Ryzyko i bezpieczeństwo stosowania L-histydyny

Pomimo potencjalnych działań niepożądanych, L-histydyna jest generalnie dobrze tolerowana przez większość pacjentów. Należy jednak pamiętać, że bezpieczeństwo jej stosowania zależy od wielu czynników, w tym stanu klinicznego pacjenta, współistniejących chorób oraz jednocześnie stosowanych leków.21

Grupy zwiększonego ryzyka

Szczególnej ostrożności podczas stosowania L-histydyny wymagają pacjenci z:

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości należy natychmiast przerwać infuzję i wdrożyć odpowiednie leczenie. W przypadku hiperkaliemii lub innych zaburzeń elektrolitowych konieczna jest korekta zaburzeń oraz rozważenie modyfikacji dawkowania. Przy zaburzeniach wątrobowych wskazane jest monitorowanie parametrów funkcji wątroby oraz dostosowanie dawkowania. Zaburzenia w miejscu podania często ustępują po zmianie miejsca wkłucia lub techniki infuzji, a w przypadku zakrzepowego zapalenia żył można rozważyć jednoczesne podawanie preparatów lipidowych.22

Monitorowanie bezpieczeństwa

Podczas terapii preparatami zawierającymi L-histydynę zaleca się regularne monitorowanie:

  • Parametrów funkcji wątroby (enzymy wątrobowe, bilirubina, amoniak)
  • Parametrów funkcji nerek (mocznik, kreatynina)
  • Stężenia elektrolitów (szczególnie potasu i wapnia)
  • Stanu miejsca podania

Należy podkreślić, że wiele działań niepożądanych ma nieznaną częstość występowania, co wynika z ograniczonych danych po wprowadzeniu produktów do obrotu. Istotne jest zatem zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych do odpowiednich organów, co umożliwia ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktów zawierających L-histydynę.23

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl