ketokonazol

Ketokonazol to syntetyczny lek przeciwgrzybiczy z grupy azoli, który hamuje enzym 14-α-demetylazę, kluczowy dla syntezy ergosterolu w błonie komórkowej grzybów. Jego mechanizm działania polega na zaburzeniu integralności błony komórkowej patogenów grzybiczych, co prowadzi do ich śmierci.

W praktyce klinicznej ketokonazol stosowany jest w leczeniu grzybic skóry, błon śluzowych i narządów wewnętrznych wywołanych przez dermatofity, drożdżaki i inne grzyby. Dostępny jest w postaci tabletek doustnych, kremów, szamponów i innych preparatów miejscowych. Ze względu na potencjalną hepatotoksyczność, doustne stosowanie ketokonazolu zostało znacznie ograniczone i wymaga monitorowania funkcji wątroby.

Ketokonazol wykazuje również działanie hamujące na syntezę hormonów steroidowych (kortyzolu i testosteronu), co wykorzystuje się w niektórych przypadkach zespołu Cushinga oraz raka prostaty. Istotne są liczne interakcje lekowe ketokonazolu związane z jego wpływem na układ enzymatyczny cytochromu P450, co może prowadzić do zwiększenia stężenia wielu leków we krwi.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Ridlip 10 mg

Rozuwastatyna, substancja czynna leku Ridlip, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez wpływ na białka transportujące OATP1B1 i BCRP, co może prowadzić do istotnego zwiększenia ekspozycji na lek i ryzyka miopatii. Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony i nieistotny dla enzymów cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji na tym poziomie. Szczególnie istotne są interakcje z cyklosporyną (7-krotne zwiększenie AUC), inhibitorami proteaz (np. atazanawir/rytonawir – 3,1-krotne zwiększenie AUC i Cmax), gemfibrozylem (2-krotne zwiększenie Cmax i AUC) oraz innymi lekami wpływającymi na transportery, co wymaga dostosowania dawki rozuwastatyny, zwykle rozpoczynając od 5 mg/dobę, aby nie przekroczyć ekspozycji odpowiadającej dawce 40 mg stosowanej bez interakcji. Przeciwwskazane jest łączenie rozuwastatyny z cyklosporyną oraz fibratami w dawce 40 mg, a także z kwasem fusydowym ze względu na ryzyko rabdomiolizy.
aleglitazar, antagonista witaminy K, atazanawir, baicalin, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, darunawir, dazabuwir, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dronedaron, elbaswir, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, febuksostat, fenofibrat, fibrat, flukonazol, fosamprenawir, fostamatinib, gemfibrozyl, glekaprewir, grazoprewir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, inhibitor proteazy, itrakonazol, kapmatynib, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, klopidogrel, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy z grupy kumaryny, lopinawir, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, niacyna, norgestrel, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, ryfampina, rytonawir, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, sylimaryna, teryflunomid, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, typranawir, warfaryna, welpataswir, zawiesina zmniejszająca kwaśność soku żołądkowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Omeprazole Genoptim 40 mg

Omeprazol, jako inhibitor pompy protonowej, znacząco wpływa na pH wewnątrzżołądkowe, co modyfikuje farmakokinetykę leków zależnych od kwaśnego środowiska żołądka. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV, gdzie omeprazol w dawce 40 mg/dobę zmniejsza ekspozycję na nelfinawir o około 40% oraz na jego aktywny metabolit M8 o 75-90%, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Podobnie, ekspozycja na atazanawir redukowana jest o 30-75%, a zwiększenie dawki atazanawiru nie kompensuje tego efektu. Omeprazol zmniejsza także wchłanianie leków przeciwgrzybiczych (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol) oraz erlotynibu, co może obniżać ich skuteczność kliniczną. W przypadku metotreksatu obserwuje się możliwe zwiększenie stężenia, co wymaga rozważenia czasowego odstawienia omeprazolu przy wysokich dawkach metotreksatu.
antagonista witaminy K, atazanawir, choroba wrzodowa, cylostazol, CYP3A4, diazepam, digoksyna, dziurawiec, erlotynib, farmakokinetyka substancji, fenytoina, glikozyd nasercowy, hamowanie agregacji płytek, hepatotoksyczność, inhibitor pompy protonowej, itrakonazol, izoenzym CYP2C19, ketokonazol, klarytromycyna, klirens kreatyniny, klopidogrel, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwwirusowy, metabolizm wątrobowy, metotreksat, nelfinawir, pH wewnątrzżołądkowe, pozakonazol, ryfampicyna, sakwinawir, takrolimus, terapia HIV, warfaryna, wchłanianie zależne od pH, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripilek 15 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o około 107%, co wymaga zmniejszenia dawki leku o około 50%. Podobnie, silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC arypiprazolu o około 63%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają AUC arypiprazolu o około 73%, co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 lub CYP2D6 powodują niewielkie zwiększenie stężenia arypiprazolu, zwykle bez konieczności modyfikacji dawkowania. Warto podkreślić, że arypiprazol nie jest metabolizowany przez CYP1A2, co eliminuje potrzebę dostosowania dawki u palaczy tytoniu.
antagonista receptora H2, antagonista receptorowy, Aripilek, arypiprazol, chinidyna, cytochrom P450, dehydroarypiprazol, dekstrometorfan, diltiazem, działanie miorelaksacyjne, dziurawiec, efawirenz, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, escytalopram, etanol, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, funkcja poznawcza, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lit, newirapina, omeprazol, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny α1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, SNRI, SSRI, uzależnienie od alkoholu, walproinian, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Dabigatran etexilate Orion 75 mg

Dabigatran eteksylan jest substratem transportera P-gp, co stanowi podstawę licznych interakcji farmakokinetycznych wpływających na jego stężenie w osoczu oraz bezpieczeństwo terapii. Silne inhibitory P-gp, takie jak ketokonazol, dronedaron, itrakonazol, cyklosporyna, glekaprewir i pibrentaswir, powodują znaczące zwiększenie AUC (2,1-2,53 raza) i Cmax (1,9-2,49 raza) dabigatranu, co wiąże się z bardzo wysokim ryzykiem krwawienia i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Inhibitory o umiarkowanym lub wysokim wpływie, np. werapamil (zwiększenie Cmax do 2,8 raza i AUC do 2,5 raza przy podaniu natychmiastowym), amiodaron, chinidyna czy takrolimus, wymagają ostrożności i ewentualnej modyfikacji dawki. Induktory P-gp, takie jak ryfampicyna, zmniejszają ekspozycję na dabigatran nawet o około 65% (Cmax i AUC), co może obniżać skuteczność leczenia i jest wskazaniem do unikania jednoczesnego stosowania. Werapamil wykazuje zmienny wpływ na farmakokinetykę dabigatranu w zależności od postaci i czasu podania, z największym wzrostem ekspozycji po podaniu natychmiastowym na godzinę przed dabigatranem.
ablacja cewnikowa, amiodaron, biodostępność dabigatranu, chinidyna, cyklosporyna, cytochrom P450, dabigatran eteksylan, digoksyna, dronedaron, działanie przeciwkrzepliwe, enoksaparyna, glekaprewir, glikoproteina p, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor P-gp, inhibitor proteazy, inhibitor zwrotnego wychwytu noradrenaliny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pantoprazol, płytki krwi, powikłanie krwotoczne, pozakonazol, ranitydyna, ryfampicyna, rytonawir, ryzyko krwawienia, takrolimus, terapia przeciwzakrzepowa, tikagrelor, werapamil, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Mometaxon 1 mg/g

Produkt leczniczy Mometaxon w postaci maści o stężeniu mometazonu furoinianu 1 mg/g charakteryzuje się minimalnym potencjałem interakcji farmakologicznych ze względu na miejscowe stosowanie i ograniczone wchłanianie ogólnoustrojowe. Dotychczasowe badania kliniczne nie wykazały istotnych klinicznie interakcji, jednakże przy aplikacji na rozległe powierzchnie skóry, długotrwałym stosowaniu lub pod opatrunkiem okluzyjnym, wchłanianie może wzrosnąć, co teoretycznie zwiększa ryzyko interakcji typowych dla systemowo podawanych kortykosteroidów. Alkohol może potencjalnie zwiększać przepuszczalność bariery skórnej, co może nasilać absorpcję mometazonu, jednak brak jest danych klinicznych potwierdzających istotność tego zjawiska. W składzie maści znajduje się także glikol propylenowy monopalmitynostearynian (20 mg/g), który może zwiększać penetrację innych miejscowo stosowanych substancji czynnych.
bariera skórna, działanie immunosupresyjne, enzym CYP3A4, fenytoina, glikol propylenowy monopalmitynostearynian, induktor enzymatyczny, inhibicja CYP3A4, inhibitor enzymatyczny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lek immunosupresyjny, lek indukujący enzymy wątrobowe, lek przeciwzakrzepowy, miejscowe stosowanie mometazonu, miejscowo działający kortykosteroid, mometazonu furoinian, opatrunek okluzyjny, ryfampicyna, warstwa rogowa naskórka, wchłanianie ogólnoustrojowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Axyven 75 mg

Wenlafaksyna, składnik aktywny leku Axyven, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), gdzie konieczna jest przerwa co najmniej 14 dni po zakończeniu terapii IMAO przed rozpoczęciem wenlafaksyny oraz 7 dni po odstawieniu wenlafaksyny przed wdrożeniem IMAO. Podobne zalecenia dotyczą odwracalnych, selektywnych inhibitorów MAO-A (np. moklobemid) oraz odwracalnych, nieselektywnych inhibitorów MAO (np. linezolid). Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tryptany, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, opioidy) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, co wymaga uważnego monitorowania pacjenta, zwłaszcza na początku terapii i przy zwiększaniu dawki. Ponadto, alkohol nasila depresyjny wpływ wenlafaksyny na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), co może prowadzić do nadmiernej sedacji i zaburzeń koordynacji.
amiodaron, antagonista dopaminy, antybiotyk chinolonowy, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, atazanawir, błękit metylenowy, buprenorfina, chinidyna, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dekstrometorfan, demetylodiazepam, diazepam, dofetylid, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec, erytromycyna, fentanyl, haloperydol, imipramina, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, metadon, metoprolol, moklobemid, moksyfloksacyna, nelfinawir, nieodwracalny nieselektywny IMAO, O-demetylowenlafaksyna, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, pentazocyna, petydyna, pochodna amfetaminy, pozakonazol, prekursor serotoniny, rysperydon, rytonawir, sakwinawir, SNRI, sotalol, SSRI, tapentadol, telitromycyna, tiorydazyna, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, tryptofan, wenlafaksyna, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Solinco 5 mg

Lek Solinco, zawierający bursztynian solifenacyny w dawkach 5 mg i 10 mg, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Przeciwwskazany jest u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (109,0 mg w tabletce 5 mg i 104,0 mg w tabletce 10 mg), co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Zatrzymanie moczu, ciężkie zaburzenia żołądkowo-jelitowe (w tym toksyczne rozdęcie okrężnicy), miastenia oraz jaskra z wąskim kątem przesączania stanowią bezwzględne przeciwwskazania ze względu na ryzyko nasilenia objawów i powikłań. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów poddawanych hemodializie oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby ze względu na ryzyko kumulacji i zmienioną farmakokinetykę solifenacyny.
bursztynian solifenacyny, choroba autoimmunologiczna, ciężkie zaburzenie czynności nerek, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie antycholinergiczne, farmakokinetyka solifenacyny, hemodializa, inhibitor CYP3A4, jaskra z wąskim kątem przesączania, ketokonazol, laktoza jednowodna, miastenia, nietolerancja laktozy, stężenie solifenacyny w osoczu, toksyczne rozdęcie okrężnicy, zatrzymanie moczu
Leksykon leków
Interakcje leku – Afobam 0,25 mg

Alprazolam, metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) lub zmiany stężenia leku w osoczu. Szczególnie istotne są interakcje z alkoholem, opioidami oraz lekami hamującymi CYP3A4, takimi jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol, worykonazol), inhibitory proteazy HIV (rytonawir) oraz niektóre antydepresanty (nefazodon, fluwoksamina). Współstosowanie tych substancji może prowadzić do znacznego zwiększenia stężenia alprazolamu, co skutkuje nasileniem sedacji, ryzykiem depresji oddechowej, a nawet zgonem. Zaleca się ograniczenie dawki alprazolamu do maksymalnie 4 mg/dobę oraz ścisłe monitorowanie pacjentów, zwłaszcza w przypadku jednoczesnego stosowania opioidów i leków o działaniu depresyjnym na OUN.
antybiotyk makrolidowy, benzodiazepina, cymetydyna, cytochrom P450 CYP3A4, depresja oddechowa, dezypramina, digoksyna, diltiazem, disulfiram, doustny środek antykoncepcyjny, fenytoina, fluoksetyna, fluwoksamina, imipramina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoniazyd, ketokonazol, kwas walproinowy, lek nasenny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, nefazodon, opioid, opioidowy lek przeciwbólowy, pozakonazol, propoksyfen, propranolol, ryfampicyna, sedacja, sertralina, śpiączka, spożywanie alkoholu, środek znieczulający, teofilina, warfaryna, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Silcontrol MAX 50 mg

Syldenafil, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu przez CYP2C9, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir, ketokonazol czy erytromycyna, znacząco zwiększają stężenia syldenafilu (np. rytonawir powoduje 4-krotny wzrost Cmax i 11-krotne zwiększenie AUC), co wymaga redukcji dawki do 25 mg na 48 godzin lub unikania jednoczesnego stosowania. Induktory CYP3A4, jak ryfampicyna czy bozentan, obniżają stężenia syldenafilu (bozentan zmniejsza AUC o 62,6% i Cmax o 55,4%), co może wymagać zwiększenia dawki. Syldenafil nie wpływa istotnie na metabolizm innych leków metabolizowanych przez CYP450, ze względu na niskie stężenia terapeutyczne (około 1 µM). Nie stwierdzono istotnych interakcji farmakokinetycznych z warfaryną, tolbutamidem, azytromycyną czy lekami zobojętniającymi kwas solny.
amlodypina, antagonista kanału wapniowego, azotany, azytromycyna, bozentan, cGMP, cymetydyna, cytochrom P450, dipirydamol, diuretyk pętlowy, erytromycyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, interakcja z alkoholem, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek beta-adrenolityczny, lek zobojętniający, lek α-adrenolityczny, metabolizm leku, niedociśnienie ortostatyczne, nikorandyl, riocyguat, rozszerzenie naczyń, ryfampicyna, rytonawir, sakubitryl walsartan, sakwinawir, sok grejpfrutowy, teofilina, tiazydowy lek moczopędny, tolbutamid, warfaryna, zaburzenia erekcji
Leksykon leków
Interakcje leku – Suganet 50 mg

Sunitynib, substancja czynna leku Suganet, jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 układu cytochromu P450, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna czy rytonawir, mogą zwiększać maksymalne stężenie (Cmax) sunitynibu i jego metabolitu o 49% oraz pole powierzchni pod krzywą (AUC0-∞) o 51%, co wymaga redukcji dawki do 37,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 25 mg/dobę (pNET). Z kolei silne induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, zmniejszają Cmax o 23% i AUC o 46%, co może wymagać stopniowego zwiększania dawki do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET). Dodatkowo, należy unikać spożycia soku grejpfrutowego oraz preparatów ziołowych zawierających dziurawiec, które wpływają na metabolizm sunitynibu. Interakcje z inhibitorami BCRP są możliwe, jednak dane kliniczne są ograniczone, co wymaga ostrożności.
białko oporności raka piersi, ciśnienie tętnicze, CYP3A4, cytochrom P450, deksametazon, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, farmakokinetyka sunitynibu, fenobarbital, fenytoina, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie z przewodu pokarmowego, mielosupresja, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, parametry hematologiczne, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, stężenie leku w osoczu, sunitynib
Leksykon leków
Interakcje leku – Navelbine 30 mg

Winorelbina, składnik aktywny leku Navelbine, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczepionka przeciwko żółtej febrze jest bezwzględnie przeciwwskazana ze względu na ryzyko śmiertelnej choroby poszczepiennej, a szczepionki z osłabionymi żywymi drobnoustrojami są niezalecane z powodu ryzyka ogólnoustrojowej choroby, szczególnie u pacjentów z immunosupresją. Fenytoina może zmniejszać skuteczność winorelbiny i nasilać drgawki, natomiast itrakonazol zwiększa neurotoksyczność przez hamowanie metabolizmu wątrobowego. Jednoczesne stosowanie cyklosporyny i takrolimusu wymaga ostrożności z powodu ryzyka nasilonej immunosupresji, a mitomycyna C zwiększa ryzyko skurczu oskrzeli i śródmiąższowego zapalenia płuc. Winorelbina jest substratem glikoproteiny P, co wymaga ostrożności przy stosowaniu silnych modulatorów tego transportera. Końcowo, kojarzenie z lekami mielotoksycznymi może nasilać mielosupresję, co wymaga monitorowania parametrów hematologicznych.
antagonista receptora 5HT3, choroba poszczepienna, cisplatyna, cyklofosfamid, depresja ośrodkowego układu nerwowego, docetaksel, drgawki, fenytoina, glikoproteina p, granisetron, granulocytopenia, immunosupresja, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, kapecytabina, ketokonazol, lapatynib, lek przeciwzakrzepowy, leki immunosupresyjne, mielosupresja, mielotoksyczność, mitomycyna C, neurotoksyczność, neutropenia, ondansetron, paklitaksel, poliomyelitis, rozrost tkanki limfatycznej, ryfampicyna, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciwko żółtej febrze, szczepionki żywe atenuowane, winorelbina, wskaźnik INR
Leksykon leków
Interakcje leku – Jansitin 50 mg

Lek Jansitin, zawierający sytagliptynę, charakteryzuje się niskim ryzykiem istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych. Metabolizm sytagliptyny odbywa się głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, jednak u pacjentów z prawidłową funkcją nerek wpływ CYP3A4 na klirens jest minimalny. W przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek lub ESRD metabolizm odgrywa większą rolę, co może zwiększać ryzyko interakcji z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna). Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny p i OAT3, przy czym probenecyd może hamować transport przez OAT3, jednak kliniczne znaczenie tej interakcji jest niskie. Jednoczesne stosowanie metforminy (1000 mg x2/dobę) nie wpływa istotnie na farmakokinetykę sytagliptyny (50 mg), a cyklosporyna (600 mg jednorazowo) zwiększa AUC i Cₘₐₓ sytagliptyny odpowiednio o 29% i 68%, co nie wymaga korekty dawki. Digoksyna (0,25 mg) w połączeniu z sytagliptyną (100 mg/dobę) powoduje wzrost AUC o 11% i Cₘₐₓ o 18%, co wymaga monitorowania pacjentów z ryzykiem zatrucia.
cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, doustne środki antykoncepcyjne, gliburyd, glikoproteina p, hiperglikemia, hipoglikemia, inhibitory CYP3A4, itrakonazol, izoenzymy CYP450, ketokonazol, klarytromycyna, kontrola glikemii, metformina, probenecyd, rozyglitazon, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, symwastatyna, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, warfaryna, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Veloxsol 5 mg

VELOXSOL, zawierający solifenacyny bursztynian, jest dostępny w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej i stosowany u dorosłych oraz osób w podeszłym wieku w dawce początkowej 5 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do 10 mg w przypadku niewystarczającej skuteczności. U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny >30 ml/min) oraz łagodnymi zaburzeniami wątroby nie jest wymagana modyfikacja dawkowania. Natomiast u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek (klirens kreatyniny ≤30 ml/min) oraz umiarkowanymi zaburzeniami wątroby (Child-Pugh 7-9) dawka nie powinna przekraczać 5 mg raz na dobę, ze względu na konieczność zachowania szczególnej ostrożności. VELOXSOL nie jest zalecany do stosowania u dzieci i młodzieży z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
ciężkie zaburzenie czynności nerek, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, itrakonazol, ketokonazol, klirens kreatyniny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, nelfinawir, rytonawir, skala Childa-Pugha, solifenacyna bursztynian, stężenie solifenacyny w osoczu, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon chorób i schorzeń
Łupież – Zapobieganie i profilaktyka

Łupież (pityriasis capitis) to powszechne schorzenie skóry głowy, charakteryzujące się nadmiernym złuszczaniem naskórka w postaci białych płatków, często z towarzyszącym świądem. Etiopatogeneza jest wieloczynnikowa, z kluczową rolą drożdżaków Malassezia, zwłaszcza M. globosa, które metabolizują sebum za pomocą lipaz, co prowadzi do nasilenia złuszczania. Czynniki gospodarza, takie jak nadprodukcja sebum, zaburzenia keratynizacji, stres i predyspozycje genetyczne, mają istotny wpływ na rozwój łupieżu. W terapii i profilaktyce stosuje się szampony przeciwłupieżowe zawierające substancje aktywne: pirytionian cynku (ZPT), siarczek selenu, ketokonazol (2%), smołę węglową z kwasem salicylowym, pirookton olaminę oraz klimbazol. Zaleca się stosowanie szamponów 2-3 razy w tygodniu do kontroli objawów, a następnie raz w tygodniu profilaktycznie, z pozostawieniem preparatu na skórze głowy przez 5-10 minut i rotacją składników aktywnych w celu uniknięcia tachyfilaksji.
atopowe zapalenie skóry, bariera ochronna skóry, drożdżak Malassezia, egzema, infekcja grzybicza, keratynizacja, ketokonazol, kortykosteroid, kwas salicylowy, łupież, łupież brody, łuszczyca, Malassezia globosa, mikrobiom jelitowy, olejek z drzewa herbacianego, pirytionian cynku, Pityrosporum ovale, probiotyk, sebum, siarczek selenu, stan zapalny, szampon przeciwłupieżowy, tachyfilaksja, złuszczanie naskórka
Leksykon leków
Interakcje leku – Dutrozen 0,5 mg + 0,4 mg

Dutrozen, zawierający dutasteryd (0,5 mg) i tamsulosynę (0,4 mg chlorowodorku), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Dutasteryd jest metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP3A5, co powoduje wzrost jego stężenia w surowicy przy jednoczesnym stosowaniu umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 (werapamil, diltiazem) o 1,6-1,8 raza, a silnych inhibitorów (rytonawir, indynawir, nefazodon, itrakonazol, ketokonazol doustny) – znacznie bardziej, co wymaga rozważenia zmniejszenia częstości podawania. Dutasteryd nie wpływa na CYP2C9, glikoproteinę P ani inne enzymy CYP1A2, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, co ogranicza potencjalne interakcje. Tamsulosyna, alfa1-adrenolityk, może nasilać działanie hipotensyjne w połączeniu z lekami hipotensyjnymi, inhibitorami PDE5 oraz innymi alfa1-adrenolitykami (przeciwwskazane). Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol) i CYP2D6 (paroksetyna) zwiększają ekspozycję na tamsulosynę (Cmax odpowiednio 2,2x i 1,3x, AUC 2,8x i 1,6x), a cymetydyna zmniejsza jej klirens o 26% i zwiększa AUC o 44%, co wymaga ostrożności klinicznej. Interakcje z warfaryną są niejednoznaczne, ale zaleca się monitorowanie, podobnie jak przy jednoczesnym stosowaniu furosemidu, który obniża stężenie tamsulosyny, lecz bez konieczności zmiany dawkowania.
Podczas terapii Dutrozenem należy unikać jednoczesnego stosowania innych alfa1-adrenolityków oraz silnych inhibitorów CYP3A4 i CYP2D6 ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia tamsulosyny i dutasterydu, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych, zwłaszcza hipotensji ortostatycznej. Spożywanie alkoholu jest przeciwwskazane ze względu na potencjalne nasilenie działania hipotensyjnego tamsulosyny i ryzyko objawów niedociśnienia ortostatycznego (zawroty głowy, omdlenia, tachykardia). Brak jest danych klinicznych dotyczących interakcji dutasterydu z tamsulosyną w preparacie złożonym, jednak indywidualne profile interakcji obu składników wskazują na konieczność monitorowania pacjentów pod kątem działań niepożądanych i dostosowania dawkowania w przypadku stosowania leków wpływających na metabolizm przez CYP3A4 i CYP2D6. Wskazane jest także unikanie jednoczesnego stosowania Dutrozenu z lekami o podobnym działaniu hipotensyjnym oraz zachowanie ostrożności przy kojarzeniu z warfaryną i cymetydyną.
alfa1-adrenolityk, alkohol etylowy, amitryptylina, antagonista wapnia, atenolol, beta-adrenolityk, chlormadynon, cholestyramina, cymetydyna, CYP2C9, CYP2E1, diazepam, digoksyna, diklofenak, dutasteryd, działanie hipotensyjne, enalapril, enzymy CYP3A4, farmakokinetyka dutasterydu, furosemid, glibenklamid, glikoproteina p, hipotensja, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klirens tamsulosyny, lek hipotensyjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwwirusowy, lek rozszerzający oskrzela, metabolizm wątrobowy, nefazodon, niedociśnienie ortostatyczne, nifedypina, omdlenie, paroksetyna, propranolol, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, stężenie dutasterydu, symwastatyna, tachykardia odruchowa, tamsulosyna, teofilina, terazosyna, trichlorometiazyd, warfaryna, wolny metabolizer, zaburzenie erekcji, zawroty głowy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Legrex 90 mg

Przed rozpoczęciem terapii tikagrelorem (Legrex 90 mg) konieczna jest szczegółowa ocena przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na tikagrelor lub substancje pomocnicze, czynne krwawienia patologiczne, przebyte krwotoki śródczaszkowe oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby. Tikagrelor jest przeciwwskazany w skojarzeniu z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, klarytromycyna, nefazodon, rytonawir i atazanawir, ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia leku i powikłań krwotocznych. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami wątroby oraz podwyższonym ryzykiem krwawień (np. po zabiegach chirurgicznych, z trombocytopenią, stosujących NLPZ lub antykoagulanty) stosowanie tikagreloru wymaga ostrożności i indywidualnej oceny korzyści do ryzyka.
agregacja płytek krwi, antybiotyk makrolidowy, antykoagulanty doustne, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, diltiazem, flukonazol, hemostaza, HIV, inhibitory CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, krwawienie patologiczne, krwotok śródczaszkowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczy, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, nadwrażliwość na lek, nefazodon, ostry zespół wieńcowy, powikłania krwotoczne, prasugrel, przezskórna interwencja wieńcowa, rytonawir, tabletki powlekane, terapia przeciwpłytkowa, tikagrelor, trombocytopenia, zaburzenia czynności wątroby, zdarzenia sercowo-naczyniowe, zespół chorego węzła zatokowego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Larus

Atorwastatyna wapniowa w dawce 20 mg (produkt Larus) wymaga ścisłego monitorowania funkcji wątroby, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności aminotransferaz. W przypadku ich trzykrotnego przekroczenia górnej granicy normy (GGN) konieczne jest zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby, spożywających alkohol oraz u osób z ryzykiem udaru krwotocznego, zwłaszcza po przebytym lakunarnym udarze mózgu. Ryzyko rabdomiolizy, charakteryzującej się wzrostem kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotnej wartości GGN, mioglobinemią i mioglobinurią, wymaga monitorowania CK przed i w trakcie terapii, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami predysponującymi (np. niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśniowe, wiek >70 lat). W przypadku istotnego wzrostu CK (>5-krotnie powyżej GGN) lub wystąpienia objawów mięśniowych leczenie należy przerwać. W rzadkich przypadkach może wystąpić immunozależna miopatia martwicza (IMNM), wymagająca leczenia immunosupresyjnego.
aminotransferaza, atorwastatyna wapniowa, badanie czynności wątroby, choroba naczyniowa, choroba wieńcowa, cyklosporyna, delawirdyna, erytromycyna, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, kwas fusydowy, letermowir, mioglobinemia, mioglobinuria, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, pochodna kwasu fibrynowego, pozakonazol, przemijający atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, stiripentol, telitromycyna, udar krwotoczny, udar niedokrwienny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, worykonazol, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Arpixor 15 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Arpixor, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o około 50%. Podobnie, silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, dziurawiec) obniżają stężenia arypiprazolu o 68-73%, co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 (diltiazem, escytalopram) powodują niewielkie wzrosty stężenia, zwykle bez potrzeby korekty dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez znaczenia klinicznego. Nie stwierdzono konieczności dostosowania dawki u osób palących tytoń, gdyż arypiprazol nie jest metabolizowany przez CYP1A2.
antagonista receptora H2, arypiprazol, arytmia, chinidyna, CYP2D6, CYP3A4, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, hipertermia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, proces metaboliczny, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, SNRI, SSRI, sztywność mięśniowa, upośledzenie poznawcze, walproinian, zaburzenie autonomiczne, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie schizoafektywne, zaburzenie świadomości, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sildenafil Aurovitas 20 mg

Lek Sildenafil Aurovitas zawiera 20 mg syldenafilu (cytrynian) w tabletkach powlekanych i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na syldenafil lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (1,4 mg/tabletkę). Bezwzględne przeciwwskazania obejmują jednoczesne stosowanie z azotanami (np. azotan amylu) oraz lekami pobudzającymi cyklazę guanylową (np. riocyguat) ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego. Również stosowanie z silnymi inhibitorami CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir) jest zakazane z powodu ryzyka znacznego wzrostu stężenia syldenafilu i nasilenia działań niepożądanych. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów po utracie wzroku w jednym oku z powodu niezapalnej przedniej niedokrwiennej neuropatii nerwu wzrokowego (NAION), a także u osób z ciężką niewydolnością wątroby, niedawnym udarem mózgu lub zawałem mięśnia sercowego oraz u pacjentów ze znacznym niedociśnieniem tętniczym (ciśnienie <90/50 mmHg).
azotan, choroba wrzodowa żołądka, cukrzyca, cyklaza guanylowa, CYP3A4, dysfunkcja wątroby, hiperlipidemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor PDE5, itrakonazol, kardiomiopatia przerostowa, ketokonazol, laktoza jednowodna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, NAION, neuropatia autonomiczna, neuropatia niedokrwienna nerwu wzrokowego, niedociśnienie tętnicze, niestabilna choroba wieńcowa, niewydolność wątroby, retinitis pigmentosa, riocyguat, rytonawir, syldenafil, tlenek azotu, udar mózgu, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Fokusin SR 0,4 mg

Chlorowodorek tamsulosyny (Fokusin SR 0,4 mg) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne w terapii łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Tamsulosyna jest metabolizowana głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6, co powoduje, że silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) znacząco zwiększają ekspozycję na lek (AUC 2,8×, Cmax 2,2×), co jest przeciwwskazane u pacjentów z fenotypem wolno metabolizującym CYP2D6. Inhibitory CYP2D6 (np. paroksetyna) powodują umiarkowany wzrost Cmax (1,3×) i AUC (1,6×) tamsulosyny, zwykle bez konieczności modyfikacji dawki. Cymetydyna i furosemid wpływają na stężenie tamsulosyny w osoczu odpowiednio zwiększając i zmniejszając je, jednak bez konieczności zmiany dawkowania. Diklofenak i warfaryna mogą zwiększać wydalanie tamsulosyny, co wymaga monitorowania skuteczności terapii.
amitryptylina, antagonista receptora H2, antagonista receptorów α1-adrenergicznych, atenolol, chlormadynon, chlorowodorek tamsulosyny, cymetydyna, diazepam, diklofenak, diuretyk pętlowy, działanie hipotensyjne, enalapril, fenotyp wolno metabolizujący CYP2D6, furosemid, glibenklamid, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, łagodny rozrost gruczołu krokowego, metabolizm wątrobowy, obniżenie ciśnienia tętniczego, paroksetyna, propranolol, rozszerzenie naczyń krwionośnych, symwastatyna, teofilina, trichlormetiazyd, warfaryna, wolna frakcja tamsulosyny
Leksykon leków
Interakcje leku – Prograf 0,5 mg

Takrolimus, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami, produktami roślinnymi oraz żywnością, co istotnie wpływa na jego stężenie w surowicy i bezpieczeństwo terapii immunosupresyjnej. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol czy klarytromycyna, mogą znacząco zwiększać stężenie takrolimusu, natomiast induktory, np. ryfampicyna czy fenytoina, obniżają jego poziom, co wymaga ścisłego monitorowania stężenia leku i dostosowania dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na unikanie grejpfrutów i soku grejpfrutowego oraz jednoczesne stosowanie leków nefrotoksycznych i innych immunosupresyjnych, np. cyklosporyny, ze względu na ryzyko nasilenia nefro- i neurotoksyczności. Takrolimus silnie wiąże się z białkami osocza, co może prowadzić do zwiększenia frakcji wolnej i potencjalnego nasilenia działań niepożądanych.
acyklowir, amfoterycyna B, aminoglikozyd, biodostępność leku, charakterystyka produktu leczniczego, cyklosporyna, cytryniec chiński, dysfagia, działanie immunosupresyjne, dziurawiec zwyczajny, farmaceuta kliniczny, farmakokinetyka takrolimusu, fenytoina, gancyklowir, gospodarka lipidowa, hepatotoksyczność, hiperglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor gyrazy, inhibitor P-glikoproteiny, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, kannabidiol, karbamazepina, ketokonazol, klirens wątrobowy, metabolizm takrolimusu, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, newirapina, odstęp QT, posakonazol, preparat ziołowy, ryfabutyna, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, sulfametoksazol z trimetoprimem, terapia immunosupresyjna, transplantolog, wankomycyna, wiązanie z białkami osocza, worykonazol
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – TamisPras DUO

Stosowanie preparatu TamisPras DUO, zawierającego solifenacynę bursztynian i tamsulosynę chlorowodorek, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, ryzykiem zatrzymania moczu, zaburzeniami drożności przewodu pokarmowego, neuropatią wegetatywną oraz u osób z przepukliną rozworu przełykowego lub refluksem żołądkowo-przełykowym. Konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów nerkowych, perystaltyki jelit oraz regularna ocena efektywności mikcji. U pacjentów z wydłużonym odstępem QT lub hipokaliemią zaleca się kontrolę EKG i elektrolitów ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu typu Torsade de Pointes. W przypadku wystąpienia obrzęku naczynioruchowego lub reakcji anafilaktycznych należy natychmiast przerwać leczenie i wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne.
antagonista receptorów adrenergicznych alfa1, atonia jelit, choroba nerek, CYP2D6, częste oddawanie moczu, hipokaliemia, hipotonia ortostatyczna, inhibitor CYP3A4, jaskra, ketokonazol, łagodny rozrost gruczołu krokowego, leczenie przeciwbakteryjne, motoryka przewodu pokarmowego, neuropatia wegetatywna, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, paroksetyna, przepuklina rozworu przełykowego, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, solifenacyna bursztynian, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, tamsulosyna chlorowodorek, torsade de pointes, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie drożności przewodu pokarmowego, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zakażenie układu moczowego, zatrzymanie moczu, zespół wydłużonego QT
Leksykon leków
Interakcje leku – Dalacin C 75 mg/5 ml

Klindamycyna, metabolizowana głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP3A5, wykazuje umiarkowane hamowanie CYP3A4, co determinuje jej potencjalne interakcje farmakokinetyczne. W praktyce klinicznej istotne są interakcje z lekami zwiotczającymi mięśnie (np. eter, tubokuraryna, halogenki pankuronium), które mogą nasilać ich działanie poprzez hamowanie przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego, co wymaga szczególnej ostrożności podczas zabiegów operacyjnych. Ponadto, u pacjentów stosujących jednocześnie klindamycynę i antagonistów witaminy K (np. warfaryna, acenokumarol, fluindion) obserwuje się podwyższenie wskaźników krzepliwości (PT/INR) i ryzyko krwawień, co wymaga częstego monitorowania parametrów hemostazy. Klindamycyna może także obniżać skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych, dlatego zaleca się stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji podczas terapii.
acenokumarol, antagonista witaminy K, CYP3A4, cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, fluindion, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klindamycyna, klindamycyna sulfotlenek, klirens klindamycyny, lek zwiotczający mięśnie, linkomycyna, metabolizm klindamycyny, metabolizm wątrobowy, metronidazol, N-desmetylklindamycyna, oporność krzyżowa, pankuronium, przewód pokarmowy, reakcja disulfiramopodobna, ryfampicyna, środek zwiotczający mięśnie szkieletowe, tubokuraryna, warfaryna, wskaźnik krzepliwości krwi, zaburzenie metabolizmu węglowodanów
Leksykon substancji czynnych
Bikalutamid – Interakcje

Bikalutamid, stosowany w terapii raka gruczołu krokowego, jest inhibitorem izoenzymu CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu CYP2C9, 2C19 i 2D6, co może prowadzić do istotnych interakcji farmakokinetycznych. Badania wykazały, że po 28-dniowym podawaniu bikalutamidu z midazolamem następuje wzrost AUC midazolamu o około 80%, co ma znaczenie kliniczne zwłaszcza dla leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie bikalutamidu z terfenadyną, astemizolem i cyzaprydem ze względu na ryzyko poważnych zaburzeń rytmu serca. Ponadto, bikalutamid może wypierać warfarynę z białek osocza, co skutkuje zwiększeniem PT/INR i wymaga ścisłego monitorowania oraz ewentualnej korekty dawki leków przeciwzakrzepowych. Zaleca się także ostrożność i monitorowanie stężenia cyklosporyny oraz leków blokujących kanały wapniowe, gdyż bikalutamid może zwiększać ich stężenia w osoczu.
analog LHRH, bikalutamid, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, fenazon, hepatotoksyczność, hormon luteinizujący, inhibitor kalcyneuryny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP 3A4, izoenzymy CYP, ketokonazol, leczenie przeciwandrogenowe, lek przeciwarytmiczny, leki blokujące kanały wapniowe, midazolam, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, odstęp QT, parametry koagulologiczne, pochodne kumaryny, pole pod krzywą AUC, R-enancjomer bikalutamidu, rak gruczołu krokowego, terfenadyna, torsade de pointes, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bilagra

Bilastyna (Bilagra, 20 mg) jest przeciwwskazana u dzieci poniżej 2 lat oraz niezalecana u dzieci w wieku 2-5 lat ze względu na brak wystarczających danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa. U pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza unikając jednoczesnego stosowania bilastyny z inhibitorami glikoproteiny P, takimi jak ketokonazol, erytromycyna, cyklosporyna, rytonawir i diltiazem, ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia bilastyny w osoczu i potencjalnych działań niepożądanych.
antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, bilastyna, cyklosporyna, dieta niskosodowa, diltiazem, erytromycyna, HIV, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor proteazy, ketokonazol, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, rytonawir, zakażenie grzybicze
Leksykon leków
Interakcje leku – Clonazepamum TZF 2 mg

Klonazepam, jako benzodiazepina, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego bezpieczeństwo i skuteczność terapeutyczną. Szczególnie istotne są interakcje z opioidami, lekami anestetycznymi, psychotropowymi, przeciwdepresyjnymi, przeciwhistaminowymi, hipotensyjnymi o działaniu ośrodkowym oraz miorelaksantami, które nasilają depresję ośrodkowego układu nerwowego (OUN), zwiększając ryzyko sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. Również amiodaron może nasilać toksyczność benzodiazepin, a walproinian sodu w połączeniu z klonazepamem może indukować napady nieświadomości. Warto podkreślić, że jednoczesne stosowanie alkoholu jest przeciwwskazane ze względu na bardzo wysokie ryzyko nasilenia działania depresyjnego na OUN, zaburzeń koordynacji, utraty przytomności oraz reakcji paradoksalnych, takich jak pobudzenie psychoruchowe czy agresja.
4-benzodiazepina, amiodaron, cymetydyna, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, disulfiram, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, hydantoina, induktor cytochromu P-450, inhibitor cytochromu P-450, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P-450, karbamazepina, ketokonazol, klonazepam, lek anestetyczny, lek antyarytmiczny, lek hipotensyjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek psychotropowy, miorelaksant, napad nieświadomości, opioidowy lek przeciwbólowy, pobudzenie psychoruchowe, prymidon, reakcja paradoksalna, ryfampicyna, rytonawir, walproinian sodu, zaburzenie koordynacji ruchowej, znieczulenie ogólne, zwiotczenie mięśni szkieletowych
Leksykon leków
Interakcje leku – Fenoxa 0,5 mg

Fingolimod (Fenoxa) wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które wymagają szczegółowego monitorowania u pacjentów, zwłaszcza w kontekście leków immunosupresyjnych, przeciwnowotworowych oraz wpływających na czynność serca. Jednoczesne stosowanie fingolimodu z lekami immunomodulującymi lub immunosupresyjnymi jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko addycyjnej immunosupresji. Szczególną ostrożność należy zachować podczas przejścia z terapii natalizumabem, teriflunomidem lub mitoksantronem. Kortykosteroidy stosowane krótkotrwale w rzutach SM nie zwiększają ryzyka zakażeń. W trakcie terapii i do 2 miesięcy po jej zakończeniu skuteczność szczepień, zwłaszcza żywych atenuowanych, jest obniżona, co zwiększa ryzyko zakażeń. Fingolimod może nasilać bradykardię, szczególnie w połączeniu z beta-adrenolitykami (np. atenolol), antagonistami kanału wapniowego (werapamil, diltiazem), lekami przeciwarytmicznymi klasy Ia i III, iwabradyną, digoksyną oraz inhibitorami cholinesterazy, dlatego nie zaleca się rozpoczynania terapii bez konsultacji kardiologicznej i przedłużonej obserwacji pacjenta.
antagonista cholinesterazy, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, atenolol, beta-adrenolityk, bradykardia, cyklosporyna, digoksyna, diltiazem, działanie immunosupresyjne, dziurawiec, efawirenz, enzym CYP3A4, enzym CYP4F2, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, fingolimod, hepatotoksyczność, inhibitor proteazy, iwabradyna, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kortykosteroid, lek immunomodulujący, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwnowotworowy, lewonorgestrel, mitoksantron, natalizumab, pilokarpina, progestagen, ryfampicyna, stwardnienie rozsiane, szczepionka atenuowana, telitromycyna, teriflunomid
Leksykon leków
Interakcje leku – Lacosamide Teva 150 mg

Lakozamid, substancja czynna leku Lacosamide Teva, charakteryzuje się niskim potencjałem do interakcji lekowych, jednak wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z lekami wydłużającymi odstęp PR, w tym przeciwpadaczkowymi blokującymi kanały sodowe oraz lekami przeciwarytmicznymi. Badania in vitro i in vivo wykazały, że lakozamid w stężeniach terapeutycznych nie wpływa istotnie na aktywność większości izoenzymów cytochromu P450, nie indukuje ani nie hamuje kluczowych enzymów CYP, a jego metabolizm obejmuje CYP2C19, CYP2C9 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2C9 (np. flukonazol) i CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol) mogą zwiększać ekspozycję na lakozamid, natomiast induktory enzymów (ryfampicyna, ziele dziurawca) mogą ją zmniejszać, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Jednoczesne stosowanie leków przeciwpadaczkowych indukujących enzymy (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital) obniża ekspozycję na lakozamid o 25% u dorosłych i 17% u dzieci i młodzieży.
badanie farmakokinetyczne, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie farmakodynamiczne, dziurawiec zwyczajny, EKG, enzymy CYP, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP2C9, interakcja lekowa, itrakonazol, izoenzymy cytochromu P450, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny, leki przeciwpadaczkowe blokujące kanały sodowe, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, odstęp PR, ośrodkowy układ nerwowy, ryfampicyna, rytonawir, sedacja, warfaryna, wiązanie z białkami osocza, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Androstatin 1 mg

Finasteryd, substancja czynna preparatu Androstatin, jest metabolizowany głównie przez układ cytochromu P450 3A4, jednak sam nie wykazuje istotnego wpływu na aktywność tego enzymu, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez ten szlak. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna) mogą teoretycznie zwiększać stężenie finasterydu w osoczu, jednak ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa klinicznego, ich wpływ jest oceniany jako niski. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) mogą obniżać stężenie finasterydu, co może mieć umiarkowany wpływ na skuteczność terapeutyczną. W kontekście metabolizmu wątrobowego, alkohol etylowy nie wykazuje bezpośrednich interakcji z finasterydem, jednak przewlekłe spożycie alkoholu może wpływać na funkcjonowanie układu cytochromu P450, co wymaga ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby.
antyandrogen, barbitruany, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, diltiazem, dziurawiec, erytromycyna, estrogen, fenytoina, finasteryd, induktor, inhibitor, inhibitor 5α-reduktazy, inhibitor aromatazy, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, łagodny rozrost gruczołu krokowego, łysienie androgenowe, metabolizm hormonów płciowych, ryfampicyna, werapamil
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Belaristo 5 mg

Standardowa terapia produktem leczniczym Belaristo opiera się na dawkowaniu 5 mg solifenacyny bursztynianu raz na dobę, z możliwością zwiększenia do 10 mg w przypadku niewystarczającej skuteczności. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny >30 ml/min) oraz łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby nie jest konieczna modyfikacja dawkowania. Natomiast u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek (klirens ≤30 ml/min) oraz umiarkowanymi zaburzeniami wątroby (Child-Pugh 7-9) zaleca się ograniczenie dawki do 5 mg raz na dobę i zachowanie szczególnej ostrożności, w tym regularne monitorowanie funkcji nerek i wątroby. Dawkowanie należy również dostosować u pacjentów stosujących silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, rytonawir, nelfawir, itrakonazol), gdzie maksymalna dawka nie powinna przekraczać 5 mg na dobę ze względu na ryzyko zwiększenia stężenia solifenacyny w osoczu.
ciężkie zaburzenie czynności nerek, dysfunkcja wątroby, działanie niepożądane, gorzki posmak, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, łagodne zaburzenie czynności nerek, łagodne zaburzenie czynności wątroby, metabolizm solifenacyny, nelfawir, parametr nerkowy, podanie doustne, rytonawir, solifenacyna bursztynianu, stężenie solifenacyny w osoczu, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Tramadol Hydrochloride + Paracetamol Brillpharma 37,5 mg + 325 mg

Produkt leczniczy zawierający Tramadol Hydrochloride + Paracetamol wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie go z nieselektywnymi oraz selektywnymi inhibitorami MAO (A i B) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się biegunką, częstoskurczem, zlewnymi potami, drżeniem, splątaniem, a nawet śpiączką. Konieczne jest zachowanie co najmniej 14-dniowej przerwy przed rozpoczęciem terapii tramadolem u pacjentów wcześniej leczonych inhibitorami MAO. Spożywanie alkoholu podczas stosowania tego leku jest niezalecane, gdyż nasila działanie uspokajające, zwiększa ryzyko depresji oddechowej, zaburzeń świadomości oraz hepatotoksyczności, zwłaszcza w kontekście metabolizmu paracetamolu. Ponadto, karbamazepina i inne induktory enzymów mikrosomalnych obniżają stężenie tramadolu w osoczu, zmniejszając jego skuteczność, a leki opioidowe agonistyczno-antagonistyczne (np. buprenorfina, nalbufina, pentazocyna) mogą osłabiać efekt przeciwbólowy i wywoływać zespół abstynencyjny.
antagonista receptora 5-HT3, baklofen, barbiturat, buprenorfina, bupropion, cholestyramina, czas protrombinowy, depresja oddechowa, domperidon, erytromycyna, hepatotoksyczność, induktor enzymów mikrosomalnych, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, karbamazepina, ketokonazol, lek hipnotyczny, lek hipotensyjny, lek przeciwlękowy, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, metoklopramid, mirtazapina, N-demetylacja, nalbufina, napad drgawkowy, neuroleptyk, nieselektywny inhibitor MAO, O-demetylacja, ondansetron, opioidowy lek przeciwbólowy, paracetamol, pentazocyna, pochodna benzodiazepiny, pochodna morfiny, selektywny inhibitor MAO-A, selektywny inhibitor MAO-B, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, talidomid, tetrahydrokanabinol, toksyczność serotoninowa, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, uspokajający lek przeciwhistaminowy, warfaryna, wskaźnik INR, zahamowanie ośrodka oddechowego, zespół abstynencyjny, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Fenta MX 50 50 mcg/h

Fentanyl stosowany w systemie transdermalnym wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego bezpieczeństwo i skuteczność terapeutyczną. Interakcje farmakodynamiczne obejmują synergistyczne działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) w połączeniu z benzodiazepinami, innymi opioidami, lekami uspokajającymi, trankwilizerami, lekami przeciwhistaminowymi o działaniu sedatywnym oraz gabapentynoidami, co może prowadzić do ciężkiej depresji oddechowej, niedociśnienia, głębokiej sedacji, a nawet śpiączki lub zgonu. Ponadto, jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia działania opioidowego i serotoninergicznego, a leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI) zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego. Agoniści i antagoniści receptorów opioidowych, tacy jak buprenorfina, nalbufina czy pentazocyna, mogą antagonizować działanie fentanylu i wywoływać objawy odstawienne. Szczególną uwagę należy zwrócić na bezwzględne przeciwwskazanie do spożywania alkoholu podczas terapii fentanylem, ze względu na ryzyko addytywnej depresji oddechowej i innych poważnych działań niepożądanych.
benzodiazepina, buprenorfina, cytochrom P450, depresja oddechowa, erytromycyna, fenobarbital, fentanyl transdermalny, flukonazol, gabapentynoid, hipotensja, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, lek przeciwhistaminowy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, ośrodek oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, receptor opioidowy, rytonawir, sedacja, SNRI, SSRI, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Etynyloestradiol – Interakcje

Etynyloestradiol, składnik złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych, podlega licznym interakcjom farmakokinetycznym i farmakodynamicznym, które mogą wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Induktory enzymów mikrosomalnych, takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna czy preparaty ziołowe zawierające dziurawiec, zwiększają metabolizm etynyloestradiolu, co prowadzi do obniżenia jego stężenia w osoczu, skutkując krwawieniami śródcyklicznymi i ryzykiem nieskuteczności antykoncepcji. W przypadku krótkotrwałego leczenia induktorami enzymów zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji mechanicznej przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Długotrwałe stosowanie induktorów wymaga zmiany metody antykoncepcji na niehormonalną. Z kolei inhibitory enzymów mikrosomalnych, w tym silne i umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, makrolidy) oraz niektóre leki przeciwwirusowe, mogą zwiększać stężenie etynyloestradiolu w osoczu nawet do 1,6-krotności, co może nasilać działania niepożądane. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami stosowanymi w terapii WZW typu C, które mogą powodować wzrost aktywności aminotransferaz (AlAT) powyżej 5-krotności górnej granicy normy, co wymaga zmiany metody antykoncepcji na czas leczenia i 2 tygodnie po jego zakończeniu.
aktywność aminotransferaz, ampicylina, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbitурany, bosentan, cyklosporyna, CYP1A1, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C8, CYP2J2, CYP3A4/5, dazabuwir, diltiazem, doksycyklina, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, flukonazol, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, glukuronidacja, gryzeofulwina, indukcja enzymów, induktor enzymów mikrosomalnych, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymów mikrosomalnych, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens etynyloestradiolu, kortykosteroidy, krążenie wątrobowo-jelitowe, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, makrolidy, metoklopramid, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, prymidon, rybawiryna, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, stężenie hormonów płciowych, teofilina, topiramat, tyzanidyna, welpataswir, werapamil, woksylaprewir, worykonazol, zakażenie wirusem HIV, zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Kvelux SR 300 mg

Kwetiapina, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, zwiększają AUC kwetiapiny 5-8-krotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Induktory CYP3A4 (karbamazepina, fenytoina) znacząco zwiększają klirens kwetiapiny (do 450%), obniżając jej skuteczność terapeutyczną. Połączenie z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, inhibitory MAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego. Jednoczesne stosowanie z lekami cholinolitycznymi może nasilać działania niepożądane, takie jak suchość w ustach, zaparcia, zaburzenia widzenia i retencja moczu. Tiorydazyna zwiększa klirens kwetiapiny o około 70%, co może obniżać jej efektywność.
cymetydyna, depresja oddechowa, działanie cholinolityczne, działanie hipotensyjne, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, hipokaliemia, imipramina, induktor CYP3A4, induktor enzymów mikrosomalnych, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, leukopenia, morfologia krwi, neutropenia, objawy pozapiramidowe, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, rysperydon, sedacja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sok grejpfrutowy, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ serotoninergiczny, walproinian sodu, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Belaristo

Przed rozpoczęciem terapii solifenacyną (Belaristo) konieczne jest wykluczenie innych przyczyn częstomoczu, takich jak niewydolność serca czy choroby nerek, oraz wyleczenie ewentualnego zakażenia układu moczowego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z istotnym zwężeniem drogi odpływu moczu, zaburzeniami drożności przewodu pokarmowego, ryzykiem zwolnionej perystaltyki, ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤30 ml/min) i umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (7-9 pkt w skali Child-Pugh), a także u osób leczonych silnymi inhibitorami CYP3A4. U tych grup pacjentów dawka solifenacyny nie powinna przekraczać 5 mg ze względu na ryzyko działań niepożądanych i zaburzeń metabolizmu leku. Ponadto, u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT i hipokaliemią zaleca się monitorowanie EKG, ze względu na ryzyko torsade de pointes.
adrenalina, anafilaksja, bisfosfoniat, brak laktazy, choroba nerek, działanie antycholinergiczne, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, ketokonazol, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, leczenie przeciwbakteryjne, monitorowanie EKG, nadreaktywność neurogenna, nadreaktywność wypieracza, neuropatia autonomicznego układu nerwowego, niedrożność czynnościowa jelit, niedrożność dróg oddechowych, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, płynoterapia, przepuklina rozworu przełykowego, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, solifenacyna, tlenoterapia, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie drożności przewodu pokarmowego, zakażenie układu moczowego, zapalenie przełyku, zaparcie, zatrzymanie moczu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie drogi odpływu moczu, zwolniona perystaltyka przewodu pokarmowego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fluxazol

Flukonazol (Fluxazol) wykazuje ograniczoną skuteczność w leczeniu grzybicy skóry owłosionej głowy u dzieci, z odsetkiem wyleczeń nieprzekraczającym 20%, co dyskwalifikuje go jako lek pierwszego wyboru w tej jednostce. W przypadku kryptokokozy pozauśrodkowounerwowej dane dotyczące dawkowania i skuteczności są niewystarczające. Szczególną uwagę należy zwrócić na rosnącą oporność gatunków Candida, zwłaszcza C. krusei i C. auris, które są często naturalnie oporne na flukonazol, oraz C. glabrata wykazujący zmniejszoną wrażliwość, co wymaga rozważenia alternatywnych terapii. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczne jest dostosowanie dawki, a u osób z zaburzeniami czynności wątroby wskazane jest monitorowanie parametrów wątrobowych ze względu na ryzyko ciężkiego hepatotoksycznego uszkodzenia, które może objawiać się m.in. żółtaczką, astenia i nudnościami. Flukonazol może również indukować niewydolność kory nadnerczy, zwłaszcza u pacjentów jednocześnie leczonych prednizonem.
astenia, azolowe leki przeciwgrzybicze, Candida, Candida auris, Candida glabrata, cytochrom P450, flukonazol, gryzeofulwina, grzybica endemiczna, grzybica skóry owłosionej głowy, halofantryna, hepatotoksyczność, histoplazmoza, jadłowstręt, ketokonazol, kryptokokoza, leczenie przeciwgrzybicze, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, parakokcydioidomikoza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, sporotrychoza limfatyczno-skórna, toksyczne uszkodzenie wątroby, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Bilastyna Amertil 20 mg

Bilastyna, substancja czynna leku Bilaflex 20 mg, jest selektywnym antagonistą obwodowych receptorów H1 o długotrwałym działaniu przeciwhistaminowym, nie wykazującym działania sedatywnego ani powinowactwa do receptorów muskarynowych. W dawce 20 mg podawanej raz na dobę przez 14-28 dni u dorosłych i młodzieży skutecznie łagodzi objawy alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek (kichanie, wydzielina z nosa, świąd, zaczerwienienie oczu) oraz przewlekłej pokrzywki idiopatycznej (świąd, liczba i rozmiar bąbli). Bilastyna wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa, nie wpływając na odstęp QTc nawet przy dawkach do 200 mg/dobę oraz w interakcjach z inhibitorami P-glikoproteiny (ketokonazol, erytromycyna). Nie obserwowano istotnych działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego ani ośrodkowego układu nerwowego, a zdolność psychomotoryczna i prowadzenie pojazdów pozostają nienaruszone.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek, bilastyna, erytromycyna, inhibitor P-glikoproteiny, ketokonazol, kichanie, kwestionariusz snu pediatrycznego, lek przeciwhistaminowy, łzawienie, odstęp QTc, ośrodkowy układ nerwowy, pokrzywka, przewlekła pokrzywka idiopatyczna, receptor H1, sedacja, sprawność psychomotoryczna, świąd spojówek, układ sercowo-naczyniowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadalafil Actavis 5 mg

Farmakokinetyka tadalafilu jest istotnie modyfikowana przez inhibitory i induktory cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4. Ketokonazol w dawce 200 mg/dobę podwaja ekspozycję (AUC) na tadalafil 10 mg, a dawka 400 mg/dobę zwiększa AUC tadalafilu 20 mg czterokrotnie. Rytonawir (200 mg dwa razy dziennie) podwaja AUC tadalafilu 20 mg, nie wpływając na Cmax. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, zmniejszają AUC tadalafilu o 88%, co może obniżać skuteczność leku. Tadalafil w dawkach 5-20 mg nasila hipotensyjne działanie azotanów, dlatego ich łączna terapia jest przeciwwskazana; azotany można stosować dopiero po 48 godzinach od ostatniej dawki tadalafilu. Współstosowanie z lekami blokującymi receptory α-adrenergiczne, zwłaszcza doksazosyną (4-8 mg/dobę), zwiększa ryzyko istotnej hipotensji i omdleń, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Inne leki przeciwnadciśnieniowe (blokery kanałów wapniowych, inhibitory ACE, β-adrenolityki, diuretyki, blokery receptorów angiotensyny II) wykazują minimalne klinicznie istotne interakcje z tadalafilem (10-20 mg), choć możliwe jest niewielkie nasilenie efektu hipotensyjnego.
alfuzosyna, amlodypina, azotan, bendrofluazyd, czas protrombinowy, doksazosyna, enalapril, erytromycyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, finasteryd, induktor cytochromu P450, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor ACE, inhibitor cytochromu P450, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek blokujący kanał wapniowy, lek blokujący receptor angiotensyny II, lek blokujący receptor α-adrenergiczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek β-adrenolityczny, metoprolol, niedociśnienie ortostatyczne, nieselektywny inhibitor fosfodiesterazy, nitrogliceryna, P-glikoproteina, R-warfaryna, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, S-warfaryna, sakwinawir, sok grejpfrutowy, substrat CYP1A2, substrat CYP2C9, tamsulozyna, teofilina, terbutalina, tiazydowy lek moczopędny
Leksykon leków
Interakcje leku – Pazopanib Pharmascience 200 mg

Pazopanib jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, z udziałem CYP1A2 i CYP2C8, oraz jest substratem transporterów P-gp i BCRP, co warunkuje liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę), zwiększają ekspozycję na pazopanib (400 mg/dobę) o 66% w AUC₀₋₂₄ i 45% w Cₘₐₓ, co wymaga redukcji dawki pazopanibu do 400 mg/dobę, aby uniknąć toksyczności. Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, obniżają stężenie leku, co może skutkować utratą skuteczności. Pazopanib hamuje również CYP3A4, CYP2D6 i inne enzymy, wpływając na farmakokinetykę leków takich jak midazolam (wzrost AUC i Cₘₐₓ o ~30%), dekstrometorfan (wzrost metabolizmu o 33-64%) oraz paklitaksel (wzrost AUC o 26% i Cₘₐₓ o 31%). Hamowanie transporterów BCRP i P-gp przez pazopanib i jego metabolity może zwiększać ekspozycję na leki będące ich substratami, co wymaga ostrożności klinicznej.
antagoniści receptora H2, AUC, białko oporności raka piersi, biodostępność, biodostępność leku, cetuksymab, CYP3A4, cytochrom P450, dekstrometorfan, esomeprazol, hepatotoksyczność, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, inhibitory pompy protonowej, irynotekan, ketokonazol, kofeina, lapatynib, leki zobojętniające, midazolam, nudności, OATP1B1, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, P-glikoproteina, paklitaksel, podwyższona aktywność AlAT, polimorfizm UGT1A1, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, stężenie leku w osoczu, symwastatyna, UGT1A1, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Cortiment MMX 9 mg

Budezonid, substancja czynna Cortiment MMX, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV (w tym kobicystat) oraz sok grejpfrutowy, znacząco zwiększają dostępność ogólnoustrojową budezonidu, co podnosi ryzyko działań niepożądanych glikokortykosteroidów. W takich przypadkach zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub, jeśli jest to konieczne, zmniejszenie dawki budezonidu i ścisłe monitorowanie pacjenta. Induktory CYP3A4, np. karbamazepina, mogą obniżać stężenie budezonidu, co może wymagać zwiększenia dawki. Ponadto, glikozydy nasercowe (digoksyna) i leki moczopędne (furosemid, hydrochlorotiazyd) mogą nasilać ryzyko hipokaliemii, co wymaga monitorowania poziomu potasu i ewentualnej suplementacji.
antagonista receptora H2, budezonid, cholestyramina, Cortiment MMX, cymetydyna, cytochrom P450 3A4, czynność nadnerczy, digoksyna, działanie niepożądane, działanie niepożądane glikokortykosteroidów, estrogen, furosemid, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, hydrochlorotiazyd, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, kobicystat, lek moczopędny, lek przeciwgrzybiczny, lek zobojętniający, niewydolność przysadki mózgowej, omeprazol, sok grejpfrutowy, tabletka antykoncepcyjna, test stymulacji ACTH, układ pokarmowy, uszkodzenie błony śluzowej żołądka
Leksykon leków
Interakcje leku – Risperidone Grindeks 3 mg

Rysperydon wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT (np. chinidyna, amiodaron, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne), które zwiększają ryzyko arytmii. Rysperydon może nasilać działanie sedacyjne leków ośrodkowych, takich jak alkohol, opioidy, benzodiazepiny i leki przeciwhistaminowe, co wymaga monitorowania pacjenta. Antagonistyczne działanie wobec receptorów dopaminergicznych powoduje osłabienie efektów lewodopy i agonistów dopaminy, co jest istotne zwłaszcza u chorych z chorobą Parkinsona. Leki przeciwnadciśnieniowe mogą nasilać niedociśnienie, a psychostymulanty (np. metylofenidat) zwiększają ryzyko objawów pozapiramidowych. Jednoczesne stosowanie rysperydonu z paliperydonem jest niewskazane ze względu na ryzyko nadmiernego narażenia na aktywną frakcję przeciwpsychotyczną. Alkohol znacząco potęguje sedację, zaburzenia poznawcze i ryzyko upadków, dlatego jego spożycie powinno być całkowicie wyeliminowane podczas terapii rysperydonem.
9-hydroksyrysperydon, agonista dopaminy, aktywny metabolit, antagonista receptora H2, antycholinesteraza, antycholinoesteraza, biodostępność, bradykardia, choroba Parkinsona, CYP2D6, CYP3A4, digoksyna, dysfagia, działanie sedacyjne, erytromycyna, fenotiazyna, fluoksetyna, frakcja przeciwpsychotyczna, furosemid, glikoproteina p, glikozyd naparstnicy, hipokaliemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor kanałów wapniowych, inhibitor kanału wapniowego, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lek beta-adrenolityczny, lek działający ośrodkowo, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek psychostymulujący, lewodopa, metabolizm wątrobowy, metylofenidat, niedociśnienie, objaw pozapiramidowy, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, otępienie, paliperydon, paroksetyna, receptor dopaminergiczny, ryfampicyna, rysperydon, rytonawir, sedacja, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, szlak metaboliczny, terapia skojarzona, topiramat, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, werapamil, wiązanie z białkami, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Ezehron Duo 5 mg + 10 mg

Produkt leczniczy Ezehron Duo, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o różnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z cyklosporyną, które powoduje 7-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny oraz nawet 12-krotne zwiększenie ekspozycji na ezetymib u pacjentów z niewydolnością nerek po przeszczepie. Inhibitory proteaz (np. atazanawir/rytonawir) mogą zwiększać AUC rozuwastatyny do 3-krotnie, co wymaga modyfikacji dawki, a rozpoczęcie terapii Ezehron Duo w takich przypadkach jest niewskazane. Ponadto, rozuwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, a ich inhibitory mogą podnosić jej stężenie, zwiększając ryzyko miopatii. Współstosowanie z gemfibrozylem podwaja Cmax i AUC rozuwastatyny, a fenofibrat może zwiększać ryzyko kamicy żółciowej i miopatii. Kwas fusydowy stosowany ogólnoustrojowo jest przeciwwskazany ze względu na ryzyko rabdomiolizy. Interakcje z lekami zobojętniającymi sok żołądkowy, erytromycyną, antykoagulantami (np. warfaryną) oraz doustną antykoncepcją wymagają odpowiedniego monitorowania i dostosowania terapii.
antagonista witaminy K, choroba pęcherzyka żółciowego, cyklosporyna, doustny środek antykoncepcyjny, erytromycyna, ezetymib, fenofibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hiperlipidemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportowego, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izoenzym cytochromu P450, kamica żółciowa, ketokonazol, kolestyramina, kwas fusydowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, rabdomioliza, rozuwastatyna, tikagrelor, transporter wychwytu wątrobowego OATP1B1, transporter wypływu BCRP, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Drosfemine forte 0,03 mg + 3 mg

Produkt leczniczy Drosfemine forte, zawierający 0,03 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami, zwłaszcza tymi indukującymi enzymy mikrosomalne wątrobowe (np. karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, rytonawir, dziurawiec zwyczajny). Indukcja enzymów może zwiększać klirens hormonów płciowych, co skutkuje obniżeniem skuteczności antykoncepcyjnej i ryzykiem krwawień międzymiesiączkowych. W przypadku krótkotrwałego stosowania leków indukujących enzymy zaleca się dodatkową antykoncepcję mechaniczną przez cały czas terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Przy długotrwałym stosowaniu tych leków wskazane jest zastosowanie alternatywnej, niehormonalnej metody antykoncepcji. Ponadto, inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) mogą zwiększać stężenia drospirenonu i etynyloestradiolu odpowiednio 2,7- i 1,4-krotnie, co może mieć znaczenie kliniczne.
barbiturany, cyklosporyna, cytochrom CYP1A2, cytochrom CYP3A4, drospirenon, działanie przeciwmineralokortykosteroidowe, dziurawiec zwyczajny, enzym mikrosomalny, etorykoksyb, etynyloestradiol, fenytoina, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, HCV, hiperkaliemia, HIV, hormon płciowy, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, induktor enzymatyczny wątrobowy, inhibitor ACE, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, krwawienie międzymiesiączkowe, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, NLPZ, podwyższona aktywność aminotransferaz, ryfampicyna, skuteczność antykoncepcyjna
Leksykon leków
Interakcje leku – Perindopril + Amlodipine Teva Pharmaceuticals 10 mg + 5 mg

Perindopril, inhibitor ACE, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, z których najistotniejsze to przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z sakubitrylem/walsartanem, racekadotrylem, inhibitorami mTOR oraz wildagliptyną ze względu na wysokie ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Podwójna blokada układu RAA (inhibitory ACE z antagonistami receptora angiotensyny II lub aliskirenem) zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i ostrej niewydolności nerek. Niezalecane jest także łączenie z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, suplementami potasu, litem oraz estramustyną. Konieczne jest monitorowanie stężenia potasu i funkcji nerek przy jednoczesnym stosowaniu cyklosporyny, heparyny, NLPZ (w tym ASA ≥ 3 g/dobę), leków przeciwcukrzycowych, diuretyków, sympatykomimetyków oraz złota podawanego parenteralnie.
aliskiren, amifostyna, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista wapnia, atorwastatyna, baklofen, barbiturat, cyklosporyna, dantrolen, digoksyna, estramustyna, fenytoina, heparyna, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hipotonia ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, itrakonazol, ketokonazol, kortykosteroid, lek blokujący receptor alfa, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpsychotyczny, lek rozszerzający naczynia krwionośne, lek sympatykomimetyczny, niedociśnienie ortostatyczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pochodna sulfonylomocznika, racekadotryl, ryfampicyna, rytonawir, sakubitryl z walsartanem, symwastatyna, takrolimus, tetrakozaktyd, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Cilostop 100 mg

Cylostazol, inhibitor fosfodiesterazy III o działaniu przeciwpłytkowym, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Monoterapia cylostazolem w dawce 150 mg 2×/dobę nie wydłuża czasu krwawienia, jednak połączenie z ASA zwiększa hamowanie agregacji płytek o 23-25%, a jednoczesne stosowanie z co najmniej dwoma lekami przeciwpłytkowymi lub przeciwzakrzepowymi jest przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko krwawień (potwierdzone w badaniu CASTLE). W przypadku warfaryny i innych doustnych antykoagulantów nie stwierdzono istotnego wpływu na PT, APTT ani czas krwawienia, jednak zaleca się ostrożność i częste monitorowanie parametrów krzepnięcia. Cylostazol metabolizowany jest głównie przez CYP3A4 i CYP2C19, a jego aktywność farmakologiczna może być znacząco zwiększona przez inhibitory tych enzymów, co wymaga redukcji dawki do 50 mg 2×/dobę (np. erytromycyna, ketokonazol, omeprazol). Słabszy inhibitor CYP3A4, diltiazem, zwiększa AUC cylostazolu o 44% bez konieczności modyfikacji dawki.
agregacja płytek krwi, atorwastatyna, cylostazol, CYP2C19, cyzapryd, czas częściowej tromboplastyny, czas protrombinowy, diltiazem, doustny antykoagulant, działanie hipotensyjne, dziurawiec, enzym CYP3A4, erytromycyna, fenytoina, halofantryna, induktor CYP3A4, inhibitor cytochromu P-450, inhibitor fosfodiesterazy III, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, karbamazepina, ketokonazol, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lowastatyna, nadmierny spadek ciśnienia, omeprazol, parametr hemodynamiczny, pimozyd, pochodna sporyszu, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, symwastatyna, tachykardia odruchowa, układ krzepnięcia, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Binabic 150 mg

Bikalutamid wykazuje istotny wpływ na metabolizm leków poprzez hamowanie aktywności izoenzymu CYP3A4 oraz, w mniejszym stopniu, CYP2C9, 2C19 i 2D6. W badaniach in vitro oraz klinicznych zaobserwowano wzrost AUC midazolamu o 80% po 28-dniowej terapii skojarzonej, co wskazuje na potencjalne ryzyko interakcji farmakokinetycznych, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie bikalutamidu z terfenadyną, astemizolem i cyzaprydem ze względu na ryzyko zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca. Zaleca się ścisłe monitorowanie stężenia cyklosporyny i ewentualną korektę dawki podczas terapii skojarzonej, podobnie jak w przypadku leków blokujących kanał wapniowy oraz midazolamu. Ponadto, bikalutamid może wypierać warfarynę z miejsc wiązania białkowego, co wymaga monitorowania PT/INR i dostosowania dawki leków przeciwzakrzepowych.
amiodaron, AUC midazolamu, blokery kanału wapniowego, chinidyna, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450, działanie niepożądane, EKG, fenazon, indeks terapeutyczny, interakcje z alkoholem, izoenzymy CYP, ketokonazol, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, leki przeciwarytmiczne, moksyfloksacyna, ośrodkowy układ nerwowy, pochodne kumaryny, PT/INR, terapia antyandrogenowa, terfenadyna, torsade de pointes, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Cardura XL 8 mg

Cardura XL (doksazosyna) wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie ważne są interakcje z innymi lekami hipotensyjnymi, takimi jak inne alfa-adrenolityki, inhibitory PDE-5 (sildenafil, tadalafil, wardenafil), azotany oraz leki rozszerzające naczynia, które mogą prowadzić do nasilonego działania hipotensyjnego i objawowego niedociśnienia tętniczego. Doksazosyna jest substratem CYP3A4, dlatego jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami tego enzymu (np. klarytromycyna, ketokonazol, rytonawir) może zwiększać jej stężenie w osoczu, co wymaga monitorowania i ewentualnej redukcji dawki. W badaniu z cymetydyną (400 mg 2x/dobę) odnotowano 10% wzrost AUC doksazosyny (1 mg), co mieści się w granicach zmienności międzyosobniczej i prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
antybiotyk makrolidowy, azotan, beta-adrenolityk, blokada receptora alfa-adrenergicznego, cymetydyna, CYP 3A4, cytochrom P450, cytochrom P450 3A4, digoksyna, diuretyk tiazydowy, doksazosyna, działanie hipotensyjne, fenytoina, furosemid, indometacyna, inhibitor CYP 3A4, inhibitor PDE-5, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek alfa-adrenolityczny, lek hipoglikemizujący, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, lek rozszerzający naczynia, lek urykozuryczny, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, objawowe niedociśnienie, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rytonawir, sildenafil, tadalafil, wardenafil, warfaryna, wiązanie z białkami osocza, worykonazol, zaburzenie widzenia
Leksykon leków
Interakcje leku – Ansifora 100 mg

Sytagliptyna, substancja czynna leku Ansifora, wykazuje niski potencjał interakcji farmakokinetycznych, co jest korzystne w terapii cukrzycy typu 2, zwłaszcza u pacjentów poddanych politerapii. Metabolizm sytagliptyny odbywa się głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, jednak u pacjentów z prawidłową funkcją nerek wpływ tego szlaku na klirens jest minimalny. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą potencjalnie zwiększać stężenia sytagliptyny u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub ESRD, co wymaga monitorowania. Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny P i transportera OAT3, jednak klinicznie istotne interakcje z inhibitorami tych transporterów są mało prawdopodobne. W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnych zmian farmakokinetyki przy jednoczesnym stosowaniu metforminy (1000 mg x 2/dobę) oraz cyklosporyny (600 mg), gdzie wzrost AUC i Cmax sytagliptyny wyniósł odpowiednio 29% i 68%, bez konieczności dostosowania dawki. W przypadku digoksyny (0,25 mg/dobę) obserwowano niewielkie zwiększenie AUC o 11% i Cmax o 18%, co wymaga monitorowania u pacjentów z ryzykiem zatrucia digoksyną.
ciężkie zaburzenie czynności nerek, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, doustny lek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, farmakoterapia cukrzycy, gliburyd, glikoproteina p, hiperglikemia, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, izoenzym CYP450, ketokonazol, klarytromycyna, metformina, probenecyd, rozyglitazon, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, symwastatyna, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, warfaryna, zaburzenie czynności wątroby, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Interakcje leku – Mercilon 0,15 mg + 0,02 mg

Produkt leczniczy Mercilon, zawierający 0,15 mg dezogestrelu i 0,02 mg etynyloestradiolu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez modulację aktywności enzymów mikrosomalnych, zwłaszcza cytochromu P450 (CYP). Induktory enzymów CYP, takie jak leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina), antybiotyki (ryfampicyna, ryfabutyna) oraz preparaty ziołowe (ziele dziurawca), mogą zwiększać metabolizm hormonów, co skutkuje obniżeniem skuteczności antykoncepcyjnej i ryzykiem krwawień międzymiesiączkowych. W przypadku krótkotrwałego stosowania induktorów zaleca się dodatkową metodę antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy długotrwałym leczeniu wskazane jest rozważenie alternatywnych, niehormonalnych metod antykoncepcji. Z kolei inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna) mogą podwyższać stężenia hormonów, potencjalnie nasilając działania niepożądane.
aminotransferaza alaninowa, boceprewir, bozentan, cyklosporyna, cytochrom P450, dezogestrel i etynyloestradiol, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, etorykoksyb, felbamat, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glekaprewir, gryzeofulwina, hepatotoksyczność, indukcja enzymatyczna, inhibitor enzymatyczny, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie międzymiesiączkowe, krzepnięcie i fibrynoliza, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm węglowodanów, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, telaprewir, teofilina, topiramat, tyzanidyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Skład i postać leku – Nizax Activ 20 mg/g

Nizax Activ to szampon leczniczy zawierający ketokonazol w stężeniu 20 mg/g, wykazujący szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego. Produkt zawiera liczne substancje pomocnicze, w tym surfaktanty (sodu laurylosiarczan etoksylowany, disodu eter laurylosulfobursztynowy), zagęstniki (dietanoloamid kwasu tłuszczowego oleju kokosowego), regulatory pH (kwas solny stężony, roztwór 30% wodorotlenku sodu) oraz składniki kondycjonujące (zhydrolizowany kolagen hydroksypropylu – laurylodimetyloamoniowy chlorek). Produkt zawiera także barwniki (żółcień chinolinowa E 104, czerwień koszenilowa E 124) oraz kompozycję zapachową, która może wywoływać reakcje alergiczne u wrażliwych pacjentów ze względu na obecność m.in. alkoholu benzylowego, cytralu, izoeugenolu i innych alergenów zapachowych. Szampon dostępny jest w opakowaniach 100 ml (butelka HDPE z zakrętką flip-top) oraz w saszetkach 6 ml (po 6 sztuk w opakowaniu). Produkt należy przechowywać w temperaturze do 25ºC, zachowując stabilność przez 2 lata od daty produkcji, a po otwarciu butelki przez 6 miesięcy.
alkohol benzylowy, barwnik, czerwień koszenilowa, emulgator, ketokonazol, kompozycja zapachowa, kwas solny, lek przeciwgrzybiczy, niezgodność farmaceutyczna, polietylen wysokiej gęstości, polipropylen, przeciwutleniacz, regulator pH, sodu chlorek, sodu laurylosiarczan, sodu wodorotlenek, surfaktant, surfaktant anionowy, szampon leczniczy, tokoferol, żółcień chinolinowa