szpik kostny
Szpik kostny to miękka, gąbczasta tkanka znajdująca się wewnątrz kości, będąca kluczowym elementem układu krwiotwórczego organizmu. Wyróżnia się dwa rodzaje szpiku: czerwony, odpowiedzialny za wytwarzanie komórek krwi (hematopoeza), oraz żółty, składający się głównie z tkanki tłuszczowej.
Szpik czerwony jest miejscem powstawania wszystkich komórek krwi: erytrocytów (czerwonych krwinek), leukocytów (białych krwinek) i trombocytów (płytek krwi). Proces hematopoezy odbywa się z udziałem macierzystych komórek hematopoetycznych, które różnicują się w kierunku określonych linii komórkowych pod wpływem cytokin i czynników wzrostu.
W diagnostyce chorób hematologicznych kluczowe znaczenie ma biopsja i aspiracja szpiku kostnego, wykonywana najczęściej z talerza kości biodrowej. Badanie to pozwala ocenić morfologię szpiku, stosunek komórek tłuszczowych do komórek krwiotwórczych oraz wykryć komórki nowotworowe czy zmiany dysplastyczne.
Patologie szpiku kostnego obejmują szereg chorób, w tym nowotwory hematologiczne (białaczki, chłoniaki, szpiczak mnogi), zespoły mielodysplastyczne, niewydolność szpiku i choroby spichrzeniowe. Przeszczepienie szpiku kostnego (obecnie częściej wykonywane jako przeszczepienie komórek macierzystych) jest standardową metodą leczenia wielu chorób hematologicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Neupogen 600 mcg/ml (30 mln j.m./0,5 ml)
Filgrastym, stosowany głównie w terapii neutropenii po chemioterapii, wykazuje istotne interakcje lekowe, które należy uwzględnić w planowaniu leczenia. Szczególnie ważne jest unikanie podawania Neupogenu w okresie 24 godzin przed i po chemioterapii ze względu na ryzyko nasilenia toksyczności leków cytostatycznych na szybko dzielące się komórki szpiku. Jednoczesne stosowanie filgrastymu z 5-fluorouracylem może prowadzić do nasilenia neutropenii, co wymaga monitorowania morfologii krwi i ewentualnej modyfikacji dawkowania. Ponadto, sole litu mogą zwiększać uwalnianie granulocytów obojętnochłonnych, potencjalnie nasilając działanie filgrastymu, choć dotychczas nie wykazano szkodliwości tej interakcji. Warto również zwrócić uwagę na obecność 50 mg sorbitolu (E420) w każdym ml roztworu Neupogenu, co jest istotne u pacjentów z dziedziczną nietolerancją fruktozy lub przy jednoczesnym stosowaniu leków zawierających sorbitol lub fruktozę.
5-fluorouracyl, białko rekombinowane, chemioterapia mielosupresyjna, cytochrom P450, cytokina, czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, dziedziczna nietolerancja fruktozy, filgrastym, granulocyt obojętnochłonny, komórka hematopoetyczna, komórki szpiku, krwiotwórczy czynnik wzrostu, lek cytostatyczny, mielosupresja, morfologia krwi, neutropenia, sól litu, szpik kostny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clexane 10 000 j.m. (100 mg)/ml (30 000 j.m. (300 mg)/3 ml)
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej w postaci roztworu do wstrzykiwań Clexane (10 000 j.m./ml oraz 30 000 j.m./3 ml) wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności krótkoterminowej (13 tygodni) na szczurach i psach stosowano dawkę 15 mg/kg/dobę podskórnie, natomiast w badaniach długoterminowych (26 tygodni) na szczurach i małpach dawkę 10 mg/kg/dobę podawano podskórnie i dożylnie. We wszystkich tych badaniach nie zaobserwowano działań niepożądanych wykraczających poza oczekiwane działanie przeciwzakrzepowe. Badania mutagenności in vitro (test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka myszy, test aberracji chromosomalnej limfocytów ludzkich) oraz in vivo (test aberracji chromosomalnej komórek szpiku kostnego szczura) potwierdziły brak potencjału genotoksycznego i klastogennego enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, komórka chłoniaka, lek przeciwzakrzepowy, limfocyt ludzki, mutacja powrotna, postępująca mutacja, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, substancja aktywna, szpik kostny, test Amesa, toksyczność płodowa, wada wrodzona, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Gedeon Richter 5 mg
Lenalidomid wykazuje istotne działania toksyczne w badaniach przedklinicznych, które mają kluczowe znaczenie dla jego stosowania klinicznego. Toksyczność ostra jest stosunkowo niska, z dawkami letalnymi powyżej 2000 mg/kg/dobę u gryzoni. Jednak przewlekłe podawanie lenalidomidu u szczurów (75-300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni) powodowało odwracalną mineralizację miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę, co odpowiada około 25-krotnej ekspozycji względem ludzi (AUC). Małpy wykazywały znacznie większą wrażliwość, gdzie dawki 4-6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni prowadziły do śmiertelności, utraty masy ciała, cytopenii, krwotoków i atrofii układu chłonnego oraz szpiku. Niższe dawki (1-2 mg/kg/dobę) wywoływały odwracalne zmiany w szpiku i łagodną leukopenię, przy czym dawka 1 mg/kg/dobę odpowiadała ekspozycji stosowanej u ludzi (AUC). Badania mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały działania genotoksycznego, jednak brak jest danych dotyczących karcynogenności.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia układu chłonnego, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie karcynogenności, badanie mutagenności, działanie teratogenne, elementy morfotyczne krwi, komórki chłoniaka, komórki mieloidalne i erytroidalne, komórkowość szpiku kostnego, krwinki białe i czerwone, limfocyty ludzkie, mineralizacja miedniczek nerkowych, oligodaktylia, płytki krwi, polidaktylia, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, szpik kostny, test mikrojąderek komórkowych, test mutacji bakteryjnych, toksyczność hematologiczna, toksyczność nerkowa, toksyczność ostra, toksyczność rozwojowa, toksyczność wielonarządowa, układ krwiotwórczy, wada wrodzona, zaburzenie hematologiczne, zastawka przedsionkowo-komorowa, zmniejszenie liczby leukocytów - Leksykon leków
Działania niepożądane – Opamid 1,5 mg
Opamid, zawierający 1,5 mg indapamidu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje profil działań niepożądanych, w którym najczęściej obserwuje się hipokaliemię oraz reakcje nadwrażliwości, głównie dermatologiczne. Hipokaliemia występuje u 10% pacjentów przy stężeniu potasu w osoczu <3,4 mmol/L oraz u 4% przy <3,2 mmol/L po 4-6 tygodniach terapii dawką 1,5 mg, ze średnim obniżeniem potasu o 0,23 mmol/L po 12 tygodniach. Wyższa dawka 2,5 mg wiąże się z większym ryzykiem hipokaliemii (25% i 10% pacjentów odpowiednio) oraz średnim spadkiem potasu o 0,41 mmol/L. Inne zaburzenia elektrolitowe obejmują hiponatremię, hipochloremię, hipomagnezemię i bardzo rzadko hiperkalcemię. Rzadkie, ale poważne działania niepożądane to agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, hemolityczna, leukopenia i trombocytopenia, wymagające natychmiastowej interwencji.
agranulocytoza, encefalopatia wątrobowa, enzym wątrobowy, hiperkalcemia, hipochloremia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, indapamid, leukopenia, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamica, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, szpik kostny, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wykwit plamisto-grudkowy, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie erekcji, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Methotrexat-Ebewe 100 mg/ml
Metotreksat w stężeniu 100 mg/ml, jako substancja czynna leku Methotrexat-Ebewe, wykazuje istotne działanie toksyczne na tkanki proliferujące, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu na układ rozrodczy. Badania przedkliniczne na zwierzętach wykazały teratogenność oraz toksyczność dla płodu nawet przy dawkach nietoksycznych dla matek, co podkreśla konieczność ostrożności w stosowaniu u pacjentek w wieku rozrodczym lub planujących ciążę. Ponadto, metotreksat indukuje uszkodzenia chromosomów w komórkach somatycznych i szpiku kostnym, jednak zmiany te są przemijające i odwracalne, co wskazuje na zdolność organizmu do naprawy DNA po zakończeniu terapii.
- Leksykon chorób i schorzeń
Glioma – Epidemiologia
Glejaki stanowią około 81% złośliwych nowotworów mózgu, z częstością występowania od 4,67 do 7,4 przypadków na 100 000 osób rocznie, przy czym w USA odnotowuje się około 6 przypadków na 100 000 osób. Glejaki występują częściej u mężczyzn (ASIR 8,8) niż u kobiet (ASIR 6,1), a ich zapadalność jest najwyższa u osób powyżej 65 roku życia oraz u dzieci poniżej 12 lat. Najczęstszym podtypem jest glejak wielopostaciowy (glioblastoma, GBM), stanowiący 47,7% przypadków, z częstością 3,21 na 100 000 osób. Czynniki ryzyka obejmują ekspozycję na wysokie dawki promieniowania jonizującego oraz mutacje genetyczne w zespołach dziedzicznych, takich jak zespół Li-Fraumeni czy nerwiakowłókniakowatość. Epidemiologia glejaków różni się geograficznie, z najwyższą zapadalnością w krajach zachodnich (np. USA 4,9-6,0/100 000, Europa 3,0-4,8/100 000) i niższą w Azji (0,59/100 000) oraz Iranie (1,71/100 000). W ostatnich dekadach zapadalność pozostaje stabilna, natomiast przeżywalność pacjentów wzrosła, zwłaszcza w krajach takich jak Norwegia.
całkowita resekcja guza, choroba alergiczna, glejak niskiego stopnia złośliwości, glejak pnia mózgu, glioblastoma, gwiaździak włosowatokomórkowy, interleukina-2, nerwiakowłókniakowatość, pozytonowa tomografia emisyjna, promieniowanie jonizujące, rezonans magnetyczny, skala Karnofsky’ego, spektroskopia rezonansu magnetycznego, stwardnienie guzowate, szpik kostny, terapia ukierunkowana, zespół dziedziczny, zespół Li-Fraumeni, zespół Lyncha - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Folacid 5 mg
Lek Folacid w dawce 5 mg kwasu foliowego (Acidum folicum) w postaci tabletek jest wskazany w profilaktyce i leczeniu niedoboru kwasu foliowego, w szczególności w niedokrwistości megaloblastycznej. Schorzenie to charakteryzuje się obecnością megaloblastów w szpiku kostnym oraz makrocytów we krwi obwodowej. Terapia preparatem Folacid powinna być prowadzona do momentu normalizacji morfologii krwi, a następnie w dawce podtrzymującej, jeśli jest to konieczne. Tabletki mają jasnożółty kolor, kształt okrągły i zawierają 5 mg kwasu foliowego oraz 66 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
bezmózgowie, krew obwodowa, kwas foliowy, laktoza jednowodna, megaloblasty, morfologia krwi, niedobór kwasu foliowego, niedokrwistość megaloblastyczna, nietolerancja laktozy, pierwszy trymestr ciąży, prekursory erytrocytów, profilaktyka wad cewy nerwowej, rozszczep kręgosłupa, szpik kostny, wada cewy nerwowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapine Bluefish 15 mg
Badania przedkliniczne olanzapiny wykazały, że lek ten wywołuje typowe dla neuroleptyków objawy toksyczności ostrej u myszy i szczurów, z LD50 odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała. U psów tolerowano dawki doustne do 100 mg/kg bez śmiertelności, choć obserwowano sedację, ataksję i inne objawy neurologiczne. W badaniach toksyczności przewlekłej (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) stwierdzono hamowanie aktywności OUN, działanie antycholinergiczne oraz zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię, trombocytopenię i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, odpowiadających ekspozycji 12-15-krotnie wyższej niż u ludzi przy dawce 12 mg. Nie wykazano cytotoksycznego wpływu na szpik kostny. U szczurów odnotowano zwiększenie stężenia prolaktyny z towarzyszącymi zmianami w narządach rozrodczych.
ataksja, drgawki kloniczne, działanie antycholinergiczne, działanie cytotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jadłowstręt, leukocyt, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, sedacja, szpik kostny, trombocytopenia, zaburzenia świadomości - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolaxa Rapid 15 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne olanzapiny, substancji czynnej leku Zolaxa Rapid, wykazały charakterystyczne dla neuroleptyków objawy toksyczności ostrej u myszy i szczurów, z LD50 odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała. Psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez zgonów, natomiast u małp dawki powyżej 100 mg/kg wywoływały zaburzenia świadomości. W badaniach toksyczności przewlekłej (do 3 miesięcy u myszy, do roku u szczurów i psów) obserwowano hamowanie OUN, objawy antycholinergiczne oraz hematologiczne zaburzenia, w tym odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, przy czym AUC olanzapiny u tych zwierząt było 12-15-krotnie wyższe niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów stwierdzono odwracalne zmiany związane z hiperprolaktynemią, takie jak zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany morfologiczne nabłonka pochwy i gruczołu sutkowego.
ataksja, cytopenia, cytotoksyczność, drgawki kloniczne, drżenia, działanie antycholinergiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jadłowstręt, leukocyty, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, prostracja, sedacja, szpik kostny, zaburzenia hematologiczne, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolafren 10 mg
Przedkliniczne badania olanzapiny, substancji czynnej leku Zolafren, wykazały typowe dla neuroleptyków objawy toksyczności ostrej u różnych gatunków zwierząt, takie jak sedacja, drżenia, drgawki oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. Średnia dawka śmiertelna wynosiła około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, natomiast psy i małpy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez śmiertelnych skutków. W badaniach długoterminowych (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) obserwowano hamowanie aktywności OUN, objawy przeciwcholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, z rozwojem tolerancji na efekty OUN. Wysokie dawki powodowały zmniejszenie wskaźników wzrostu, a u szczurów odwracalne zmiany hormonalne i morfologiczne związane ze wzrostem prolaktyny.
ataksja, cytopenia, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie teratogenne, jadłowstręt, lek przeciwpsychotyczny, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, parametr hematologiczny, prolaktyna, sedacja, śpiączka, szpik kostny, toksyczność ostra, układ krwiotwórczy, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie świadomości, Zolafren, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapine Aurovitas 15 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny obejmowały toksykologię ostrą i przewlekłą, toksyczność reprodukcyjną, mutagenność oraz potencjał rakotwórczy. W badaniach ostrej toksyczności u myszy i szczurów średnie dawki śmiertelne wynosiły odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała. U psów dawki doustne do 100 mg/kg mc. były tolerowane, choć obserwowano objawy neurologiczne i kardiologiczne. Przewlekłe podawanie olanzapiny (do 3 miesięcy u myszy, do roku u szczurów i psów) powodowało hamowanie OUN, objawy przeciwcholinergiczne oraz zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg mc./dobę. Warto podkreślić, że u psów z cytopenią AUC olanzapiny było 12-15-krotnie wyższe niż u ludzi przy dawce 12 mg, a mimo zmian hematologicznych nie stwierdzono toksyczności szpiku kostnego.
ataksja, cytopenia, drgawki kloniczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie teratogenne, jadłowstręt, liczba leukocytów, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, prolaktyna, śpiączka, szpik kostny, zaburzenie hematologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Staveran 120 120 mg
Werapamil, substancja czynna preparatu Staveran 120, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony licznymi badaniami przedklinicznymi. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach (10-62,5 mg/kg mc.) oraz psach rasy Beagle (10-85 mg/kg mc.) substancja była dobrze tolerowana, choć dawki ≥60 mg/kg mc. u psów indukowały bradykardię, zwolnienie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, obniżenie ciśnienia tętniczego oraz przerost dziąseł, który ustępował po odstawieniu leku. Badania teratogenności na królikach (5-15 mg/kg mc.) i szczurach (15-60 mg/kg mc.) nie wykazały działania teratogennego, natomiast dawki toksyczne powyżej 60 mg/kg mc. wiązały się z embriotoksycznością i zwiększonym współczynnikiem resorpcji płodów. Dodatkowo, u szczurów poddanych dawkom do 6-krotnie wyższym niż stosowane u ludzi (60 mg/kg mc.) zaobserwowano letalność zarodków oraz opóźnienie rozwoju płodów, prawdopodobnie związane z niedociśnieniem tętniczym i zmniejszonym przyrostem masy ciała samic.
aberracja chromosomalna, bradykardia, ciśnienie tętnicze, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, indukcja siostrzanych chromatyd, niedociśnienie tętnicze, potencjał mutagenny, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, rakotwórczość, resorpcja płodu, ryzyko onkogenne, szpik kostny, test Amesa, toksyczność przewlekła, transformacja komórkowa, werapamil - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Imatinib LEK-AM 400 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne imatynibu przeprowadzone na szczurach, psach, małpach i królikach wykazały wielonarządową toksyczność, ze szczególnym uwzględnieniem hematologicznych zmian łagodnych do umiarkowanych oraz uszkodzeń wątroby i nerek. U psów obserwowano ciężkie uszkodzenia wątroby po 2-tygodniowej ekspozycji, natomiast u małp stwierdzono nefrotoksyczność z podwyższonymi wartościami BUN i kreatyniny. Długotrwałe podawanie imatynibu wiązało się ze zwiększoną podatnością na zakażenia oportunistyczne. W badaniu 39-tygodniowym u małp ustalono NOAEL na poziomie 15 mg/kg mc., co odpowiada około 1/3 maksymalnej dawki klinicznej u ludzi (800 mg). Imatynib nie wykazał jednoznacznego działania genotoksycznego in vivo, jednak w testach in vitro zaobserwowano klastogenność w komórkach ssaków oraz mutagenność produktów pośrednich procesu produkcji. Wpływ na płodność u samców szczurów obejmował zmniejszenie masy jąder i najądrzy oraz obniżenie ruchliwości plemników przy dawce 60 mg/kg mc., zbliżonej do maksymalnej dawki klinicznej, natomiast u samic dawki ≥ 60 mg/kg mc. powodowały zwiększoną utratę poimplantacyjną płodów i zmniejszenie liczby żywych potomków.
aberracja chromosomowa, aminotransferaza, azot mocznikowy we krwi, brodawczak gruczołu napletkowego, brodawczak pęcherza moczowego, działanie hepatotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzym wątrobowy, gruczolak nerki, gruczolak przytarczycy, gruczolakorak jelita cienkiego, kardiomiopatia, martwica komórek wątrobowych, martwica przewodów żółciowych, niewydolność serca, ogniskowa mineralizacja, przepuklina mózgowa, przerost mięśnia sercowego, przewlekła choroba nerek, rozrost nabłonka brodawek nerkowych, rozrost przewodów żółciowych, rozstrzeń jam serca, rozszerzenie cewek nerkowych, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, utrata poimplantacyjna płodu, wydzielina z pochwy, zakażenie oportunistyczne, zwyrodnienie cewek nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Grindeks 15 mg
Lenalidomid wykazuje niski potencjał toksyczności ostrej, z dawkami letalnymi doustnymi u gryzoni przekraczającymi 2000 mg/kg/dobę, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa względem dawek terapeutycznych u ludzi. W badaniach przewlekłych na szczurach dawki 75, 150 i 300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni powodowały odwracalne zwiększenie mineralizacji miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę (około 25-krotność ekspozycji u ludzi na podstawie AUC). Małpy wykazały znacznie większą wrażliwość: dawki 4-6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni skutkowały zwiększoną śmiertelnością, spadkiem masy ciała, istotnymi zmianami hematologicznymi (leukopenia, anemia, trombocytopenia), krwotokami wielonarządowymi, zapaleniem przewodu pokarmowego oraz atrofią układu chłonnego i szpiku. Dawka 1 mg/kg/dobę u małp, odpowiadająca ekspozycji terapeutycznej u ludzi, wywoływała odwracalne zmiany w szpiku i niewielką leukopenię, co wskazuje na wąski margines bezpieczeństwa.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, działanie niepożądane, działanie teratogenne, krwinki białe, krwinki czerwone, lenalidomid, mineralizacja miedniczek nerkowych, parametry hematologiczne, płat środkowy płuc, płytki krwi, polidaktylia, potencjał mutagenny, rozwój zarodkowo-płodowy, stosunek komórek mieloidalnych do erytroidalnych, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, układ krwiotwórczy, układ odpornościowy, wada wrodzona, wpływ na rozwój, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Synthon 50 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu na szczurach i małpach wykazały wpływ leku na wiele narządów, w tym przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy (zanik macicy, zmniejszenie pęcherzyków jajnikowych, zanik kanalików jądrowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, rozrost komórek mezangium nerek, krwotoki z przewodu pokarmowego i jamy ustnej oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2–6 tygodni po zakończeniu terapii. Badania genotoksyczności wykazały brak mutagenności i klastogenności in vivo, choć zaobserwowano poliploidię in vitro; nie oceniano genotoksyczności metabolitu aktywnego. W badaniach rakotwórczości u zwierząt stwierdzono występowanie nowotworów żołądka, dwunastnicy, śródbłoniaka krwionośnego oraz guzów chromochłonnych nadnerczy przy dawkach ≥ 1 mg/kg mc./dobę, odpowiadających ekspozycji ≥ 0,9 do 7,8 razy większej niż u pacjentów stosujących zalecaną dawkę.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyka jajnikowego, błona śluzowa macicy, ciałko żółte, degranulacja komórek pęcherzykowych, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej żołądka, implantacja zarodka, kanaliki jądrowe, komórki mezangium, martwica komórek, odstęp QTc, oligospermia, opóźnione kostnienie, pęcherzyk jajnikowy, płat przedni przysadki, płytka wzrostu, potencjał rakotwórczy, powikłanie krwotoczne, przekrwienie kory nadnerczy, przerost gronek, rakotwórczość, resorpcja, rozrost błony śluzowej, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój prenatalny i postnatalny, śmiertelność zarodkowo-płodowa, śródbłoniak krwionośny, szpik kostny, tkanka limfoidalna, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa szkieletu, właściwość mutagenna, zanik macicy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzaran 5 mg
Badania przedkliniczne olanzapiny wykazały, że substancja ta charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa akceptowalnym w kontekście stosowania klinicznego. W badaniach toksyczności ostrej u gryzoni LD50 wynosiła około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, a u psów i małp tolerowano dawki do 100 mg/kg bez śmiertelnych efektów. Objawy toksyczności obejmowały zahamowanie OUN, drżenia, drgawki, ślinotok oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. Długoterminowe badania (do 1 roku) ujawniły odwracalne zmiany hematologiczne, takie jak neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, z AUC 12-15-krotnie wyższym niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów obserwowano zwiększenie prolaktyny i zmiany w narządach rozrodczych, a także zaburzenia cykli płciowych przy dawkach 1,1-3 mg/kg, co odpowiada 3-9-krotności maksymalnej dawki u ludzi. Nie stwierdzono cytotoksycznego wpływu na szpik kostny ani działania teratogennego, mutagennego czy rakotwórczego.
anoreksja, ataksja, badanie in vitro, badanie in vivo, drgawki kloniczne, drżenie, duszność, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, lek neuroleptyczny, leukocyt, małopłytkowość, mioza, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, prolaktyna, prostracja, ślinotok, śpiączka, szpik kostny, tachykardia, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uspokojenie polekowe, zaburzenia hematologiczne, zahamowanie OUN, zmniejszenie aktywności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Staveran 40 40 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne chlorowodorku werapamilu obejmowały ocenę toksyczności przewlekłej, działania teratogennego, genotoksycznego oraz rakotwórczego. Werapamil podawano zwierzętom laboratoryjnym (szczury i psy Beagle) w dawkach od 10 mg/kg do 85 mg/kg masy ciała, wykazując dobrą tolerancję do dawek 60 mg/kg u psów. Działania niepożądane, takie jak bradykardia, zwolnienie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego oraz obniżenie ciśnienia tętniczego, pojawiły się jedynie przy dawkach toksycznych ≥60 mg/kg. Zaobserwowano również odwracalny przerost dziąseł. Badania teratogenności na królikach i szczurach wykazały brak działania teratogennego w dawkach do 60 mg/kg, natomiast dawki toksyczne powyżej 60 mg/kg indukowały embriotoksyczność, objawiającą się zwiększoną resorpcją płodów oraz opóźnieniem rozwoju, prawdopodobnie wtórnym do niedociśnienia i zmniejszenia masy ciała samic.
aberracja chromosomalna, bradykardia, chlorowodorek werapamilu, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt hipotensyjny, indukcja siostrzanych chromatyd, mutacja punktowa, niedociśnienie tętnicze, obniżenie ciśnienia tętniczego, potencjał mutagenny, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, resorpcja płodu, szpik kostny, test Amesa, toksyczność przewlekła, wada rozwojowa, werapamil - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neurontin 300 300 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne nad gabapentyną (Neurontin) wykazały, że lek nie posiada istotnego potencjału mutagennego ani genotoksycznego, co potwierdzono w standardowych testach in vitro i in vivo. W dwuletnich badaniach rakotwórczości na myszach i szczurach, podawano dawki do 2000 mg/kg/dobę, co odpowiada do 5-krotności dawki terapeutycznej u ludzi (3600 mg/dobę, przeliczonej na mg/m²). U samców szczurów zaobserwowano statystycznie znamienny wzrost częstości nowotworów z komórek zrazikowych trzustki jedynie przy najwyższej dawce, jednak nowotwory te charakteryzowały się niskim stopniem złośliwości i nie wpływały na przeżywalność zwierząt. Znaczenie kliniczne tych obserwacji pozostaje niejasne. Ponadto, badania na szczurach wykazały brak wpływu gabapentyny na płodność i zdolności rozrodcze przy dawkach do 2000 mg/kg/dobę (około 5-krotność dawki ludzkiej w mg/m²).
aberracja chromosomowa, działanie teratogenne, gabapentyna, kostnienie, nowotwór z komórek zrazikowych trzustki, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodowy, stopień złośliwości nowotworu, szpik kostny, utrata płodu po zagnieżdżeniu, wodniak moczowodu, wodonercze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fervex ból i gorączka baby 80 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa paracetamolu, zawartego w produkcie Efferalgan 80 mg (czopki doodbytnicze), wykazały brak działania genotoksycznego przy dawkach terapeutycznych. Efekty genotoksyczne pojawiały się jedynie po zastosowaniu dawek znacznie przekraczających zalecane limity, co wiązało się z toksycznością wątroby i szpiku kostnego. Długoterminowe badania rakotwórczości na szczurach i myszach, przy stężeniach 0, 600, 3000 oraz 6000 ppm przez 2 lata, nie potwierdziły działania rakotwórczego u większości badanych grup, z wyjątkiem niejednoznacznych oznak u samic szczurów, gdzie zaobserwowano zwiększoną częstość białaczki z komórek jednojądrzastych. Warto podkreślić, że dawki cytotoksyczne stosowane w tych badaniach znacznie przekraczały poziomy terapeutyczne stosowane u ludzi.
badanie kliniczne, badanie toksykologiczne, białaczka z komórek jednojądrzastych, czopek doodbytniczy, dawka cytotoksyczna, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, genotoksyczność, paracetamol, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, szpik kostny, toksyczność paracetamolu, wątroba - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Fresenius Kabi 2,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności lenalidomidu wykazały istotne działania teratogenne w modelach małp i królików, obejmujące wady wrodzone kończyn, atrezję odbytu oraz zmiany w narządach wewnętrznych przy dawkach od 0,5 do 20 mg/kg/dobę. W badaniach toksyczności ostrej u gryzoni dawka letalna przekraczała 2000 mg/kg/dobę, co wskazuje na niski potencjał toksyczności ostrej. W badaniach przewlekłych u szczurów (75-300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni) zaobserwowano odwracalne zwiększenie mineralizacji miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę, co stanowi około 25-krotność ekspozycji u ludzi ocenianej na podstawie AUC. U małp podawanie lenalidomidu w dawkach 4-6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni powodowało poważne działania niepożądane, w tym śmiertelność, znaczny spadek masy ciała, pancytopenię, krwotoki wielonarządowe, zapalenie przewodu pokarmowego oraz atrofię układu chłonnego i szpiku kostnego.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, atrofia układu chłonnego, dawka letalna, działanie rakotwórcze, ekspozycja leku, karcynogenność, komórka mieloidalna, krwinka biała, krwinka czerwona, krwotok, lenalidomid, miedniczka nerkowa, mutagenność, NOAEL, płat środkowy płuca, płytka krwi, polidaktylia, przemieszczenie nerki, szpik kostny, teratogenność, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność rozwojowa, utrata masy ciała, wada wrodzona, zapalenie przewodu pokarmowego, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Krka 100 mg
Dazatynib wykazuje toksyczność głównie w obrębie przewodu pokarmowego, układu krwiotwórczego oraz limfatycznego, z odwracalnymi zmianami obserwowanymi u szczurów i małp. W badaniach długoterminowych na małpach stwierdzono zwiększoną śródmiąższową mineralizację nerek bez istotnych zaburzeń funkcji nerkowych. Lek hamuje agregację płytek krwi in vitro i wydłuża czas krwawienia in vivo, jednak nie wywołuje samoistnych krwotoków. Pomimo potencjału do wydłużania odstępu QT w badaniach in vitro, nie zaobserwowano zmian w zapisie EKG u małp po podaniu dazatynibu. Ocena genotoksyczności wykazała brak mutagenności in vitro (test Amesa) i genotoksyczności in vivo, choć stwierdzono efekt klastogenny in vitro na komórkach CHO. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów i królików dazatynib nie wpływał na płodność, ale powodował embriotoksyczność, w tym obumieranie zarodków i zmiany kostne płodów przy dawkach zbliżonych do klinicznych.
agregacja płytek krwi, badanie in vitro, badanie in vivo, brodawczak, czas krwawienia, dazatynib, efekt klastogenny, embriotoksyczność, fototoksyczność, genotoksyczność, gruczolak prostaty, hemostaza, immunosupresja, kanał potasowy hERG, karcynogenność, komórki CHO, mineralizacja śródmiąższowa nerek, narząd limfoidalny, obumarcie płodu, odstęp QT, parametry czerwonokrwinkowe, przewód pokarmowy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój embrionalno-płodowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, układ kostny płodu, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, węzeł chłonny, włókno Purkinjego, zapis EKG - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolaxa 5 mg
Przedkliniczne badania olanzapiny wykazały, że dawki śmiertelne (LD50) wynoszą około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, podczas gdy psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez zgonów. Objawy toksyczności ostrej obejmowały sedację, drżenia, drgawki, ślinotok oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. W badaniach przewlekłych (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) obserwowano hamowanie aktywności OUN, działanie antycholinergiczne oraz zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, z AUC 12-15-krotnie wyższym niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów stwierdzono odwracalne zmiany związane z hiperprolaktynemią, takie jak zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany morfologiczne nabłonka pochwy i gruczołu sutkowego.
cytopenia, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, działanie antycholinergiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, komórki progenitorowe szpiku, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenia hematologiczne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bendamustine Glenmark 2,5 mg/ml
Bendamustine Glenmark, dostępny jako proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji o stężeniu 2,5 mg/ml, wymaga precyzyjnego dawkowania dostosowanego do wskazań klinicznych. W monoterapii przewlekłej białaczki limfocytowej stosuje się dawkę 100 mg/m² w dniach 1. i 2. co 4 tygodnie do 6 cykli, natomiast w chłoniaku nieziarniczym opornym na rytuksymab dawka wynosi 120 mg/m² w dniach 1. i 2. co 3 tygodnie przez co najmniej 6 cykli. W leczeniu szpiczaka mnogiego zaleca się 120-150 mg/m² w dniach 1. i 2. wraz z prednizonem 60 mg/m² w dniach 1-4 co 4 tygodnie przez minimum 3 cykle. U pacjentów z niewydolnością wątroby dawkowanie należy modyfikować w zależności od stężenia bilirubiny: brak zmiany przy bilirubinie <1,2 mg/dl, redukcja o 30% przy 1,2-3,0 mg/dl, a stosowanie jest przeciwwskazane przy >3,0 mg/dl. U chorych z klirensem kreatyniny >10 ml/min nie jest wymagana modyfikacja dawki, jednak zaleca się ostrożność przy ciężkiej niewydolności nerek. Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci i młodzieży, a u osób starszych nie ma konieczności zmiany dawkowania.
bilirubina, chłoniak nieziarniczy, chlorowodorek bendamustyny, klirens kreatyniny, lek cytostatyczny, leukocyty, mielosupresja, morfologia krwi, morfologia krwi obwodowa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, płytki krwi, powierzchnia ciała, przewlekła białaczka limfocytowa, regeneracja szpiku, rozmaz krwi, szpiczak mnogi, szpik kostny, toksyczność niehematologiczna, wlew dożylny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fluorouracil medac 50 mg/ml (500 mg/10 ml)
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fluorouracylu wykazały, że dawka śmiertelna (LD50) po podaniu dożylnym wynosi powyżej 250 mg/kg u myszy oraz 520 mg/kg u szczurów, co wskazuje na stosunkowo wąski indeks terapeutyczny. Długotrwałe stosowanie leku powodowało istotne zmiany patologiczne w szpiku kostnym, tkance limfatycznej oraz błonach śluzowych, a także znaczną utratę masy ciała, co odzwierciedla jego cytostatyczne działanie hamujące proliferację komórek o szybkim podziale. Badania mutagenności dały mieszane wyniki: brak mutagenności w testach na Salmonella typhimurium, ale obecność transformacji morfologicznych w zarodkach myszy przy stężeniach cytotoksycznych sugeruje potencjalne działanie genotoksyczne u człowieka.
bezpieczeństwo terapeutyczne, błona śluzowa, cytostatyk, dawka śmiertelna, działanie genotoksyczne, fluorouracyl, indeks terapeutyczny, mielosupresja, nieprawidłowość histologiczna, potencjał embriotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, proliferacja komórek, środek antykoncepcyjny, szpik kostny, tkanka limfatyczna, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczny wpływ na szpik kostny, właściwości rakotwórcze, zapalenie błony śluzowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cyrdanax 20 mg/ml
Badania toksykologiczne przedkliniczne deksrazoksanu, substancji czynnej Cyrdanax, wykazały toksyczność głównie w tkankach o szybkim podziale komórkowym, takich jak szpik kostny, tkanka limfatyczna, jądra oraz błona śluzowa przewodu pokarmowego. Atrofia jąder obserwowana była u szczurów przy dawce dożylnej 25 mg/kg oraz u psów przy dawce 20 mg/kg podawanej raz w tygodniu. Stopień toksyczności zależy od schematu dawkowania – pojedyncza duża dawka jest lepiej tolerowana niż ta sama dawka rozłożona na kilka infuzji w ciągu doby. Deksrazoksan wykazuje właściwości mutagenne i genotoksyczne potwierdzone zarówno in vitro, jak i in vivo, jednak brak jest bezpośrednich danych dotyczących jego rakotwórczości. Dane dotyczące mieszaniny racemicznej razoksanu wskazują na rozwój nowotworów krwiotwórczych i limfocytarnych u myszy oraz gruczolakoraków macicy u szczurów po długotrwałym podawaniu dużych dawek.
aktywność genotoksyczna, atrofia jąder, błona śluzowa przewodu pokarmowego, deksrazoksan, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, enancjomer, gruczolakorak macicy, mieszanina racemiczna, oddziaływanie toksyczne, pojedyncza dawka, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, szpik kostny, teratogenność, tkanka limfatyczna, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa, właściwość mutagenna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tardysol Baby 20 mg/ml
Lek Tardysol Baby zawiera jony żelaza w postaci siarczanu żelaza siedmiowodnego w stężeniu 20 mg/ml, podawane doustnie. Wchłanianie żelaza odbywa się aktywnie głównie w dwunastnicy i proksymalnym jelicie czczym, z adaptacyjną regulacją zależną od zasobów żelaza w organizmie – zwiększa się przy niedoborach i zmniejsza przy wystarczających zapasach. Wchłanianie może być modulowane przez czynniki dietetyczne i farmakologiczne, co należy uwzględnić w terapii. Po absorpcji żelazo jest transportowane przez transferynę do szpiku kostnego, gdzie uczestniczy w erytropoezie, a także magazynowane w wątrobie i śledzionie. Żelazo nie ulega metabolizmowi w wątrobie i nie posiada aktywnego mechanizmu wydalania, co zwiększa ryzyko przeładowania tym pierwiastkiem. Średnie dzienne wydalanie żelaza u zdrowych osób wynosi 0,8-1 mg, głównie przez układ pokarmowy, moczowo-płciowy oraz skórę.
biotransformacja, dwunastnica, enterocyt, erytroblast, erytrocyt, erytropoeza, farmakokinetyka, glikol propylenowy, hem, hemoglobina, jelito czcze, parametr farmakokinetyczny, populacja pediatryczna, proces fizjologiczny, roztwór doustny, sorbitol, szpik kostny, transferyna, wchłanianie żelaza, żelazo siarczan siedmiowodny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Stada 20 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach przedklinicznych in vitro i in vivo na różnych modelach zwierzęcych (myszy, szczury, małpy, króliki). Główne obszary toksyczności obejmowały układ pokarmowy, krwiotwórczy i limfatyczny, z jelitem jako głównym organem docelowym u szczurów i małp. U szczurów obserwowano łagodne do umiarkowanych zmiany erytrocytów i szpiku kostnego, a także obniżenie liczby limfocytów i masy organów limfatycznych, które były odwracalne po zakończeniu terapii. Długoterminowo u małp stwierdzono śródmiąższową mineralizację nerek. Dazatynib hamował agregację płytek i wydłużał czas krwawienia u szczurów, jednak nie wywoływał samoistnych krwotoków. Pomimo potencjalnego wpływu na kanał potasowy hERG i włókna Purkinjego in vitro, badania in vivo u małp nie wykazały wydłużenia odstępu QT ani innych istotnych zmian EKG.
agregacja płytek krwi, badanie rakotwórczości, dazatynib, działanie immunosupresyjne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, erytrocyty, fototoksyczność, hemostaza, kanał hERG, komórki CHO, krzepnięcie krwi, odstęp QT, podanie doustne, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój zarodkowo-płodowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność przewodu pokarmowego, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, włókna Purkinjego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flumycon 150 mg
Dane przedkliniczne flukonazolu, substancji czynnej preparatu Flumycon, wskazują na brak potencjału rakotwórczego i mutagennego przy dawkach odpowiadających 2-7-krotności dawki terapeutycznej u ludzi (2,5-10 mg/kg mc./dobę). Badania długoterminowe na myszach i szczurach nie wykazały istotnych zmian nowotworowych, poza częstszym występowaniem gruczolaków wątrobowokomórkowych u samców szczurów przy dawkach 5-10 mg/kg mc./dobę. Testy mutagenności in vitro i in vivo, w tym badania cytogenetyczne na limfocytach ludzkich (stężenie 1000 μg/mL) oraz komórkach szpiku kostnego myszy, nie potwierdziły działania genotoksycznego flukonazolu. Ponadto, nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność szczurów przy dawkach doustnych 5-20 mg/kg mc. oraz pozajelitowych 5-75 mg/kg mc.
badanie cytogenetyczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie mutagenności, działanie teratogenne, efekt toksyczny, flukonazol, Flumycon, gruczolak wątrobowokomórkowy, kostnienie twarzoczaszki, limfocyt ludzki, mutacja chromosomalna, podanie doustne, podanie pozajelitowe, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przebieg porodu, przedłużony poród, rozszczep podniebienia, rozwój płodu, Salmonella typhimurium, śmiertelność zarodkowa, stężenie estrogenu, szpik kostny, zdolność reprodukcyjna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lisinopril Grindeks 5 mg
Lisinopril Grindeks, dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, jest inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE) o szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania. Do najczęstszych należą zawroty głowy (≥1/100 do <1/10), bóle głowy (≥1/100 do <1/10), kaszel suchy i uporczywy (≥1/100 do <1/10), wymioty i biegunka (≥1/100 do <1/10), a także objawy ortostatyczne, w tym niedociśnienie tętnicze (≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się zaburzenia hematologiczne, takie jak zmniejszenie stężenia hemoglobiny i hematokrytu (≥1/10 000 do <1/1 000), a bardzo rzadko poważne powikłania, w tym zahamowanie czynności szpiku kostnego, agranulocytozę, niedokrwistość hemolityczną oraz reakcje anafilaktyczne. Wśród działań niepożądanych o potencjalnym zagrożeniu życia wymienia się obrzęk naczynioruchowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, ostrą niewydolność nerek oraz niewydolność wątroby. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipoglikemii u pacjentów z cukrzycą oraz hiperkaliemii, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków oszczędzających potas lub suplementów potasu.
agranulocytoza, anosmia, bezmocz, bezsenność, bronchospazm, chłoniak rzekomy skóry, choroba autoimmunologiczna, dysguezia, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, halucynacje, hemoglobina, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, hipotensja, impotencja, inhibitor konwertazy angiotensyny, leukocytoza, leukopenia, limfadenopatia, łuszczyca, łysienie, małopłytkowość, mocznica, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nieżyt nosa, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, ostra niewydolność nerek, parestezja, pokrzywka, przeciwciała przeciwjądrowe, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, splątanie, szpik kostny, udar mózgu, zapalenie naczyń, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – AzitroLEK 250 250 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa azytromycyny wykazały, że podawanie tego antybiotyku makrolidowego zwierzętom w dawkach generujących stężenia nawet 40-krotnie wyższe niż kliniczne u ludzi prowadzi do przemijającej fosfolipidozy, która przebiega bez objawów toksyczności. Badania mutagenności, obejmujące testy na mysich modelach chłoniaka, limfocytach ludzkich oraz komórkach szpiku kostnego, nie wykazały działania mutagennego, co potwierdza brak genotoksycznego potencjału azytromycyny. W zakresie embriotoksyczności i teratogenności, testy na myszach i szczurach nie wykazały wad rozwojowych, jednakże u szczurów stosujących dawki 100-200 mg/kg mc./dobę zaobserwowano niewielkie opóźnienie kostnienia płodów oraz zwiększenie masy ciała samic ciężarnych. Ponadto, dawka 50 mg/kg mc./dobę w okresie okołoporodowym i pourodzeniowym powodowała opóźnienie kostnienia u potomstwa.
antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfolipidoza, limfocyt ludzki, okres okołoporodowy, okres pourodzeniowy, opóźnienie kostnienia, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, szpik kostny, test chłoniaka, układ kostny, wada wrodzona - Leksykon chorób i schorzeń
Mastocytoza – Diagnostyka i diagnoza
Mastocytoza to grupa chorób charakteryzujących się nieprawidłowym nagromadzeniem mastocytów w skórze i/lub narządach wewnętrznych. Diagnostyka opiera się na kryteriach WHO, gdzie rozpoznanie systemowej mastocytozy (SM) wymaga obecności głównego kryterium – wieloogniskowych nacieków mastocytów (≥15 komórek) w szpiku lub innych narządach – oraz co najmniej jednego kryterium dodatkowego, takich jak nieprawidłowa morfologia mastocytów (>25% atypowych komórek), mutacja KIT D816V, ekspresja CD2/CD25 na mastocytach lub stężenie tryptazy w surowicy >20 ng/ml (z wyłączeniem pacjentów z chorobą rozrostową układu krwiotwórczego). Mastocytoza skórna (CM) diagnozowana jest na podstawie charakterystycznych zmian skórnych, objawu Dariera oraz biopsji skóry z wybarwieniem na mastocyty. Poziom tryptazy jest kluczowym markerem w diagnostyce i monitorowaniu SM, korelującym z obciążeniem mastocytami i agresywnością choroby, natomiast w CM poziom tryptazy może być prawidłowy.
agresywna mastocytoza układowa, anafilaksja, badanie densytometryczne, badanie histologiczne, badanie histopatologiczne, biopsja skóry, biopsja szpiku kostnego, cytopenia, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, gen KIT, hepatomegalia, hepatosplenomegalia, hipotensja, indolentna mastocytoza układowa, komórka tuczna, leukocytoza, limfadenopatia, małopłytkowość, mastocyt, mastocytoza, mastocytoza skórna, mastocytoza układowa, mutacja KIT D816V, mutacja punktowa, nadciśnienie wrotne, nadpłytkowość, objaw Dariera, osteoporoza, sekwencjonowanie nowej generacji, splenomegalia, Światowa Organizacja Zdrowia, szpik kostny, tlący się wariant mastocytozy układowej, tryptaza w surowicy, wodobrzusze, zespół aktywacji mastocytów - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lisinopril Grindeks 10 mg
Lisinopril Grindeks, zawierający lizynopryl dwuwodny, jest inhibitorem ACE o szerokim spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania. Do najczęstszych należą zawroty głowy (często), kaszel suchy (często), wymioty i biegunka (często), a także objawy ortostatyczne, w tym niedociśnienie tętnicze (często). Rzadziej obserwuje się zaburzenia hematologiczne, takie jak zmniejszenie hemoglobiny i hematokrytu (rzadko), a bardzo rzadko poważne powikłania, w tym zahamowanie czynności szpiku kostnego, agranulocytozę, niedokrwistość hemolityczną, reakcje anafilaktyczne, zapalenie trzustki, hepatotoksyczność oraz obrzęk naczynioruchowy. Warto podkreślić, że hipoglikemia występuje bardzo rzadko, co jest istotne u pacjentów z cukrzycą. Monitorowanie parametrów hematologicznych, nerkowych (w tym stężenia kreatyniny i mocznika) oraz elektrolitów (hiperkaliemia, hiponatremia) jest niezbędne podczas terapii.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, bezmocz, biegunka, ból głowy, chłoniak rzekomy skóry, choroba autoimmunologiczna, dysgeuzja, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hematokryt, hemoglobina, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, impotencja, inhibitor konwertazy angiotensyny, leukopenia, limfadenopatia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, ostra niewydolność nerek, parestezja, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, szpik kostny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wymioty, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Mitomycyna – Działania niepożądane
Mitomycyna, stosowana zarówno ogólnoustrojowo (w formie wstrzyknięć i infuzji), jak i miejscowo (dopęcherzowo), charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, których profil zależy od drogi podania. Przy podaniu ogólnoustrojowym najczęściej obserwuje się mielotoksyczność, manifestującą się u około 65% pacjentów leukopenią i małopłytkowością, co znacząco zwiększa ryzyko infekcji i krwawień. Często występują również objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i wymioty (≥1/10). Poważne powikłania obejmują śródmiąższowe zapalenie płuc (≥1/100 do <1/10), nefrotoksyczność z możliwym rozwojem zespołu hemolityczno-moczniczego (HUS) i mikroangiopatycznej niedokrwistości hemolitycznej (MAHA) (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1000), a także hepatotoksyczność, w tym chorobę żylno-okluzyjną wątroby. Wynaczynienie leku może prowadzić do martwicy tkanek i zapalenia tkanki podskórnej, co wymaga natychmiastowej interwencji. Rzadko, ale istotnie, mitomycyna może indukować niewydolność serca, zwłaszcza u pacjentów wcześniej leczonych antracyklinami, oraz ciężkie reakcje alergiczne.
choroba żylno-okluzyjna płuc, choroba żylno-okluzyjna wątroby, erytrodyzestezja podeszwowo-dłoniowa, glomerulopatia, hepatotoksyczność, kontaktowe zapalenie skóry, leukopenia, leukopenia i małopłytkowość, małopłytkowość, martwicze zapalenie pęcherza moczowego, mielotoksyczność, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nadciśnienie płucne, nefrotoksyczność, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, posocznica, śródmiąższowe zapalenie płuc, szpik kostny, zapalenie błon śluzowych, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie tkanki podskórnej, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół ręka-stopa, zwłóknienie pęcherza moczowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Azacitidine Sandoz 100 mg
Azacytydyna, analog pirymidyn o kodzie ATC L01BC07, wykazuje działanie przeciwnowotworowe głównie poprzez cytotoksyczność wobec proliferujących komórek krwiotwórczych oraz hipometylację DNA, co prowadzi do derepresji genów supresorowych nowotworu. W badaniu fazy 3 (AZA PH GL 2003 CL 001) u pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi (MDS) o ryzyku pośrednim-2 i wysokim, azacytydyna podawana podskórnie w dawce 75 mg/m² przez 7 dni w 28-dniowych cyklach (mediana 9 cykli) znacząco wydłużyła medianę przeżycia do 24,46 miesięcy w porównaniu do 15,02 miesięcy w grupie kontrolnej (p=0,0001, HR=0,58; 95% CI: 0,43-0,77). Dwuletnia przeżywalność wyniosła 50,8% vs. 26,2% (p<0,0001). Leczenie zmniejszyło częstość cytopenii, zapotrzebowanie na przetoczenia krwinek czerwonych (45,0% pacjentów stało się niezależnych od transfuzji vs. 11,4% w grupie kontrolnej, p<0,0001) oraz wydłużyło czas do transformacji w AML (13,0 vs. 7,6 miesiąca, p=0,0025). Odpowiedź ogólna (CR+PR) oceniana przez badaczy wyniosła 29% vs. 12% (p=0,0001), a według niezależnej komisji rewizyjnej 7% vs. 1% (p=0,0113). Korzyści w zakresie przeżycia obserwowano także u pacjentów bez pełnej odpowiedzi hematologicznej.
analog pirymidyny, całkowita przeżywalność, cytopenia, cytotoksyczność komórek krwiotwórczych, Eastern Cooperative Oncology Group, hipometylacja DNA, lek przeciwnowotworowy, mechanizm działania, metylotransferaza DNA, Międzynarodowy Punktowy System Rokowniczy, minimalna choroba resztkowa, młodzieńcza białaczka mielomonocytowa, niedokrwistość oporna na leczenie, ostra białaczka szpikowa, poprawa hematologiczna, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przetoczenie czerwonych krwinek, przewlekła białaczka mielomonocytowa, remisja całkowita, remisja częściowa, szpik kostny, współczynnik ryzyka, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapina Aurobindo 7,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności olanzapiny obejmowały oceny ostrej i przewlekłej toksyczności u różnych gatunków zwierząt, w tym myszy, szczurów, psów i małp. Dawki śmiertelne (LD50) wynosiły około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, podczas gdy psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez zgonów. Objawy toksyczności obejmowały sedację, drżenia, drgawki, ataksję oraz zmniejszenie masy ciała. W badaniach przewlekłych (do 1 roku) obserwowano hamowanie aktywności OUN, objawy antycholinergiczne oraz zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię i małopłytkowość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, odpowiadających AUC 12-15-krotnie wyższemu niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów stwierdzono odwracalne zmiany w układzie rozrodczym związane ze wzrostem prolaktyny, takie jak zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany morfologiczne nabłonka pochwy i gruczołu sutkowego.
anoreksja, ataksja, cytopenia, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, duszność, działanie antycholinergiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, leukocyty, małopłytkowość, mioza, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, prolaktyna, prostracja, ślinotok, szpik kostny, tachykardia, toksyczność przewlekła, tolerancja farmakologiczna, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia świadomości - Leksykon chorób i schorzeń
Rak mięśniakomięśniowy – Epidemiologia
Rak mięśniakomięśniowy (RMS) jest najczęstszym mięsakiem tkanek miękkich u dzieci, stanowiąc około 50% wszystkich mięsaków u osób poniżej 20 roku życia, z zapadalnością wynoszącą 4,5-4,7 przypadków na milion dzieci w USA i 5,4 na milion w Europie. RMS charakteryzuje się dwoma szczytami zachorowań: u dzieci w wieku 2-6 lat oraz 10-18 lat, z przewagą zachorowań u chłopców (współczynnik 1,2-1,5:1). Podtyp zarodkowy (embryonal) ma lepsze rokowanie niż pęcherzykowy (alveolar) i pleomorficzny, z 5-letnim przeżyciem odpowiednio 73,9%, 28,9% i 26,6%. Wskaźnik przeżycia 5-letniego u dzieci wynosi około 70%, natomiast u dorosłych jest znacznie niższy (20-30%). Czynniki prognostyczne obejmują wiek, lokalizację i wielkość guza (>5 cm), obecność przerzutów (15-25% przypadków), status fuzji genów PAX3::FOXO1 lub PAX7::FOXO1 oraz odpowiedź na terapię. Przerzuty najczęściej dotyczą płuc, kości, szpiku i węzłów chłonnych, a choroba przerzutowa wiąże się z 3-letnim przeżyciem wolnym od zdarzeń <20%.
badanie obrazowe, biomarker prognostyczny, choroba przerzutowa, ekspozycja na promieniowanie, fuzja genów, guz pierwotny, krążące DNA, lokalizacja guza, mięsak tkanek miękkich, nawrót choroby, nerwiakowłókniakowatość typu 1, podtyp histologiczny, podtyp pęcherzykowy, poradnictwo genetyczne, przerzut, przerzut do płuc, rak mięśniakomięśniowy, resekcja chirurgiczna, sekwencjonowanie egzomu, stadium zaawansowania choroby, stratyfikacja ryzyka, szpik kostny, test przesiewowy, zajęcie szpiku kostnego, zajęcie węzłów chłonnych, zespół Beckwitha-Wiedemanna, zespół Costello, zespół Li-Fraumeni, zespół sercowo-twarzowo-skórny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Lenalidomide Fresenius Kabi 15 mg
Przedawkowanie lenalidomidu, szczególnie przy dawkach przekraczających 150 mg, wiąże się z istotną toksycznością hematologiczną, obejmującą mielosupresję, neutropenię, trombocytopenię, anemię oraz ryzyko pancytopenii przy dawkach sięgających 400 mg. Główne objawy kliniczne to zahamowanie czynności szpiku kostnego, zaburzenia krzepnięcia oraz zwiększona podatność na infekcje wtórne do neutropenii. W badaniach klinicznych odnotowano, że toksyczność hematologiczna stanowiła główny limitujący czynnik przy stosowaniu wysokich dawek lenalidomidu. Warto podkreślić, że lek jest dostępny w dawkach od 2,5 mg do 25 mg, co ma znaczenie przy ocenie stopnia przedawkowania.
anemia, elementy morfotyczne krwi, funkcja nerek, funkcja wątroby, komórki krwi, koncentrat krwinek czerwonych, koncentrat krwinek płytkowych, krwawienie, mielosupresja, morfologia krwi z rozmazem, neutropenia, nudność, pancytopenia, podatność na infekcje, profilaktyka przeciwinfekcyjna, przedawkowanie lenalidomidu, równowaga wodno-elektrolitowa, szpik kostny, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, wymioty, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie przewodu pokarmowego, zahamowanie czynności szpiku - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Capecitabinum Glenmark 150 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kapecytabiny wykazały, że doustne podawanie leku u małp Cynomolgus i myszy powoduje odwracalne objawy toksyczności charakterystyczne dla fluoropirymidyn, obejmujące układ pokarmowy, limfatyczny oraz krwiotwórczy. Zaobserwowano również odwracalne zmiany zwyrodnieniowe i zanikowe skóry, bez toksyczności wątroby i ośrodkowego układu nerwowego. W badaniach kardiotoksyczności u małp, dożylne podanie dawki 100 mg/kg skutkowało wydłużeniem odstępów PR i QT w EKG, natomiast doustne podawanie w dawce 1379 mg/m²/dobę nie wywołało takich efektów, co ma istotne znaczenie kliniczne. Dwuletnie badania na myszach nie wykazały działania rakotwórczego kapecytabiny, a wpływ na płodność u myszy był odwracalny – samice wykazywały zaburzenia płodności, a samce atrofie narządów płciowych, które ustępowały po przerwaniu terapii.
analog nukleozydowy, atrofia narządów, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, fluoropirymidyna, genotoksyczność, hematopoeza, hepatotoksyczność, kapecytabina, kardiotoksyczność, mutagenność, obumarcie płodu, ośrodkowy układ nerwowy, resorpcja płodu, szpik kostny, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka limfoidalna, toksyczność leku, toksyczność skórna, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie chromosomu, zapis EKG - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapine +pharma 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny wykazały, że dawki śmiertelne u myszy i szczurów wynoszą odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała, a u psów i małp tolerowane dawki doustne sięgały do 100 mg/kg mc. Toksyczność ostra objawiała się typowymi efektami neuroleptycznymi, takimi jak sedacja, drżenia, drgawki, ślinotok oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. W badaniach toksyczności wielokrotnej, trwających do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów, obserwowano hamowanie aktywności ośrodkowego układu nerwowego, objawy antycholinergiczne oraz zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg mc./dobę, przy czym ekspozycja (AUC) była 12-15-krotnie wyższa niż u ludzi przy dawce 12 mg. Nie stwierdzono cytotoksycznego wpływu na szpik kostny.
ataksja, cytopenia, drgawki kloniczne, działanie antycholinergiczne, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, jadłowstręt, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, prostracja, sedacja, szpik kostny, toksyczność hematologiczna, toksyczność ostra, toksyczność wielokrotna, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapina Viatris 15 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny wykazały typowe dla neuroleptyków objawy toksyczności ostrej u zwierząt, takie jak sedacja, drżenia mięśniowe, drgawki kloniczne oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. Mediana dawki śmiertelnej (LD50) wynosiła około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, natomiast psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez zgonów. W badaniach długoterminowych (do 1 roku) obserwowano hamowanie aktywności OUN, działanie przeciwcholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię i małopłytkowość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę. U szczurów stwierdzono odwracalne zmiany związane z hiperprolaktynemią, takie jak zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany morfologiczne w nabłonku pochwy i gruczole sutkowym. Wpływ na hematologię był gatunkowo zróżnicowany, a u psów cytopenie nie wiązały się z uszkodzeniem komórek progenitorowych szpiku, co sugeruje odwracalność tych zmian.
ataksja, cytopenia, drgawki kloniczne, drżenie mięśniowe, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jadłowstręt, lek przeciwpsychotyczny, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, sedacja, śpiączka, szpik kostny, zaburzenia hematologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depakine Chrono 500 333 mg + 145 mg
Przedkliniczne badania walproinianu sodu wykazały brak mutagenności in vitro oraz niskie ryzyko genotoksyczności przy doustnym podaniu, co jest zgodne z główną drogą podania u ludzi. Jednakże podanie dootrzewnowe indukowało uszkodzenia DNA u gryzoni, co ma ograniczone znaczenie kliniczne. Badania kancerogenności nie wskazały na istotne ryzyko nowotworowe. Istotnym zagrożeniem jest teratogenność walproinianu, potwierdzona u myszy, szczurów i królików, manifestująca się wadami rozwojowymi wielu narządów oraz długotrwałymi zaburzeniami neurobehawioralnymi w kolejnych pokoleniach. Dodatkowo, narażenie prenatalne powodowało zmiany morfologiczne i funkcjonalne układu słuchowego u zwierząt, co może mieć implikacje kliniczne dla rozwoju sensorycznego.
aberracja chromosomowa, badanie kliniczne, badanie płodności, dominująca cecha letalna, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, maksymalna tolerowana dawka, męski układ rozrodczy, naprawa DNA, narażenie na walproinian, niepłodność męska, nieprawidłowa spermatogeneza, NOAEL, pękanie DNA, pierwotny hepatocyt, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, ryzyko teratogenne, szpik kostny, układ słuchowy, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, walproinian, walproinian sodu, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zagrożenie dla człowieka, zmiana histopatologiczna, zmiana morfologiczna, zwyrodnienie jąder