Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Olanzapina Viatris 15 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny wykazały typowe dla neuroleptyków objawy toksyczności ostrej u zwierząt, takie jak sedacja, drżenia mięśniowe, drgawki kloniczne oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. Mediana dawki śmiertelnej (LD50) wynosiła około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, natomiast psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez zgonów. W badaniach długoterminowych (do 1 roku) obserwowano hamowanie aktywności OUN, działanie przeciwcholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię i małopłytkowość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę. U szczurów stwierdzono odwracalne zmiany związane z hiperprolaktynemią, takie jak zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany morfologiczne w nabłonku pochwy i gruczole sutkowym. Wpływ na hematologię był gatunkowo zróżnicowany, a u psów cytopenie nie wiązały się z uszkodzeniem komórek progenitorowych szpiku, co sugeruje odwracalność tych zmian.
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Olanzapina Viatris
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa stosowania olanzapiny dostarczają istotnych informacji na temat potencjalnego ryzyka związanego ze stosowaniem leku u pacjentów. Obejmują one ocenę toksyczności ostrej, toksyczności po podaniu wielokrotnym, wpływu na układ krwiotwórczy, rozrodczość oraz potencjału mutagennego i rakotwórczego.1
Toksyczność ostra (po podaniu pojedynczej dawki)
W badaniach toksyczności ostrej olanzapiny obserwowano typowe dla silnych neuroleptyków objawy u gryzoni po podaniu doustnym, takie jak:
- Zmniejszenie aktywności ruchowej
- Śpiączka
- Drżenia mięśniowe
- Drgawki kloniczne
- Ślinotok
- Zahamowanie przyrostu masy ciała
Mediana dawki śmiertelnej (LD50) wynosiła około 210 mg/kg masy ciała u myszy i 175 mg/kg masy ciała u szczurów.2
Psy tolerowały pojedyncze dawki doustne do 100 mg/kg masy ciała bez przypadków śmiertelnych. U tych zwierząt obserwowano następujące objawy kliniczne:
- Sedacja
- Ataksja (zaburzenia koordynacji ruchowej)
- Drżenia
- Przyspieszenie czynności serca
- Wysilone oddychanie
- Zwężenie źrenic
- Jadłowstręt
U małp pojedyncze dawki doustne do 100 mg/kg masy ciała powodowały prostrację (skrajne wyczerpanie), a większe dawki stan pół-świadomości.3
Toksyczność po podaniu wielokrotnym
W badaniach długoterminowych trwających do 3 miesięcy u myszy oraz do 1 roku u szczurów i psów, zaobserwowano głównie:
- Hamowanie aktywności ośrodkowego układu nerwowego
- Działanie przeciwcholinergiczne
- Obwodowe zaburzenia hematologiczne
Podczas badań rozwinęła się tolerancja na hamowanie czynności ośrodkowego układu nerwowego. Po podaniu dużych dawek olanzapiny obserwowano zmniejszenie wskaźników wzrostu u badanych zwierząt.4
U szczurów odnotowano odwracalne działania związane ze zwiększeniem stężenia prolaktyny, w tym:
- Zmniejszenie masy jajników
- Zmniejszenie masy macicy
- Zmiany morfologiczne w nabłonku pochwy
- Zmiany morfologiczne w gruczole sutkowym
Te efekty były bezpośrednio związane z podwyższonym poziomem prolaktyny indukowanym przez olanzapinę.5
Toksyczność hematologiczna
Wpływ olanzapiny na parametry hematologiczne był różny w zależności od gatunku badanych zwierząt:
- U myszy – zależne od dawki zmniejszenie liczby krążących we krwi leukocytów
- U szczurów – niespecyficzne zmniejszenie liczby krążących leukocytów
- U psów – odwracalna neutropenia, małopłytkowość lub niedokrwistość przy dawkach 8-10 mg/kg masy ciała/dobę
Warto podkreślić, że u psów z cytopenią nie stwierdzono działań niepożądanych dotyczących progenitorowych i proliferujących komórek szpiku kostnego, co sugeruje odwracalny charakter tych zmian. Całkowite pole pod krzywą (AUC) dla olanzapiny u psów było 12-15 razy większe niż u ludzi otrzymujących dawkę 12 mg.6
Toksyczny wpływ na czynności rozrodcze
Badania przedkliniczne nie wykazały działania teratogennego olanzapiny, co oznacza, że lek nie powoduje wad rozwojowych u potomstwa. Zaobserwowano jednak inne efekty związane z wpływem na rozrodczość:
- U samców szczurów – sedacja prowadząca do zaburzenia zdolności kojarzenia się
- U samic szczurów – zaburzenia cykli płciowych przy dawce 1,1 mg/kg masy ciała (3-krotność dawki maksymalnej u człowieka)
- Zmiany parametrów czynności rozrodczych przy dawce 3 mg/kg masy ciała (9-krotność dawki maksymalnej u człowieka)
U potomstwa szczurów otrzymujących olanzapinę zaobserwowano opóźnienie rozwoju płodu oraz przemijające zmniejszenie aktywności młodych osobników.7
Działanie mutagenne
Przeprowadzone badania potencjału mutagennego olanzapiny nie wykazały żadnych działań niepożądanych w tym zakresie. Olanzapina nie wykazywała działania mutagennego ani klastogennego (zdolności do uszkadzania struktury chromosomów) w pełnym zakresie testów standardowych, w tym:
- Testach mutacji w komórkach bakterii
- Testach na komórkach ssaków prowadzonych w warunkach in vitro
- Testach na organizmach ssaków prowadzonych w warunkach in vivo
Wyniki te wskazują na brak potencjału genotoksycznego olanzapiny.8
Działanie rakotwórcze
Ocena potencjału rakotwórczego olanzapiny przeprowadzona na podstawie wyników badań na myszach i szczurach dała negatywne rezultaty. Olanzapina nie wykazywała działania rakotwórczego w przeprowadzonych badaniach, co stanowi ważną informację dotyczącą bezpieczeństwa długoterminowego stosowania leku.9
Podsumowując, dane przedkliniczne wskazują na profil bezpieczeństwa charakterystyczny dla leków przeciwpsychotycznych, z typowymi dla tej grupy leków działaniami na ośrodkowy układ nerwowy, układ rozrodczy i parametry hematologiczne. Istotny jest brak działania teratogennego, mutagennego i rakotwórczego, co potwierdza stosunkowo korzystny profil bezpieczeństwa olanzapiny w długotrwałej terapii.10
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania