czerniak złośliwy
Czerniak złośliwy (melanoma malignum) to jeden z najbardziej niebezpiecznych nowotworów skóry, wywodzący się z melanocytów – komórek produkujących melaninę. Charakteryzuje się wysokim potencjałem do tworzenia przerzutów odległych nawet przy niewielkich rozmiarach guza pierwotnego. W Polsce rocznie diagnozuje się około 3500 nowych przypadków czerniaka, a zapadalność wykazuje tendencję wzrostową.
Głównym czynnikiem ryzyka rozwoju czerniaka jest ekspozycja na promieniowanie UV, szczególnie oparzenia słoneczne w dzieciństwie. Inne czynniki to jasny fototyp skóry, liczne znamiona barwnikowe, obciążenie rodzinne oraz immunosupresja. Diagnostyka opiera się na dermoskopii oraz badaniu histopatologicznym wyciętej zmiany, a ocena zaawansowania uwzględnia klasyfikację TNM z kluczową rolą grubości nacieku według Breslowa.
Podstawową metodą leczenia czerniaka jest radykalne wycięcie chirurgiczne z odpowiednim marginesem zdrowych tkanek. W przypadku zaawansowanej choroby stosuje się leczenie systemowe obejmujące immunoterapię (inhibitory punktów kontrolnych układu immunologicznego jak anty-PD-1, anty-CTLA-4) oraz terapię celowaną (inhibitory BRAF/MEK u pacjentów z mutacją BRAF). Pięcioletnie przeżycie w przypadku wczesnego wykrycia przekracza 95%, natomiast w chorobie z przerzutami odległymi wynosi około 25-30%.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak podstawnokomórkowy – Diagnostyka i diagnoza
Rak podstawnokomórkowy (BCC) stanowi 80-90% wszystkich nowotworów skóry, z roczną częstością występowania około 3,6 miliona przypadków w USA. Diagnostyka opiera się na szczegółowym badaniu klinicznym, dermoskopii (dokładność 95-99%) oraz biopsji skóry, która jest złotym standardem potwierdzającym rozpoznanie. Charakterystyczne cechy BCC to perłowobiały lub różowy guzek z teleangiektazjami, często lokalizowany na obszarach eksponowanych na UV, takich jak twarz, głowa i szyja. Histopatologicznie BCC dzieli się na podtypy niezróżnicowane (np. guzkowy, powierzchowny, naciekający) i zróżnicowane (np. keratotyczny, gruczolakowaty), co ma kluczowe znaczenie dla wyboru terapii i oceny ryzyka nawrotu. Zaawansowane techniki obrazowania, takie jak refleksyjna mikroskopia konfokalna (RCM) i optyczna tomografia koherencyjna (OCT), wspomagają diagnostykę i monitorowanie zmian.
badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie kliniczne, biopsja ścinająca, biopsja skóry, biopsja sztancowa, biopsja węzłów chłonnych, biopsja wycinająca, cecha dermoskopowa, choroba Bowena, czerniak amelanotyczny, czerniak złośliwy, czynnik ryzyka, dermatofibrosarcoma protuberans, dermatopatolog, dermatoskop, dermoskopia, inwazja tkanek, klasyfikacja TNM, łuszczyca kropelkowa, margines chirurgiczny, naciekanie okołonerwowe, naczynie krwionośne, nowotwór skóry, optyczna tomografia koherencyjna, patolog, podtyp histologiczny, promieniowanie UV, rak płaskonabłonkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, raport patologiczny, refleksyjna mikroskopia konfokalna, rezonans magnetyczny, rogowacenie łojotokowe, rogowacenie słoneczne, rogowiak łojotokowy, teleangiektazja, tomografia komputerowa, węzeł chłonny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Carmustine Accordpharma 50 mg
Carmustine Accordpharma, zawierający karmustynę, jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w terapii różnych nowotworów złośliwych, w tym glejaków mózgu (glejak wielopostaciowy, glejaki pnia mózgu, rdzeniak zarodkowy, gwiaździak, wyściółczak), przerzutów do mózgu oraz nowotworów przewodu pokarmowego i czerniaka złośliwego (w terapii skojarzonej). Lek jest również wskazany jako terapia drugiego rzutu w chłoniaku nieziarniczym i chorobie Hodgkina. Carmustine Accordpharma dostępny jest w dawkach 50 mg i 300 mg w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji, gdzie po rekonstytucji 1 ml roztworu zawiera 3,3 mg karmustyny. Roztwór ma pH w zakresie 3,2–7,0 i osmolalność 340–400 mOsmol/l, a rozpuszczalnik zawiera etanol bezwodny (2,37 g w 3 ml dla 50 mg i 7,11 g w 9 ml dla 300 mg).
chłoniak Hodgkina, chłoniak nieziarniczy, choroba hematoonkologiczna, choroba Hodgkina, czerniak złośliwy, glejak pnia mózgu, glejak wielopostaciowy, gwiaździak, leczenie kondycjonujące, lek przeciwnowotworowy, melanocyt, monoterapia, nowotwór mózgu, nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, nowotwór przewodu pokarmowego, przerzut nowotworowy do mózgu, przeszczep autologiczny, przeszczepienie komórek macierzystych, radioterapia, rdzeniak zarodkowy, roztwór do infuzji, terapia drugiego rzutu, układ krwiotwórczy, wyściółczak, zabieg neurochirurgiczny, złośliwa choroba hematologiczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fingolimod Richter 0,5 mg
Profil bezpieczeństwa fingolimodu w dawce 0,5 mg, stosowanego w terapii stwardnienia rozsianego, został określony na podstawie badań klinicznych FREEDOMS, FREEDOMS II oraz danych po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują infekcje (np. grypa i zapalenie zatok bardzo często, zapalenie oskrzeli często), zaburzenia hematologiczne (limfopenia i leukopenia często), zaburzenia sercowo-naczyniowe (bradykardia i blok przedsionkowo-komorowy często), a także podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (ALT, GGT, AST bardzo często). Obrzęk plamki wystąpił u 0,5% pacjentów, a spowolnienie akcji serca po pierwszej dawce było średnio o 12-13 uderzeń na minutę. Zgłaszano również rzadkie, ale poważne zakażenia oportunistyczne, w tym PML i zakażenia kryptokokowe, a także przypadki nowotworów, takich jak rak podstawnokomórkowy (często) i chłoniaki (częstość nieznana). Wzrost ciśnienia tętniczego o około 3 mmHg skurczowego i 1 mmHg rozkurczowego obserwowano po miesiącu terapii, utrzymujący się podczas leczenia.
atypowe mykobakterie, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy drugiego stopnia, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, chłoniak nieziarniczy, chłoniak skórny z limfocytów T, chłoniak z komórek B, czerniak złośliwy, fingolimod, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, mięsak Kaposiego, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, stan padaczkowy, stwardnienie rozsiane, udar krwotoczny, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, zakażenie herpeswirusami, zakażenie kryptokokowe, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zarostowa choroba tętnic obwodowych, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Epimedac 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 2 mg/ml
Epirubicyna chlorowodorek, aktywny składnik leku Epimedac (2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań), jest antracyklinowym antybiotykiem cytotoksycznym o działaniu przeciwnowotworowym, klasyfikowanym w grupie ATC jako L01DB03. Mechanizm działania polega na interakcji z DNA komórek nowotworowych, prowadząc do zahamowania syntezy kwasów nukleinowych oraz mitozy, co skutkuje zahamowaniem proliferacji i indukcją apoptozy komórek nowotworowych. Skuteczność epirubicyny potwierdzono w licznych modelach przedklinicznych, obejmujących białaczki (L1210, P388), mięsaki (SA180), czerniaka (B16) oraz różne typy raków, w tym piersi, płuca Lewisa i jelita grubego. Dodatkowo, badania na modelach ksenograftów u myszy atymicznych wykazały aktywność przeciwko ludzkim nowotworom: czerniakowi złośliwemu, rakowi piersi, płuca, gruczołu krokowego oraz jajnika.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Fingolimod Zentiva 0,5 mg
Fingolimod Zentiva w dawce 0,5 mg, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze (≥10%) to ból głowy (24,5%), podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (15,2%), biegunka (12,6%), kaszel (12,3%), grypa (11,4%), zapalenie zatok (10,9%) oraz ból pleców (10,0%). Leczenie może powodować immunosupresję, co zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym wirusów (VZV, JC, HSV), grzybów (kryptokoki) i bakterii (atypowe mykobakterie), a także nowotworów, zwłaszcza chłoniaków. Obrzęk plamki występuje u 0,5% pacjentów, szczególnie u osób z wcześniejszym zapaleniem błony naczyniowej oka lub cukrzycą. Po podaniu pierwszej dawki obserwuje się przemijające spowolnienie akcji serca o 12-13 uderzeń/min oraz blok przedsionkowo-komorowy I stopnia u 4,7% pacjentów. Wzrost aktywności ALT ≥3× GGN występuje u 8,0%, a ≥5× GGN u 1,8% leczonych.
aminotransferaza alaninowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, czerniak złośliwy, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, mięsak Kaposiego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, ostra niewydolność wątroby, ostre rozsiane zapalenie mózgu, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, stan padaczkowy, stwardnienie rozsiane, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie oportunistyczne, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty - Leksykon chorób i schorzeń
Brodawki i kurzajki – Diagnostyka i diagnoza
Brodawki i kurzajki to zmiany skórne wywołane zakażeniem HPV, diagnozowane głównie na podstawie badania klinicznego, uwzględniającego lokalizację, liczbę, wzorzec rozmieszczenia, wygląd oraz zaburzenia linii skórnych (dermatoglifów). Charakterystycznym objawem jest obecność czarnych punktów – zakrzepniętych naczyń włosowatych – widocznych po zeskrobaniu warstwy rogowej. Dermatoskopia umożliwia wizualizację naczyń i struktur brodawkowatych, co pomaga w różnicowaniu z innymi zmianami, np. rogowaceniem łojotokowym. Biopsja skóry, choć rzadko stosowana, jest wskazana przy atypowym wyglądzie, szybkim wzroście, braku odpowiedzi na leczenie lub u pacjentów z immunosupresją, pozwalając na wykluczenie raka kolczystokomórkowego. W obrazie histopatologicznym dominują hiperkeratoza, akantoza, papillomatoza, koilocyty oraz rozszerzone naczynia włosowate, co potwierdza zakażenie HPV.
akantoza, badanie histopatologiczne, badanie kliniczne, biopsja skórna, brodawki i kurzajki, brodawki podeszwowe, czerniak złośliwy, dermatoskopia, genotypowanie HPV, hipergranuloza, hiperkeratoza, hybrydyzacja Southern blot, koilocyty, papillomatoza, parakeratoza, rak brodawkujący, rak kolczystokomórkowy, reakcja łańcuchowa polimerazy, rogowacenie łojotokowe, test acetowhite, test z kwasem octowym, wirus brodawczaka ludzkiego, zakrzepnięte naczynia włosowate, zanokcica - Leksykon chorób i schorzeń
Witiligo – Epidemiologia
Witiligo jest przewlekłym zaburzeniem depigmentacyjnym skóry i błon śluzowych, charakteryzującym się utratą melanocytów i powstawaniem dobrze odgraniczonych, jasnych plam. Globalna częstość występowania wynosi od 0,5% do 2%, z różnicami regionalnymi: w USA 0,76-1,11%, w Niemczech 0,17-0,77%, we Włoszech 0,19-0,6% (wzrost z wiekiem), w Chinach 0,56% (zakres 0,09-0,93%), w Izraelu 0,5% (2021), a w Arabii Saudyjskiej 3,6% w populacji poradni dermatologicznych. Witiligo najczęściej rozpoczyna się między 10. a 30. rokiem życia, ze średnim wiekiem zachorowania około 20 lat, a około 50% przypadków diagnozowanych jest przed 20. rokiem życia. Występują dwa główne typy: niesegmentalne (72-95% przypadków) i segmentalne (5-27,9%), z wyższą częstością segmentalnego u dzieci i młodzieży. Genetyka odgrywa kluczową rolę, z około 80% ryzyka przypisywanego czynnikom genetycznym, a liczne polimorfizmy SNP w genach związanych z odpowiedzią immunologiczną, zwłaszcza HLA, potwierdzają autoimmunologiczne podłoże choroby. Witiligo współwystępuje często z innymi chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak choroby tarczycy, cukrzyca typu 1 czy toczeń rumieniowaty, a także z chorobami psychicznymi i atopią u dzieci.
atopowe zapalenie skóry, autoimmunologiczna choroba tarczycy, choroba Addisona, choroba autoimmunologiczna, choroba Gravesa-Basedowa, choroba Hashimoto, choroba wieńcowa, cukrzyca typu 1, czerniak złośliwy, depigmentacja skóry, melanocyt, mieszki włosowe, nadzór epidemiologiczny, nadzór immunologiczny, niedokrwistość złośliwa, pokrzywka, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, predyspozycja genetyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy, utrata melanocytów, witiligo, witiligo akrofacjalne, witiligo mieszane, witiligo niesegmentalne, witiligo ogniskowe, witiligo segmentalne, wskaźnik chorobowości, znamię halo - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Nakom 250 mg + 25 mg
Lek Nakom, zawierający 250 mg lewodopy i 25 mg karbidopy, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, jaskrą z wąskim kątem przesączania, ciężką niewydolnością serca, ciężkimi zaburzeniami rytmu serca, ostrą fazą udaru mózgu oraz u osób z ciężkimi psychozami. Ponadto, stosowanie leku jest bezwzględnie przeciwwskazane w przypadku jednoczesnego podawania nieselektywnych inhibitorów MAO oraz selektywnych inhibitorów MAO typu A, z koniecznością przerwania ich stosowania na minimum 2 tygodnie przed rozpoczęciem terapii Nakomem. Lek może być stosowany z selektywnymi inhibitorami MAO typu B, np. chlorowodorkiem selegiliny, pod warunkiem stosowania ich w zalecanych dawkach terapeutycznych. Ze względu na potencjalne ryzyko aktywacji rozwoju czerniaka złośliwego, Nakom nie powinien być podawany pacjentom z podejrzanymi zmianami skórnymi wymagającymi oceny dermatologicznej oraz z wywiadem czerniaka złośliwego.
arytmia, czerniak złośliwy, działanie sympatykomimetyczne, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, lek sympatykomimetyczny, lewodopa z karbidopą, nadwrażliwość na lewodopę, niewydolność serca, objaw psychotyczny, ostra faza udaru, ostry udar mózgu, psychoza, selegilina, selektywny inhibitor MAO typu A, selektywny inhibitor MAO typu B, zaburzenie kardiologiczne, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rasagiline Vipharm 1 mg
Rasagilina Vipharm w dawce 1 mg, stosowana w terapii choroby Parkinsona, wykazuje specyficzny profil bezpieczeństwa zależny od schematu leczenia (monoterapia lub leczenie wspomagające lewodopę). W monoterapii najczęściej obserwuje się bóle głowy, depresję, zawroty głowy oraz infekcje górnych dróg oddechowych, natomiast w terapii wspomagającej dominują dyskinezy, niedociśnienie ortostatyczne (0,3% pacjentów), upadki, nudności, suchość w jamie ustnej oraz bóle mięśniowo-szkieletowe. Niedociśnienie ortostatyczne pojawia się głównie w pierwszych dwóch miesiącach leczenia i zwykle ustępuje samoistnie. Zgłaszano również rzadkie przypadki przełomu nadciśnieniowego po spożyciu pokarmów bogatych w tyraminę. Zaburzenia kontroli impulsów, takie jak kompulsywne zachowania i hiperseksualność, występowały u około połowy pacjentów z tymi objawami, z których większość miała ciężki przebieg. Ponadto, po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano przypadki zespołu serotoninowego, omamów, splątania oraz nadmiernej senności w ciągu dnia.
ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowo-szkieletowy, choroba Parkinsona, ciężkie nadciśnienie, czerniak skóry, czerniak złośliwy, dławica piersiowa, dyskineza, dystonia, inhibitor MAO-B, leukopenia, nadmierna senność dzienna, nagłe zasypianie, napad snu, niedociśnienie ortostatyczne, nietypowy sen, nudności i wymioty, przełom nadciśnieniowy, rak skóry, suchość w jamie ustnej, udar naczyniowy mózgu, wysypka pęcherzykowo-pęcherzowa, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie równowagi, zapalenie spojówek, zapalenie stawów, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zespół cieśni nadgarstka, zespół dysregulacji dopaminowej, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rasagiline Accord 1 mg
Rasagiline Accord, zawierający 1 mg rasagiliny winianu, jest stosowany w terapii choroby Parkinsona zarówno w monoterapii, jak i jako leczenie wspomagające lewodopę. Profil bezpieczeństwa leku różni się w zależności od schematu leczenia. W monoterapii najczęściej obserwuje się bóle głowy, depresję, zawroty głowy oraz grypę, natomiast w terapii wspomagającej dominują dyskinezy, niedociśnienie ortostatyczne (0,3% w badaniach kontrolowanych), upadki, nudności, wymioty i suchość w jamie ustnej. W obu schematach często występują bóle mięśniowo-szkieletowe, w tym bóle pleców, szyi i stawów. Działania niepożądane, mimo częstego występowania, nie prowadziły do istotnego wzrostu odsetka przerwania terapii, co wskazuje na dobrą tolerancję leku. Wśród działań niepożądanych o bardzo częstym występowaniu (≥1/10) wymienia się m.in. omamy, zaburzenia kontroli impulsów, zespół serotoninowy, nadmierną senność, udar mózgu, dławicę piersiową, nadciśnienie oraz zapalenie skóry i stawów.
ból mięśniowo-szkieletowy, choroba Parkinsona, czerniak skóry, czerniak złośliwy, depresja, dławica piersiowa, dyskineza, dystonia, hiperseksualność, inhibitor MAO-B, leukopenia, lewodopa, monoterapia, nadmierna senność dzienna, natręctwo, niedociśnienie ortostatyczne, omam, przełom nadciśnieniowy, rak skóry, rasagiliny winian, splątanie, udar naczyniowy mózgu, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zapalenie spojówek, zawał mięśnia sercowego, zespół dysregulacji dopaminowej, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fingolimod Teva
Fingolimod Teva wykazuje istotne ryzyko kardiologiczne, w tym przemijające bradykardie i bloki przedsionkowo-komorowe, szczególnie po pierwszej dawce oraz przy zwiększaniu dawki z 0,25 mg do 0,5 mg. Zalecane jest monitorowanie EKG, tętna i ciśnienia krwi przez co najmniej 6 godzin, z możliwością przedłużenia obserwacji w przypadku wystąpienia bradykardii (<45 uderzeń/min u dorosłych) lub bloku przedsionkowo-komorowego II/III stopnia. Fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów z istotnymi zaburzeniami przewodzenia, bradykardią, wydłużonym QTc (≥470 ms u kobiet dorosłych, ≥460 ms u dzieci i młodzieży płci żeńskiej, ≥450 ms u mężczyzn) oraz u osób przyjmujących leki antyarytmiczne klasy Ia/III, beta-adrenolityki lub blokery kanału wapniowego spowalniające akcję serca. Ponadto, lek może powodować nieznaczne wydłużenie QTcI (do 13 ms) i wymaga ostrożności u pacjentów z ryzykiem wydłużenia QT, np. hipokaliemią.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bezdech senny, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bloker kanału wapniowego, bradyarytmia, bradykardia, chłoniak nieziarniczy, chłoniak z komórek B, chłoniak z komórek T, czerniak złośliwy, gamma-glutamylotransferaza, inwersja załamka T, krwotok mózgowy, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, lek antyarytmiczny, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwgrzybiczny, mięsak Kaposiego, nadciśnienie, obrzęk plamki, ostra niewydolność wątroby, pierwszosekundowa natężona objętość wydechowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, skórny chłoniak z komórek T, udar niedokrwienny, wirus Johna Cunninghama, wydłużenie QT, zakażenie HPV, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, zapalenie opon mózgowych i mózgu, zdolność dyfuzyjna dla tlenku węgla, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty, zwłóknienie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Rogowacenie łojotokowe – Diagnostyka i diagnoza
Rogowiak kolczystokomórkowy (seborrheic keratosis) to powszechna, łagodna zmiana skórna u osób w średnim i starszym wieku, charakteryzująca się klinicznie uniesionymi, brodawkowatymi, brązowymi do czarnych grudkami, najczęściej lokalizowanymi na tułowie, twarzy i kończynach. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym oraz dermatoskopii, gdzie obserwuje się torbiele typu milia, pseudotorbiele rogowe, szczeliny i bruzdy o wzorze mózgopodobnym oraz naczynia szpilkowe. W przypadkach niejednoznacznych lub podejrzenia złośliwości wskazane jest wykonanie biopsji (shave, punch lub excisional biopsy) i badania histopatologicznego, które potwierdza proliferację komórek naskórka, hiperkeratozę, papillomatozę, obecność cyst rogowych oraz brak atypii i inwazji podścieliska. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić czerniaka złośliwego, raka podstawnokomórkowego, raka kolczystokomórkowego, rogowacenie słoneczne, brodawki wirusowe, znamiona melanocytowe oraz włókniakonaroślaki.
badanie histopatologiczne, biopsja, biopsja ścinająca, biopsja sztancowa, biopsja wycinająca, brodawki wirusowe, czerniak złośliwy, dermatolog, dermatoskop, dermatoskopia, hiperkeratoza, mikroskopia konfokalna, mikroskopia konfokalna refleksyjna, nowotwór złośliwy, objaw Leser-Trélat, papillomatoza, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rogowacenie słoneczne, rogowiak kolczystokomórkowy, znamię atypowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Carmustine Accordpharma 300 mg
Karmustyna (Carmustine Accordpharma) jest lekiem przeciwnowotworowym dostępnym w postaci proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, w dawkach 50 mg i 300 mg, gdzie 1 ml roztworu zawiera 3,3 mg substancji czynnej. Produkt zawiera etanol bezwodny jako substancję pomocniczą (2,37 g w fiolce 50 mg i 7,11 g w fiolce 300 mg). Karmustyna wykazuje szerokie spektrum działania przeciwnowotworowego, stosowana jest w leczeniu pierwotnych guzów mózgu (glejak wielopostaciowy, glejaki pnia mózgu, rdzeniak zarodkowy, gwiaździak, wyściółczak), przerzutów do mózgu, chłoniaków nieziarniczych i Hodgkina opornych na leczenie pierwszego rzutu, nowotworów przewodu pokarmowego oraz w skojarzeniu w terapii czerniaka złośliwego. Ponadto karmustyna jest wykorzystywana w leczeniu kondycjonującym przed autologicznym przeszczepieniem komórek macierzystych u pacjentów z chorobą Hodgkina i chłoniakiem nieziarniczym.
autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, chemioradioterapia, chłoniak Hodgkina, chłoniak nieziarniczy, choroba Hodgkina, czerniak złośliwy, działanie niepożądane, etanol bezwodny, funkcja wątroby i nerek, glejak pnia mózgu, glejak wielopostaciowy, guz mózgu, gwiaździak, infuzja dożylna, komórka Reed-Sternberga, koncentrat roztworu do infuzji, leczenie kondycjonujące, leczenie skojarzone, lek przeciwnowotworowy, monoterapia, nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, nowotwór przewodu pokarmowego, nowotwór złośliwy, osmolalność, przerzut nowotworowy do mózgu, radioterapia, rdzeniak zarodkowy, szpik kostny, terapia drugiego rzutu, układ krwiotwórczy, upośledzenie funkcji szpiku kostnego, wlew dożylny, wtórna zmiana nowotworowa, wyściółczak, zaburzenie czynności wątroby, złośliwa choroba hematologiczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fingolimod Symphar 0,5 mg
Fingolimod Symphar, stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego w dawce 0,5 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania. Najczęściej obserwowane działania obejmują zakażenia (np. grypa i zapalenie zatok występujące bardzo często ≥1/10), limfopenię, leukopenię, depresję, bóle głowy, bradykardię oraz nadciśnienie tętnicze (częstość 6,5%). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym PML, zakażeń herpeswirusami oraz kryptokokowych, które mogą prowadzić do zgonu. Obrzęk plamki występuje u 0,5% pacjentów przy dawce 0,5 mg, a ryzyko jest wyższe u osób z wcześniejszym zapaleniem błony naczyniowej oka. Początkowe spowolnienie akcji serca (średnio o 12-13 uderzeń/min) i blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia są obserwowane w ciągu pierwszych 6 godzin od podania leku, zwykle ustępując w ciągu 24 godzin. Wzrost ciśnienia tętniczego o około 3 mmHg (skurczowe) i 1 mmHg (rozkurczowe) utrzymuje się podczas terapii.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, asystolia, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chłoniak nieziarniczy, chłoniak skórny z limfocytów T, czerniak złośliwy, drgawki, fingolimod, gamma-glutamylotransferaza, inwersja załamka T, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, łupież pstry, małopłytkowość, mięsak Kaposiego, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, stwardnienie rozsiane, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie herpeswirusem, zakażenie kryptokokowe, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zarostowa choroba tętnic obwodowych, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty - Leksykon substancji czynnych
Karmustyna – Wskazania do stosowania
Karmustyna jest lekiem alkilującym stosowanym w terapii różnych nowotworów złośliwych, dostępna w formie proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do infuzji w dawkach 50 mg, 100 mg oraz 300 mg. Wskazania obejmują pierwotne guzy mózgu (glejak wielopostaciowy, glejaki pnia mózgu, rdzeniak zarodkowy, gwiaździak, wyściółczak), przerzuty do mózgu, chłoniaki nieziarnicze i chorobę Hodgkina jako terapia drugiego rzutu, a także szpiczaka mnogiego w skojarzeniu z glikokortykosteroidami. Karmustyna jest również stosowana jako leczenie kondycjonujące przed autologicznym przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego w chorobach hematologicznych oraz w terapii nowotworów przewodu pokarmowego i czerniaka złośliwego (w terapii skojarzonej). Wskazania różnią się nieco w zależności od preparatu (Carmustine Accord, Accordpharma, Waymade, Zentiva), co wymaga uwzględnienia charakterystyki konkretnego produktu leczniczego.
autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, chłoniak nieziarniczy, choroba hematologiczna złośliwa, choroba Hodgkina, czerniak złośliwy, glejak pnia mózgu, glejak wielopostaciowy, glikokortykosteroid, gwiaździak, karmustyna, leczenie chirurgiczne, leczenie kondycjonujące, lek alkilujący, monoterapia, nawrót choroby, nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, nowotwór przewodu pokarmowego, przerzut do mózgu, radioterapia, rdzeniak zarodkowy, szpiczak mnogi, terapia drugiego rzutu, terapia skojarzona, układ krwiotwórczy, wyściółczak - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fimodigo 0,5 mg
Fingolimod (0,5 mg) stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący często występujące działania niepożądane takie jak ból głowy (24,5%), zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (15,2%), biegunka (12,6%), kaszel (12,3%) oraz grypa (11,4%). Ze względu na immunosupresyjne działanie leku, pacjenci są narażeni na zwiększone ryzyko zakażeń, w tym oportunistycznych, takich jak PML wywołane przez wirusa JC, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych oraz zakażenia herpeswirusami. Rozpoczęcie terapii wiąże się z przejściowym spowolnieniem akcji serca (redukcja o 12-13 uderzeń/min w ciągu 6 godzin) i ryzykiem bloków przedsionkowo-komorowych (I stopnia u 4,7%, II stopnia <0,2%), co wymaga monitorowania kardiologicznego. Ponadto, u 8,0% pacjentów obserwowano bezobjawowe zwiększenie ALT ≥3× GGN, a u 1,8% ≥5× GGN, z możliwością rozwoju ostrej niewydolności wątroby.
aminotransferaza alaninowa, atypowa mykobakteria, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chłoniak, czerniak złośliwy, fingolimod, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, mięsak Kaposiego, nadciśnienie tętnicze, natężona objętość wydechowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, ostra niewydolność wątroby, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, pokrzywka, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, stan padaczkowy, stwardnienie rozsiane, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie oportunistyczne, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zdolność dyfuzyjna płuc, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Duodopa 20 mg/ml + 5 mg/ml
Lek Duodopa, zawierający lewodopę (20 mg/ml) i karbidopę (5 mg/ml) w formie żelu dojelitowego, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, jaskrą z wąskim kątem przesączania, ciężką niewydolnością serca, ciężkimi zaburzeniami rytmu serca, ostrym udarem, guzami chromochłonnymi, nadczynnością tarczycy, zespołem Cushinga oraz u osób z podejrzanymi lub rozpoznanymi zmianami skórnymi, w tym czerniakiem. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania wynikające z interakcji lekowych, zwłaszcza z nieselektywnymi inhibitorami MAO oraz selektywnymi inhibitorami MAO typu A, których jednoczesne stosowanie z Duodopą jest zabronione ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego.
arytmia, choroba Parkinsona, ciśnienie wewnątrzgałkowe, czerniak, czerniak złośliwy, dysfagia, dysfunkcja mięśnia sercowego, guz chromochłonny, hemodynamika mózgowa, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor MAO typu A, inhibitor MAO typu B, inhibitory MAO, jaskra z wąskim kątem, lek adrenomimetyczny, lewodopa i karbidopa, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancje, niewydolność serca, przełom hipertensyjny, przełom nadciśnieniowy, selegilina, udar mózgu, zaburzenia rytmu serca, żel dojelitowy, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Fludeoksyglukoza – Wskazania do stosowania
Fludeoksyglukoza znakowana izotopem fluoru-18 (18F-FDG) jest kluczowym radiofarmaceutykiem stosowanym w pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) do obrazowania metabolicznego, szczególnie w diagnostyce onkologicznej. Izotop 18F charakteryzuje się okresem półtrwania około 110 minut i emituje promieniowanie pozytonowe o energii maksymalnej 634 keV, co umożliwia detekcję anihilacyjnych fotonów gamma o energii 511 keV. 18F-FDG pozwala na ocenę zwiększonego wychwytu glukozy w komórkach nowotworowych, co jest wykorzystywane do charakterystyki zmian ogniskowych w płucach, wykrywania nowotworów o nieznanym pochodzeniu, oceny stopnia zaawansowania nowotworów głowy i szyi, płuc, piersi, przełyku, trzustki, okrężnicy, chłoniaków oraz czerniaka złośliwego. Ponadto, badanie PET z 18F-FDG jest stosowane w monitorowaniu skuteczności terapii oraz wykrywaniu wznowy choroby nowotworowej. Preparaty dostępne na rynku mają aktywność od 250 MBq/mL do 1 GBq/mL, z całkowitą aktywnością fiolki sięgającą do 40 GBq.
anihilacja pozytonu, bakteriemia, chłoniak złośliwy, choroby nowotworowe, czerniak złośliwy, fludeoksyglukoza, glejak wysokiego stopnia, gorączka nieznanego pochodzenia, izotop fluoru-18, neuroartropatia Charcota, nowotwór głowy i szyi, padaczka skroniowa, pozytonowa tomografia emisyjna, promieniowanie pozytonowe, przerzuty do wątroby, rak jajnika, rak okrężnicy, rak piersi, rak płuca, rak przełyku, rak tarczycy, rak trzustki, sarkoidoza, scyntygrafia perfuzyjna, skala Breslowa, tasiemiec bąblowcowy, wychwyt glukozy, zabieg rewaskularyzacji, zapalenie kości i szpiku, zapalenie krążków międzykręgowych, zapalenie kręgów, zapalenie naczyń, zapalenie wsierdzia, zapalne choroby jelit, żywotność mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dopamar mite 100 mg + 25 mg
Dopamar mite to lek zawierający 100 mg lewodopy i 25 mg karbidopy w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, stosowany w terapii choroby Parkinsona. Najczęstsze działania niepożądane obejmują dyskinezy (ruchy pląsawicze, dystoniczne i inne mimowolne), nudności oraz zaburzenia układu nerwowego, takie jak pląsawica, dystonia, zjawisko „on-off” i bradykinezja, które mogą pojawić się po kilku miesiącach lub latach leczenia. W terapii należy monitorować ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego, nadmiernej senności i nagłego zasypiania. Zaburzenia psychiczne, w tym omamy, splątanie, depresja, zaburzenia kontroli bodźców (np. patologiczna skłonność do hazardu, kompulsywne zachowania) oraz zespół dysregulacji dopaminowej (DDS) są istotnymi powikłaniami wymagającymi modyfikacji leczenia. W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się często hipotonię ortostatyczną, kołatanie serca i nieregularną czynność serca, a także rzadziej nadciśnienie tętnicze i zapalenie żył.
agranulocytoza, bradykinezja, czerniak złośliwy, dysfagia, dyskineza, dystonia, epizod psychotyczny, hipotonia ortostatyczna, jadłowstręt, kurcz powiek, leukopenia, lewodopa z karbidopą, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, nudności, omamy, otępienie, owrzodzenie dwunastnicy, parestezja, plamica Schönleina-Henocha, pląsawica, priapizm, ruchy pląsawicze, skurcz mięśni, ślinotok, splątanie, trombocytopenia, wymioty, zaburzenia pozapiramidowe, zaparcie, zespół dysregulacji dopaminowej, zespół Hornera, zjawisko on-off, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Nakom Mite 100 mg + 25 mg
Lek Nakom Mite zawiera lewodopę (100 mg) oraz karbidopę (25 mg) i jest stosowany w terapii choroby Parkinsona. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest wykluczenie przeciwwskazań, takich jak nadwrażliwość na składniki, jaskra z wąskim kątem przesączania, ciężka niewydolność serca, ciężkie zaburzenia rytmu serca oraz ostra faza udaru mózgu. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z nieselektywnymi inhibitorami MAO oraz selektywnymi inhibitorami MAO typu A, które powinny być odstawione co najmniej 2 tygodnie przed terapią Nakom Mite. Selektywne inhibitory MAO typu B, np. chlorowodorek selegiliny, mogą być stosowane równocześnie, pod warunkiem przestrzegania zalecanych dawek. Leku nie należy podawać pacjentom z czerniakiem złośliwym lub podejrzanymi zmianami skórnymi, a także osobom z ciężkimi psychozami ze względu na ryzyko nasilenia objawów psychotycznych.
Podczas terapii Nakom Mite konieczne jest monitorowanie pacjentów pod kątem rozwoju przeciwwskazań, takich jak zmiany skórne wymagające diagnostyki dermatologicznej, nasilenie objawów psychotycznych, pogorszenie funkcji układu sercowo-naczyniowego (w tym niewydolności serca i zaburzeń rytmu) oraz zmiany ciśnienia wewnątrzgałkowego prowadzące do jaskry. W przypadku pojawienia się tych objawów należy rozważyć przerwanie leczenia i wdrożenie alternatywnej terapii. Dodatkowo, odradza się stosowanie leku u pacjentów z niewyrównaną jaskrą, niewydolnością serca o różnym stopniu nasilenia, zaburzeniami rytmu serca, w okresie rekonwalescencji po udarze mózgu oraz u osób z zaburzeniami psychotycznymi w wywiadzie. Lek Nakom Mite może wykazywać działanie sympatykomimetyczne poprzez wpływ na metabolizm katecholamin, co stanowi kolejne ograniczenie w jego stosowaniu.
arytmia, choroba Parkinsona, ciśnienie wewnątrzgałkowe, czerniak złośliwy, działanie sympatykomimetyczne, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, karbidopa, katecholaminy, lek sympatykomimetyczny, lewodopa, nadwrażliwość, niewydolność serca, objawy psychotyczne, produkt leczniczy, psychoza, selegilina, selektywny inhibitor MAO typu A, selektywny inhibitor MAO typu B, udar mózgu, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Oxsoralen 10 mg
Lek Oxsoralen (metoksalen, 8-Methoxypsoralen) w dawce 10 mg w kapsułkach miękkich posiada liczne bezwzględne przeciwwskazania, które muszą być ściśle przestrzegane. Nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na metoksalen, psoraleny lub składniki pomocnicze, w tym sorbitol. Przeciwwskazany jest u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby i nerek ze względu na ryzyko kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych. Oxsoralen jest również przeciwwskazany u pacjentów z chorobami charakteryzującymi się nadwrażliwością na promieniowanie UV, takimi jak porfirie (skórna późna, mieszana, erytropoetyczna), kseroderma pigmentowa, fotodermatozy wielopostaciowe oraz toczeń rumieniowaty, który może ulec zaostrzeniu pod wpływem terapii. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z albinizmem, a także u osób z historią czerniaka złośliwego, raka płaskokomórkowego skóry lub innych nowotworów skóry ze względu na ryzyko indukcji lub progresji zmian nowotworowych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także bezsoczewkowość (afakia) oraz stosowanie jednoczesne z cytostatykami lub radioterapią jonizującą.
afakia, albinizm, cytostatyk, czerniak złośliwy, fotodermatoza wielopostaciowa, fotosensytyzacja, jaskra, metoksalen, nadwrażliwość, niewydolność wątroby i nerek, nowotwór skóry, porfiria erytropoetyczna, porfiria mieszana, porfiria skórna późna, psoralen, radioterapia, rak płaskokomórkowy skóry, reakcja fototoksyczna, sorbitol, terapia PUVA, toczeń rumieniowaty, xeroderma pigmentosum, zaćma - Leksykon leków
Działania niepożądane – Chantico 0,5 mg
Fingolimod w dawce 0,5 mg, stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z najczęstszymi objawami występującymi u ≥10% pacjentów, takimi jak ból głowy (24,5%), podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (15,2%), biegunka (12,6%), kaszel (12,3%), grypa (11,4%), zapalenie zatok (10,9%) oraz ból pleców (10,0%). Do poważniejszych działań należą zakażenia oportunistyczne (m.in. PML, zakażenia herpeswirusami, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych), nowotwory skóry (rak podstawnokomórkowy, czerniak złośliwy), zaburzenia hematologiczne (limfopenia, trombocytopenia), a także obrzęk plamki żółtej (0,5% przy dawce 0,5 mg). Terapia wiąże się również z ryzykiem bradykardii i bloków przedsionkowo-komorowych, szczególnie w pierwszych 6 godzinach po podaniu pierwszej dawki, ze średnim spadkiem częstości akcji serca o 12-13 uderzeń/min. Ponadto obserwuje się wzrost ciśnienia tętniczego o około 3 mmHg skurczowego i 1 mmHg rozkurczowego po miesiącu leczenia.
atypowe mykobakterie, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, chłoniak, czerniak złośliwy, drgawki, duszność, egzema, enzymy wątrobowe, fingolimod, herpeswirus, inwersja załamka T, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, łupież pstry, łysienie, mięsak Kaposiego, nadciśnienie tętnicze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, ostra niewydolność wątroby, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, stwardnienie rozsiane, świąd, trombocytopenia, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus JC, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie kryptokokowe, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fingolimod Solinea 0,5 mg
Fingolimod Solinea w dawce 0,5 mg, stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z których najczęstsze to infekcje (np. grypa, zapalenie zatok – bardzo często), limfopenia i leukopenia (często), a także zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak bradykardia i blok przedsionkowo-komorowy (często). Obrzęk plamki żółtej występuje u około 0,5% pacjentów, głównie w pierwszych 3-4 miesiącach terapii, a jego ryzyko wzrasta u pacjentów z wcześniejszym zapaleniem błony naczyniowej oka. Fingolimod może powodować wzrost ciśnienia tętniczego o około 3 mmHg skurczowego i 1 mmHg rozkurczowego, a także podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (ALT, GGT, AST) – 8% pacjentów doświadczyło wzrostu ALT ≥3x ULN. Wśród rzadkich, ale poważnych działań niepożądanych odnotowano zakażenia oportunistyczne (np. PML, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych), nowotwory skóry (czerniak, rak podstawnokomórkowy), chłoniaki oraz incydenty neurologiczne, takie jak drgawki i zespół PRES.
asystolia, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy drugiego stopnia, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, chłoniak, chłoniak skórny z komórek T, czerniak złośliwy, enzymy wątrobowe, herpeswirusy, limfopenia, łupież pstry, mięsak Kaposiego, nadciśnienie tętnicze, natężona objętość wydechowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki żółtej, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, stan padaczkowy, stwardnienie rozsiane, trombocytopenia, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus Johna Cunninghama, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, zakażenie kryptokokowe, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zarostowa choroba tętnic obwodowych, zdolność dyfuzyjna płuc dla tlenku węgla, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – INZOLFI
Leczenie fingolimodem wiąże się z ryzykiem bradyarytmii i zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego, szczególnie po podaniu pierwszej dawki, z maksymalnym spowolnieniem akcji serca w ciągu 6 godzin. Zaleca się monitorowanie EKG, tętna i ciśnienia krwi przez co najmniej 6 godzin, a w określonych przypadkach (np. częstość akcji serca <45 u/min u dorosłych, blok AV II stopnia lub QTc ≥500 ms) przedłużenie obserwacji do następnego dnia. Fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów z blokiem zatokowo-przedsionkowym, objawową bradykardią, istotnym wydłużeniem QTc (>470 ms u kobiet dorosłych, >460 ms u dziewcząt i >450 ms u mężczyzn) oraz niekontrolowanym nadciśnieniem. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwarytmicznych klasy Ia i III, beta-adrenolityków, inhibitorów kanału wapniowego spowalniających czynność serca oraz innych substancji obniżających częstość akcji serca.
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy II stopnia, blok przedsionkowo-komorowy III stopnia, blok zatokowo-przedsionkowy, bradyarytmia, chłoniak, chłoniak nieziarniczy, chłoniak z komórek B, chłoniak z komórek T, ciężka choroba wątroby, czerniak złośliwy, fotochemioterapia PUVA, fototerapia promieniowaniem UV-B, hipokaliemia, immunosupresja, inhibitor kanału wapniowego, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, lek przeciwarytmiczny, mięsak Kaposiego, morfologia krwi, napad drgawkowy, obrzęk plamki, ostra niewydolność wątroby, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zakażenie herpeswirusem, zakażenie oportunistyczne, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty, zwłóknienie płuc